ارتش اسرائیل احتمال اقدام غافلگیرکننده جمهوری اسلامی را منتفی نمیداند
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد با وجود اعلام دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره لغو حمله ایالات متحده به جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل همچنان در وضعیت آمادهباش بالا قرار دارد و احتمال میدهد «طرف ایرانی» دست به اقدامهایی غافلگیرکننده بزند.
این رسانه یکشنبه ۱۱ مرداد به نقل از مقامهایی در نهادهای امنیتی اسرائیل گزارش داد: «برای ساعتها در بیاطلاعی واقعی بودیم. رییسجمهوری آمریکا ما را در ابهام نگه داشت. احساس میکردیم ما را کنار گذاشتهاند.»
راجر مکمیلان، رییس پیشین بخش امنیت ایراناینترنشنال، یکشنبه ۱۱ مرداد در مصاحبه با ساندی اکسپرس هشدار داد برخی عوامل موثر جمهوری اسلامی سالهاست بهطور قانونی در بریتانیا زندگی میکنند و شماری از آنها در قالب «تاجران مورد احترام» در جامعه حضور دارند.
او افزود شماری از این افراد حتی امکان جذب و انتقال نیروی کار ماهر از خارج را دارند؛ ظرفیتی که به گفته او میتواند برای سوءاستفاده از نظام مهاجرتی بریتانیا و هدف قرار دادن مخالفان جمهوری اسلامی، یهودیان و دیگر افراد مورد نظر حکومت ایران به کار گرفته شود.
مکمیلان ادامه داد: «افکار عمومی هنوز بهدرستی از ابعاد این تهدید آگاه نیست. نخستین گروه از این افراد دستکم ۲۵ سال پیش وارد بریتانیا شدهاند و اکنون کاملا در جامعه این کشور ادغام شدهاند و برخی نیز تابعیت بریتانیا را دریافت کردهاند.»
به گزارش ساندی اکسپرس، برخی از عوامل عملیاتی جمهوری اسلامی از کشورهای اروپای شرقی وارد بریتانیا شده، ماموریت خود را به انجام رسانده و تنها چند ساعت بعد این کشور را ترک کردهاند.
در سالهای اخیر، افزایش تهدیدهای جمهوری اسلامی در اروپا، بهویژه در بریتانیا، نگرانیها درباره گسترش شبکههای نفوذ حکومت ایران را تشدید کرده است.
این تهدیدها عمدتا علیه خبرنگاران و رسانههای مستقل مانند ایراناینترنشنال، مخالفان جمهوری اسلامی و اهداف یهودی و اسرائیلی بوده و بارها واکنش مقامهای امنیتی و سیاسی بریتانیا را در پی داشتهاند.
دولت بریتانیا ۲۶ تیر سپاه پاسداران را بهعنوان تهدیدی علیه امنیت ملی این کشور معرفی کرد و نام آن را در فهرست گروههای غیرقانونی قرار داد.
سوءاستفاده از مسیرهای مهاجرتی
ساندی اکسپرس در ادامه گزارش داد سپاه پاسداران علاوه بر استفاده از مسیرهای قانونی، برخی نیروهای خود را از طریق قایقهای کوچک و بهصورت غیرقانونی وارد بریتانیا کرده است.
با این حال، مکمیلان گفت سپاه پاسداران برای انتقال عوامل خود نیازی به چنین روشی ندارد، زیرا میتواند آنها را از مسیرهای قانونی وارد بریتانیا کند.
به گفته مکمیلان، اکنون این امکان فراهم آمده است که منابع مالی بازرگانان مرتبط با جمهوری اسلامی بررسی شود و در صورت اثبات ارتباط آنان با سپاه پاسداران، پلیس بر اساس قوانین جدید مقابله با تهدیدهای دولتی، آنها را بازداشت و تحت پیگرد قرار دهد.
او همچنین هشدار داد ویزای نیروی کار ماهر، ورود دانشجویان و فعالیت موسسههای خیریه، «دسترسی گستردهای با نظارت محدود» فراهم میکنند و میتوانند مورد سوءاستفاده قرار گیرند.
چهارم مرداد، برخی منتقدان خواستار بازبینی فوری مجوز مرکز اسلامی انگلیس برای معرفی متقاضیان ویزای نیروی متخصص و مبلغان دینی شدند.
این در حالی است که تحقیقات درباره ارتباط احتمالی این مرکز با حکومت ایران همچنان ادامه دارد.
درخواست برای بازنگری در نظام ویزا
شبکه جیبینیوز ۹ مرداد گزارش داد گروهی از شهروندان ایرانی-بریتانیایی از دولت بریتانیا خواستهاند با توجه به نگرانیها درباره استفاده جمهوری اسلامی از مسیرهای مهاجرتی، نظام صدور ویزا را بازنگری و اصلاح کند.
به گفته آنان، برخی از ایرانیانی که با ویزاهای تحصیلی و کاری وارد بریتانیا شدهاند، فضایی از خودسانسوری و هراس را در میان بخشی از جامعه ایرانیان این کشور ایجاد کردهاند.
به گزارش جیبینیوز، تهران در ماههای اخیر از هر دو مسیر قانونی و غیرقانونی مهاجرت برای انتقال احتمالی عوامل خود به بریتانیا استفاده کرده است؛ از صدور ویزای نیروی کار ماهر از طریق نهادهای خیریه و رسانههای وابسته تا احتمال انتقال مخفیانه عوامل از مسیر قایقهای کوچک در کانال مانش.
پیشتر در سوم مرداد، روزنامه تلگراف گزارش داد جمهوری اسلامی عوامل مرتبط با نهادهای اطلاعاتی خود را مخفیانه راهی بریتانیا میکند.
ایلنا یکشنبه ۱۱ مرداد با بررسی آگهیها در سایت و اپلیکیشن «دیوار» نوشت در گذشته، خرید و فروش خانه، خودرو و کالاهای بزرگ نشانه گردش پول در اقتصاد ایران بود، اما اکنون حتی ابتداییترین وسایل یا داراییهای شخصی نیز وارد چرخه خرید، فروش یا اجاره شدهاند.
بر اساس این گزارش، آنچه در نگاه نخست عجیب یا حتی طنزآمیز به نظر میرسد، در واقع بازتاب کاهش قدرت خرید، تغییر الگوی مصرف و تلاش خانوارها برای تامین نقدینگی است؛ وضعیتی که در آن تقریبا هر چیزی میتواند ارزش معامله پیدا کند.
در ماههای اخیر، تورم فزاینده و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوارها وارد آورده و معیشت بخش گستردهای از جامعه را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
از اجاره لپتاپ تا فروش شیشه خالی عطر
در میان آگهیها، نمونههایی از درخواست اجاره لپتاپ برای انجام کارهای ساده مانند تایپ، استفاده از نرمافزارهای ورد و اکسل، و شرکت در کلاسهای آنلاین دیده میشود.
ایلنا نوشت: «بخشی از جامعه نهتنها برای خرید کالای دیجیتال جدید توان کافی ندارد، بلکه حتی داشتن یک ابزار ابتدایی کار هم برایش تبدیل به هزینه سنگین شده است... وقتی همین ابزار باید اجاره شود، یعنی شکاف دیجیتال فقط درباره اینترنت و سرعت اتصال نیست؛ درباره مالکیت ابزار کار هم هست.»
نمونههای دیگری از این آگهیها نیز به چشم میخورد؛ از فروش چند جفت کفش و لباس کارکرده در قالب یک بسته تا عرضه شیشههای خالی عطرهای برند، فروش موی طبیعی و حتی آگهیهای مربوط به اجاره سند، وثیقه یا فیش حقوقی.
ایلنا افزود: «اینها در نگاه اول شاید سوژههای پراکنده و حتی عجیب به نظر برسند، اما وقتی کنار هم قرار میگیرند، یک تصویر واضحتر میسازند: اقتصاد خانوارها به نقطهای رسیده که هر چیزی میتواند تبدیل به دارایی، ابزار معامله، راه فرار از تنگنا یا دستکم منبعی برای نقد کردن فوری شود.»
در ماههای اخیر، سفره مردم روزبهروز کوچکتر میشود و فشارهای معیشتی امان شهروندان را بریده است. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطهبهنقطه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسید.
بازاری برای هر آنچه قابل نقد شدن است
ایلنا در ادامه نوشت بازار لباس و کفش دستدوم پدیدهای تازه به شمار نمیرود، اما برخی آگهیهای جدید حاکی از آن است که این بازار دیگر صرفا به سبک زندگی پایدار یا خرید اقلام «وینتج» مربوط نمیشود.
بر اساس این گزارش، بسیاری از فروشندگان چند قلم کالای کمارزش را در قالب یک بسته عرضه میکنند تا شانس فروش آنها افزایش یابد و خریداران نیز با بودجهای محدود، چند نیاز را همزمان برطرف کنند.
فروش موی طبیعی نیز سالهاست برای استفاده در اکستنشن و کلاهگیس رواج یافته، اما گزارش ایلنا از افزایش شمار این آگهیها در پلتفرمهای آنلاین حکایت دارد.
در این آگهیها ویژگیهایی مانند طول، رنگ، سلامت و ضخامت مو ذکر میشود و قیمتها از توافقی تا چند میلیون تومان متغیر است.
در کنار این موارد، آگهیهای مربوط به اجاره سند ملکی، وثیقه، کفالت، جواز کسب یا فیش حقوقی نیز دیده میشود؛ آگهیهایی که گاه برای وثیقههایی به ارزش چند میلیارد تا دهها یا حتی صدها میلیارد تومان منتشر شدهاند.
ایلنا نوشت: «این آگهیها از یک طرف نشاندهنده نیاز واقعی خانوادههایی است که برای آزادی موقت، مرخصی یا تامین وثیقه با مشکل روبهرو هستند. از طرف دیگر، بازاری پرریسک و حساس ایجاد میکنند.»
پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز گزارش داد در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو، بهصورت قسطی عرضه میشوند، روندی که نشاندهنده کاهش بیش از پیش توان مالی خانوارهاست.
تصویری از «اقتصاد بقا»
به نوشته ایلنا، افزایش شمار داراییهای قابل معامله بازتاب فشار فزاینده اقتصادی بر خانوارهای ایرانی است.
بر پایه این گزارش، اگر در گذشته خانه، خودرو، طلا یا لوازم خانگی بهعنوان دارایی خانوارها به شمار میآمد، امروز حتی لپتاپی برای چند ساعت استفاده، شیشه خالی عطر، کفشهای فرسوده، موی طبیعی یا اعتبار یک فیش حقوقی نیز میتواند به منبع درآمد تبدیل شود.
این رسانه افزود: «در چنین بازاری، سه اتفاق همزمان رخ میدهد. اول اینکه مصرف از مالکیت فاصله میگیرد؛ فرد بهجای خرید، اجاره میکند. دوم اینکه کالا تا آخرین مرحله مصرف ارزشگذاری میشود. سوم اینکه اعتبار و اسناد رسمی هم شکل بازاری پیدا میکنند.»
پایگاه خبری رویداد۲۴ پیشتر با اشاره به تشدید بحران اقتصادی در ایران گزارش داد تورم نقطهای در تیرماه سال جاری در هشت استان سهرقمی شد.
عربستان سعودی، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان یکشنبه ۱۱ مرداد در نشستی مجازی، وضعیت و چشمانداز بازار جهانی نفت را بررسی کردند.
بر اساس بیانیه اوپکپلاس، این کشورها در چارچوب «تعهد مشترک برای حمایت از ثبات بازار نفت» تصمیم گرفتند بخشی از کاهش داوطلبانه تولید خود را با افزایش عرضه جبران کنند.
این افزایش تولید از اواسط شهریورماه اجرایی خواهد شد.
هفت کشور عضو اوپکپلاس همچنین اعلام کردند نشستهای ماهانه خود را برای ارزیابی شرایط بازار ادامه میدهند و دور بعدی مذاکرات ۱۵ شهریور برگزار خواهد شد.
پایگاه خبری «خلیجتایمز» امارات ۱۱ مرداد به نقل از خورخه لئون، تحلیلگر حوزه انرژی، نوشت: «تصمیم امروز در کوتاهمدت تغییر چندانی ایجاد نمیکند، زیرا تنگه هرمز همچنان با محدودیت مواجه است. تاثیر واقعی این تصمیم بر بازار زمانی آشکار خواهد شد که جریان عادی صادرات از سر گرفته شود.»
تشدید تنشها در مسیرهای انتقال انرژی
تصمیم تازه اوپکپلاس در شرایطی اتخاذ شده است که تنشهای امنیتی در دو مسیر مهم انتقال انرژی جهان همچنان ادامه دارد.
طی هفتههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بر نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی افزوده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
در سوی دیگر، با گسترش دامنه تنشها و ورود حوثیهای یمن به درگیریهای منطقهای، دریای سرخ و تنگه بابالمندب نیز به کانون نگرانیهای امنیتی تبدیل شدهاند.
تنگه بابالمندب که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند، از گلوگاههای راهبردی جهان به شمار میرود و حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی از آن عبور میکند.
خبرگزاری رویترز هفتم مرداد گزارش داد حوثیهای یمن در حال بررسی دریافت عوارض از بیشتر کشتیهای تجاری عبوری از بابالمندب هستند، اما کشتیهای چینی احتمالا از این موضوع معاف خواهند بود.
بازگرداندن تدریجی بخشی از ظرفیت تولید به بازار
کاهشهای داوطلبانه تولید اوپکپلاس به میزان یک میلیون و ۶۵۰ هزار بشکه در روز، نخستینبار در آوریل ۲۰۲۳ اعلام و تا پایان سال ۲۰۲۶ تمدید شد.
با این حال، بهدنبال تحولات جنگ ایران، این ائتلاف سیاست افزایش تدریجی تولید را در پیش گرفت و تصمیم تازه، ششمین افزایش ماهانه پیاپی تولید نفت به شمار میرود.
این سیاست که تا حد زیادی از سوی تحلیلگران پیشبینی شده بود، با هدف بازگرداندن تدریجی بخشی از ظرفیت تولید به بازار، بدون ایجاد شوک قیمتی، در دستور کار قرار گرفته است.
چهارم تیر، رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد اگر سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) با افزایش قابلتوجه سهمیه تولید عراق موافقت نکند، بغداد خروج احتمالی از این سازمان را مورد بررسی قرار خواهد داد.
یک مقام ارشد وزارت نفت عراق در آن زمان به رویترز گفت این کشور در پی جنگ ایران با بحران مالی روبهرو است و درخواست بغداد برای رشد چشمگیر سهمیه تولید نفت در اوپک باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
پیشتر نیز در ۱۲ اردیبهشت، امارات متحده عربی از اوپک و ائتلاف اوپکپلاس خارج شده بود.
اوپک در حال حاضر از ۱۱ عضو شامل ایران، عربستان سعودی، عراق، کویت، الجزایر، لیبی، نیجریه، گابن، جمهوری کنگو، گینه استوایی و ونزوئلا تشکیل شده است.
ائتلاف اوپکپلاس نیز علاوه بر این کشورها، روسیه، آذربایجان، بحرین، برزیل، برونئی، قزاقستان، مالزی، مکزیک، عمان، سودان و سودان جنوبی را در بر میگیرد.
ششم مرداد، آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، اعلام کرد پیش از جنگ دوم، بهطور متعارف کشور روزانه با کسری ۳۰۰ میلیون متر مکعبی گاز روبهرو بود.
او افزود: «با حوادثی که در جنگ رمضان برای ما رخ داد، در حال حاضر بیش از ۴۵۰ میلیون متر مکعب کسری گاز داریم.»
در بهمن ۱۴۰۴، حدود یک ماه پیش از آغاز جنگ دوم، گزارشهای وزارت صنعت، معدن و تجارت و موسسه مطالعات بینالمللی انرژی نشان میداد در سال ۱۴۰۳، میانگین کسری روزانه گاز ۱۸۹ میلیون متر مکعب بود.
کسری گاز که در ادبیات مقامهای جمهوری اسلامی «ناترازی» نامیده میشود، بهطور مزمن برای سالها ادامه داشته است؛ هرچند روند آن از سال ۱۴۰۳ به بعد تشدید شد.
کسری گاز که در سال ۱۴۰۴ به ۳۰۰ میلیون متر مکعب در روز رسید، در سال ۱۳۹۹ حدود ۱۵۵ میلیون متر مکعب در روز بود.
رقم ۳۰۰ میلیون متر مکعب کسری گاز در ایران در سال ۱۴۰۴، رقم میانگین است.
سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز، دیماه ۱۴۰۴ با اعلام کسری ۳۰۰ میلیون متر مکعبی روزانه گاز در کشور گفت این رقم در اوج پیک مصرف در فصلهای سرد به ۳۵۰ میلیون متر مکعب رسیده بود.
جنگ یا ناکارآمدی؟
آنگونه که نجفی و توکلی گفتند، کسری ۱۸۹ میلیون متر مکعبی در روز در سال ۱۴۰۳، در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۱۱۱ میلیون متر مکعبی، به ۳۰۰ میلیون متر مکعب رسید.
به عبارتی، در یک سال، کسری گاز حدود ۵۹ درصد افزایش داشت.
اگر همین رشد ۵۹ درصدی بهصورت خطی در سال ۱۴۰۵ بدون در نظر گرفتن تاثیر جنگ ادامه پیدا کند، کسری گاز سال ۱۴۰۵ حدود ۴۷۶ میلیون متر مکعب در روز برآورد میشود، که از عدد ۴۵۰ میلیون متر مکعبی که نجفی ارائه کرده، بیشتر است.
به عبارتی، اگرچه در جنگ بخشهایی از برخی فازهای پارس جنوبی آسیب دید، اما بدون آن هم با روند مزمن افزایش سالبهسال کسری گاز، این اتفاق ناگزیر رخ میداد.
در جنگ چقدر از ظرفیت تولید گاز از بین رفته است؟
عطا حسینیان، روزنامهنگار حوزه انرژی، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت در جنگ ۱۲ روزه، بخشهایی از فاز ۱۴ پارس جنوبی و در جنگ دوم بخشهایی از فازهای ۳، ۴، ۵ و ۶ پارس جنوبی هدف قرار گرفتند.
او با تاکید بر اینکه هدف حملات نه تاسیسات آبی، بلکه پالایشگاهها بوده است، افزود طبق آماری که اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرده، ۲۳۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت تولید گاز کشور در نتیجه جنگ کاهش یافته است.
حسینیان به تولید روزانه ۷۵۰ میلیون متر مکعبی گاز پیش از جنگ اشاره کرد و گفت با همین تولید، در زمستان تا ۳۵۰ میلیون متر مکعب کسری گاز در کشور وجود داشت.
با فرض درست بودن رقم ۲۳۰ میلیون متر مکعب، اکنون در تمام طول سال کشور با کسری ۲۳۰ میلیون متر مکعبی و در زمستان با کسری روزانه ۵۳۰ تا ۵۸۰ میلیون متر مکعبی گاز مواجه خواهد شد.
حسینیان به رایزنیهای گسترده جمهوری اسلامی با روسیه اشاره کرد و گفت طبق اخباری که شنیده میشود، مقامهای وزارت نفت به تکاپو افتادند تا بتوانند در زمستان از روسیه گاز وارد کنند، زیرا افزایش واردات گاز از ترکمنستان مقدور نیست و با تداوم وضع فعلی، بخش شمالی کشور در زمستان، با بحران تامین انرژی مواجه خواهد شد.
پیش از جنگ وضع گاز چطور بود؟
سال ۱۴۰۳، هنوز جنگ ۱۲ روزه رخ نداده بود. در آن سال، از آبان تا پایان اسفند در ۵ ماه، از مجموع ۱۲۰ روز کاری، ۴۵ روز دستکم یک استان تعطیل بود.
اگرچه در برخی موارد علت تعطیلی مواردی چون «سرمای شدید هوا»، «آلودگی» یا مواردی از این دست عنوان میشد، اما همزمان با تعطیلی صنایع به نظر میرسد علت اصلی کمبود گاز بود.
وضعیت کسری گاز در کشور به شکلی بود که از سالها قبل، بسیاری از صنایع کاملا تعطیل شدند.
برای نمونه در آذر ۱۴۰۳، حدود ۶ ماه پیش از جنگ ۱۲ روزه، غلامرضا سلیمی، معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه، اعلام کرد بخش آهن اسفنجی و عملیات حرارتی این مجموعه که نیاز خودروسازان به ورق را تامین میکرد، بهعلت قطعی گاز ۱۰۰ درصد متوقف شده است.
دی ۱۴۰۳ نیز علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، خبر داد کورههای ۲۲ کارخانه سیمان کشور بهدلیل قطع گاز بهکلی تعطیل شدند.
آلودگی هوا
برای تامین گاز در بخش خانگی، دولت از سال ۱۴۰۱ به بعد، گاز صنایع را بهطور گسترده قطع میکند.
با اینحال، رفتهرفته حتی قطع گاز صنایع نیز جوابگوی کسری گاز نشد و در سالهای بعدی، دولت به سراغ قطع گاز نیروگاهها رفت.
بسیاری از نیروگاههای حرارتی بهجای گاز و گازوئیل (که دولت در تامین آن هم ناتوان شده)، بهطور گسترده از مازوت استفاده کردند؛ سوختی بهشدت آلاینده که آلودگی هوا را در برخی شهرها افزایش داده است.
اوضاع برق پیش از جنگ
اگرچه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها تهدید کرده است نیروگاههای برق ایران را هدف قرار خواهد داد، اما هنوز هیچ نیروگاهی هدف قرار نگرفته است.
با این حال، کسری برق هم مانند گاز بهطور مزمن سالبهسال افزایش یافته است.
در سال ۱۴۰۳ و پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، حدود ۳۰ روز از فصلهای گرم سال بهدلیل ناتوانی دولت از تامین برق خانگی دستکم یک استان در کشور تعطیل بود.
کار بهجایی رسید که از تابستان سال ۱۴۰۳، سالها پس از جنگ ۸ ساله، دولت جداول خاموشی اعلام میکرد. در تابستان ۱۴۰۳، هنوز هیچ جنگی رخ نداده بود.
جنگ چطور وضع برق را بهبود داد؟
خاموشیها صنایع را از پا درآورد، بهخصوص صنعت سیمان. با این حال، سیمان تنها صنعتی بود که در دو ماه ابتدای سال ۱۴۰۵، پیش و پس از آتشبس، تولید در آن نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴، افزایش داشت.
علت عمدتا به قطع برق صنعت سیمان باز میگشت. اسناد مالی اکثر کارخانههای سیمان نشان میدهد تولید در دوماه اول سال ۱۴۰۴ صفر بود. این رقم پس از جنگ در سال ۱۴۰۵ افزایش یافت و تولید در آنها از سر گرفته شد.
در بخش خانگی هم تعطیلی و خاموشیها در تابستان سال ۱۴۰۴، نسبت به سال ۱۴۰۳، نهتنها افزایش نداشت، بلکه در بسیاری از موارد شاهد کاهش بود.
از ابتدای تابستان امسال تاکنون که در اواسط مرداد هستیم، کمتر از ۱۰ روز تعطیلات پراکنده در استانها بهدلیل گرما و ناتوانی دولت از تامین برق ثبت شده است. این رقم در تابستان سال ۱۴۰۳، پیش از جنگ، حدود ۳۰ روز بود.
در میانه جنگ ۱۲ روزه، شایعاتی درباره هدف قرار گرفتن مراکز استخراج رمز ارز سپاه پاسداران رواج یافت.
این شایعات را آمارهای جهانی از کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی استخراج جهانی بیتکوین همزمان با جنگ و قطعی اینترنت در ایران تقویت کردند.
جنگ؛ مثل همیشه نعمتی برای جمهوری اسلامی
پارس جنوبی اکنون اصلیترین منبع تامین گاز کشور است. اگرچه اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه یک فاز و در جریان جنگ دوم ۴ فاز آن را هدف قرار داد، اما این مجموعه عظیم از ۲۴ فاز تشکیل شده است.
این حملات تاسیسات آبی آن را هدف قرار نداده که تعمیر و بازگرداندن آن به مدار بسیار مشکل است. در واقع بخشهایی از پالایشگاههای پارس جنوبی هدف قرار گرفتند.
با همه اینها، کسری گاز و بهطور کلی، کسری انرژی در ایران، موضوعی نیست که پس از آغاز جنگ رخ داده باشد.
وضعیت تعطیلات گسترده ادارات و آموزشگاهها در سال ۱۴۰۳ و از سوی دیگر، توقف تولید در بسیاری از واحدهای صنعتی در همان سال گواه این امر است.
مازوتسوزی و کسری بنزین نیز در سالهای پیش از جنگ وجود داشت.
با اینحال، وقوع جنگ فرصتی مناسب بود که مقامهای جمهوری اسلامی و برخی فعالان بخش خصوصی نظیر نجفی، ناکارآمدی ساختاری و سالها عدم بهروزرسانی بخش انرژی، از تولید تا انتقال، را به گردن جنگ بیندازند.
این در حالی است که تنها در سال ۱۴۰۳، از ۲۹۱ روز کاری، ۷۲ روز بهدلیل کسری برق یا گاز به تعطیلی کشیده شد.
شکی نیست که حملات به برخی بخشهای پارس جنوبی تا حدی این وضع را تشدید میکند، اما عامل اصلی نه جنگ، بلکه ناکارآمدی ساختاری جمهوری اسلامی است.
