اکسیوس به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد اعضای ارشد کابینه دونالد ترامپ جمعه دهم مهر ماه در نشستی اعلام‌نشده در کمپ‌دیوید، درباره گام‌های بعدی جنگ ایران و درگیری عربستان سعودی با حوثی‌های یمن گفت‌وگو کردند.
به گزارش اکسیوس، این نشست چندساعته به ریاست جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، برگزار شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه؛ پیت هگست، وزیر جنگ؛ استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید؛ جان رتکلیف، رییس سازمان سیا؛ و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در آن حضور داشتند.
یکی از مقام‌های آمریکایی با اشاره به بحران خاورمیانه گفت: «درباره برخی مسائل تصمیم‌گیری شد، یا دست‌کم بحث‌های مفصلی صورت گرفت.» این گزارش جزئیاتی درباره تصمیم‌های احتمالی ارائه نکرده و کاخ سفید نیز از اظهارنظر خودداری کرده است.
اکسیوس این نشست را بسیار غیرمعمول توصیف کرد و نوشت دولت ترامپ برگزاری آن را اعلام نکرده بود. به نوشته این رسانه، آخرین نشست مشابه در ژوئن ۲۰۲۵، تنها چند روز پیش از ورود اسرائیل به جنگ با ایران، برگزار شده بود.
ترامپ ازسرگیری عملیات عمده در ایران را بررسی می‌کند
این رایزنی‌ها در حالی انجام شده است که به گزارش اکسیوس، با توقف پیشرفت مذاکرات، ترامپ در حال بررسی ازسرگیری عملیات عمده نظامی در ایران است.
رییس‌جمهوری آمریکا پنجشنبه نهم مهر ماه گفته بود: «حالا باید تصمیم بگیرم: یا ایران توافق را امضا می‌کند، یا دیگر وجود نخواهد داشت.»
ترامپ عصر جمعه، هنگامی که مشاورانش در کمپ‌دیوید مشغول رایزنی بودند، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره گام بعدی خود در قبال ایران گفت: «اگر به شما بگویم، خبر بزرگی خواهید داشت. اما خواهید دید. کارها خیلی خوب پیش می‌رود. اوضاع ایران خوب نیست.»
او جزئیاتی درباره اقدام احتمالی خود ارائه نکرد.
عربستان سعودی خواستار حملات هوایی آمریکا علیه حوثی‌هاست
همزمان، عربستان سعودی از ترامپ خواسته است به حمله برنامه‌ریزی‌شده این کشور علیه حوثی‌ها در یمن بپیوندد و مواضع این گروه را هدف حملات هوایی قرار دهد.
به گزارش اکسیوس، ترامپ تاکنون بیشتر به مخالفت با مشارکت در این عملیات گرایش داشته است، اما مقام‌های آمریکایی می‌گویند ممکن است نظر او تغییر کند.
این دو پرونده به بازداشت چند نفر در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد در انگلستان و حمله در کابین خلبان یک پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل مربوط می‌شود. بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد برای حمله به اهداف حکومتی در ایران استفاده کرده‌اند.
تحقیقات هر دو پرونده در مراحل اولیه است. بریتانیا تاکنون مدرکی درباره ارتباط [حکومت] ایران با بازداشت‌های نزدیک پایگاه منتشر نکرده و مقامی که مجاز به گفت‌وگو با رسانه‌ها نبوده، به آسوشیتدپرس گفته است در حال حاضر شواهدی از ارتباط تهران با حمله در کابین خلبان وجود ندارد.
جمهوری اسلامی دخالت در پرونده بریتانیا را رد کرد
حکومت ایران هرگونه دخالت در رویدادهای منجر به بازداشت‌های روز یکشنبه نزدیک پایگاه فرفورد را رد کرده و با احضار سفیر بریتانیا، خواستار توضیح رسمی دولت این کشور شده است.
پلیس بریتانیا پنجشنبه یک شهروند ۲۵ ساله دوتابعیتی بریتانیایی‌ـ‌ایرانی را به ظن طراحی حمله تروریستی بازداشت کرد. پنج مظنون دیگر با قرار وثیقه آزاد شدند. به گفته کارآگاهان، در خودروهای ون نزدیک پایگاه مقداری بنزین پیدا شده، اما ماده منفجره‌ای کشف نشده است.
نخست‌وزیر بریتانیا گفته است «نشانه‌های قوی» از نقش داشتن [حکومت] ایران وجود دارد، اما جزئیاتی ارائه نکرده است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نیز درباره احتمال ارتباط کمک‌خلبان پرواز فلای‌دبی با [حکومت] ایران گفته است بر اساس اطلاعاتی که می‌شنود، پاسخ مثبت است، اما موضوع همچنان بررسی می‌شود. او توضیح بیشتری نداده و حکومت ایران نیز درباره این اظهارات واکنشی نشان نداده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته است برای نتیجه‌گیری درباره نقش [حکومت] ایران هنوز زود است.
خلا اطلاعات، زمینه گمانه‌زنی را فراهم کرده است
آنتونیو جوستوتسی، پژوهشگر ارشد موسسه سلطنتی خدمات متحد در لندن، هشدار داده است که نبود شواهد کافی می‌تواند سیاستمداران و رسانه‌ها را به نسبت دادن همه رویدادها به ایران سوق دهد.
او به آسوشیتدپرس گفت: «بسیاری از این نسبت‌ها درست است، اما لزوما همه آنها درست نیست.»
به ارزیابی این پژوهشگر، رویدادی مانند پرونده فرفورد می‌تواند با الگوی اقداماتی همخوانی داشته باشد که هدفشان اعمال فشار بر متحدان آمریکا و نشان دادن توانایی انجام حملات شدیدتر است. با این حال، او درباره دخالت [حکومت] ایران در حمله به پرواز فلای‌دبی تردید دارد و معتقد است کشاندن اسرائیل به ماجرا در شرایط کنونی، سود راهبردی برای تهران ندارد و وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.
آسوشیتدپرس می‌نویسد اگر ارتباط [حکومت] ایران با بازداشت‌های بریتانیا تایید شود، این پرونده نمونه‌ای از راهبرد دیرینه تهران برای ایجاد اختلال و فشار بر دشمنان قدرتمندتر با اقداماتی نسبتا کم‌هزینه خواهد بود. به ارزیابی این خبرگزاری، اثبات نقش [حکومت] ایران در هدف قرار دادن یک هواپیمای مسافربری، به معنای ورود این رویکرد به مرحله‌ای تازه و خطرناک است.
جنگ نامتقارن چگونه در راهبرد حکومت ایران جای گرفته است؟
مقام‌های نظامی حکومت ایران آشکارا از جنگ نامتقارن به‌عنوان یکی از پایه‌های راهبرد دفاعی خود یاد می‌کنند. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نظامی در ایران، هفته گذشته این شیوه را مقابله با تسلیحات سنگین و گران‌قیمت دشمن با تجهیزات ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و موثر توصیف کرد.
به نوشته آسوشیتدپرس، ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ و قطع حمایت‌های نظامی متحدان پیشین، از جمله آمریکا، به این رویکرد روی آورد. استفاده از پهپادها، قایق‌های تندروی تهاجمی، مین‌های دریایی و نیروهای نیابتی مسلح از ابزارهای این راهبرد بوده است.
این خبرگزاری حملات پهپادی به کشورهای منطقه میزبان پایگاه‌های آمریکا، حمله به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز و اقدامات گروه‌های مسلح همسو با حکومت ایران در لبنان، یمن، غزه و عراق را در همین چارچوب توصیف می‌کند.
اندیشکده «مرکز سوفان» نیز در تحلیلی در اوایل سال جاری نوشته بود که تهران توان شکست دادن آمریکا یا اسرائیل در یک جنگ متعارف و شدید را ندارد و به همین دلیل، پاسخی نامتقارن و فرسایشی را دنبال می‌کند که هدف اصلی آن دوام آوردن و بقاست.
اتهام استفاده از واسطه‌ها و شبکه‌های تبهکاری
حکومت ایران مسئولیت برخی حملات مستقیم نظامی یا شبه‌نظامی در جریان جنگ، از جمله حمله به ناوهای آمریکایی، را پذیرفته است. با این حال، اتهام‌های مطرح‌شده در دو پرونده اخیر به دخالت غیرمستقیم مربوط می‌شوند؛ موضوعی که اثبات آن را دشوارتر می‌کند.
متیو لویت، پژوهشگر موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، سال گذشته نوشته بود ماموران ایرانی برای کاهش خطر اقدامات تلافی‌جویانه علیه ایران، از واسطه‌های تبهکار برای اجرای حملات استفاده می‌کنند.
در یکی از پرونده‌های پیشین، وزارت دادگستری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۴ از طرحی منتسب به [حکومت] ایران برای ترور ترامپ خبر داد. تهران این اتهام را رد کرد و آن را توطئه‌ای برای پیچیده‌تر کردن روابط خواند.
مقام‌های بریتانیایی نیز عوامل مرتبط با [حکومت] ایران را به دست داشتن در مجموعه‌ای از آتش‌افروزی‌های عمدی و حملات در بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی متهم کرده‌اند که بسیاری از آنها جامعه یهودیان یا مخالفان جمهوری اسلامی را هدف گرفته‌اند. رییس ام‌آی۵، سرویس اطلاعات داخلی بریتانیا، در اکتبر ۲۰۲۵ گفته بود این نهاد طی یک سال بیش از ۲۰ طرح «بالقوه مرگبار» مورد حمایت حکومت ایران را رصد کرده است.
چند مظنون، از جمله نوجوانان، در ارتباط با حملات آتش‌افروزانه علیه کنیسه‌ها و آمبولانس‌های وابسته به جامعه یهودیان در بریتانیا متهم شده‌اند. به گفته مقام‌ها، عاملان این اقدامات گاه در برابر مبالغ اندک دست به کار می‌شوند و ممکن است از ارتباط ادعایی عملیات با حکومت ایران آگاهی چندانی نداشته باشند.
بریتانیا در ماه ژوئیه «جنبش اسلامی اصحاب یمین» را ممنوع اعلام کرد و آن را گروهی نیابتی وابسته به حکومت ایران و مسئول این حملات دانست. این گروه که اوایل سال جاری میلادی در فضای مجازی ظاهر شد، مسئولیت حمله به کنیسه‌هایی در بلژیک و هلند را بر عهده گرفته است.
با وجود این سوابق و اتهام‌ها، آسوشیتدپرس تاکید می‌کند که ارتباط احتمالی حکومت ایران با دو رویداد امنیتی اخیر همچنان موضوع تحقیق است و تا روز جمعه تایید نشده بود.
آنها همچنین از تهران خواستند به تعهدات خود در زمینه عدم اشاعه پایبند شود و با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد.
این بیانیه که دفتر سخنگوی وزارت خارجه آمریکا جمعه ۱۰ مهر ماه منتشر کرد، از سوی گروهی از کشورهای حامی «ابتکار امنیت مقابله با اشاعه» صادر شده است. بریتانیا، فرانسه، آلمان، کانادا، استرالیا، ژاپن، کره جنوبی، اسرائیل، بحرین، مراکش و یمن از جمله کشورهای همراه این بیانیه‌اند.
امضاکنندگان اعلام کردند که به اجرای تمامی تعهدات مرتبط با قطعنامه‌های احیا‌شده شورای امنیت ادامه خواهند داد و برای مقابله با فعالیت‌های حکومت ایران در زمینه اشاعه، تبادل اطلاعات و هماهنگی اقدامات خود را تقویت خواهند کرد.
تعهد به جلوگیری از انتقال تجهیزات حساس و تسلیحات
کشورهای صادرکننده بیانیه متعهد شدند، در چارچوب اختیارات قانونی داخلی و بین‌المللی و تعهدات مرتبط، از تامین، فروش یا انتقال مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری‌هایی به ایران جلوگیری کنند که می‌توانند به فعالیت‌های هسته‌ای حساس از نظر اشاعه یا توسعه سامانه‌های حمل و پرتاب سلاح هسته‌ای کمک کنند.
آنها همچنین بر اجرای محدودیت‌های مربوط به تامین، فروش یا انتقال تسلیحات و اقلام مرتبط به ایران یا از این کشور تاکید کردند.
در بخش دیگری از بیانیه، چهار محور برای اجرای این تعهدات مشخص شده است: جلوگیری از انتقال مستقیم یا غیرمستقیم اقلام مشمول محدودیت‌ها از مبدا یا از طریق قلمرو کشورهای امضا‌کننده؛ تسهیل تبادل سریع اطلاعات؛ بازبینی اختیارات قانونی ملی در صورت نیاز؛ و انجام اقدامات مشخص برای پشتیبانی از تلاش‌های رهگیری و جلوگیری از انتقال محموله‌های مرتبط با اشاعه.
دامنه اقلام مورد اشاره، تجهیزات و موادی را در بر می‌گیرد که می‌توانند به سلاح‌های کشتار جمعی و وسایل حمل و پرتاب آنها، از جمله پهپادها، کمک کنند؛ همچنین اقلام مشمول محدودیت‌های تسلیحاتی احیا‌شده سازمان ملل را شامل می‌شود.
امضاکنندگان تاکید کردند که باید از اختیارات قانونی و توانمندی‌های کافی در داخل کشورهای خود برای اجرای این اقدامات برخوردار باشند. آنها همچنین با اشاره به «بیانیه اصول رهگیری و ممانعت» مصوب سال ۲۰۰۳، بار دیگر پایبندی خود را به قوانین و چارچوب‌های بین‌المللی مرتبط، از جمله قطعنامه‌های شورای امنیت، اعلام کردند.
حمایت از تلاش‌ها برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای
این کشورها از اقدامات ملی برای اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت و فعالیت‌هایی که به گفته آنها به جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای کمک می‌کند، استقبال کردند. در همین چارچوب، بیانیه از فعالیت‌های مرتبط با عملیات «طرد اقتصادی» که آمریکا در هفته‌های اخیر علیه جمهوری اسلامی به اجرا درآورده نام برده شده است.
امضاکنندگان از تمامی اعضای سازمان ملل خواستند قطعنامه‌های احیا‌شده را اجرا کنند. آنها همچنین اعلام کردند هماهنگی تلاش‌های خود را برای مقابله با هرگونه اقدام حکومت ایران در مسیر ازسرگیری توسعه برنامه‌های هسته‌ای یا موشک‌های بالستیک که بر اساس قطعنامه‌های شورای امنیت ممنوع است، ادامه خواهند داد.
بیانیه در پایان از تهران می‌خواهد به اجرای تعهدات خود در زمینه عدم اشاعه بازگردد، با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد و نگرانی‌های جامعه بین‌المللی درباره اشاعه را برطرف کند.
بازگشت تحریم‌ها همچنان محل اختلاف است
بر اساس بیانیه، شش قطعنامه شورای امنیت شامل قطعنامه‌های ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹، روز ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵، برابر با پنجم مهر ۱۴۰۴، ساعت هشت شب به وقت تابستانی شرق آمریکا، با تکمیل فرایند «مکانیسم ماشه» بار دیگر لازم‌الاجرا شدند. فرانسه، آلمان و بریتانیا این فرایند را با استناد به آنچه «عدم اجرای مستمر و قابل‌توجه» تعهدات هسته‌ای حکومت ایران در چارچوب برجام خواندند، آغاز کردند.
مکانیسم ماشه در چارچوب توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ پیش‌بینی شده بود و امکان بازگرداندن تحریم‌های پیشین سازمان ملل را فراهم می‌کرد. با این حال، حکومت ایران، روسیه و چین اعتبار حقوقی اقدام سه کشور اروپایی را رد کرده‌اند؛ موضعی که بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز در مکاتبات رسمی خود با شورای امنیت به آن اعتراض کرده‌اند.
این اختلاف در هفته‌های اخیر نیز ادامه داشته است. به گزارش رویترز در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۶ شهریور، روسیه و چین با وتوی پیش‌نویس قطعنامه‌ای، مانع تمدید ماموریت هیات کارشناسان ناظر بر تحریم‌های ایران شدند. مسکو و پکن بار دیگر استدلال کردند که محدودیت‌های سازمان ملل علیه تهران بر اساس توافق هسته‌ای پایان یافته است.
در پرونده نظارت هسته‌ای نیز، آسوشیتدپرس روز ۹ سپتامبر، برابر با ۱۸ شهریور، گزارش داد که شورای حکام آژانس، با اشاره به همکاری نکردن حکومت ایران در تحقیقات مربوط به آثار اورانیوم در مکان‌های اعلام‌نشده، موضوع را به شورای امنیت گزارش کرده است. جمهوری اسلامی می‌گوید به دنبال سلاح هسته‌ای نیست و برنامه هسته‌ای‌اش کاملاً صلح‌آمیز است.
این مقام‌ها به رویترز گفتند انتظار می‌رود این عملیات طی هفته‌های آینده آغاز شود و نیروهای یمنی تحت نظارت ریاض، عملیات زمینی را برعهده بگیرند و نیروی هوایی عربستان از آنها پشتیبانی کند.
به‌گفته این منابع، آمریکا هم‌اکنون اطلاعات و داده‌های لازم برای پشتیبانی از عملیات عربستان در یمن را در اختیار ریاض قرار می‌دهد و شماری از کشورهای منطقه‌ای و اروپایی نیز عمدتا کمک‌های نظامی دفاعی ارائه می‌کنند، اما انتظار نمی‌رود متحدان عربستان مستقیما در عملیات رزمی مشارکت کنند.
یکی از اهداف اصلی این عملیات، عقب راندن حوثی‌ها از مناطقی است که ماه گذشته در امتداد ساحل تصرف کردند. حوثی‌ها در این پیشروی کنترل تنگه باب‌المندب را به دست گرفتند؛ آبراهی که خروجی جنوبی دریای سرخ و یکی از مسیرهای اصلی تجارت دریایی میان آسیا و مدیترانه است.
اهمیت باب‌المندب در ماه‌های اخیر، همزمان با اختلال گسترده در تردد از تنگه هرمز در نتیجه جنگ ایران، افزایش یافته است.
دو سناریو برای عملیات نظامی
به‌گفته مقام‌های خلیج فارس و یمن، عربستان در حال بررسی دو گزینه اصلی است: نخست، یک عملیات محدود و متمرکز برای بازپس‌گیری منطقه باب‌المندب؛ و دوم، حمله‌ای گسترده‌تر که همزمان چند جبهه در استان‌های البیضاء، مأرب، تعز و الجوف را نیز در بر گیرد.
به‌گزارش رویترز، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
منابع مطلع زمان دقیقی برای آغاز عملیات اعلام نکردند و برآوردهای آنها از «ظرف یک هفته» تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل نوامبر در نوسان بوده است.
به‌گفته دیپلمات‌های غربی و یک مقام خلیج فارس، ریاض به این نتیجه رسیده است که تا زمانی که حوثی‌ها کنترل باب‌المندب را در اختیار دارند، نمی‌تواند وارد دور تازه‌ای از مذاکرات صلح یمن با آنها شود؛ زیرا تسلط بر این آبراه اهرم مهمی در سطح منطقه‌ای و جهانی در اختیار حوثی‌ها قرار داده است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، پیش‌بینی کرد عملیات احتمالی محدودتر از مداخله نظامی سال ۲۰۱۵ عربستان باشد.
به‌گفته او، با وجود تمایل ریاض به شکست کامل حوثی‌ها، اولویت فوری بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از تسلط آنها بر باب‌المندب، بازپس‌گیری مناطق ساحلی و عادی‌سازی تردد دریایی است.
حمایت اطلاعاتی آمریکا؛ بدون مشارکت مستقیم در حملات
یک دیپلمات غربی نیز به رویترز گفت واشینگتن مشاوران نظامی و اطلاعات، از جمله اطلاعات مربوط به تعیین اهداف، در اختیار عربستان قرار داده است تا از عملیات هوایی این کشور در یمن حمایت کند. با این حال، دامنه این حمایت احتمالا محدود خواهد بود.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که دونالد ترامپ درخواست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای حمایت نظامی مستقیم آمریکا از جمله انجام حملات هوایی را رد کرده است.
عملیات احتمالی عربستان می‌تواند جبهه تازه‌ای در درگیری‌های منطقه ایجاد کند. حوثی‌ها پس از تضعیف حزب‌الله لبنان در نتیجه حملات اسرائیل طی سه سال گذشته، به قدرتمندترین متحد ایران در خاورمیانه تبدیل شده‌اند.
نقش پاکستان و ترکیه
پاکستان و ترکیه، که ماه گذشته همراه عربستان توافق دفاعی مشترک مکه امضا کردند، تجهیزات نظامی در اختیار ریاض قرار داده‌اند که اکنون در یمن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
یک مقام دولت پاکستان گفت اسلام‌آباد ماه گذشته چهار هواپیمای باری حامل تجهیزات نظامی، از جمله سامانه‌های پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و سامانه‌های ضدپهپاد، به عدن، مقر دولت مورد حمایت عربستان در یمن، فرستاده است.
دو مقام پاکستانی و منطقه‌ای و یک دیپلمات غربی همچنین گفتند مشاوران نظامی پاکستان در کنار همتایان سعودی خود برای پشتیبانی از نیروهای یمنی در منطقه حضور دارند. پهپادهای ترکیه‌ای که عربستان پیش از جنگ کنونی خریداری کرده بود نیز بر فراز یمن به کار گرفته شده‌اند.
یکی از نگرانی‌های اصلی ریاض، احتمال پاسخ حوثی‌ها با حملات موشکی و پهپادی به تاسیسات نفتی و زیرساخت‌های عربستان است. به همین دلیل، عربستان از چند متحد خود برای تقویت سامانه‌های دفاعی درخواست کمک کرده است.
به‌گفته یک مقام پاکستانی، اسلام‌آباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان مستقر کرده است که ماموریت آنها کمک به حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی است. این نیروها از سال گذشته و همچنین پس از تشدید اخیر درگیری‌ها در چند مرحله وارد عربستان شده‌اند.
با این حال، به‌گفته این مقام، پاکستان تاکنون تصمیمی برای اعزام نیروهای خود به داخل یمن برای مشارکت مستقیم در جنگ نگرفته است.
فرانسه نیز اعلام کرده است که سامانه‌های دفاعی و نیروهایی را برای کمک به حفاظت از شهر بندری ینبع در ساحل دریای سرخ به عربستان اعزام خواهد کرد.
چالش نیروهای پراکنده ضدحوثی
به‌نوشته رویترز یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی عملیات زمینی، وضعیت نیروهای یمنی مخالف حوثی‌هاست. این نیروها مجموعه‌ای از گروه‌های مختلف هستند که عربستان و امارات در مراحل قبلی جنگ داخلی یمن آنها را مسلح و آموزش داده‌اند.
محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، گفت بسیاری از نیروهای ضدحوثی هنوز سازماندهی یا آمادگی لازم برای یک عملیات طولانی‌مدت علیه نیروی نظامی منضبط حوثی‌ها را ندارند؛ به‌ویژه در شرایطی که حوثی‌ها همزمان در چند جبهه بر آنها فشار وارد می‌کنند.
اختلافات داخلی این نیروها نیز طی زمستان گذشته تشدید شد؛ زمانی که نیروهای جنوبی مورد حمایت امارات برای تصرف مناطقی در شرق یمن و اعلام برنامه جدایی تلاش کردند، اما پس از مجموعه‌ای از درگیری‌ها از نیروهای مورد حمایت عربستان شکست خوردند.
علی شهابی، تحلیلگر سیاسی سعودی نزدیک به دیدگاه‌های دولت، به رویترز گفت تا این مرحله اولویت عربستان دفاع از مواضع موجود و تثبیت خطوط مقدم بوده است، اما نیروهای تحت حمایت ریاض «قطعا به سمت عملیات تهاجمی خواهند رفت».
او در عین حال تاکید کرد که موفقیت این عملیات تا حد زیادی به عملکرد نیروهای محلی یمنی در میدان نبرد بستگی خواهد داشت.
او در عین حال تاکید کرد که جمهوری اسلامی هنوز پیشنهاد رسمی و مکتوبی ارائه نکرده است و گفت: «هیچ پیشنهاد مکتوب و مشخصی وجود ندارد. این در حد تبادل نظر میان دو وزیر امور خارجه است.»
به گفته دار، پیشنهاد پیگیری یک راه‌حل سیاسی با حسن نیت مطرح شده و قرار است به عنوان گزینه‌ای در برابر «اقدام نظامی» مورد بررسی قرار گیرد.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده است جنگ یمن بار دیگر تشدید شده و عربستان سعودی با حملات فزاینده حوثی‌ها روبه‌رو است. عربستان این گروه را به هدف قرار دادن مکه و مدینه، دو شهر مقدس مسلمانان، متهم کرده است.
دار جمعه ۱۰ مهر در یک نشست خبری گفت عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، سه عضو پیمان دفاعی مکه، در نشست پیش رو درباره اقدامات بعدی تصمیم خواهند گرفت.
به‌گفته او، تاریخ دقیق این نشست بعدا اعلام خواهد شد.
وزیر امور خارجه پاکستان گفت حکومت ایران از حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی فاصله گرفته و مسعود پزشکیان، رییس‌جمهوری، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هر دو خواهان حل‌وفصل این موضوع شده‌اند.
دار همچنین گفت تهران را در جریان مفاد پیمان دفاعی مکه و چگونگی پایبندی پاکستان به تعهدات خود در چارچوب این توافق قرار داده است.
بیش از شش کشور خواهان پیوستن به پیمان دفاعی مکه شده‌اند
وزیر امور خارجه پاکستان همچنین گفت بیش از شش کشور برای پیوستن به پیمان دفاعی مکه ابراز علاقه کرده‌اند. او نام این کشورها را اعلام نکرد.
به‌گفته اسحاق دار، تا زمانی که این پیمان به‌طور کامل عملیاتی نشود، امکان بررسی درخواست اعضای جدید وجود ندارد؛ فرایندی که ممکن است تا یک سال طول بکشد.
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان ۱۶ مرداد در استانبول «پیمان دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند. براساس این توافق، حمله به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه عضو تلقی خواهد شد.
فرماندهان نظامی سه کشور نیز سوم مهر در ریاض دیدار و حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را محکوم کردند.
ارتش پاکستان روز جمعه در بیانیه‌ای اعلام کرد فرماندهان ارشد این کشور حملات حوثی‌ها به عربستان را به‌شدت محکوم کرده و همبستگی خود را با این کشور و تعهدشان به حفاظت از اماکن مقدس اسلامی اعلام کرده‌اند.
اسحاق دار همچنین درباره تنگه هرمز گفت برای عبور از این آبراه نباید هیچ‌گونه هزینه یا عوارضی دریافت شود.
تنگه هرمز که تحت محاصره قرار گرفته، به یکی از اصلی‌ترین موضوعات چانه‌زنی در تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ نزدیک به هفت‌ماهه میان آمریکا و جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
آسوشیتدپرس نوشت اقدام آمریکا در جابه‌جایی نیروها، از جمله اعزام سومین ناو هواپیمابر، در شرایطی صورت می‌گیرد که تحولات تازه بر پیچیدگی جنگ ایران افزوده و احتمال تشدید درگیری‌ها همچنان وجود دارد.
بر اساس این گزارش، ناوهایی که اکنون در مسیر خاورمیانه قرار دارند، در مجموع بیش از هفت هزار ملوان و دو هزار تفنگدار دریایی آمریکا را جابه‌جا می‌کنند.
این مجموعه شامل گروه رزمی ناو هواپیمابر تئودور روزولت می‌شود که به‌تازگی همراه با رزم‌ناو چوسین اعزام شده است.
گروه آماده عملیات آبی‌خاکی ناو ماکین آیلند نیز که شناورهای آبی‌خاکی جان پی. مورتا و انکوریج را در بر می‌گیرد، در این ماموریت حضور دارد.
اعزام این نیروها در حالی صورت می‌گیرد که گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال ازسرگیری حملات گسترده نظامی علیه جمهوری اسلامی و گسترش دامنه درگیری‌ها در منطقه بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۹ مهر در مصاحبه با نشریه تایم، احتمال ازسرگیری حملات علیه حکومت ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را رد نکرد و گفت تهران سرانجام ناگزیر به عقب‌نشینی و پذیرش شروط هسته‌ای واشینگتن خواهد شد.
چشم‌انداز مذاکرات تهران و واشینگتن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. تهران خواهان کاهش فشارهای اقتصادی، رفع محاصره دریایی و بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد است؛ در سوی دیگر، واشینگتن بر ضرورت برداشتن گام‌های مشخص از سوی جمهوری اسلامی در زمینه پرونده هسته‌ای تاکید دارد.
احتمال استقرار همزمان سه ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه
آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد با اعزام نیروهای جدید، ممکن است تا پایان اکتبر سه ناو هواپیمابر آمریکا به‌طور همزمان در خاورمیانه مستقر باشند.
این مقام به‌دلیل حساسیت عملیات نظامی، به شرط فاش نشدن هویتش با آسوشیتدپرس گفت‌وگو کرد.
بر اساس این گزارش، با احتساب نیروهای مستقر در منطقه، شمار ملوانان و تفنگداران دریایی آمریکا در خاورمیانه به بیش از ۲۰ هزار نفر خواهد رسید. صدها فروند هواپیمای نظامی نیز در این منطقه حضور خواهند داشت.
نیروی دریایی آمریکا پیش‌تر در ماه آوریل، برای نخستین بار از سال ۲۰۰۳، سه گروه رزمی ناو هواپیمابر را به‌طور همزمان در خاورمیانه مستقر کرده بود.
در حال حاضر، ناوهای هواپیمابر جورج اچ. دبلیو. بوش و جورج واشینگتن، همراه با گروه آماده عملیات آبی‌خاکی ناو باکسر، در منطقه حضور دارند.
ناو هواپیمابر جورج واشینگتن که معمولا در اقیانوس آرام مستقر است، برای جایگزینی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خاورمیانه منتقل شد.
خدمه ناو آبراهام لینکلن در جریان ماموریت طولانی و دشوار خود، بیش از ۲۶۰ روز متوالی در دریا حضور داشتند. این ناو رکورد طولانی‌ترین حضور پیوسته در دریا را در دوران معاصر ثبت کرد.
نگرانی‌ها درباره احتمال تغییر راهبرد نظامی تهران
آسوشیتدپرس در بخش دیگری از گزارش خود نوشت حمله نافرجام به خلبان هواپیمای فلای‌دبی و وقوع حادثه‌ای مشکوک در پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا، به نگرانی‌ها درباره احتمال روی آوردن جمهوری اسلامی به تاکتیک‌های جنگ نامتقارن دامن زده است.
بر اساس این گزارش، برخی تحلیل‌گران احتمال می‌دهند تهران در حال تغییر راهبرد خود باشد؛ آن هم در شرایطی که آمریکا در کاهش تسلط جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و تسهیل صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس پیشرفت‌هایی داشته و همزمان، با اعمال محاصره دریایی، صادرات نفت ایران را متوقف کرده است.
هشتم مهر، پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل هنگام عبور از حریم هوایی اردن تغییر مسیر داد و سرانجام در فرودگاه تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
بر پایه گزارش‌های منتشرشده، کمک‌خلبان عمانی این هواپیما با چاقو به خلبان هندی حمله کرد و قصد داشت کنترل هواپیما را به دست بگیرد و آن را ساقط کند؛ اقدامی که با مداخله مسافران ناکام ماند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۹ مهر اعلام کرد مهاجم تحت تاثیر «اسلام‌گرایی افراطی» قرار گرفته بود.
نتانیاهو افزود اسرائیل در حال بررسی این موضوع است که آیا فرد یا گروهی کمک‌خلبان را مامور انجام این حمله کرده یا خیر.
او هشدار داد: «هر کسی که او را فرستاده باشد، بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت.»
در حادثه‌ای دیگر در پنجم مهر، پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد به ظن ارتکاب جرائم مرتبط با تروریسم و مواد منفجره بازداشت شدند. این افراد یک روز بعد با قرار وثیقه آزاد شدند.
بریتانیا به آمریکا اجازه داده بود از بمب‌افکن‌های مستقر در این پایگاه برای حمله به مواضع موشکی جمهوری اسلامی استفاده کند.
در همین ارتباط، پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا ۹ مهر یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی را به ظن آماده‌سازی اقدامات تروریستی دستگیر کرد.
