شاهزاده رضا پهلوی: جمهوری اسلامی هزینه فساد و جنگافروزی خود را بر شانه مردم گذاشته است
دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در گفتوگویی که پایگاه اطلاعرسانی دولت منتشر کرد، گفت این «منطقه ممنوعه تحریمی» از خط آنچه تهران «محاصره دریایی آمریکا» میخواند آغاز خواهد شد و تا تنگه هرمز و خلیج فارس امتداد خواهد یافت.
رضایی گفت هر کشتی که با هدف عبور از تنگه وارد این محدوده شود، اما دستور توقف جمهوری اسلامی را نادیده بگیرد، همراه با مالک آن در فهرست تحریم قرار خواهد گرفت. به گفته او، چنین اقدامی میتواند دسترسی این شناورها به خدمات بیمه را دشوار کند و بازگشت آنها به خلیج فارس را با خطر توقیف روبهرو سازد.
او بدون ارائه سند گفت تنگه هرمز «کاملا بسته» است و اکنون روزانه تنها هفت یا هشت کشتی، عمدتا حامل مواد غذایی و کالاهای وارداتی ایران، از آن عبور میکنند. رضایی افزود ممکن است با هماهنگی تهران اجازه عبور روزانه ۱۰ تا ۱۵ کشتی صادر شود، اما شناورهایی که بدون مجوز حرکت کنند، هدف اقدامات تنبیهی قرار خواهند گرفت.
آمارهای مستقل نیز از کاهش شدید عبور محمولههای نفتی از این آبراه حکایت دارد، هرچند ادعای بستهبودن کامل آن را تایید نمیکند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا برآورد کرده است که جریان نفت و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز از روزانه ۲۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ به چهار میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است. این نهاد تنگه هرمز را یکی از مهمترین گلوگاههای انتقال انرژی جهان میداند. پیش از آغاز درگیریها، حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت و فرآوردههای نفتی از این مسیر عبور میکرد.
رضایی گفت محدودیتهای تازه تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد، برقرار خواهد ماند و بر قیمت جهانی نفت اثر خواهد گذاشت. او همچنین گفت جمهوری اسلامی در یک هفتهای که محاصره کاهش یافته بود، ۷۰ میلیون بشکه نفت فروخته است؛ رقمی که منبع مستقلی آن را تایید نکرده است.
اظهارات او در شرایطی مطرح میشود که تنشهای نظامی در اطراف تنگه هرمز بار دیگر افزایش یافته است. فرماندهی مرکزی آمریکا روز اول سپتامبر اعلام کرد در واکنش به تلاش برای حمله به کشتیهای تجاری و نیروهای آمریکایی، مواضعی متعلق به سپاه پاسداران را هدف قرار داده است. تهران و واشینگتن در روزهای اخیر نیز روایتهای متفاوتی از حملات دریایی ارائه کردهاند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی همچنین مدعی شد حکومت ایران یک موشک ضدناوشکن را در نزدیکی یک ناو آمریکایی آزمایش کرده و این اقدام باعث عقبنشینی ناوهای آمریکایی شده است. او گفت هدف از این شلیک، «باورپذیر کردن» تهدید جمهوری اسلامی بوده است. این روایت بهطور مستقل تایید نشده و آمریکا نیز ادعاهای اخیر تهران درباره اصابت به شناورهای خود را رد کرده است.
تهران از «دیپلماسی همراه با تضمین» سخن میگوید
رضایی در بخش دیگری از سخنانش گفت [حکومت] ایران پس از فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد، رویکرد خود را در سه حوزه جنگ، دیپلماسی و مقابله با محاصره اقتصادی تغییر داده است. او مهمترین ضعف آن تفاهمنامه را نبود تضمین اجرایی دانست و گفت تهران اکنون چهار یا پنج اقدام اعتمادساز از آمریکا میخواهد و تا اجرای آنها وارد مرحله بعدی مذاکرات نخواهد شد.
تفاهمنامهای که با میانجیگری پاکستان شکل گرفت، ۲۷ خرداد به امضای روسای دولت در جمهوری اسلامی و آمریکا رسید. این توافق خواستار اجرای فوری آتشبس، آغاز یک دوره مذاکراتی و بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز برای دو ماه بود، اما اجرای آن پس از مدت کوتاهی با حملات سپاه به تعدادی از شناورها در تنگه هرمز و واکنش آمریکا متوقف شد.
رضایی تداوم مدیریت حکومت ایران بر تنگه هرمز را یکی از تضمینهای مورد نظر تهران خواند و گفت اگر [حکومت] ایران آبراه را باز کند و آمریکا بار دیگر تعهداتش را نقض کند، تهران قادر خواهد بود آن را دوباره ببندد.
او همچنین از نهاییشدن مذاکرات دو تا سهماهه با عمان برای ایجاد کریدوری تازه در آبهای ایران و آبهای مشترک دو کشور خبر داد. به گفته رضایی، این مسیر برای ورود به خلیج فارس و خروج از آن طراحی شده و قرار است بهزودی توافق مربوط به آن امضا شود. رویترز نیز پیشتر به نقل از وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گزارش داده بود تهران و مسقط به توافق درباره مسیر تازه کشتیرانی نزدیک شدهاند، اما بازگشایی تنگه به تحقق شروط دیگر ایران بستگی دارد.
رضایی در عین حال گفت حکومت ایران خواهان پایان جنگهای منطقه است، اما راهبرد نظامی خود را نیز تغییر داده و در صورت ادامه حملات، اهداف آمریکا را در منطقه هدف خواهد گرفت. او درباره شماری از عملیاتها و حملات اخیر ادعاهایی مطرح کرد که منابع مستقل آنها را تایید نکردهاند.
رضایی بر تجارت زمینی و کنترل فشار اقتصادی تاکید کرد
دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران گفت دولت و بخش خصوصی در پی گسترش تجارت از مسیر کشورهای همسایه و کاهش وابستگی به راههای دریایی هستند. به گفته او، توسعه سریع کریدورها و جادههای زمینی بخشی از برنامه تهران برای مقابله با محدودیتهای دریایی است.
او گزارشها درباره احتمال قحطی در ایران را رد کرد و گفت دولت ذخایر کافی در اختیار دارد، اما پذیرفت که مقامهای دولتی باید فشار ناشی از تورم را کنترل کنند.
رضایی همچنین از تدوین «سند امنیت اقتصادی» در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی خبر داد و گفت برای تهیه آن با حدود ۱۸ کسبوکار بزرگ گفتوگو شده است. او هدف این سند را جذب سرمایه ایرانیان خارج از کشور، حمایت از کارآفرینان و گسترش صادرات کالاهای ایرانی عنوان کرد.
او یکشنبه ۱۵ شهریور شرایط کنونی کشور و «سیاستگذاریهای گذشته» را عامل افزایش مصرف دانست و گفت برای «پایداری جریان عرضه و تقاضا و تابآوری ملی»، نرخ بنزین عرضهشده با کارت جایگاههای سوخت افزایش مییابد.
مهاجرانی افزود سهمیه ماهانه بنزین، شامل ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان، بدون تغییر باقی میماند.
در واکنش به این اقدام، شاهزاده رضا پهلوی با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «جمهوری اسلامی بار دیگر با افزایش قیمت بنزین، هزینه بیکفایتی، فساد و جنگافروزی خود را بر دوش مردم ایران گذاشت.»
او اضافه کرد: «گران کردن سوخت در شرایطی که مردم زیر فشار سنگین اقتصادی قرار دارند، اقدامی ظالمانه و خیانت به ملت ایران است.»
پیشتر در ششم شهریور، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرده بود دولت قصد دارد نرخ سوم بنزین را از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش دهد.
او زمان مشخصی را برای اجرای این طرح اعلام نکرده و گفته بود این تصمیم به هماهنگی با مجلس، قوه قضاییه و دیگر نهادها نیاز دارد.
از آن زمان، شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، نگرانی شدید خود را از افزایش قیمت بنزین و تاثیر آن بر بهای کالاها، کرایهها و دیگر هزینههای زندگی ابراز کردهاند.
یکی از کاربران نوشت: «بحث بنزین ۱۰ هزار تومانی نیست. قیمت بنزین عین بمب عمل میکند؛ قیمت تمام اجناس چند برابر میشود.»
حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، ۲۶ مرداد هشدار داده بود افزایش قیمت بنزین در شرایط کنونی مانند «جرقه در انبار باروت» است.
افزایش نرخ بنزین در میانه فشارهای معیشتی
سخنگوی دولت در ادامه اظهارات خود گفت مجموع سهمیه ۱۱۰ لیتری با نرخهای ۱۵۰۰ و سه هزار تومان، بر اساس محاسبات شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، نیاز ۸۵ درصد از مردم ایران را تامین میکند.
مهاجرانی درباره مبنای این محاسبه توضیح بیشتری نداد.
او با تکرار وعدهای که مقامهای جمهوری اسلامی هنگام افزایش قیمت حاملهای انرژی مطرح میکنند، افزود: «همه عوایدی که ناشی از این افزایش خواهد بود، صرف معیشت مردم خواهد شد.»
مهاجرانی درباره نحوه هزینهکرد این درآمد نیز جزییاتی ارائه نکرد.
این وعده در حالی مطرح میشود که اقتصاد ایران در سالهای اخیر بهدلیل سوءمدیریت، فساد ساختاری، سیاست خارجی تنشآفرین جمهوری اسلامی، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و محدودیتهای تجاری و مالی ناشی از تحریمهای بینالمللی، با افت فزاینده ارزش پول ملی مواجه بوده است.
در چنین شرایطی، جهش تورم و افت قدرت خرید، تامین نیازهای روزمره را برای بخش بزرگی از جامعه دشوار کرده و فشارهای معیشتی را افزایش داده است.
با وجود انکار مقامهای جمهوری اسلامی، بسیاری از شهروندان در روزهای اخیر از کمبود بنزین و تشکیل صفهای طولانی در جایگاههای سوخت خبر دادهاند.
۲۴ مرداد، اسماعیل سقاب اصفهانی، رییس سازمان بهینهسازی، اعلام کرد ایران روزانه با حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون لیتر کسری بنزین مواجه است.
در همین حال، نگرانی مقامهای جمهوری اسلامی از شکلگیری دوباره اعتراضات مردمی افزایش یافته و آنها همچون گذشته کوشیدهاند نارضایتیهای عمومی را به «دشمن» نسبت دهند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، ۲۷ مرداد گفت دشمن در پی «آشوب، ترور و اقدامات تجزیهطلبانه» است و قصد دارد از نارضایتیهای احتمالی درباره بنزین «سوءاستفاده کند».
حکومت ایران در آبان ۱۳۹۸، همزمان با قطع سراسری اینترنت، اعتراضات مردمی بهدنبال افزایش قیمت بنزین را بهشدت سرکوب کرد. در جریان این سرکوب دستکم ۱۵۰۰ نفر کشته شدند.
بر اساس این گزارش که یکشنبه ۱۵ شهریور با عنوان «آژیر خطر آلزایمر زودرس در تهران» منتشر شد، آلودگی هوا، شتاب زندگی شهری، هیاهو و ترافیک سنگین، پایتخت را به محیطی مستعد برای ایجاد استرس و اضطراب مزمن تبدیل کرده است.
به نوشته ایرنا، افزایش ترشح هورمون کورتیزول بهدلیل استرسهای محیطی میتواند بهتدریج به بخشهای مرتبط با حافظه در مغز آسیب برساند و احتمال بروز آلزایمر را افزایش دهد.
معصومه صالحی، رییس انجمن آلزایمر ایران، با اشاره به کاهش سن ابتلا و مشاهده نشانههای پیشآلزایمر در میانسالی گفت: «شاهد هستیم که بسیاری از مراجعان فعلی در بازه سنی ۴۵ تا ۶۵ سال قرار دارند.»
او استرس مزمن، تغذیه نامناسب، کمتحرکی و انزوای اجتماعی را از عوامل موثر بر زوال عقل دانست و بر ارتباط نزدیک افسردگی با آلزایمر تاکید کرد.
در سالهای گذشته، بحرانهای ناشی از سیاستهای جمهوری اسلامی، بهویژه مشکلات اقتصادی و گسترش ناامنی، از عوامل اصلی افزایش اضطراب و فرسایش روان جمعی در ایران بودهاند.
آلودگی هوا و آسیب به بافت مغز
ایرنا آلودگی شدید هوا و وجود ذرات معلق را یکی از مهمترین عوامل تهدیدکننده سلامت مغز در پایتخت دانست و نوشت این ذرات علاوه بر صدمه زدن به ریهها میتوانند از مسیرهای عصبی باعث التهاب در بدن و آسیب به بافت مغز شوند.
این فرایند ممکن است زمینه بروز زودهنگام آلزایمر و تسریع روند تخریب سلولهای عصبی را فراهم آورد.
رییس انجمن آلزایمر گفت آلودگی هوا یکی از ۱۴ عامل مرتبط با دمانس است و بهطور مستقیم و غیرمستقیم بر سلامت مغز اثر میگذارد.
به گفته صالحی، کاهش کیفیت هوا اکسیژنرسانی به مغز و دستگاه عصبی را مختل میکند و با افزایش ورود آلایندههای کربنی به بدن، احتمال آسیبهای عروقی، سکته مغزی و زوال عقل را بالا میبرد.
آلودگی هوا همچنین با خانهنشین کردن شهروندان، کاهش فعالیت بدنی و تشدید استرس، اضطراب و افسردگی، سلامت روان آنان را تهدید میکند.
علیرضا رئیسی، معاون وزارت بهداشت، آبان ۱۴۰۴ اعلام کرد حدود ۵۸ هزار و ۹۷۵ نفر در ایران در سال ۱۴۰۳، بهدلیل آلودگی هوا جان خود را از دست دادند.
او گفت آلایندهها به یکی از مهمترین تهدیدها علیه سلامت عمومی تبدیل شده و مرگهای منتسب به آن حدود ۱۷.۲ میلیارد دلار زیان اقتصادی به کشور وارد کرده است.
کمتحرکی و تغذیه ناسالم
به نوشته ایرنا، ساختار شهری تهران و کمبود فضای سبز در بسیاری از مناطق، فعالیت بدنی شهروندان را کاهش داده است.
کمتحرکی احتمال بروز بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش میدهد و از آنجا که سلامت عروق با سلامت مغز ارتباط مستقیم دارد، خطر ابتلا به آلزایمر را نیز بیشتر میکند.
مصرف غذاهای فرآوریشده و سرشار از قند و چربی نیز احتمال ابتلا به بیماریهای متابولیک مانند دیابت نوع دو را بالا برده است.
ارتباط مقاومت به انسولین با آلزایمر، تغذیه نامناسب را به تهدیدی جدی برای سلامت مغز ساکنان تهران تبدیل کرده است.
۱۳ شهریور، محمدرضا افتخاری، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، آمار بیماریهای قلبی در ایران را نگرانکننده خواند و هشدار داد سن سکته قلبی در کشور به ۳۰ تا ۴۰ سال کاهش یافته است.
او فشارهای اقتصادی، استرس، سبک زندگی ناسالم و رژیم غذایی نامناسب را از عوامل موثر در کاهش سن سکته قلبی دانست.
تنهایی در دل جمعیت
ایرنا نوشت با وجود تراکم بالای جمعیت در تهران، تنهایی و انزوای اجتماعی، بهویژه در میان سالمندان، گسترش یافته است.
تضعیف پیوندهای اجتماعی سنتی، تعاملات عمیق را کاهش داده و روند زوال تواناییهای شناختی را تسریع کرده است.
در کنار این عوامل، هزینه بالای نگهداری و درمان مبتلایان به آلزایمر و کمبود مراکز ویژه مراقبتهای طولانیمدت، فشار اقتصادی سنگینی بر خانوادهها، بهویژه خانوارهای کمدرآمد، وارد میکند.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی بهویژه در سالهای اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز نوشت در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.
