مرکز مشترک اطلاعات دریایی سطح تهدید در تنگه هرمز را «شدید» اعلام کرد
مرکز مشترک اطلاعات دریایی، پنجشنبه ۱۲ شهریور، با «شدید» خواندن سطح تهدید در آبراههای منطقه اعلام کرد حملات و تلاشهای سپاه پاسداران برای هدف قرار دادن یا اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و شامل پرواز پهپادها، نظارت هدفمند بر کشتیهای تجاری و تماسهای گاهبهگاه رادیویی با آنهاست.
نفتکش «سیدر» شامگاه ۹ شهریور، هنگام عبور به سمت شرق از تنگه هرمز، هدف حمله قرار گرفت. در این حمله دو نفر از خدمه نفتکش کشته شدند.
بر اساس این گزارش نفتکش سیدر پس از حمله در فاصله حدود ۱.۷ مایل دریایی شمال جزیره توکل لنگر انداخت و در انتظار کمک برای عملیات نجات باقی ماند. این مرکز همچنین اعلام کرد تردد تجاری در تنگه هرمز همچنان کمتر از سطح معمول است و دادههای مستقل از عبور تعداد تکرقمی کشتیها در هر دو جهت حکایت دارد.
همزمان، میزان بارگیری نفت از پایانههای ایران در ماه اوت به حدود ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه در روز کاهش یافته است؛ رقمی که در مقایسه با سطح معمول صادرات نفت جمهوری اسلامی، از شدت اختلال در زنجیره صادرات حکایت دارد.
البته آمار تجارت نفت ایران بهدلیل خاموشکردن سامانههای شناسایی، تغییر مکرر پرچم و نام نفتکشها، انتقال کشتیبهکشتی و دستکاری اسناد محموله، همواره با میزانی از عدم قطعیت همراه است.
بااینحال، مجموعه دادههای موجود یک واقعیت روشن را نشان میدهد: بخشی از نفتی که در آمارهای صادراتی جمهوری اسلامی ثبت شده، هنوز به پالایشگاه نرسیده، پول آن وصول نشده و عملا به ذخیره شناور و پرهزینه تبدیل شده است.
نفتکش بارگیریشده، درآمد ارزی نیست
در آمار رسمی یا تبلیغات حکومتی، خروج یک نفتکش از پایانه ممکن است بهعنوان صادرات نفت ثبت شود؛ اما از نظر اقتصادی، بارگیری با فروش نهایی و دریافت پول یکسان نیست. تا زمانی که محموله به خریدار تحویل داده نشود، کیفیت و مقدار آن تایید نگردد و وجه معامله نیز در دسترس فروشنده قرار نگیرد، نفت بارگیریشده را نمیتوان درآمد تحققیافته دانست.
در شرایط کنونی، برخی نفتکشها پس از بارگیری قادر به عبور عادی از تنگه هرمز یا ادامه مسیر بهسوی شرق نیستند. گروه دیگری نیز باید برای مدتی طولانی در دریا منتظر بمانند تا نفتکش واسطه، محل مناسب برای انتقال کشتیبهکشتی و ترتیبات تازهای برای پنهانکردن منشاء محموله فراهم شود.
مسیر پرهزینه نفت ایران تا چین را میتوان بهصورت زیر خلاصه کرد:
اگر هر یک از این مراحل متوقف شود، نفتکش حامل محموله به یک مخزن شناور تبدیل خواهد شد؛ مخزنی که برخلاف انبار زمینی، هر روز هزینه عملیاتی، انسانی، فنی و امنیتی تولید میکند.
هزینههایی که در این مسیر ایجاد میشود
توقف نفت روی آب رایگان نیست. از لحظهای که نفتکش بارگیری میشود اما نمیتواند محموله خود را تحویل دهد، مجموعهای از هزینههای مستقیم و پنهان آغاز میشود:
نفتکشهای خالی؛ بخش فراموششده بحران
مشکل تنها نفتکشهای پر نیست. پس از آنکه نفت ایران از طریق انتقال کشتیبهکشتی تخلیه یا به نفتکش دیگری منتقل شد، کشتی خالی باید برای بارگیری مجدد به ایران بازگردد. اما اگر مسیر بازگشت ناامن، مسدود یا از نظر بیمهای پرخطر باشد، نفتکش ممکن است در آبهای آسیایی یا اطراف سریلانکا متوقف بماند.
در نتیجه، پایانههای ایران نهتنها با مشکل خروج نفتکشهای حامل نفت روبهرو میشوند، بلکه با کمبود نفتکش خالی برای بارگیری محمولههای تازه نیز مواجه خواهند شد. این وضعیت میتواند توضیح دهد که چرا حتی در صورت ادامه تولید نفت، میزان بارگیری از بنادر ایران بهشدت کاهش مییابد.
هنگامی که مخازن ساحلی پر شوند و نفتکش کافی برای انتقال نفت وجود نداشته باشد، حکومت ناچار خواهد شد تولید برخی میدانها را کاهش دهد. کاهش اجباری تولید نیز صرفا به معنای فروش کمتر نیست؛ زیرا توقف یا کاهش غیراصولی تولید در بعضی میدانهای قدیمی ایران میتواند به مخزن آسیب بزند، فشار آن را کاهش دهد و بازگرداندن تولید به سطح قبلی را پرهزینه و زمانبر کند.
بنابراین، محاصره یا محدودیت فیزیکی صادرات، تنها درآمد جاری را کاهش نمیدهد؛ بلکه ممکن است به ظرفیت تولید آینده صنعت نفت ایران نیز آسیب وارد کند.
فاصله میان صادرات روی کاغذ و درآمد واقعی
حتی اگر تمام نفت متوقفشده سرانجام به فروش برسد، مبلغ اسمی محموله با درآمد واقعی و قابلاستفاده جمهوری اسلامی برابر نخواهد بود. از ارزش نفت باید هزینه حمل، توقف، بیمه، واسطهها، عملیات انتقال کشتیبهکشتی، تغییر اسناد، تخفیف فروش و هزینه تبدیل یا جابهجایی پول را کم کرد.
از سوی دیگر، ممکن است پول حاصل از فروش نیز مستقیما در اختیار حکومت قرار نگیرد و در حسابهای محدود، شبکههای واسطهای یا سازوکارهای تهاتری باقی بماند. بنابراین، وجود میلیونها بشکه نفت روی آب الزاما به معنای برخورداری جمهوری اسلامی از یک ثروت آماده وصول نیست.
این نفت تا زمانی که فروخته، تحویل و پول آن قابلاستفاده نشده باشد، نهتنها ارز وارد اقتصاد ایران نمیکند، بلکه برای نگهداری و جابهجایی خود ارز مصرف میکند.
هرچه زمان توقف محموله طولانیتر شود، قدرت چانهزنی فروشنده ایرانی نیز کاهش مییابد. خریدار میداند که فروشنده با هزینههای روزافزون، محدودیت بازار و نیاز فوری به ارز روبهرو است؛ بنابراین میتواند برای دریافت تخفیف بیشتر، پذیرش شرایط پرداخت طولانیتر یا انتقال بخش بزرگتری از هزینه و ریسک به طرف ایرانی فشار وارد کند.
در چنین شرایطی، نفت ایران پیش از رسیدن به بازار، بخشی از ارزش اقتصادی خود را از دست میدهد.
نتیجهگیری
نفت روی آب را نباید ذخیرهای امن یا نشانه موفقیت صادرات دانست. نفتکش بارگیریشدهای که نمیتواند محموله خود را تحویل دهد، بهجای تولید درآمد، به یک انبار شناور پرهزینه تبدیل میشود. خدمه، سوخت، بیمه، نگهداری، انتقال کشتیبهکشتی، شبکه واسطهها و تخفیف اجباری، هر روز بخشی از ارزش محموله را از بین میبرند.
اگر نفتکشهای خالی نیز نتوانند به ایران بازگردند، چرخه بارگیری محمولههای تازه مختل میشود؛ مخازن ساحلی پر میشوند و در نهایت، کاهش اجباری تولید به میدانهای نفتی تحمیل خواهد شد.
بنابراین، پیامد اصلی بحران کنونی فقط کاهش تعداد بشکههای صادرشده نیست. جمهوری اسلامی همزمان با سه زیان روبهرو است: کاهش فروش، افزایش هزینه نگهداری و انتقال، و احتمال آسیب به ظرفیت تولید آینده.
نفتی که باید برای کشور ارز تولید کند، اکنون روی آب متوقف مانده و خود به عاملی برای مصرف منابع تبدیل شده است. هر روز تاخیر، ارزش واقعی این ثروت را کمتر و هزینه سیاستهای جمهوری اسلامی را برای مردم ایران بیشتر میکند.
شرکت «نفتوگاز» اوکراین این غرامت را بابت مصادره داراییهایش از سوی مسکو پس از الحاق شبهجزیره کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ مطالبه کرده است.
دفتر حقوقی آمریکایی کاوینگتون، نماینده نفتوگاز، اعلام کرد این کشتی در مجمعالجزایر سوالبارد نروژ توقیف شده است.
دفتر فرماندار سوالبارد در بیانیهای، توقیف این کشتی را تایید کرد و گفت «پروفسور مولچانوف» تا اطلاع بعدی در این مجمعالجزایر نگهداری خواهد شد.
در این بیانیه آمده است فرمانداری سوالبارد با همکاری شرکت روسی «تراست آرکتیکاوگول»، از خدمه و مسافران کشتی مراقبت خواهد کرد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
در سالهای اخیر، جنگ اوکراین و تهدیدهای روسیه علیه ناتو، به تیرگی روابط مسکو با اکثر کشورهای اروپایی انجامیده است.
مسکو به حکم توقیف اعتراض میکند
خبرگزاری دولتی تاس روسیه ۱۲ شهریور به نقل از سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور، اقدام نروژ را «دزدی دریایی» خواند.
بر اساس این گزارش، سفیر روسیه در نروژ خبر داد مسکو به حکم دادگاهی که اجازه توقیف کشتی را صادر کرده است، اعتراض خواهد کرد.
آندری گوربونوف، سردبیر رادیوی روسی «کومسومولسکایا پراودا»، نیز گفت هیچیک از خدمه بازداشت نشدهاند و به فعالیتهای عادی خود ادامه میدهند.
او افزود کشتی در حال حاضر تنها از ترک بندر بارنتسبورگ منع شده و مشخص نیست این ممنوعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.
در پی جنگ اوکراین، اتحادیه اروپا با هدف افزایش فشارها بر کرملین و محدود کردن منابع مالی مورد استفاده در کارزار نظامی روسیه، بستههای تحریمی متعددی علیه این کشور به اجرا گذاشته است.
داراییهای روسیه در سوالبارد
شرکت آرکتیکاوگول که نام آن به معنای «زغالسنگ قطب شمال» است، داراییهای روسیه در سوالبارد را اداره میکند.
سوالبارد از سال ۱۹۲۵ بخشی از قلمرو نروژ است و میان قطب شمال و سرزمین اصلی اروپا قرار دارد. این مجمعالجزایر بر اساس پیمانی متعلق به سال ۱۹۲۰ اداره میشود که به شهروندان کشورهای عضو، از جمله روسیه، اجازه میدهد بدون دریافت ویزا در آنجا ساکن شوند.
بهگزارش رویترز، «پروفسور مولچانوف» ۱۰ شهریور همراه گروهی از دانشمندان روس وارد شهرک استخراج زغالسنگ بارنتسبورگ شد. این شهرک که در اسپیتسبرگن، بزرگترین جزیره سوالبارد، واقع است، تحت مدیریت روسیه قرار دارد.
بارنتسبورگ و پیرامیدن دو سکونتگاه روسنشین سوالبارد هستند. بر اساس آمار رسمی نروژ، این دو منطقه در مجموع ۳۹۲ نفر جمعیت دارند، در حالی که جمعیت کل مجمعالجزایر ۲۹۱۴ نفر است.
پیگیری غرامت مصادره داراییهای نفتوگاز
نفتوگاز از سال ۲۰۱۶ برای دریافت غرامت داراییهای مصادرهشدهاش در کریمه، اقدام حقوقی علیه روسیه را در دستور کار قرار داده است.
یک دیوان داوری در لاهه آوریل ۲۰۲۳ روسیه را ملزم کرد چهار میلیارد و ۲۲۰ میلیون دلار، بهعلاوه بهره و هزینههای حقوقی، به نفتوگاز بپردازد.
این شرکت پیشتر نیز مجوز توقیف دو ملک متعلق به تراست آرکتیکاوگول در سوالبارد، از جمله یک مهمانخانه اجارهای، را دریافت کرده بود. روسیه این احکام را از مسیرهای حقوقی به چالش کشیده است.
سرگی فدورنکو، سرپرست مدیرعاملی نفتوگاز، گفت روسیه نمیتواند با خودداری از اجرای رای دیوان داوری بینالمللی، از مسئولیت شانه خالی کند.
به گفته دفتر کاوینگتون، کشتی «پروفسور مولچانوف» که برای سفرهای تفریحی تجاری استفاده میشود، چند ماه زیر نظر بود.
دادگاه فرماندار سوالبارد را موظف کرده است بر کشتی نظارت کند و مانع جابهجایی آن شود.
دولت نروژ تاکید کرده است این پرونده اختلافی حقوقی میان نفتوگاز و مسکو است و اسلو در آن دخالتی ندارد.
سایت رویداد۲۴ پنجشنبه ۱۲ شهریور در گزارشی نوشت شکایت رانندگان از افت عملکرد خودروها پس از سوختگیری در هفتههای پایانی مرداد و ابتدای شهریور افزایش یافته است.
امیری، امدادگر خودرو در کرمان، به این رسانه گفت خودروهای چینی، بهویژه تیگو، بیشتر از خودروهای ایرانی به دلیل «بنزین بیکیفیت» دچار مشکل میشوند و موارد مراجعه در هفتههای اخیر افزایش یافته است.
اکبری، امدادگر خودرو در بیرجند، نیز گفت در ۴۰ روز اخیر موارد خرابی خودروهای توربوشارژ و چینی بیشتر شده و بنزین بیکیفیت میتواند باعث شکستن پیستون و ذوب شدن سوپاپ شود.
او گفت تعمیر موتور خودروهای آسیبدیده بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان هزینه دارد و برخی خودروها بهدلیل ناتوانی مالکان در پرداخت هزینه تعمیر، دو ماه در تعمیرگاه ماندهاند.
همزمان، صفهای طولانی خودروها برای دریافت بنزین در شماری از شهرها ادامه دارد. ویدیو ارسالشده به ایراناینترنشنال، صف طولانی خودروها را در مشهد در شامگاه ۱۱ شهریور نشان میدهد.
در ویدیو دیگری که از صف بنزین در مشهد در رسانههای اجتماعی منتشر شده است، یکی از شهروندان با اشاره به برخوردهای قضایی با معترضان، خطاب به فرد دیگری میگوید: «فحش هم بدهیم عامل موساد میشویم.»
گزارش ورود آب به باک خودروها
ششم شهریور گزارشی منتشر شد که بر اساس آن در یک جایگاه سوخت در رفسنجان، هنگام سوختگیری شماری از خودروها و موتورسیکلتها به جای بنزین، آب وارد باکشان شد.
در ویدیو منتشرشده، جایگاهدار گفت آب از سوی شرکت نفت وارد جایگاه شده است. تا زمان انتشار این گزارش، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی و استانداری کرمان این گفته را تایید یا رد نکرده بودند.
گزارشهای مربوط به وجود آب در بنزین پیش از این نیز مطرح شده بود. مصطفی مولوی، بازرس ویژه رییسجمهوری، تیر ۱۴۰۴ گفت سه خودرو حامل مسعود پزشکیان و محافظانش پس از سوختگیری در یک جایگاه بینراهی در استان قزوین، بهدلیل آنچه عرضه بنزین مخلوط با آب خواند، در مسیر تبریز خاموش شدند.
مولوی گفته بود پیگیریها نشان داد این جایگاه پیشتر نیز شکایتهایی در همین زمینه داشته است.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اما پس از نمونهگیری از نازلهای این جایگاه اعلام کرد هیچ انحرافی در کیفیت یا کمیت سوخت عرضهشده مشاهده نشده است.
استفاده از متانول در بنزین
رویداد۲۴ نوشت شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران استفاده از متانول در ترکیب بنزین را تایید کرده و گفته است استاندارد ملی استفاده از این ماده را تا سقف سه درصد حجمی مجاز میداند.
ایراناینترنشنال اول شهریور گزارش داد این شرکت در واکنش به نگرانیها درباره استفاده از متانول در بنزین و احتمال آسیب به خودروها، اعلام کرده است استفاده از این ماده در حدود تعیینشده با استانداردهای ملی مغایرت ندارد.
شرکت ملی پالایش و پخش همچنین تاکید کرده بود کیفیت بنزین باید بر اساس مجموعه مشخصات فرآورده نهایی ارزیابی شود و وجود متانول بهتنهایی نشانه بیکیفیت بودن سوخت نیست.
مهدی مصلحی، کارشناس بازار نفت، نیز ۳۱ مرداد با اشاره به پایین بودن اکتان بنزین عرضهشده در جایگاهها و گزارشها و مشاهدات مردم درباره کیفیت بنزین تولیدی در ایران، به ایراناینترنشنال گفت استفاده از این سوخت میتواند باعث کاهش شتاب خودرو، روشن شدن چراغ هشدار و خرابی قطعات مختلف شود و در نهایت آسیب جدی به خودرو وارد کند.
رضا سپهوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، نیز استفاده از حدود نیمدرصد متانول در بنزین را تایید کرد و گفت این میزان برای خودروها مشکلی ایجاد نمیکند.
در مقابل، صادق الحسینی، کارشناس اقتصادی جمهوری اسلامی، هشدار داد کاهش عدد اکتان و افزودن متانول ممکن است طی سه ماه آینده شمار زیادی از خودروها را با مشکل و خرابی موتور مواجه کند.
با این حال، تاکنون ارتباط مستقیمی میان استفاده از متانول در بنزین و افزایش گزارشهای خرابی خودروها تایید نشده است.
بر اساس این اطلاعات که پنجشنبه ۱۲ شهریور در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، یک پرستار تبرئه شده و پنج نفر دیگر با اتهامهایی از جمله «نشر اکاذیب» و «تشویش اذهان عمومی» مواجهاند.
پرستاران بیمارستان فیاضبخش مردادماه در اعتراض به کمبود نیروی انسانی، مطالبات معوق و پایین بودن دستمزدها دست به اعتصاب و اعتراض زدند.
اطلاعات رسیده حاکی از آن است که پس از این اعتراضات، شماری از پرستاران با برخورد فیزیکی از سوی حراست بیمارستان، لغو قرارداد و تهدید مواجه شدند.
برخورد قضایی و اداری با پرستاران معترض
روزنامه «پیام ما» ۹ شهریور گزارش داد پرستاران بیمارستان فیاضبخش از ابتدای دیماه ۱۴۰۴ پیگیر مطالبات صنفی خود بودهاند و اعتراضهای آنان به لغو قرارداد، احضار انضباطی و تشکیل پرونده قضایی برای شماری از پرستاران انجامیده است.
بر اساس این گزارش، این اعتراضها در پی مسائلی از جمله اضافهکاری اجباری، پایین بودن دستمزد اضافهکاری، کمبود نیروی انسانی و افزایش تعداد شیفتها شکل گرفت و پرستاران هفتم تا دهم مرداد تجمعهایی در محوطه بیمارستان برگزار کردند.
پرستاران معترض گفتند این تجمعها صنفی و بدون شعار سیاسی بود و اختلالی در ارائه خدمات درمانی ایجاد نکرد.
پیام ما به نقل از برخی پرستاران نوشت بیش از ۱۰۰ نفر از کارکنان با پیامدهای مختلف این اعتراضها، از جمله لغو قرارداد، جابهجایی محل خدمت و ارجاع به کمیتههای انضباطی روبهرو شدند.
پرستاران افزودند ۱۱ مرداد، هنگام مراجعه شماری از کارکنان برای پیگیری وضعیت قرارداد یکی از همکاران، برخی از آنان با برخورد فیزیکی مواجه شدند و افرادی بدون ارائه حکم، کارکنان را تفتیش و تلفنهای همراهشان را بازرسی کردند.
این روزنامه همچنین گزارش داد از برخی کارکنانی که قراردادشان لغو شده بود، برای ادامه همکاری تعهدنامه خواسته شد.
آنها در این تعهدنامه ملزم شده بودند از انتشار کلیپهایی که به گفته سازمان تامین اجتماعی در «شبکههای خارج از کشور» منتشر شده بود، ابراز ندامت کنند و به رعایت قوانین سازمان متعهد شوند.
بر اساس این گزارش، برای پنج پرستار ابلاغیه قضایی صادر شده و اتهامهای «نشر اکاذیب» و «تشویش اذهان عمومی» در پرونده آنان مطرح شده است.
ایراناینترنشنال ۱۳ مرداد نیز از صدور احکام تعلیق و پایان کار برای شماری از پرستاران معترض بیمارستان فیاضبخش خبر داده بود.
بر پایه اطلاعات رسیده در آن زمان، شماری از پرستاران با اخراج، تعلیق شغلی، برخورد فیزیکی و ضبط تلفنهای همراه مواجه شده بودند.
پرستاران معترض در سالهای گذشته بارها در پی برگزاری تحصن، اعتصاب و تجمعهای صنفی در اعتراض به دستمزدهای پایین، اضافهکاری اجباری، معوقات و شرایط کاری با تشکیل پروندههای قضایی و اداری، تعلیق و اخراج از کار روبهرو شدهاند.
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، ۲۸ تیر گفت: «برخی پرستاران تنها بهدلیل بیان انتقاد یا طرح مطالبات صنفی، ماهها درگیر پروندههای قضایی یا اداری شدهاند، در حالی که تخلفات و تخطیهای بزرگتر در حوزه نظام سلامت با حساسیت مشابه پیگیری نمیشود.»
او بهمن ۱۴۰۴ نیز از بازداشت تعدادی از پرستاران در جریان اعتراضات دیماه و پس از آن خبر داد و گفت: «پرستارانی در اصفهان، تهران و برخی دیگر از شهرها بازداشت شدهاند.»
شماری از انجمنها و نهادهای صنفی پرستاری در سالهای گذشته هشدار دادهاند فشارهای معیشتی و کاری، برخورد با اعتراضهای صنفی و تشکیل پروندههای قضایی و اداری برای پرستاران، به افزایش مهاجرت، تغییر شغل و خروج آنان از چرخه خدمات درمانی دامن زده است.
فیلم «جوهر» خرید روزنامه سان از سوی روپرت مرداک در سال ۱۹۶۹ و تلاش لری لمب، سردبیر آن، برای نجات روزنامه از ورشکستگی و تبدیل آن به پرفروشترین روزنامه بریتانیا را روایت میکند.
گای پیرس نقش مرداک و جک اوکانل نقش لمب را بازی میکنند.
کلونی و انتقاد از صاحبان قدرت
جورج کلونی، بازیگر، کارگردان و تهیهکننده آمریکایی، برجستهترین چهره روز افتتاحیه بود و جایزه شیر طلایی را برای یک عمر دستاورد هنری دریافت کرد.
نزدیک به ۳۰ سال از نخستین حضور کلونی در لیدو با فیلم «خارج از دید» میگذرد. لیدو جزیرهای در ونیز و محل برگزاری جشنواره است. کاخ سینما و محل اصلی نمایش فیلمها نیز در همین جزیره قرار دارد.
ونیز با شماری از لحظات مهم زندگی شخصی و حرفهای کلونی پیوند خورده است؛ از برگزاری مراسم ازدواج او در هتل «آمان ونیز» تا نمایش فیلم «شب بهخیر و موفق باشید» که نخستین نامزدی اسکار بهترین کارگردانی را برایش به همراه آورد.
لورا درن، بازیگر و دوست کلونی، هنگام اهدای جایزه از او با عنوان «اسطوره» یاد کرد. صدها نفر نیز کلونی و همسرش، امل، را هنگام حضور روی فرش قرمز تشویق کردند.
درن در جریان مراسم پیامهای همبازیهای پیشین کلونی، از جمله برد پیت و آدام سندلر، را خواند.
کلونی در نشست خبری بیش از آن که درباره کارنامه هنری خود سخن بگوید، به موضوعاتی چون هوش مصنوعی، تغییرات اقلیمی، وضعیت روزنامهنگاری و تمرکز قدرت در دست ثروتمندان پرداخت.
او که از منتقدان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به شمار میرود، با اشاره به تحولات ایالات متحده گفت: «واژه جالبی داریم؛ کاکیستوکراسی، یعنی کشوری که بیصلاحیتترین افراد آن را اداره میکنند. فکر میکنم شاید اکنون گرفتار چنین حکومتی شدهایم، اما از این وضعیت عبور خواهیم کرد.»
کلونی درباره پیامدهای هوش مصنوعی هشدار داد و گفت صنعت سینما باید راههایی برای ادامه حیات پیدا کند. او با لحنی طنزآمیز افزود دوست ندارد ۲۰ سال پس از مرگش تصویرش در تبلیغ تامپون استفاده شود.
این بازیگر همچنین از مالکیت رسانهها و شبکههای اجتماعی به دست شماری از ثروتمندترین مردان جهان انتقاد کرد.
او خاطرنشان کرد کسانی که از فیلم، کتاب، موسیقی و داستان میترسند، هرگز قهرمانان تاریخ نیستند.
حضور دو فیلم ایرانی در ونیز
دو فیلم ایرانی در این دوره جشنواره ونیز حضور دارند. «مراقب»، آخرین ساخته محسن قرایی، در بخش افقها به نمایش درآمده است. انتشار تصویری از این فیلم که بازیگران زن را بدون حجاب اجباری نشان میداد، در ایران جنجالبرانگیز شد.
شماری از رسانههای حکومتی با اشاره به دریافت مجوز تولید، این پرسش را مطرح کردند که چگونه فیلمی میتواند با مجوز سازمان سینمایی ساخته شود و سپس برخلاف مقررات جمهوری اسلامی عمل کند.
قرایی که در خارج از ایران زندگی میکند، در مصاحبه با وبسایت ددلاین گفت سازندگان فیلم برای دریافت مجوز کتبی فیلمبرداری، فیلمنامهای غیرواقعی به مقامهای مسئول ارائه کرده بودند.
فیلم «کمی نور»، تازهترین ساخته علی عسگری که بهصورت زیرزمینی تولید شده است، در بخش مسابقه اصلی حضور دارد.
جشنواره ونیز طی چهار سال گذشته فیلمی از سینمای ایران را در این بخش نپذیرفته بود.
آخرین حضور ایران در رقابت اصلی به سال ۲۰۲۲ بازمیگردد که «خرس نیست» ساخته جعفر پناهی و «شب، داخلی، دیوار» به کارگردانی وحید جلیلوند به نمایش درآمدند.
انتقاد از تعداد کم فیلمسازان زن
کلونی تنها چهره جشنواره ونیز نبود که از شرایط کنونی جهان انتقاد کرد. مگی جیلنهال، رییس هیات داوران، نیز درباره جنگها، سیاست، تبعیض جنسیتی و جایگاه سینما در جهانی بحرانزده سخن گفت.
به گفته جیلنهال، ممکن است این پرسش مطرح شود که در شرایط اضطراری جهان چگونه میتوان از سینما سخن گفت، اما پاسخ این پرسش را باید در توانایی هنر برای ایجاد همدلی جستوجو کرد.
او همچنین از حضور اندک زنان در بخش مسابقه انتقاد کرد.
در میان ۲۱ فیلم بخش مسابقه، تنها یک اثر را زنی به تنهایی کارگردانی کرده و یک مستند نیز کارگردانی مشترک یک زن و یک مرد است.
جیلنهال افزود بسیاری از زنان برای تامین بودجه آثارشان با دشواری بیشتری مواجه هستند و نگاه آنها به موضوعات سینمایی نیز گاه با معیارهای مسلط و مردانه سازگار نیست.
او این وضعیت را نشانه وجود «مشکلی ساختاری» در صنعت سینما دانست.
مستند «نازا» درباره غزه که یکی از دو کارگردان آن زن است، هفته گذشته به فهرست آثار جشنواره افزوده شد؛ اقدامی که میتواند واکنشی به انتقادها از کمرنگ بودن حضور زنان تلقی شود.
حضور کمرنگ هالیوود
فهرست آثار این دوره، مستندهایی درباره ایلان ماسک و روزنامهنگاران مستقل روسی پوششدهنده جنگ اوکراین را نیز در بر میگیرد.
چند فیلم فلسطینی و اثری درباره اداره مهاجرت و گمرک آمریکا هم نمایش داده خواهند شد.
با این حال، استودیوهای بزرگ هالیوود و غولهای پخش اینترنتی، از جمله آمازون و نتفلیکس، امسال حضور کمرنگی در ونیز دارند؛ همانگونه که پیشتر از جشنوارههای برلین و کن فاصله گرفته بودند.
با وجود کمبود فیلمهای پرهزینه و عامهپسند، ونیز امسال از آثار مرتبط با چهرههای جنجالی و خبرساز خالی نیست؛ از ماسک و مرداک گرفته تا برادران گلگر، اعضای پرحاشیه گروه بریتپاپ «اوئیسیز».
