شبکه کان: ارتش اسرائیل پس از انهدام تونلهای علی طاهر نیروهایش را در لبنان کاهش میدهد


شبکه کان اسرائیل گزارش داد ارتش این کشور پس از انهدام تونلها در ارتفاعات علی طاهر، در جنوب لبنان، برای کاهش قابل توجه نیروهای خود در جنوب لبنان و ایجاد یک خط امنیتی جدید در فاصله دو تا چهار کیلومتری مرز اسرائیل آماده میشود.
بر اساس این گزارش، طرح اولیه شامل ایجاد شماری موضع نظامی در خاک لبنان و نزدیکتر کردن خط استقرار نیروهای اسرائیلی به مرز است. این خط قرار است جایگزین محدوده امنیتی فعلی شود که بخش گستردهتری از جنوب لبنان را در بر میگیرد.
کان گزارش داد این طرح هنوز نهایی نشده و به تصویب مقامهای سیاسی اسرائیل نرسیده است. نحوه واگذاری مناطق تخلیهشده به ارتش لبنان و جلوگیری از بازگشت نیروهای حزبالله به این مناطق نیز همچنان در دست بررسی است.






نشانههای افزایش هماهنگی آمریکا و اروپا برای تشدید فشار بر جمهوری اسلامی، همزمان در سه عرصه دیپلماتیک، اقتصادی و میدانی در حال نمایان شدن است. کریستیان ویگاند، سخنگوی ارشد سرویس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از جزییات این هماهنگی فزاینده گفته است.
این هماهنگی از تلاش مشترک برای بردن پرونده هستهای ایران به شورای امنیت و افزایش فشار بر شبکههای مالی جمهوری اسلامی تا آمادگی کشورهای اروپایی برای اقدام در تنگه هرمز را در برمیگیرد.
نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که از دوشنبه در وین آغاز میشود، یکی از مهمترین صحنههای این هماهنگی خواهد بود.
آمریکا، فرانسه، بریتانیا و آلمان در تلاشاند قطعنامهای تصویب کنند که میتواند موضوع عدم پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات پادمانی را بار دیگر به شورای امنیت سازمان ملل بکشاند.
همزمان، واشینگتن کارزار تازهای را برای محدودتر کردن دسترسی جمهوری اسلامی به نظام مالی جهانی آغاز کرده و اتحادیه اروپا نیز از افزایش فشار اقتصادی بر تهران استقبال کرده است.
در جبههای دیگر، مقامهای اروپایی از آمادگی برای اقدامات بیشتر در جهت حفاظت از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز سخن میگویند؛ مسیری که فرانسه و بریتانیا از ماهها پیش برای آن برنامهریزی کردهاند.
موضعی که اتحادیه اروپا در پاسخ به ایراناینترنشنال اعلام کرده، این سه محور را در کنار یکدیگر قرار میدهد.
کریستیان ویگاند، سخنگوی ارشد سرویس سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا، شنبه ۱۴ شهریور به ایراناینترنشنال گفت بروکسل نگرانیهای مشترکی با واشینگتن درباره فعالیتهای بیثباتکننده جمهوری اسلامی در منطقه و برنامه هستهای ایران را دارد و از ادامه همکاری نظامی تهران با روسیه «عمیقا نگران» است.
او با بیان اینکه اتحادیه اروپا تحریمهای گستردهای را برای جلوگیری از استفاده جمهوری اسلامی از اقتصاد و نظام مالی جهانی برای ادامه اقدامات خصمانه و تضعیف امنیت بینالمللی اعمال کرده ، تاکید کرد بروکسل در صورت لزوم برای اقدامات بیشتر آماده است.
یکی از حوزههایی که این مقام اروپایی مشخصا به آن اشاره کرد، تنگه هرمز بود.
او گفت اتحادیه اروپا آماده است در صورت لزوم برای حفاظت از امنیت و منافع خود، از جمله «آزادی کشتیرانی از طریق تنگه هرمز»، اقدامات بیشتری اتخاذ کند.
از فشار سیاسی تا شورای امنیت
مهمترین تحول فوری در مسیر فشار دیپلماتیک بر جمهوری اسلامی، نشست پیشروی شورای حکام است.
آمریکا و سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان در حال هماهنگی برای تصویب قطعنامهای درباره ایران هستند که در صورت تصویب، موضوع عدم پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات پادمانی به شورای امنیت سازمان ملل گزارش خواهد شد.
این اقدام حلقه تازهای از روندی است که در ژوئن ۲۰۲۵ شدت گرفت.
شورای حکام در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵، یک روز پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، قطعنامهای تصویب کرد که بر اساس آن، خودداری حکومت ایران از همکاری کامل و بهموقع با آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره مواد و فعالیتهای هستهای اعلامنشده، «عدم پایبندی» به تعهدات پادمانی ارزیابی شد.
آن قطعنامه همچنین تاکید کرد ناتوانی آژانس در ارائه تضمین درباره منحصرا صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران، پرسشهایی را ایجاد کرده است که در حوزه صلاحیت شورای امنیت قرار میگیرد.
پس از جنگ ۱۲ روزه و حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، مناقشه بر سر نظارت آژانس وارد مرحله پیچیدهتری شد. وضعیت برخی تاسیسات آسیبدیده، دسترسی بازرسان و سرنوشت مواد و ذخایر هستهای ایران به محور اختلاف میان تهران و آژانس تبدیل شد.
شورای حکام در نوامبر ۲۰۲۵ نیز قطعنامه دیگری تصویب کرد و از جمهوری اسلامی خواست اطلاعات لازم درباره وضعیت مواد هستهای و تاسیسات هدف قرارگرفته را در اختیار آژانس قرار دهد و امکان راستیآزمایی را فراهم کند.
اما تلاش تازه آمریکا و سه کشور اروپایی یک گام فراتر از این قطعنامههاست. این بار هدف تنها افزایش فشار بر تهران برای همکاری با آژانس نیست؛ چهار کشور غربی در پی گزارش موضوع عدم پایبندی ایران به شورای امنیت سازمان ملل هستند.
در صورت تصویب این قطعنامه، این نخستین بار در حدود دو دهه خواهد بود که شورای حکام پرونده عدم پایبندی هستهای ایران را به این شکل به شورای امنیت گزارش میکند.
فشار اقتصادی؛ اروپا در کنار واشینگتن، اما با ادبیاتی محتاطانهتر
واشینگتن در کنار مسیر دیپلماتیک، فشار بر شبکههای مالی و اقتصادی جمهوری اسلامی را نیز افزایش داده است.
ایالات متحده «عملیات طرد اقتصادی» (Operation Economic Outcast) را با هدف محدودتر کردن دسترسی جمهوری اسلامی به اقتصاد و نظام مالی جهانی آغاز کرده است؛ کارزاری که شبکههای مالی، داراییهای دیجیتال، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی مرتبط با ایران را هدف قرار میدهد و بر استفاده از تحریمهای ثانویه نیز تکیه دارد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با تاکید بر اینکه هدف این کارزار قطع شریانهای مالی باقیمانده جمهوری اسلامی است، اعلام کرده اتحادیه اروپا به طور رسمی به این عملیات پیوسته است.
با این حال، پاسخی که اتحادیه اروپا در اختیار ایراناینترنشنال قرار داده، از همراهی با افزایش فشار اقتصادی حکایت دارد، اما ادعای پیوستن رسمی به عملیات آمریکا را تایید نمیکند.
سخنگوی ارشد سرویس سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا به ایراناینترنشنال گفت: «اتحادیه اروپا از تلاشها برای اطمینان از توقف فعالیتهای بیثباتکننده ایران و ورود این کشور با حسن نیت به مذاکرات صلح، از جمله از طریق فشار اقتصادی بیشتر و عملیات انزوای اقتصادی به رهبری آمریکا، استقبال میکند.»
کریستیان ویگاند افزود اتحادیه اروپا به همکاری نزدیک با آمریکا، دیگر اعضای گروه هفت و شرکای بینالمللی «برای حفظ فشار بر ایران» و کمک به کاهش تنش و ثبات منطقهای ادامه خواهد داد.
به این ترتیب، اگرچه ادبیات بروکسل درباره کارزار اقتصادی تازه آمریکا محتاطانهتر از واشینگتن است، اتحادیه اروپا اصل افزایش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را تایید میکند و از ادامه هماهنگی با آمریکا برای حفظ این فشار سخن میگوید.
تنگه هرمز؛ بُعد میدانی فشار
سومین بُعد این هماهنگی در تنگه هرمز دیده میشود؛ جایی که کشورهای اروپایی علاوه بر فشارهای سیاسی و اقتصادی، از آمادگی برای اقدام عملی در جهت بازگشایی مسیر کشتیرانی سخن گفتهاند.
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، گفته است کشورش هزینههای اقتصادی جنگ را در حوزههایی چون سوخت، فعالیت اقتصادی، درآمدهای مالیاتی و قدرت خرید مردم پرداخت میکند و همزمان آماده اجرای یک ماموریت بینالمللی برای بازگشایی تنگه هرمز است.
بارو گفت فرانسه و بریتانیا از چند ماه پیش آمادهسازی این ماموریت را آغاز کردهاند و چند کشور دیگر نیز در آن مشارکت دارند.
فرانسه و بریتانیا پیشتر اعلام کرده بودند برای یک ماموریت چندملیتی با هدف حفاظت از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز آمادهاند؛ ماموریتی که میتواند اقداماتی از جمله مینروبی و حمایت از تردد کشتیهای غیرنظامی را در بر گیرد.
در تازهترین موضعگیری نظامی پاریس نیز سخنگوی ارتش فرانسه اعلام کرد این کشور میتواند متناسب با تحولات منطقه از ظرفیتهای نظامی خود استفاده کند.
این موضع در کنار سخنان وزیر امور خارجه فرانسه و اظهارات سخنگوی ارشد سرویس سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا نشان میدهد بحث درباره تنگه هرمز دیگر تنها به محکومیت سیاسی اختلال در کشتیرانی محدود نیست و کشورهای اروپایی گزینههای عملی برای حفاظت از این مسیر را نیز در نظر دارند.
با این حال، مقامهای اروپایی ماموریت مورد بحث در تنگه هرمز را اقدامی دفاعی با هدف حفاظت از آزادی کشتیرانی معرفی کردهاند و تاکنون آن را به عنوان عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی توصیف نکردهاند.
یک راهبرد فشار در چند جبهه
تحولات روزهای اخیر در مجموع از شکلگیری هماهنگی گستردهتر میان آمریکا و اروپا در قبال جمهوری اسلامی حکایت دارد؛ هماهنگیای که ابزارهای دیپلماتیک، اقتصادی و میدانی را به موازات یکدیگر به کار میگیرد.
در وین، آمریکا و سه کشور اروپایی در پی افزایش هزینه دیپلماتیک برنامه هستهای جمهوری اسلامی و گزارش موضوع به شورای امنیتاند. در حوزه اقتصادی، واشینگتن برای محدودتر کردن ارتباط ایران با نظام مالی جهانی فشار میآورد و بروکسل از افزایش فشار اقتصادی استقبال کرده است.
در تنگه هرمز نیز فرانسه و بریتانیا از آمادگی برای مشارکت در یک ماموریت بینالمللی سخن میگویند و اتحادیه اروپا اعلام کرده در صورت لزوم برای حفاظت از آزادی کشتیرانی آماده اقدامات بیشتری است.
با وجود این همگرایی، اروپا همچنان در برخی موارد ادبیاتی محتاطانهتر از آمریکا دارد؛ از جمله درباره پیوستن رسمی به عملیات انزوای اقتصادی. بروکسل همچنین در کنار فشار بر جمهوری اسلامی، بر دیپلماسی، مذاکرات صلح و کاهش تنش تاکید میکند.
نشست شورای حکام که از دوشنبه آغاز میشود، آزمونی مهم برای سنجش میزان هماهنگی آمریکا و سه قدرت اروپایی در افزایش فشار بر جمهوری اسلامی خواهد بود؛ آزمونی که نتیجه آن نشان میدهد واشینگتن، پاریس، لندن و برلین تا چه اندازه میتوانند این هماهنگی را به حمایت دیگر اعضای شورا از ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت تبدیل کنند.
استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ویژه آمریکا، شنبه ۱۴ شهریور برای گفتوگو درباره چگونگی پایان دادن به جنگ اوکراین وارد مسکو شدند و کریل دیمیتریف، فرستاده ویژه رییسجمهوری روسیه، از آنها استقبال کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرگزاری تاس گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، بعدازظهر شنبه در کرملین با ویتکاف و کوشنر دیدار خواهد کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه گفت ایالات متحده پیشنهاد مشخص و تازهای با هدف پایان دادن به جنگ دارد؛ جنگی که اکنون وارد پنجمین سال خود شده است. با این حال، او توضیح بیشتری درباره محتوای این پیشنهاد ارائه نکرد.
دیمیتریف، فرستاده روسیه که در ماه ژوئن به رویترز گفته بود در دورهای که سفر مذاکرهکنندگان آمریکایی به روسیه متوقف شده بود نیز تماس خود را با آنها حفظ کرده است، در تمام دیدارهای قبلی آنها با پوتین، در کنار یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی رییسجمهوری روسیه، حضور داشت.
او همچنین امسال در مذاکرات برای دریافت معافیت از تحریمهای آمریکا برای نفت روسیه نقش داشت.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، جمعه گفت این دو مقام آمریکایی پس از دیدار از مسکو، یکشنبه به اوکراین خواهند رفت.
زلنسکی شنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس گفت روسیه پیش از سفر فرستادگان آمریکا به کییف، دو فرودگاه اوکراین را هدف قرار داده است.
پسکوف در بیانیهای که در کانال کرملین در پیامرسان مکس (Max) منتشر شد، گفت پوتین در ارتباط با سفر ویتکاف و کوشنر به پایتخت اوکراین، به ارتش دستور داده است از نیمهشب شنبه به مدت سه روز به کییف حمله نکند.
شکاف عمیق در مواضع دو طرف
وزارت دفاع روسیه شنبه از شناسایی ۵۳ پهپاد اوکراینی در حریم هوایی روسیه خبر داد؛ رقمی که بهطور قابل توجهی کمتر از میانگین مشاهدهشده در ماههای اخیر است.
مسکو شنبه «روز شهر» را جشن میگیرد و صدها هزار نفر در سراسر پایتخت در جشنها و برنامههای فضای باز شرکت دارند.
این در حالی است که همچنان شکافی عمیق میان روسیه و اوکراین درباره چگونگی پایان دادن به جنگی که چهار سال و نیم از آغاز آن میگذرد وجود دارد؛ جنگی که مرگبارترین درگیری در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
یک منبع نزدیک به کرملین، پیش از انتشار گزارشها درباره سفر احتمالی فرستادگان رئیسجمهور ترامپ، گفت پوتین همچنان مصمم است مناطق بیشتری را تصرف کند.
این منبع به رویترز گفت: «تا زمانی که پوتین تصرف بخش باقیمانده منطقه دونتسک را کامل نکند، هیچ شانسی برای دستیابی به توافق درباره خط مقدم وجود ندارد.»
او افزود رهبر کرملین، بر اساس گزارشهایی که از فرماندهانش دریافت کرده، اطمینان دارد این هدف تا پایان سال محقق خواهد شد.
موضع کرملین «تزلزلناپذیر» است
تحلیلگران نظامی غربی چنین احتمالی را بعید میدانند، زیرا پیشروی نیروهای مسکو با سرعتی کند انجام میشود. اوکراین حاضر نیست سرزمینهایی را که با هزینهای بسیار سنگین با موفقیت از آنها دفاع کرده است واگذار کند و چنین شروطی را معادل تسلیم شدن میداند.
کرملین جمعه اعلام کرد موضعی که پوتین دو سال پیش در یک سخنرانی مطرح کرد، مبنی بر اینکه اوکراین باید تمام قلمرو چهار منطقه مورد ادعای روسیه را واگذار کند و از برنامه خود برای پیوستن به ناتو صرفنظر کند، «تزلزلناپذیر» است.
از زمان آخرین مذاکرات صلح در ماه فوریه، هر دو طرف حملات هوایی دوربرد خود را به عمق خاک طرف مقابل تشدید کردهاند و همزمان جنگ در دریا نیز شدت گرفته است.
در میدان نبرد زمینی، خطوط مقدم عمدتا بدون تغییر باقی ماندهاند و روسیه در تلاش برای تصرف تمام منطقه دونباس اوکراین تنها بهتدریج پیشروی کرده است.
حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه باعث شده است این کشور تابستانی همراه با کمبود سوخت و افزایش قیمتها برای رانندگان روس را تجربه کند. در همین حال، حدود ۳۰ حمله به انبارهای عظیمی که بیشتر آنها متعلق به وایلدبریز (Wildberries)، بزرگترین خردهفروش آنلاین روسیه، هستند، بر اقتصاد مصرفی این کشور نیز تأثیر گذاشته است.
روز جمعه یک حمله پهپادی روسیه مقر سرویس امنیتی اوکراین (SBU) در کییف را هدف قرار داد؛ حملهای که در دهمین روز متوالی حملات سنگین به پایتخت انجام شد. زلنسکی نیز وعده داد که اوکراین دست به اقدام تلافیجویانه خواهد زد.
پنج کشور اروپایی اعلام کردند قصد دارند امسال توافقهایی را امضا کنند که امکان انتقال مهاجرانی را که اقامت قانونی ندارند به کشورهایی خارج از اتحادیه اروپا را فراهم میکند.
آلمان، اتریش، یونان، دانمارک و هلند جمعه ۱۳ شهریور در نشستی در دانمارک گفتند بر سر گامهای مشخصی برای دستیابی به توافق با یک کشور غیرعضو اتحادیه اروپا درباره ایجاد مراکز بازگرداندن مهاجران به توافق رسیدهاند؛ اقدامی که تازهترین تلاش کشورهای اروپایی برای کاهش مهاجرت به شمار میرود.
این کشورها که با عنوان «گروه پنج» شناخته میشوند، نام کشورهایی را که انتظار دارند میزبان مراکز بازگرداندن مهاجران باشند، اعلام نکردند.
الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، در یک کنفرانس خبری در کپنهاگ به خبرنگاران گفت: «ما میخواهیم امسال با کشورهای ثالث به توافقی برسیم که امکان ایجاد مراکز بازگرداندن را فراهم کند.»
این گروه که در طول سال جاری مجموعهای از نشستها برگزار کرده است، قصد دارد در پایان سپتامبر بار دیگر در مونیخ آلمان تشکیل جلسه دهد.
پارلمان اروپا در ماه ژوئن بازنگری گستردهای در سیاست مهاجرتی را تصویب کرد که هدف آن تسریع روند اخراج مهاجران و فراهم کردن امکان ایجاد مراکز در خارج از اتحادیه اروپا برای کشورهای عضو است؛ اقدامی که منتقدان میگویند میتواند سازوکارهای حمایتی از پناهجویان را تضعیف کند.
نگرانیهای حقوق بشری
شورای اروپا، نهادی خارج از ساختار اتحادیه اروپا که برای ترویج حقوق بشر، دموکراسی و حاکمیت قانون در سراسر این قاره فعالیت میکند، در ماه ژوئیه اعلام کرد مراکز بازگرداندن مهاجران «خطرات قابل توجهی برای حقوق بشر» ایجاد میکنند. چندین گروه دیگر نیز از این طرح انتقاد کردهاند.
شارلوت اسلنته، دبیرکل شورای پناهندگان دانمارک، گفت بهتر است پیمان اتحادیه اروپا درباره مهاجرت و پناهندگی اجرا شود؛ پیمانی که بر کنترل سختگیرانهتر در مرزها، تسریع روند رسیدگی به درخواستهای پناهندگی و بازگرداندن مهاجران و گسترش سامانههای دیجیتال برای مدیریت درخواستهای پناهندگی تمرکز دارد.
اسلنته گفت:«مراکز بازگرداندن تنها بر تعداد اندکی از موارد بازگرداندن تمرکز دارند، مانع از آن نخواهند شد که مردم مسیرهای حتی خطرناکتری را در پیش بگیرند و ممکن است حقوق اساسی بشر را نقض کنند.»
مورتن بودسکوف، وزیر مهاجرت و ادغام دانمارک، گفت این کشور انتظار دارد تا پایان سال ۲۰۲۷ آماده اعزام مهاجران به مرکز بازگرداندن باشد.
او گفت:«این فرصتی تازه برای داشتن یک زندگی در یک کشور شریک است.»
بودسکوف افزود پنج کشور برای برداشتن گامهای بعدی با نهاد سازمان ملل متحد، سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، و آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) گفتوگو خواهند کرد.
سخنگوی آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد گفت هنوز جزییات هیچ پیشنهادی در اختیار این نهاد قرار نگرفته است و بنابراین نمیتواند درباره ترتیباتی که در حال بررسی است، اظهارنظر کند.
مرکز تحقیقات ایدز ایران در تازهترین گزارش خود از وضعیت ابتلا به این بیماری در کشور اعلام کرد در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۵ درصد موارد شناساییشده، از طریق رابطه جنسی مبتلا شدهاند و روند ابتلای زنان نیز در سالهای اخیر افزایش یافته است. اما در زیر پوست این گزارش چه میگذرد؟
به نظر میرسد در جامعهای که حکومتش چند دهه تحریم و چند جنگ را بر آن تحمیل کرده و در اقتصادی که هزینه مسکن و مواد غذایی با سرعتی بسیار بیشتر از درآمد بسیاری از خانوارها افزایش یافته، مرز میان فقر و تنفروشی، باریک و باریکتر میشود.
در چنین شرایطی، زنانی که شبکه حمایتی ضعیفتری دارند، ممکن است زودتر از دیگران از لبه فقر به سمت بیخانمانی و اقتصاد غیررسمی رانده شوند.
این به معنای آن نیست که فقر بهطور خودکار به تنفروشی منجر میشود، اما فقر شدید، بیخانمانی و وابستگی اقتصادی، میتوانند قدرت انتخاب و امکان مقاومت در برابر استثمار را به شدت محدود کنند.
یک
با اصرار علی خامنهای، دیکتاتور کشتهشده ایران، بر سیاستهای افزایش جمعیت در کشور، فشار ساختاری و خطرهای پرشماری بر حقوق، بهداشت و امنیت اقتصادی زنان تحمیل شده است.
ممنوعیت یا جرمانگاری ارائه رایگان وسایل پیشگیری در شبکه بهداشت عمومی، ریسک ابتلای زنان را افزایش داده است و فقدان زیرساختهای حمایتی واقعی، گاهی زنان را مجبور به تن دادن به مشاغل غیررسمی، بدون بیمه و کمدرآمد میکند.
فشار اقتصادی، استقلال مالی زنان را کاهش داده و قدرت تصمیمگیری و توان خروج آنها را از روابط آسیبزا یا سوءاستفادهگرانه، سلب میکند و در این میان، بیشترین تبعات این سیاستها متوجه زنان طبقات فرودست و مناطق محروم است که به بهداشت استانداردهای درمان و اقلام پیشگیری، دسترسی ندارند.
دو
مطالعات مربوط به زنان تنفروش در ایران یک ویژگی مشترک دیگر هم دارند: تنفروشی اغلب یک پدیده منفرد نیست. مصرف مواد، بیخانمانی، خشونت جنسی و ناامنی اقتصادی، بارها در زندگی زنان مورد مطالعه، در کنار یکدیگر دیده شدهاند.
در یکی از پیمایشهای بزرگ، بخش قابل توجهی از زنان تجربه خشونت جنسی داشتند و گروه قابل توجه دیگری مصرف مواد را گزارش کرده بودند.
این همان چرخهای است که مددکاران اجتماعی نیز در کف خیابان مشاهده میکنند.
ممکن است زنی ابتدا خانهاش را از دست بدهد و بعد برای تحمل زندگی خیابانی به مواد روی بیاورد. زن دیگری ممکن است ابتدا گرفتار اعتیاد شود و برای تامین هزینه مواد به رابطه جنسی در برابر پول برسد. و برای زنی دیگر، طلاق یا خشونت خانگی میتواند نقطه آغاز سقوط اقتصادی باشد.
در زندگی واقعی، مرز این عوامل همیشه روشن نیست. همزمان، الگوی اچآیوی هم تغییر کرده است.
درست در زمانی که مددکاران درباره تغییر جمعیت زنان در معرض آسیب هشدار میدهند، نظام سلامت ایران نیز با تغییر دیگری مواجه شده است.
سه
یک مطالعه تطبیقی، - مقایسه با پاکستان -، همسایه مسلمان ایران، نشان میدهد چرا باید در استفاده از عبارت «کاهش سن تنفروشی» محتاط بود.
پاکستان هم مانند ایران با فقر، نابرابری جنسیتی، انگ شدید اجتماعی و پنهان بودن تنفروشی روبهروست. با این حال، این کشور در دورههایی پایشهای منظمتری درباره گروههای در معرض اچآیوی انجام داده است.
در یک تحقیق که زنان تنفروش در ۹ شهر پاکستان را در فاصله چند سال بررسی کرد، پژوهشگران واقعا توانستند یک تغییر سنی را اندازهگیری کنند: سن میانه ورود به تنفروشی طی پنج سال حدود دو سال پایین آمد.
به عبارت دیگر، در پاکستان برای یک دوره مشخص شواهد آماری وجود دارد که اجازه میدهد از «کاهش سن ورود» صحبت شود.
برای ایران چنین شواهد روشنی وجود ندارد و این تفاوت مهم است.
دادههای ایران بیشتر جمعیتی از زنان بزرگسال را نشان میدهند که تعداد قابل توجهی از آنان ازدواج و طلاق را تجربه کردهاند و در دهههای ۳۰ و ۴۰ زندگی همچنان در چرخه تنفروشی قرار دارند.
از سوی دیگر، در هر دو کشور یک نقطه مشترک دیده میشود: تنفروشی در خلأ اتفاق نمیافتد.
در پاکستان نیز پژوهشها میان آسیبپذیری در برابر اچآیوی با عواملی مانند فقر و ناتوانی در استفاده مداوم از کاندوم ارتباط یافتهاند.
در هر دو سوی مرز، جنسیت، فقر و سلامت عمومی به هم میرسند؛ هرچند مسیر ورود زنان به این چرخه لزوما یکسان نیست.
چهار
شاید مهمترین تغییر در تنفروشی در ایران را نتوان با یک عدد درباره سن توضیح داد.
دختران نوجوان همچنان در معرض استثمار جنسی قرار دارند و وجود زنانی که پیش از ۱۸ سالگی وارد تنفروشی شدهاند یک واقعیت ثبتشده در پژوهشهای ایران است.
گاهی زنی پس از سالها زندگی خانوادگی، پس از طلاق، از دست دادن شغل یا خانه و در میانه زندگی، به این نقطه میرسد. اگر چنین تغییری در حال گسترش باشد، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که سن تنفروشی در ایران بالا رفته یا پایین آمده است.
پرسش این است که چه چیزی در ساختار اقتصادی و حمایتی جامعه ایران تغییر کرده که زنان بیشتری ممکن است حتی در میانسالی، فاصله میان یک زندگی معمولی و «ته خط» را در مدتی کوتاه طی کنند؟
پنج
وقتی رییس مرکز تحقیقات ایدز ایران گفته است در سال گذشته حدود دو سوم موارد جدید شناساییشده اچآیوی از طریق رابطه جنسی منتقل شدهاند، این تحول برای کشوری که اپیدمی اچآیوی آن زمانی بیش از هر چیز با اعتیاد تزریقی بود، تغییر مهمی است.
حال، برای زنانی که در شرایط اقتصادی و اجتماعی آسیبپذیر، وارد رابطه جنسی در برابر پول میشوند، تغییر الگوی اچآیوی یک خطر مضاعف ایجاد میکند؛ بهخصوص اگر حکومت، امکان استفاده از کاندوم یا توان اقتصادی مراجعه به خدمات درمانی را محدود کرده باشد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، شنبه ۱۴ شهریور اعلام کرد که پس از هدف قرار گرفتن دو ناو جنگی آمریکا از سوی جمهوری اسلامی، سه نفتکش سپاه را منهدم کرده است. ایراناینترنشنال پیشتر در خبری اختصاصی سه فایل مکالمه بین ارتش آمریکا و نفتکش استارک۱ را منتشر کرده بود.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، شنبه ۱۴ شهریور با انتشار بیانیهای اعلام کرد که پس از هدف قرار گرفتن دو ناو جنگی آمریکا از سوی جمهوری اسلامی، سه نفتکش سپاه پاسداران را منهدم کرد.
براساس این بیانیه پس از آنکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز شنبه موشکهای بالستیک به سوی دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا که در آبهای منطقه گشتزنی میکردند شلیک کرد، نیروهای سنتکام سه نفتکش حامل نفت خام ایران را هدف قرار دادند.
بهگفته سنتکام یک ناو هواپیمابر آمریکایی و یک ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده با موفقیت از چندین حمله بدون تحریک قبلی سپاه گریختند و هیچیک از نیروهای آمریکایی آسیب ندیدند.
سنتکام در بیانیه خود افزود پس از حملات ناموفق جمهوری اسلامی، سنتکام نفتکشهای استارک ۱ (M/T Stark 1) را در نزدیکی جاسک، نفتکش داونی (M/T Downy) را در نزدیکی سواحل جزیره خارک را بهطور دائمی از کار انداخت.
بهگفته سنتکام، نیروهای آمریکایی همچنین پس از آنکه به خدمه دستور دادند نفتکش خالی کایلو (M/T Kylo) ، که با نام نوکسن (Noxen) نیز شناخته میشود را ترک کنند، چندین نقطه حیاتی این شناور را در دریای عمان هدف قرار دادند و آن را بهطور کامل منهدم کردند.
سنتکام در بیانیه خود افزود این سه نفتکش حامل نفت خام ایران، بخشی از یک شبکه سایه چندمیلیارددلاری هستند که منابع مالی سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی منطقهای آن را تامین میکند.
در این بیانیه تاکید شده است که حکومت ایران هیچ ابزاری برای دفاع از این نفتکشها در اختیار ندارد.
دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفت: «پیام ما به سپاه پاسداران باید روشن باشد: اگر به دو کشتی ما شلیک کنید، ما هزینه اقتصادی حتی سنگینتری به شما تحمیل خواهیم کرد و سه کشتی شما را از بین خواهیم برد.»
او افزود:«ما برای دفاع از نیروهای آمریکایی تردید نخواهیم کرد و در صورت لزوم، ناوگان نفتی محدود و آسیبپذیر ایران را نابود خواهیم کرد.»
اختصاصی ایراناینترنشنال: فایل صوتی مکالمه ارتش آمریکا و خدمه نفتکش استارک ۱
مجتبا پورمحسن، گزارشگر ایراناینترنشنال، ساعاتی پیش از انتشار بیانیه سنتکام، به سه فایل صوتی از مکالماتی دست یافته و آن را منتشر کرده بود که در آنها یک جنگنده آمریکایی به نفتکش استارک ۱، اخطار داده بود.
در این مکالمات که صبح شنبه ۱۴ شهریور به وقت ایران انجام گرفته جنگنده آمریکایی هشدار میدهد: «این آخرین اخطار به شما بود. همین الان او [فرمانده] را پیدا کنید …. سوار قایقهای نجات شوید و بلافاصله کشتی را ترک کنید.»
پس از پخش این اخطار اضطراری روی دستگاه بیسیم ویاچاف، مکالمهای میان خدمه و ملوانان حاضر در شناور به زبانهای فارسی و اردو ضبط شده است.
در این گفتوگو، یکی از کارکنان در حال پیگیری حضور فرمانده و دستیار ارشد در پست کاری است و طرف مقابل اعلام میکند که او هنوز بیدار نشده و در حال استراحت است.
همچنین در یک فایل صوتی دیگر از این مکالمات که به دست ایراناینترنشنال رسیده، به نفتکش استارک۱ سه دقیقه فرصت داده شده که خدمهاش را تخلیه کند چون قرار است هدف حمله جنگنده آمریکایی قرار بگیرد: «نفتکش موتوری استارک۱، اینجا هواپیمای نظامی ایالات متحده است. من در حال آمادهسازی برای شلیک به بخش عقب (پاشنه) کشتی شما هستم. شما سه دقیقه فرصت دارید تا خدمه را از بخش عقب کشتی تخلیه کنید. تمام.»
در فایل سوم، جنگنده آمریکایی بار دیگر به نفتکش استارک۱ اخطار میدهد که خدمهاش یک دقیقه فرصت دارند کشتی را ترک کنند؛ چون میخواهد به عقب نفتکش شلیک کند.
ساعاتی پیش از انتشار بیانیه سنتکام، پیشتر خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، خبر داده بود که یک نفتکش ایرانی در شش مایلی جزیره خارک، هدف حمله نیروهای آمریکایی قرار گرفت.
همزمان، خبرگزاری دانشجو ویدیویی از حمله به یک نفتکش ایرانی در نزدیکی جزیره خارک منتشر کرد.
نفتکش استارک۱ که نفت ایران را حمل میکرد، پیشتر با پرچمهای پاناما و مالت فعال بود.
آمریکا سه سال پیش این نفتکش را تحریم کرد.
از زمان تشدید محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، صادرات نفت ایران تقریبا متوقف شده است.
پیشتر تانکر ترکرز، شرکت ردیابی دادههای نفتکشها، اعلام کرد صادرات نفت ایران از تنگه هرمز به صفر رسیده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، نیز پیش از این در مصاحبهای تلویزیونی تایید کرد که جمهوری اسلامی نمیتواند نفت صادر کند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، دو روز پیش در یک فایل ویدیویی هشدار داد در صورت تشدید محاصره دریایی، تهران پاسخ نظامی خواهد داد.
۱۱ شهریور، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که دو کشتی در حال عبور از تنگه هرمز، بر اثر برخورد با مین منفجر شدند.
آمریکا در یک موج حمله گسترده در شامگاه ۱۰ شهریور و بامداد ۱۱ شهریور، ۱۰۰ موضع را در ۴۰ نقطه ایران، عمدتا در جنوب کشور، هدف قرار داد تا توان جمهوی اسلامی را برای حمله به کشتیها، از بین ببرد.
دو روز پیشتر هم آمریکا به دو لانچر سامانه موشکی فجر-۵ که در حال پرتاب مین دریایی به خلیج فارس بود، شلیک کرد.