بلومبرگ: بارگیری نفت ایران با ادامه محاصره دریایی آمریکا ۷۴ درصد کاهش یافت
بلومبرگ گزارش داد با ادامه محاصره دریایی آمریکا، بارگیری نفت خام و میعانات ایران در مرداد حدود ۷۴ درصد کاهش یافت و به ۲۴۷ هزار بشکه در روز رسید؛ رقمی که کمتر از ۱۵ درصد میزان ثبتشده پیش از آغاز جنگ است.
بر اساس این گزارش، با گذشت نزدیک به دو ماه از آغاز دوباره محاصره دریایی آمریکا، صادرات نفت ایران همچنان بهشدت محدود است. تصاویر ماهوارهای اتحادیه اروپا نیز دستکم در دو هفته گذشته هیچ ابرنفتکشی را در حال بارگیری در جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران، نشان ندادهاند.
بلومبرگ نوشت ذخایر نفت خام و میعانات در تاسیسات اصلی ایران، از جمله خارک، گوره و عسلویه، به حدود ۶۷ میلیون بشکه رسیده و به بالاترین میزان ثبتشده در چند ماه گذشته نزدیک شده است.
طبق دادههای ورتکسا، حدود ۳۸ میلیون بشکه نفت نیز در غرب محدوده محاصره دریایی آمریکا انباشته شده است. همزمان، کاهش عرضه نفت ایران باعث افزایش قیمت محمولههای تحویلی به آسیا شده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۰ شهریور در گزارشی تحلیلی نوشت این درگیری نخستین آزمون جدی پیمان دفاعی پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه است که اوایل شهریور امضا شد.
بر اساس این پیمان، حمله نظامی به هر یک از این سه کشور، حمله به همه آنها تلقی میشود.
دو مقام پاکستانی در تیرماه گفته بودند نیروهای این کشور در نزدیکی مرز عربستان سعودی با یمن مستقر شدهاند. این حضور، احتمال درگیر شدن مستقیم آنها را در جنگ با حوثیها افزایش میدهد.
در اسلامآباد این نگرانی وجود دارد که حملات حوثیها پاکستان را به جنگ بکشاند.
همکاری دفاعی با کشورهای خلیج فارس بخشی از تلاش پاکستان برای جذب سرمایه و تقویت اقتصاد بحرانزده آن است. در مقابل، نفت و گاز این کشور از تنگه هرمز و دریای سرخ عبور میکند؛ مسیرهایی که جمهوری اسلامی و حوثیها توان مختل کردنشان را نشان دادهاند.
دو سال پیش نیز حملات متقابل ایران و پاکستان در مرز بلوچستان، برای مدتی خطر آغاز درگیری گسترده را بالا برد.
انتقال هشدار ریاض به تهران
به گزارش رویترز و به نقل از منابع سعودی، پاکستانی و ایرانی، پاکستان این هفته درخواست ریاض برای مهار حوثیها را به تهران منتقل کرد.
عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، نیز ۱۹ شهریور با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره احیای تلاشهای دیپلماتیک و کاهش تنش گفتوگو کرد.
وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد در حال حاضر پاسخ نظامی به حملات حوثیها در دست بررسی نیست و اسلامآباد همچنان از خویشتنداری و گفتوگو حمایت میکند.
مقامهای جمهوری اسلامی علنا از میانجیگری پاکستان استقبال کرده و پیمان دفاعی این کشور را تهدید ندانستهاند. با این حال، سه منبع ایرانی به رویترز گفتند تهران در توانایی اسلامآباد برای اثرگذاری بر بحران تردید دارد و آن را فاقد تجربه میانجیهایی چون قطر میداند.
مرز میانجیگری و ورود به جنگ
رویترز نوشت که اکنون نشانههایی از محتاطتر شدن پاکستان دیده میشود.
پیش از این چهار منبع اعلام کردند که کویت پس از توافق اسلامآباد و ریاض خواهان پیمانی مشابه شده، اما پاکستان که نگران تعهد نظامی تازه در برابر حملات احتمالی جمهوری اسلامی است، دامنه مذاکرات را به آموزش، امنیت مرزی و افزایش ظرفیت محدود کرده است.
اسلامآباد همچنین گفته است فعلا برنامهای برای افزودن عضو تازه به پیمان سهجانبه ندارد.
فرزانه شیخ، پژوهشگر همکار چتمهاوس، گفت پاکستان امکانات و تجربهای در حد قطر و عمان برای میانجیگری ندارد.
به گفته او، نقش برجسته اسلامآباد بیش از آنکه حاصل سرمایه دیپلماتیک این کشور باشد، از رابطه شخصی نزدیک دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، ناشی میشود.
کامران بخاری، تحلیلگر روابط ایران و پاکستان، نیز هشدار داد انتقال و شکل دادن پیامها با ارائه پدافند هوایی یا اطلاعات نظامی تفاوت دارد: «حمایت نظامی مستقیم، پاکستان را عملا وارد جنگ خواهد کرد.»
پاکستان هماکنون هزاران سرباز و یک اسکادران جنگنده در عربستان سعودی دارد و همزمان، با تنش در مرز هند و شورشهای مسلحانه در غرب کشور روبهروست.
این وضعیت، پذیرش تعهدهای تازه را دشوار میکند.
این موضع پس از آن اعلام شد که ایراناینترنشنال از وزارت خارجه سوئد درباره تهدید اخیر رسانههای فارسیزبان خارج از کشور از سوی ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، پرسید.
شکارچی، چهارم شهریور گفت کارکنان ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی و رادیو فردا را میتوان در «بانک اهداف نظامی» قرار داد.
ایراناینترنشنال از دولت سوئد خواست ارزیابی خود را از این گفتهها و پیامدهای امنیتی آن برای خبرنگاران شاغل در این کشور اعلام کند و توضیح دهد آیا این اظهارات را تهدیدی بالقوه علیه روزنامهنگاران میداند؟
پرسشهای دیگر به اقدامات دولت سوئد برای حفاظت از خبرنگاران در برابر تهدید و ارعاب حکومتهای خارجی و عوامل نیابتی آنها و همچنین احتمال بررسی تدابیر امنیتی بیشتر مربوط بود.
وزارت خارجه سوئد این پرسشها را برای پاسخگویی به وزارت دادگستری ارجاع داد و این وزارتخانه به ایراناینترنشنال گفت: «ایران طی چندین سال فعالیتهای تهدیدکننده امنیت را در سوئد و علیه سوئد انجام داده است. سرویس امنیتی سوئد مشخص کرده است که حکومت ایران از شبکههای تبهکار در سوئد برای انجام اقدامات خشونتآمیز علیه دولتهای دیگر، گروهها یا افرادی در سوئد که ایران آنها را تهدید تلقی میکند، استفاده میکند.»
در پاسخی که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، جزییاتی درباره اقدامات حفاظتی موجود یا تدابیر تازه احتمالی، ارائه نشده است.
تهدید روزنامهنگاران با ادبیات نظامی
شکارچی، ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی و رادیو فردا را مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی خارجی خواند و کارکنان آنها را «سربازان اسرائیل و آمریکا» دانست.
او گفت کارکنان این رسانهها را میتوان در بانک اهداف نظامی قرار داد، زیرا از نظر جمهوری اسلامی، آنها رسانه نیستند.
پیش از این، وزارت خارجه آلمان این تهدیدها را محکوم کرد و هانا نویمن، نماینده پارلمان اروپا، خواستار تقویت اقدامات حفاظتی از روزنامهنگاران ایرانی در اروپا شد.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی چهار سال پیش ایراناینترنشنال را «سازمان تروریستی» خواند و کارکنان و افراد مرتبط با آن را به پیگرد قضایی تهدید کرد.
افزایش تهدیدها در بریتانیا در سال ۲۰۲۳ نیز باعث شد ایراناینترنشنال برای مدتی فعالیت دفتر لندن خود را متوقف کند.
تهدیدهای امنیتی علیه ایراناینترنشنال در ماههای اخیر ادامه داشته است.
۲۶ فروردین، مهاجمان در فاصله چند متری از استودیوهای این شبکه در لندن کوکتل مولوتوف پرتاب کردند. دو نفر از متهمان این پرونده بعدها اتهام مشارکت در آتشافروزی را پذیرفتند.
سابقه استفاده از شبکههای تبهکار در سوئد
سرویس امنیتی سوئد خرداد ۱۴۰۳ تایید کرد شبکههای تبهکار در این کشور بهعنوان عوامل نیابتی جمهوری اسلامی فعالیت میکنند.
این نهاد گفت تهران از این شبکهها برای هدف قرار دادن مخالفان ایرانی و همچنین منافع اسرائیلی و یهودی استفاده کرده است.
ایراناینترنشنال نیز در گزارشی اختصاصی خبر داد روا مجید، رهبر شبکه تبهکاری فاکستروت، تحت حمایت سپاه پاسداران در ایران زندگی میکند و با نیروی قدس همکاری دارد.
آمریکا و بریتانیا این شبکه و رهبر آن را بهدلیل نقش داشتن در عملیات خشونتآمیز مورد حمایت جمهوری اسلامی، تحریم کردهاند.
چهار منبع در دولت به رسمیت شناختهشده یمن جمعه ۲۰ شهریور به خبرگزاری رویترز گفتند نیروهای حوثی به جزیره پریم، که در عربی میون خوانده میشود، رسیدهاند.
دو منبع دولتی نیز گفتند نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی از این جزیره عقبنشینی کردهاند و حوثیها شهر ساحلی ذباب را تصرف کردهاند.
مرحله تازه پیشروی حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ از ۱۸ شهریور و با تصرف بندر مخا و جزایر حنیش آغاز شد.
این گروه از تصرف شهر حیس و پایگاه خالد بن ولید نیز خبر داده است.
نیروهای دولتی، عقبنشینی از جنوب مخا را اقدامی برای تجدید سازمان خواندهاند.
بابالمندب؛ تهدیدی نزدیکتر از هرمز
بابالمندب در باریکترین نقطه، ۲۹ کیلومتر عرض دارد و جزیره پریم آن را به دو کانال کشتیرانی تقسیم میکند.
جزایر حنیش در شمال نیز بر کشتیهایی که به تنگه نزدیک میشوند، دید دارند.
حضور حوثیها در مخا، ذباب، حنیش و پریم، میتواند امکان رصد و حمله به شناورها از فاصلهای نزدیکتر را فراهم کند.
این گذرگاه، دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند و مسیر انتقال کالا و انرژی میان آسیا و اروپا از طریق کانال سوئز است.
حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی از بابالمندب عبور میکند. عربستان سعودی نیز پس از اختلال در تنگه هرمز، برای صادرات نفت به مسیر دریای سرخ وابستهتر شده است.
همزمان با پیشروی حوثیها، اکسیوس گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در دو تماس تلفنی از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواسته است تا ارتش ایالات متحده حوثیها را هدف قرار دهد، اما ترامپ این درخواست را رد کرده است.
یک مقام اسرائیلی در گفتوگو با کانال ۱۲ اسرائیل درباره پیامدهای تسلط احتمالی حوثیها هشدار داد و گفت: «آنها خواهند توانست با موشکهای ضدتانک به هرچه دلشان میخواهد شلیک کنند. آنها کشتیها را با چشم غیرمسلح خواهند دید.»
او افزود: «حوثیها در باریکترین نقطه قرار گرفتهاند و این وضعیت حتی از تنگه هرمز هم وخیمتر است.»
به گفته این مقام، حوثیها برخلاف حامیانشان در ایران، به رادارها و سامانههای پیشرفته نیاز ندارند و میتوانند قایقهای انتحاری بفرستند یا کنترل کشتیها را به دست بگیرند: «این یک درام بزرگ است که قدرت فوقالعادهای به این گروه تروریستی میدهد.»
نیروهای دولتی در تدارک ضدحمله
نیروهای دولتی یمن از تدارک ضدحمله برای بازپسگیری مناطق ساحلی خبر دادهاند و از غیرنظامیان خواستهاند از جاده تعز به مخا و مواضع حوثیها فاصله بگیرند.
شبکه المسیره، وابسته به حوثیها، ۲۰ شهریور از حملات هوایی عربستان سعودی به فرودگاه مخا خبر داد.
رویترز به نقل از منابع یمنی، ایرانی و منطقهای گزارش داد پیشروی در ساحل دریای سرخ با راهنمایی مستقیم فرماندهان سپاه پاسداران انجام شده است.
دو منبع ایرانی نیز گفتند تهران به حوثیها وعده تسلیحات، منابع مالی و اعزام افسران بیشتری داده است.
جمهوری اسلامی هدایت نظامی این گروه را رد میکند و حوثیها را «متحدی مستقل» میخواند.
همزمان، آمریکا حمایت اطلاعاتی و پشتیبانی هدفگیری از عربستان سعودی را افزایش داده، اما وارد عملیات مستقیم نشده است.
محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیها، گفته است کشتیهای غیرسعودی هدف قرار نخواهند گرفت. با این حال، نزدیک شدن این گروه به کنترل بابالمندب، همزمان با اختلال در تنگه هرمز، دو مسیر اصلی تجارت و عرضه جهانی انرژی را در معرض تهدید قرار داده است.
بر اساس اعلام رسمی بانک مرکزی اروپا، نرخ بهره وامهای کوتاهمدت به بانکها نیز به ۲.۶۵ درصد و نرخ تسهیلات وامدهی به ۲.۹ درصد میرسد.
نرخهای جدید از ۲۵ شهریور اجرا میشوند.
این دومین افزایش نرخ بهره در سال جاری است و نرخ سپردهگذاری را به بالاترین سطح از اسفند ۱۴۰۳ میرساند.
بازارها این افزایش را پیشبینی کرده بودند، اما هشدار صریح بانک مرکزی درباره فشارهای قیمتی، فروش اوراق قرضه را تشدید کرد.
جهش بهای انرژی و هزینه استقراض
تازهترین دور حملات آمریکا و جمهوری اسلامی به کشتیها در خلیج فارس و تنگه هرمز، بهای نفت برنت را از ۱۰۵ دلار در هر بشکه بالاتر برد. قیمت برنت سپس به حدود ۱۰۴ دلار و ۵۰ سنت بازگشت، اما همچنان ۳.۳ درصد نسبت به روز قبل بالاتر بود.
گسترش جنگ به مسیرهای دریایی، بازار جهانی نفت را پیشتر نیز با دورههای پیاپی اختلال روبهرو کرده بود.
بر اساس گزارش گاردین، بهای گاز در بریتانیا از ۲۰۳ پنس به ازای هر ترم فراتر رفت و به بالاترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ رسید. قیمت عمدهفروشی گاز هلند، شاخص معیار اتحادیه اروپا، نیز برای نخستین بار از ژانویه ۲۰۲۳ از ۸۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت عبور کرد.
شوک انرژی به بازار اوراق قرضه هم سرایت کرد. بازده اوراق ۱۰ ساله دولت بریتانیا به ۵.۳۶ درصد رسید؛ بالاترین سطح از ماه اوت ۲۰۰۷. بازده اوراق ۱۰ ساله آلمان نیز با رسیدن به ۳.۴۵ درصد در بالاترین سطح از آوریل ۲۰۱۱ قرار گرفت و بازده اوراق مشابه فرانسه، به بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۰۸ افزایش یافت.
نگرانی بانکهای مرکزی این است که گرانی انرژی، هزینه حملونقل و گرمایش خانهها و کسبوکارها را بالا ببرد و موج تورمی از نفت و گاز به طیف گستردهتری از کالاها و خدمات منتقل شود.
تورم بالاتر و زمستان پرمخاطره
بانک مرکزی اروپا اکنون پیشبینی میکند تورم عمومی منطقه یورو در سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط سه درصد باشد و در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ به ترتیب به ۲.۵ و ۲.۱ درصد برسد.
برآورد رشد اقتصادی امسال نیز از ۰.۸ درصد در پیشبینی ماه ژوئن به ۰.۹ درصد افزایش یافته است.
کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، گفت: «ما معتقدیم تورم بیش از آنچه پیشبینی کرده بودیم، ماندگار خواهد بود.»
او افزود تورم مواد غذایی که تاکنون در سطح ۱.۲ درصد باقی مانده، احتمالا در پی افزایش قیمت نفت و گاز بالا خواهد رفت.
لاگارد همچنین هشدار داد اختلال بیشتر در عرضه گاز یا زمستانی غیرمعمول سرد، همزمان با پایین بودن سطح ذخایر، میتواند جهش تازهای در قیمتها ایجاد کند.
ذخایر گاز اتحادیه اروپا اکنون تنها ۶۷ درصد پر است؛ در حالی که میانگین پنج ساله این مقطع ۸۴ درصد بوده است.
بخشی از خریداران بریتانیایی و اروپایی پر کردن ذخایر را با این انتظار به تاخیر انداختهاند که جنگ پایان یابد و قیمتها پیش از زمستان کاهش پیدا کند. ادامه درگیری میتواند آنها را ناچار کند همزمان برای خرید گاز وارد بازار شوند و فشار بر قیمتها بیشتر شود.
لاگارد گفت انتظار میرود تورم عمومی تا اواخر سال ۲۰۲۷ به محدوده هدف بازگردد، اما بانک مرکزی اروپا درباره مسیر بعدی نرخها تصمیمی نگرفته و در هر نشست، دادههای تازه را ارزیابی میکند.
او افزود: «بازارها کاری را میکنند که باید بکنند و ما هم کاری را میکنیم که باید انجام دهیم؛ یعنی تامین ثبات قیمتها.»
