روزنامه تلگراف در گزارشی نوشته که یوفا در حال بررسی استفاده از طرح محرمانهای است که سالها پیش خود اینفانتینو برای جدایی از فیفا تهیه کرده بود: «با وجود عقبنشینی تحقیرآمیز اینفانتینو و تضعیف شدید موقعیتش، هنوز ضربه نهایی به مدیری که به مهارت در بقا مشهور است وارد نشده است.»
تا بامداد امروز که طرح ۱۵ میلیارد پوندی جیانی اینفانتینو برای واگذاری بخشی از جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی شکست خورد، فشارها هر ساعت بیشتر میشد. از ساعت ۱۰ صبح جمعه، متحدانش یکی پس از دیگری از او فاصله گرفتند و تا ظهر، نخستوزیر بریتانیا نیز به جمع کسانی پیوست که خواستار استعفای او از ریاست فیفا شدند.
سرانجام، شامگاه جمعه، اینفانتینو عقبنشینی کرد و طرح جنجالی فروش را کنار گذاشت و پذیرفت که این طرح «باعث ایجاد اختلاف» شده است.
هرچند که یکی از مخالفان اصلی جیانی اینفانتینو روز جمعه و پیش از این عقبنشینی به تلگراف گفته بود: «حتما دیگر کارش تمام شده است.»
با وجود عقبنشینی تحقیرآمیز اینفانتینو و تضعیف شدید موقعیتش، هنوز ضربه نهایی به مدیری که به مهارت در بقا مشهور است وارد نشده است. تا زمانی که او در قدرت باقی بماند، لابی گستردهای پشت صحنه برای کنار زدنش ادامه خواهد داشت.
یوفا از طرح قدیمی اینفانتینو علیه خودش استفاده میکند
یوفا، جایی که اینفانتینو مسیر مدیریتی خود را طی کرد و به سمت دبیرکل رسید، اکنون اصلیترین بازیگر در تلاش برای برکناری اوست. این سازمان به ریاست الکساندر چفرین اداره میشود؛ فردی که در اعتراض به دخالت اینفانتینو در پرونده فولارین بالوگان، فینال جام جهانی را تحریم کرد.
تلگراف اسپورت گزارش داده است که یوفا اکنون نقشهای برای کنار زدن اینفانتینو در اختیار دارد؛ نقشهای که نویسنده آن خود اینفانتینو است.
آخرین بحران بزرگ سیاسی فوتبال بیش از یک دهه پیش و همزمان با سقوط سپ بلاتر بر اثر پرونده فساد رخ داد. با تشدید آن بحران، گفته میشود اینفانتینو که آن زمان در یوفا فعالیت میکرد، به طور محرمانه طرحی برای خروج یوفا از فیفا تهیه کرده بود. این طرح هرگز به طور رسمی مطرح نشد، اما نقشه او برای جدایی دائمی از فیفا و تشکیل یک نهاد موازی در فوتبال جهان هرگز به طور کامل فراموش نشد.
یکی از افراد مطلع گفت: «او تصور میکرد هیچکس آن اسناد را نگه نداشته، چون همه اعضای آن تیم رفته بودند، اما همه آنها این طرحها را دور نریختند.»
به گفته او «یوفا اکنون در حال بررسی استفاده از همان طرحها علیه خود اوست.»
البته این پیشنهادهای محرمانه با طرح سال ۲۰۱۷ برای ایجاد لیگ جهانی ملتها به رهبری یوفا تفاوت دارد؛ طرحی که پس از آن و زمانی مطرح شد که اینفانتینو یک سال بود ریاست فیفا را بر عهده داشت.
یافتن رهبر جدید
کلید کنار زدن اینفانتینو، یافتن یک رقیب جدی برای اوست و منابع میگویند تلاشها در این زمینه آغاز شده است.
به گفته یکی از کشورهای تاثیرگذار اروپا، پس از دوران بلاتر و اکنون اینفانتینو، تکرار چنین اشتباهی غیرقابل قبول است و فوتبال به فردی «وحدتآفرین» نیاز دارد.
در میان مدیران یوفا، ویکتور مونتاگلیانی، رییس کونکاکاف، از احترام زیادی برخوردار است. یکی از منابع گفت: «او تواناییهای مدیریتی بسیار بالایی دارد.»
ناصر الخلیفی، رییس پاریسنژرمن، علاقه خود را برای نامزدی رد کرده است. شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه، رییس کنفدراسیون فوتبال آسیا، که در انتخابات سال ۲۰۱۶ با اختلاف اندکی به اینفانتینو باخت، نیز از گزینههای احتمالی محسوب میشود.
اینفانتینو پیش از این اعلام کرده بود قصد دارد سال آینده برای چهارمین دوره نامزد شود و تا پیش از این هفته، تصور میشد آرای لازم را در اختیار دارد.
در هفتههای اخیر، انگلستان نیز در میان حدود ۲۰۰ کشوری بود که از نامزدی او حمایت کرده بودند، اما با توجه به اینکه مهلت معرفی نامزدهای جایگزین تا ۱۸ نوامبر است، تحولات این هفته احتمال حضور یک رقیب جدی را افزایش داده است.
جلب حمایت کشورهای کوچک
اینفانتینو با پنهان نگه داشتن طرح سرمایهگذاری خصوصی حتی از شورای فیفا، ممکن است مرتکب اشتباه بزرگی شده باشد.
به گفته یکی از مقامهای فوتبال اروپا، این بحران فرصتی برای بازسازی روابط با کشورهای کوچک، چه در اروپا و چه در سایر قارهها، فراهم کرده است.
اینفانتینو تا پیش از این به دلیل افزایش درآمدهای فیفا و حمایت مالی از فدراسیونهای کوچک، موقعیت مستحکمی داشت. درآمد ۱۳ میلیارد دلاری چرخه اخیر جام جهانی، دوستان زیادی برای او ایجاد کرده بود.
اما توافق جدید برای واگذاری سهام، از نگاه بسیاری از فدراسیونها توهینآمیز تلقی شد.
کارلوس کوردیرو، مشاور اینفانتینو و رییس پیشین فدراسیون فوتبال آمریکا، در بیانیه استعفای خود نوشت این طرح «توافقی بد» است.
او گفت: «فیفا هماکنون به منابع مالی فوقالعادهای دسترسی دارد. این سازمان میلیاردها دلار ذخایر مالی و هیچ بدهی ندارد. اگر فدراسیونهای عضو معتقدند سرمایه بیشتری برای توسعه فوتبال لازم است، فیفا همین حالا هم توان مالی لازم را از محل منابع موجود خود دارد.»
او افزود: «در چنین شرایطی، فروش بخشی دائمی از ارزشمندترین دارایی فوتبال برای تامین ۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار، هیچ توجیهی ندارد و در واقع آینده فوتبال را گرو میگذارد.»
به باور مخالفان، اینفانتینو با این طرح، ابزار اصلی خود برای جلب حمایت کشورها را از دست داده است.
تلاش برای رای عدم اعتماد
۳۶ عضو شورای فیفا، بدون احتساب اینفانتینو، اکنون نفوذ بیشتری نسبت به سالهای اخیر دارند و بسیاری از آنها از نحوه مدیریت او، بهویژه پس از پرونده فولارین بالوگان، ناراضی هستند.
در تئوری، شورای فیفا میتواند رای عدم اعتماد به اینفانتینو را مطرح کند، اما احتمال بیشتری وجود دارد که چنین اقدامی از سوی ۲۱۱ فدراسیون عضو دنبال شود.
در هر دو حالت، باید نشست فوقالعاده برگزار شود، زیرا جلسه بعدی شورای فیفا تا ماه نوامبر برنامهریزی نشده است.
یوفا محتملترین گزینه برای درخواست برگزاری کنگره فوقالعاده فیفاست. بر اساس ماده ۲۵ بند ۴ اساسنامه فیفا، درخواست ۲۰ درصد اعضا، یعنی ۴۳ کشور، برای برگزاری چنین نشستی کافی است و یوفا با ۵۵ عضو به تنهایی این حد نصاب را در اختیار دارد.
افزایش فشار سیاسی
اگر اینفانتینو از بحران این هفته جان سالم به در ببرد، امیدوار خواهد بود که دموکراتها در انتخابات ماه نوامبر کنترل مجلس نمایندگان آمریکا را به دست نیاورند.
جیمی راسکین، عضو ارشد دموکرات کمیته قضایی مجلس نمایندگان آمریکا، تحقیقاتی گسترده درباره روابط اینفانتینو و دونالد ترامپ را دنبال میکند.
راسکین، فیفا را به «کلاهبرداری آشکار در ابعاد عظیم» متهم کرده است.
منابع آگاه میگویند او این هفته با شماری از مدیران ارشد فیفا و یوفا درباره گامهای بعدی گفتوگو کرده است.
در میان آنها کوین لامور، مدیر عملیاتی فیفا، نیز حضور داشت. او در بیانیهای به آسوشیتدپرس اعلام کرد کارکنان فیفا به دلیل عدم شفافیت اینفانتینو درباره طرح سرمایهگذاری خصوصی «فریب خوردهاند» و «شایسته رفتاری بهتر از تحقیر و ارعاب هستند.»
لیزه کلاونس، رییس فدراسیون فوتبال نروژ، نیز وضعیت کنونی را «بسیار جدی» توصیف کرده و پیشتر پرونده بالوگون را به کمیته اخلاق فیفا ارجاع داده بود.
با این حال، برخی معتقدند اینفانتینو باید در یک روند کاملا مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
در مجموع، مخالفان اینفانتینو اکنون جسورتر از گذشته شدهاند و به رهبری یوفا، همه راههای ممکن را برای پایان دادن به دوران ریاست او بررسی میکنند.
هر ۴۱ عضو کونکاکاف روز پنجشنبه برای بررسی این پیشنهادها تشکیل جلسه دادند.
اتلتیک به نقل از یک منبع آگاه از این نشست نوشت که اکثریت قاطع اعضای کونکاکاف اعتقاد داشتهاند که در حال از دست دادن اعتماد خود، به جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، هستند. برخی هم گفتهاند اعتمادشان را از دست دادهاند.
منبع دومی هم این توصیف را اندکی شدیدتر از برداشت خود از جلسه دانست، اما تایید کرد که نگرانیهای گستردهای درباره شیوه کنونی رهبری و شفافیت در فیفا وجود دارد.
کونکاکاف پس از پایان نشست، با انتشار بیانیهای اعلام کرد این پیشنهادها را رد کرده است.
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که یوفا اعلام کرد هر ۵۵ عضو اروپایی آن، در صورت کنار گذاشته نشدن این طرح، همه رقابتهای فیفا از جمله جام جهانی را تحریم خواهند کرد.
در بیانیه کونکاکاف آمده است: «در این نشست، اعضا نگرانی عمیق خود را درباره نبود روند قانونی مناسب در تدوین این پیشنهاد، مهلت بسیار کوتاه تعیینشده و همچنین نبود بررسی یا تایید آن از سوی نهادهای ذیربط حکمرانی فیفا ابراز کردند. همچنین این پرسش مطرح شد که پس از سودآورترین جام جهانی تاریخ، چه نیازی به جذب سرمایهگذاری خصوصی برای تامین مالی برنامههای جدید و فعلی فیفا فوروارد وجود دارد.
این گفتوگوها بر ضرورت شفافیت بیشتر و رعایت اصول صحیح حکمرانی تاکید کرد.
به همین دلایل، کونکاکاف و ۴۱ فدراسیون عضو آن:
- این پیشنهاد را رد کردند.
- از اعضای خود در شورای فیفا خواستند با فیفا وارد گفتوگو شوند تا مشخص شود چگونه میتوان از ذخایر مالی موجود فیفا برای افزایش بودجه برنامه فیفا فوروارد و توسعه فوتبال در منطقه استفاده کرد.
- همچنین از اعضای خود در شورای فیفا خواستند به رییس فیفا اعلام کنند که هر موضوعی باید مطابق اساسنامه فیفا و از طریق کارکنان اجرایی و شورای فیفا، روندهای صحیح حکمرانی را طی کند.»
فیفا چه نیازی به سرمایهگذار دارد؟
کونکاکاف پیشتر نیز به شدت از نحوه مطرح شدن این طرح از سوی فیفا انتقاد کرده بود. این کنفدراسیون چهارشنبه شب نیز جلسهای برگزار کرده بود که در آن، نگرانیهایی درباره روند تصمیمگیری، شیوه حکمرانی و همچنین این پرسش مطرح شد که چرا فیفا، با وجود منابع مالی فراوان، به سرمایهگذاری خارجی نیاز دارد.
فدراسیونهای عضو کونکاکاف سال گذشته میزبان جام جهانی باشگاهها و تابستان امسال میزبان جام جهانی مردان بودند. همچنین جام جهانی زنان ۲۰۳۱ نیز به میزبانی چهار عضو کونکاکاف، یعنی آمریکا، مکزیک، جاماییکا و کاستاریکا برگزار خواهد شد.
فیفا روز سهشنبه اعلام کرد قصد دارد بخشی از سهام اقلیت یک نهاد جدید را که به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی برای مدیریت رقابتهای اصلی خود، از جمله جامهای جهانی و جام جهانی باشگاهها، تاسیس میکند، واگذار کند.
این نهاد جدید «فیفا فوروارد اینترپرایز» (FFE) نام خواهد داشت و مسیولیت فعالیتهای تجاری فیفا را بر عهده میگیرد. خود فیفا همچنان نهاد حاکم بر فوتبال جهان باقی میماند و مالکیت اکثریت سهام این شرکت را حفظ خواهد کرد. فیفا در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد حداکثر ۲۱ درصد از سهام این شرکت را واگذار کند و از این طریق ۴.۲ میلیارد دلار (۳.۲ میلیارد پوند) جذب سرمایه داشته باشد. این منابع میتواند بلافاصله در اختیار فدراسیونهای عضو قرار گیرد.
پس از موج گسترده انتقادها، اینفانتینو در گفتوگویی با رسانه فیفا گفت این پیشنهاد «الزامآور نیست» و تاکید کرد برای اجرایی شدن، به موافقت اکثریت ۲۱۱ فدراسیون عضو و همچنین شورای فیفا نیاز دارد.
پس از اعلام این طرح در روز سهشنبه، کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز اعلام کرد «ناامیدکننده است که موضوعی با این اهمیت، پیش از آنکه خانواده فوتبال آسیا فرصت بررسی و گفتوگو درباره آن را از طریق سازوکارهای رسمی و شناختهشده حکمرانی پیدا کند، به عرصه عمومی راه یافته است.»
در مقابل، کنفدراسیون فوتبال آفریقا اعلام کرد در روند مشورت درباره این طرح مشارکت داشته و از فدراسیونهای عضو خود خواسته است پیشنهادها را به طور مستقل بررسی کنند.
شرکت «ترایو اترنال»، به ریاست جاشوا کوشنر، قرار است سرمایهگذار اصلی «فیفا فوروارد اینترپرایز» باشد؛ شرکت جدیدی که برای اداره بخشهایی از فعالیتها و حقوق تجاری رقابتهای فیفا، از جمله جام جهانی مردان و زنان و جام جهانی باشگاهها، تشکیل خواهد شد.
بر اساس طرح پیشنهادی، ۲۰ درصد از سهام این شرکت به سرمایهگذاران خصوصی واگذار میشود. فیفا میگوید این سهام اقلیت و فاقد حق کنترل خواهد بود و مسئولیت اداره فوتبال و تقویم مسابقات همچنان در اختیار این نهاد باقی میماند.
منتقدان اما هشدار میدهند ورود سرمایهگذاران خصوصی میتواند در عمل بر تصمیمهایی مانند تعداد مسابقات، قیمت بلیتها، محل برگزاری رقابتها و نحوه فروش حقوق رسانهای تاثیر بگذارد.
گاردین گزارش داده است که جاشوا کوشنر به چهره اصلی پیشبرد این طرح تبدیل شده و پیوندهای سیاسی پیرامون آن جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، را بیش از پیش زیر ذرهبین قرار داده است.
همزمان، روابط نزدیک اینفانتینو با دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، و نسبت خانوادگی جاشوا کوشنر با خانواده ترامپ نیز مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، تاکنون هیچ نقش مستقیم یا اعلامشدهای برای ترامپ در این سرمایهگذاری گزارش نشده است.
جاشوا کوشنر و نقش او در طرح
جاشوا کوشنر ۴۱ ساله چندین شرکت و صندوق سرمایهگذاری، از جمله «ترایو اترنال»، تاسیس کرده است. این صندوق قرار است سرمایهگذار اصلی فیفا فوروارد اینترپرایز باشد؛ شرکتی که اینفانتینو قصد دارد ۲۰ درصد از سهام آن را به سرمایهگذاران خصوصی واگذار کند.
جرد کوشنر در سال ۲۰۱۷، همزمان با پیوستن به دولت نخست ترامپ، سهام خود در «ترایو کپیتال»، شرکت مادر ترایو اترنال، را واگذار کرد. با این حال، حضور شرکت تحت مدیریت برادرش در طرح جدید فیفا، توجه منتقدان را به پیوندهای خانوادگی و سیاسی پیرامون این معامله جلب کرده است.
منتقدان میگویند حتی واگذاری یک سهم ۲۰ درصدی و ظاهرا غیرکنترلی نیز ممکن است به سرمایهگذاران امکان دهد بر جهتگیری تجاری رقابتها اثر بگذارند، بهویژه اگر سازوکارهای شفاف و مستقلی برای پاسخگو کردن مدیران فیفا وجود نداشته باشد. فیفا این ارزیابی را رد کرده و تاکید دارد که سرمایهگذاران در اداره و حکمرانی فوتبال نقشی نخواهند داشت.
پیوندهای سرمایهگذاری با عربستان سعودی
شش ماه پس از پایان نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ، شرکت سرمایهگذاری جرد کوشنر، «افینیتی پارتنرز»، دو میلیارد دلار سرمایه از صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی دریافت کرد؛ صندوقی که ریاست هیاتمدیره آن را محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، بر عهده دارد. این سرمایهگذاری با وجود مخالفتها و نگرانیهای مطرحشده از سوی برخی مشاوران صندوق انجام شد.
عربستان سعودی میزبان جام جهانی ۲۰۳۴ خواهد بود و صندوق سرمایهگذاری عمومی این کشور نیز بهعنوان حامی رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ با فیفا همکاری میکند. آرامکو، شرکت نفتی تحت کنترل دولت عربستان، نیز یکی از شرکای عمده جهانی فیفاست و ارزش قرارداد آن حدود ۱۰۰ میلیون دلار در سال گزارش شده است.
جرد کوشنر همواره از همکاری شرکتش با صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان دفاع کرده و از منتقدان خواسته است تصمیمی را نشان دهند که برخلاف منافع آمریکا گرفته شده باشد.
با این حال، در طرح جدید فیفا، جاشوا کوشنر و صندوق سرمایهگذاری متفاوتی به نام ترایو اترنال نقش محوری دارند. پولیتیکو گزارش داده است که او قصد دارد برای ایجاد یک «پایگاه سرمایهگذاری متنوع در سطح جهان» با صندوقهای ثروت ملی کشورهای مختلف وارد مذاکره شود.
