کمیسیون امنیت ملی مجلس: شناورهای متخلف توقیف و ۲۰ درصد محموله آنها اخذ میشود
خبرگزاری ایرنا به نقل از حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گزارش داد مواد ۱۳، ۱۴ و ۱۵ طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» در این کمیسیون تصویب شد.
قشقاوی گفت بر اساس ماده ۱۳، شناورهایی که مقررات تعیینشده برای عبور از تنگه هرمز را رعایت نکنند، مشمول اخذ ۲۰ درصد محموله یا ارزش آن و توقیف موقت تا زمان تعدیه مجازات خواهند شد.
او افزود قوه قضاییه نیز برای اجرای این قانون شعب تخصصی با حضور قضات و کارشناسان حقوق دریایی و حقوق بینالملل دریاها تشکیل خواهد داد.
بر اساس ماده ۱۴، اشخاصی که سبب اجرای ناقص یا دیرهنگام این قانون شوند، به مجازات درجه پنج محکوم خواهند شد. توافقهای بینالمللی درباره تنگه هرمز نیز باید در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی باشد.
طبق ماده ۱۵ نیز ستاد کل نیروهای مسلح موظف است هر سه ماه یکبار گزارشی از اجرای این قانون به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ارائه کند.
بوژوویچ سهشنبه ۳۱ شهریور در مصاحبه با روزنامه وییِستی، از رسانههای معتبر و اصلی مونتهنگرو، گفت دادگاه عالی پودگوریتسا وزارت دادگستری مونتهنگرو را از این تصمیم مطلع کرده و این وزارتخانه نیز موضوع را به اطلاع وزارت دادگستری آمریکا رسانده است.
او افزود مراحل بعدی پرونده براتی با همکاری نهادهای پلیس انجام خواهد شد.
براتی که با سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی همکاری داشته، از سوی آمریکا به مشارکت در حملات سایبری گسترده و وارد آوردن بیش از ۳.۴ میلیارد دلار خسارت به زیرساختهای این کشور متهم شده است.
براتی که تابعیت ترکیه را نیز دارد، پنجم تیرماه در شهر ساحلی کوتور در مونتهنگرو بازداشت شد. به نوشته روزنامه وییستی، عملیات دستگیری او با همکاری پلیس مونتهنگرو و اداره تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، انجام گرفت.
پلیس مونتهنگرو در آن زمان اعلام کرد براتی از افراد مهم تحت تعقیب در پروندههای جرائم سایبری و جرائم سازمانیافته بوده و برای رسیدگی به پروندهاش در آمریکا بازداشت شده است.
او در پروندهای در نیویورک با چندین اتهام، از جمله توطئه برای کلاهبرداری رایانهای، نفوذ غیرقانونی به سامانههای رایانهای و سرقت هویت روبهرو است.
اتهام حمله به صدها دانشگاه و نهاد آمریکایی
پلیس مونتهنگرو اعلام کرد براتی از سال ۲۰۱۳ در حملات گسترده هکری علیه زیرساختهای ایالات متحده نقش داشته و بیش از ۱۵۰ دانشگاه آمریکایی در این حملات هدف قرار گرفتهاند.
به گفته پلیس، دادههای سرقتشده و حسابهای دانشگاهی هکشده به نفع سپاه پاسداران و شماری دیگر از کاربران در ایران، از جمله دانشگاههای ایرانی، مورد استفاده قرار گرفتهاند.
۲۷ مرداد، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد کیفرخواست تکمیلی ۱۴ فقرهای علیه ۱۷ عضو «موسسه مبنا»، شرکتی مستقر در ایران، از حالت محرمانه خارج شده است. نام امیر براتی نیز در این کیفرخواست دیده میشود.
بر اساس این پرونده، موسسه مبنا دستکم از سال ۲۰۱۳ یک کارزار هماهنگ را برای نفوذ به سامانههای رایانهای ۱۴۴ دانشگاه در آمریکا، ۱۷۸ دانشگاه در دیگر کشورها، دستکم ۴۲ شرکت خصوصی آمریکایی، ۱۱ شرکت خصوصی خارجی، پنج نهاد دولتی فدرال و ایالتی آمریکا و دستکم دو سازمان غیردولتی اجرا کرده است.
اطلاعات کیفرخواست حاکی از آن است که اعضای این شبکه بیش از ۳۱ ترابایت داده دانشگاهی و مالکیت فکری را به سرقت بردهاند و به حسابهای ایمیل کارکنان شرکتهای خصوصی، نهادهای دولتی و سازمانهای غیردولتی دسترسی پیدا کردهاند.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر دامنه عملیات سایبری خود را گسترش داده و هکرهای وابسته به آن بارها به اهدافی در کشورهای مختلف، بهویژه آمریکا و اسرائیل، حمله کردهاند.
برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا مردادماه برای ارائه اطلاعاتی درباره پنج هکر مرتبط با حکومت ایران تا ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرد.
از «کینگ لت» تا بازداشت در کوتور
یافتههای اختصاصی ایراناینترنشنال نشان میدهد امیر براتی، فرزند حسین، سوم اسفند ۱۳۶۴ در خانوادهای اهل قوچان، در مشهد متولد شد.
ایراناینترنشنال سابقهای از محل تحصیل او نیافت، اما یک سند قضایی مربوط به سال ۱۳۹۳، براتی را کارشناس امنیت سایبری معرفی کرده است.
براتی ۳۹ ساله سالها با نام هکری «کینگ لت» فعالیت میکرد. یک کارشناس سایبری که با ایراناینترنشنال مصاحبه کرد، گفت براتی اصرار داشت در میان هکرها با همین نام شناخته شود.
او افزود: «امیر خود را پادشاه این عرصه میدید و اینکه با وجود سالها فعالیت هکری از پیگیری و تعقیب قضایی جسته بود و نامش در هیچکدام از بیانیههای دولت آمریکا نیامده بود، این ذهنیت سَروری را در او تقویت کرده بود یا دستکم اینگونه وانمود میکرد.»
براتی اندکی پس از مهاجرت به ترکیه در نوروز ۱۴۰۰، با خرید ملکی گرانقیمت در یک برج مسکونی در استانبول، تابعیت ترکیه را به دست آورد.
او سپس بهدلیل نگرانی از افشای هویتش، نام و نام خانوادگی خود را بهطور قانونی در این کشور تغییر داد.
براتی ابتدای تیر امسال، پس از سالها پرهیز آشکار از سفر به اروپا، همراه همسرش برای گذراندن تعطیلات تابستانی راهی مونتهنگرو شد.
به احتمال زیاد او تصور میکرد سفر با گذرنامه و نامی متفاوت به مونتهنگرو، کشوری که هنوز عضو اتحادیه اروپا نیست و با آمریکا پیمان دوجانبه استرداد مجرمان ندارد، خطر چندانی برایش نخواهد داشت.
با این حال پلیس مونتهنگرو او را بازداشت کرد و اکنون دادگاه عالی پودگوریتسا نیز با استردادش به آمریکا موافقت کرده است.
مونتهنگرو، کشور کوچک ساحلی در جنوب اروپا و عضو ناتو، با ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی همکاری حقوقی و امنیتی دارد و مقامهای آن پیش از این نیز بر اساس درخواستهای بینالمللی، افراد تحت تعقیب را بازداشت کرده و پرونده آنان را برای بررسی استرداد به دادگاه ارجاع دادهاند.
ایراناینترنشنال برای بررسی گزینههای باقیمانده پیش روی مسافران با چند شرکت هواپیمایی بینالمللی و چهار آژانس مسافرتی تماس گرفته است. پاسخهای این شرکتها و بررسیها نشان میدهد گزینههای سفر به ایران و خروج از کشور محدودتر شده و حتی پروازهایی که در حال حاضر امکان رزرو دارند، ممکن است لغو شوند.
یکی از نمایندگان شرکت هواپیمایی ترکیش به ایراناینترنشنال گفت این شرکت تمام پروازهای خود به ایران را دستکم تا مارس ۲۰۲۷ (اواسط اسفندماه) متوقف کرده است.
به گفته او، هیچ پروازی پیش از آن تاریخ برنامهریزی نشده و تضمینی هم برای ازسرگیری پروازها در مارس وجود ندارد.
شرکت هواپیمایی امارات نیز اعلام کرد دیگر به تهران پرواز نمیکند. لوفتهانزا و هواپیمایی اتریش هم گفتند پروازهای رفتوبرگشت به ایران دستکم تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ (دوم آبان) متوقف میماند و ازسرگیری آنها پس از این تاریخ قطعی نیست.
هواپیمایی قطر نیز اعلام کرد پروازهایش به ایران بهدلیل محدودیتهای حریم هوایی متوقف شده است. به گفته این شرکت، ازسرگیری این پروازها بهطور موقت برای ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ (هشتم آذر) برنامهریزی شده، اما این تاریخ ممکن است تغییر کند.
هشدار آمریکا درباره همکاری با شرکتهای هواپیمایی ایرانی
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر اعلام کرد از اول مهر، فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایران در خارج از کشور متوقف میشود و ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به این شرکتها میتواند به حذف از نظام مالی دلار آمریکا بینجامد.
این تحریمها ورود هواپیماهای ایرانی به همه کشورها را بهطور خودکار ممنوع نمیکند و به معنای بسته شدن حریم هوایی کشورهای خارجی نیست.
با این حال، خطوط هوایی برای پروازهای بینالمللی به سوخت، خدمات زمینی، فروش بلیت و خدمات بانکی نیاز دارند و خطر تحریم ارائهدهندگان این خدمات میتواند فعالیت آنها را محدود کند.
بدین ترتیب، میزان اثرگذاری این محدودیتها به واکنش دولتها، فرودگاهها و شرکتهای خدماتی در کشورهای مختلف بستگی خواهد داشت.
سخنگوی وزارت خارجه چین ۳۱ شهریور تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران را «غیرقانونی» خواند و گفت پکن همواره با «تحریمهای یکجانبه» که با قوانین بینالمللی مطابقت ندارند و به تایید شورای امنیت سازمان ملل نرسیدهاند، مخالفت است.
گزینههای پروازی کمتر میشود
چهار آژانس مسافرتی در آمریکای شمالی به ایراناینترنشنال گفتند امکان رزرو پرواز فعال شرکتهای هواپیمایی روسیه، چین، عمان، پگاسوس ترکیه و همچنین شرکتهایی که از ارمنستان به ایران پرواز میکنند، وجود ندارد.
بنا بر اعلام یکی از آژانسها، پگاسوس در برخی موارد همچنان برای مسیرهای ایران رزرو میپذیرد، اما پروازها کمی بعد لغو میشوند و مسافران ناچارند برنامه سفر خود را تغییر دهند.
بر اساس بررسی ایراناینترنشنال، ایران در سامانههای رزرو فلایدُبی و اکسپدیا بهعنوان مقصد قابل انتخاب نمایش داده نمیشد و جستوجوی مسیرهای دیگر نیز تا پیش از مارس ۲۰۲۷ گزینه قابل رزروی ارائه نداد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد. این بسته شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی بود.
نام شرکتهای هواپیمایی آتا، آسمان، ایرانایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشمایر، کیشایر، کارون، تابان و وارش در این فهرست دیده میشد.
هشت شرکت مستقر در امارات، بریتانیا، ترکیه، مالزی و قزاقستان نیز تحریم شدند و وزارت خزانهداری به ارتباط شماری از آنها با ماهانایر اشاره کرد.
سفر زمینی از ترکیه؛ جایگزینی طاقتقرسا
چند آژانس مسافرتی اعلام کردند محدود شدن پروازها کسبوکار آنها را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و مسافران را به جستوجوی مسیرهای جایگزین واداشته است.
به گفته آنها، برخی مسافرانی که از کشورهای غربی راهی ایران هستند، ابتدا به ترکیه پرواز میکنند و سپس با اتوبوس سفری حدود ۱۷ ساعته را تا شهر وان، نزدیک مرز ایران، طی میکنند.
مسافران از آنجا از مرز زمینی وارد ایران میشوند. به گفته آژانسها، رسیدن از وان به تهران با اتوبوس یا خودرو ۱۶ تا ۱۷ ساعت دیگر طول میکشد. بنابراین تنها بخش زمینی سفر ممکن است بیش از ۳۰ ساعت زمان ببرد؛ بدون احتساب پرواز اولیه، عبور از مرز و زمان انتظار.
آژانسها افزودند ماهانایر پس از قطع دسترسی به خدمات زمینی در فرودگاههای ترکیه، فعالیت خود را در این کشور متوقف کرده است.
۲۵ شهریور، ماهانایر اعلام کرد پروازهای رفتوبرگشت خود به مسقط، استانبول و آنکارا را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند.
ماهانایر این تصمیم را به محدودیتهای اعلامشده از سوی مراجع هوانوردی عمان و ترکیه نسبت داد.
گرجستان پروازها را متوقف کرد؛ ابهام درباره عراق
برخی کشورها از هماکنون محدودیتهایی را برای فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی اعمال کردهاند.
به گزارش رسانههای گرجستان، پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی مشمول تحریمهای آمریکا به این کشور از ۳۰ شهریور متوقف شد.
سازمان هواپیمایی کشوری گرجستان پیشتر اعلام کرده بود هنگام صدور مجوز برای شرکتهای خارجی، سازوکارهای تحریمی آمریکا و اروپا را در نظر میگیرد.
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور به نقل از دو منبع در سازمان هواپیمایی کشوری عراق گزارش داد دولت این کشور به مقامهای هوانوردی دستور داده است پروازهای ایران به بغداد را از چهارشنبه اول مهر تعلیق کنند.
بر اساس این گزارش، دولت عراق در حال بررسی انتقال پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران از بغداد به فرودگاه نجف است.
مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، نیز از لغو پروازهای ایران به بغداد و مسقط خبر داد و گفت فرودگاه بغداد از بامداد اول مهر پروازهای ایرانی را نمیپذیرد.
او اضافه کرد: «در حال هماهنگی و رایزنی هستیم تا پروازهایی که مقصد آنها بغداد است، به سمت فرودگاه نجف هدایت شوند. همچنین پذیرش مسافران ایرانی در فرودگاه عمان انجام نمیشود و رایزنیها در این خصوص ادامه دارد.»
رسانه آی۲۴نیوز ۳۱ شهریور گزارش داد شرکت ایجت نیز پروازهای ورودی و خروجی خود به ایران را لغو کرده است.
دو منبع به رویترز گفتند پس از راهاندازی دوباره خط لوله، انتقال نفت در ابتدا با ظرفیت پایین انجام میشود.
یکی دیگر از منابع خبر داد شرکت آرامکوی عربستان سعودی در تلاش است حجم انتقال نفت از طریق این خط لوله را بار دیگر به روزانه چهار میلیون بشکه برساند.
با این حال، یک منبع امنیتی هشدار داد بازگشت کامل خط لوله به ظرفیت پیشین ممکن است چند هفته زمان ببرد.
به گفته یکی از منابع، با ازسرگیری فعالیت این خط لوله، انتقال نفت خام به پالایشگاههای آرامکو در سواحل دریای سرخ نیز از سر گرفته خواهد شد.
او افزود قرار است یک محموله نفتی اواخر سهشنبه در ینبع بارگیری و راهی چین شود.
حمله پهپادی ۱۹ شهریور از خاک عراق، ایستگاههای پمپاژ خط لوله شرق-غرب در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد.
در این حمله شماری زخمی شدند و فعالیت سامانه انتقال نفت بهطور موقت متوقف شد.
هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است، اما ریاض و واشینگتن شبهنظامیان متحد جمهوری اسلامی در عراق را از مظنونان احتمالی میدانند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ شهریور گفت احتمالا حکومت ایران در این حمله دست داشته است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ شهریور نقشآفرینی تهران در این حمله را تکذیب کرد.
کاهش قیمت جهانی نفت
رویترز در ادامه گزارش داد معاملهگران برای بارگیری مجدد نفت عربستان سعودی آماده میشوند و نفتکشها را برای جابهجایی کشتیبهکشتی محمولهها به بندرهای سعید و سیدی کِریر در دریای مدیترانه منتقل میکنند.
بر اساس این گزارش، ازسرگیری انتقال نفت از طریق خط لوله شرق-غرب در ۳۱ شهریور باعث افزایش فروش نفت در بازارهای جهانی و افت قیمتها شد.
بهای معاملات آتی نفت برنت بیش از دو دلار در هر بشکه کاهش یافت و به پایینترین سطح خود از ۱۷ شهریور رسید.
پس از اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز طی ماههای اخیر، عربستان سعودی که بزرگترین صادرکننده نفت اوپک به شمار میرود، از خط لوله شرق-غرب برای انتقال روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت به ینبع بهره میبرد.
این میزان معادل حدود چهار درصد عرضه جهانی نفت است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
پوتین و بن سلمان خواستار امنیت هرمز و بابالمندب شدند
کرملین در بیانیهای اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، ۳۱ شهریور در گفتوگویی تلفنی بر ضرورت تضمین عبور امن و بدون مانع کشتیها از تنگه بابالمندب و تنگه هرمز تاکید کردند.
بر اساس این بیانیه، دو طرف بهطور مفصل به بررسی تحولات خاورمیانه پرداختند و افزودند حلوفصل سیاسی و دیپلماتیک همچنان تنها راه عملی برای پایان دادن به بحرانهای منطقه است.
آنها همچنین با اشاره به وخامت اوضاع نظامی و سیاسی در یمن، بر «ضرورت توقف سریع درگیریها» در این کشور تاکید کردند.
گفتوگوی پوتین و بن سلمان در شرایطی انجام شد که پیشروی حوثیهای یمن در مناطق اطراف تنگه بابالمندب و حملات آنها به عربستان سعودی، به نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی و چشمانداز بازار جهانی نفت دامن زده است.
با مختل شدن دریانوردی در تنگههای هرمز و بابالمندب، دو مسیر اصلی صادرات نفت عربستان سعودی، در پی اقدامات جمهوری اسلامی و حوثیها، ریاض ناچار شده است بخشی از صادرات نفت خود را از مسیر کانال سوئز مصر انجام دهد.
۳۰ شهریور، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد ترامپ تصمیم گرفته است دستکم در مقطع کنونی به کارزار عربستان سعودی علیه حوثیهای یمن نپیوندد.
این روزنامه نوشت در دو هفته گذشته، درخواستهای مکرر ریاض از واشینگتن برای حمله به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، ترامپ را با چالش روبهرو کرده است.
