سازمان همبستگی جهان اسلام حملات جمهوری اسلامی را محکوم کرد


سازمان همبستگی جهان اسلام ادامه حملات جمهوری اسلامی به اردن، کویت و همچنین حمله پهپادی به دو کشتی در بندر دمیاط مصر را محکوم کرد و این اقدامات را تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقه خواند.
محمد العیسی، دبیرکل سازمان همبستگی جهان اسلام و رییس هیات علمای مسلمان، بار دیگر این حملات را محکوم کرد و گفت: «هدف قرار دادن زیرساختها و تاسیسات غیرنظامی و حیاتی، ناقض همه ارزشهای دینی و قوانین و عرفهای بینالمللی و انسانی است و تهدیدی جدی برای امنیت، ثبات و سلامت مردم منطقه به شمار میرود.»
محمد العیسی همچنین بر همبستگی کامل سازمان همبستگی جهان اسلام با اردن، کویت و مصر در همه اقدامهایی که برای حفظ امنیت، حاکمیت و امنیت شهروندان و ساکنان خود انجام میدهند، تاکید کرد.






تحلیلگران انتظار دارند شرکتهای بزرگ نفتی از افزایش چشمگیر سودهای خود خبر دهند؛ در حالی که اختلال در انتقال انرژی از تنگه هرمز، قیمت سوخت را بالا برده و در شماری از کشورها به کمبود و سهمیهبندی منجر شده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، درگیری جمهوری اسلامی و آمریکا که وارد ششمین ماه خود شده، بیشتر کشتیرانی در تنگه هرمز را متوقف کرده است. پیش از آغاز بحران، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان از این آبراه عبور میکرد.
محدودشدن عرضه، قیمت نفت برنت را از حدود ۷۰ دلار به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند. این شاخص در بخش عمده ماههای مارس، آوریل و مه بالای ۱۰۰ دلار باقی ماند و در مقطعی به ۱۲۶ دلار رسید.
این افزایش احتمالا سود شرکتهایی مانند اکسونموبیل و شورون را در سهماهه دوم بالا برده است؛ زیرا آنها نفت و فرآوردههای خود را با قیمت بیشتری فروختهاند.
هر دو شرکت قرار است گزارش درآمد خود را جمعه نهم مرداد منتشر کنند.
افزایش هزینهها برای مصرفکنندگان
افزایش قیمت نفت، هزینه بنزین، گازوئیل و سوخت جت را نیز بالا برده است.
آسوشیتدپرس گزارش داد کمبود عرضه در استرالیا به سهمیهبندی پراکنده سوخت و در نپال و سریلانکا، به تعطیلی برخی ادارههای دولتی منجر شده است.
میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا که پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی کمتر از سه دلار بود، این هفته، حدود یک دلار بیشتر از دوره مشابه سال گذشته شد و به چهار دلار و ۱۰ سنت رسید.
سازمان غیرانتفاعی «گلوبال ویتنس» اعلام کرد شش شرکت از بزرگترین شرکتهای نفتی اروپا در سهماهه نخست سال مجموعا ۲۲ میلیارد دلار سود به دست آوردند؛ رقمی که ۴۳ درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته است.
پاتریک گیلی، مسئول بخش سوختهای فسیلی این سازمان، گفت تولیدکنندگان نفت از جمله گروههایی هستند که از بحران کنونی سود میبرند؛ در حالی که صدها میلیون نفر با قطع برق، سهمیهبندی و افزایش قیمت مواد غذایی روبهرو شدهاند.
پیشنهاد مالیات بر سودهای بادآورده
دموکراتهای کنگره آمریکا طرحی برای دریافت مالیات از سودهای بادآورده شرکتهای بزرگ نفتی ارائه کردهاند. درآمد این مالیات، در صورت تصویب، میان مصرفکنندگان توزیع خواهد شد.
طرح شلدون وایتهاوس، سناتور ایالت رودآیلند، در سنا و پیشنهاد مشابه رو خانا، نمایندهای از ایالت کالیفرنیا، در مجلس نمایندگان، شرکتهایی را هدف میگیرد که در سال ۲۰۲۵ روزانه دستکم ۳۰۰ هزار بشکه نفت تولید یا وارد کردهاند.
بر اساس این طرح، شرکتها باید معادل ۵۰ درصد تفاوت میان قیمت جاری نفت و میانگین قیمت هر بشکه در سال گذشته را بهعنوان مالیات بپردازند.
پیشنهادهای مشابه در سالهای گذشته به تصویب نرسیدهاند.
وایتهاوس گفت دریافت مالیات از سودهای نامتعارف عادلانهتر از کاهش برنامههای غذایی کودکان است.
شرکتهای نفتی میگویند قیمت نفت را آنها تعیین نمیکنند و نوسان قیمت نتیجه عرضه، تقاضا و تصمیم معاملهگران و خریداران است.
سود تاریخی پالایشگاهها
تام سنگ، استاد امور مالی انرژی در دانشگاه مسیحی تگزاس، به آسوشیتدپرس گفت شرکتهایی که هم نفت استخراج میکنند و هم پالایشگاه دارند، بیشترین سود را از شرایط کنونی میبرند.
به گفته او، پالایشگاههایی که در اواخر ژوئیه (اوایل مرداد) نفت را حدود ۸۰ دلار در هر بشکه میخریدند، میتوانستند از فرآوری آن ۵۰ تا ۶۰ دلار سود به دست آورند؛ در حالی که میانگین معمول این رقم ۲۰ تا ۲۵ دلار است.
تیموتی فیتزجرالد، استاد اقتصاد بازرگانی دانشگاه تنسی، گفت پالایشگاههای آمریکا با ظرفیتی نزدیک به حداکثر فعالیت میکنند و از کاهش تولید برخی پالایشگاههای خاورمیانه، روسیه و آسیا، سود میبرند.
با این حال، همه شرکتها برنده بحران نیستند. شرکتهای خاورمیانهای که امکان انتقال نفت یا گاز طبیعی مایع را از خلیج فارس ندارند یا تاسیساتشان آسیب دیده است، با کاهش درآمد و افزایش هزینههای حملونقل و امنیت روبهرو شدهاند.
در ادامه برخوردهای قضایی جمهوری اسلامی با منتقدان و معترضان، دادستانی تهران علیه شماری از شهروندان به دلیل مخالفت با اعدام بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و محکومان پروندههای مرتبط با جنگ ۴۰ روزه، اعلام جرم کرد.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گزارش داد این پروندهها پس از دریافت گزارش از نهادهای امنیتی و اطلاعاتی و رصد مطالب منتشرشده در فضای مجازی تشکیل شدهاند.
میزان در گزارش خود جزییاتی درباره هویت و تعداد افرادی که علیه آنها اعلام جرم شده، محتوای مطالب منتشرشده از سوی آنان یا اتهامهای مشخص منتسب به این شهروندان منتشر نکرد.
رسانه قوه قضاییه نوشت پروندههای تشکیلشده برای رسیدگی به دادگاه ارجاع شدهاند.
اعلام جرم علیه مخالفان اعدام در شرایطی صورت میگیرد که در یک سال گذشته و بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، صدور، تایید و اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی در ایران افزایش یافته است.
در یکی از آخرین موارد، میزان پنجم مرداد از اعدام ابوالفضل سپاهیبادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی، دو نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه سال گذشته در اصفهان، در ملا عام خبر داد.
اعدام این دو معترض در یکی از خیابانهای اصفهان واکنشهای گستردهای در میان شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی برانگیخت.
بسیاری این اقدام جمهوری اسلامی را «وحشیانه» و «جنایتی علیه بشریت» توصیف کردند و انزجار خود را از اجرای این احکام در برابر چشم مردم ابراز کردند.
عمادالدین باقی، نویسنده و پژوهشگر سیاسی، نیز در روزهای اخیر از نقض آیین دادرسی در پروندههای منتهی به صدور و اجرای احکام اعدام انتقاد کرده است.
دادستانی تهران اکنون اعلام کرده است با وجود استقبال از «هرگونه نقد علمی» درباره روند رسیدگیهای قضایی، با افرادی که به گفته این نهاد بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از محکومان این پروندهها حمایت کنند، «قاطع و بدون ارفاق» برخورد خواهد کرد.
این نهاد قضایی همچنین تاکید کرد حمایت از محکومان این پروندهها پس از اجرای احکام، «واکنش افکار عمومی» را در پی داشته است.
دادستانی تهران در بیانیه خود از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ با عنوان «کودتا» و از جنگ ۴۰ روزه جمهوری اسلامی و آمریکا با عنوان «جنگ رمضان» یاد کرد و محکومان این پروندهها را «کودتاگر»، «عوامل دشمن» و «اغتشاشگر» خواند.
مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی در تلاش برای بیاعتبار کردن صدای انتقاد شهروندان، بارها اعتراضات ضدحکومتی را «اغتشاشات»، «آشوب» و «کودتا» نامیده و آنها را به بازیگران خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، نسبت دادهاند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها علیه روزنامهنگاران، فعالان مدنی، رسانهها و شهروندانی که درباره موضوعات مختلف اظهارنظر یا اطلاعرسانی کردهاند، پرونده قضایی تشکیل داده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۰ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای دهها تن دیگر نیز با اتهامهای سیاسی، حکم اعدام صادر کرده است.
سازمان عفو بینالملل ششم مرداد اعلام کرد از ابتدای سال ۲۰۲۶ دستکم ۲۶ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه و ۲۶ نفر دیگر با اتهامهای دارای انگیزه سیاسی اعدام شدهاند.
این سازمان همچنین هشدار داد دستکم ۶۰ نفر با اتهامهای سیاسی در معرض اجرای حکم اعدام قرار دارند و افراد بیشتری نیز با اتهامهایی روبهرو هستند که مجازات آنها اعدام است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد گفتوگوهای روز پنجشنبه میان میانجیها و رهبران حماس در قاهره به توافقی برای خلع سلاح تدریجی حماس در غزه منجر شده است.
با این حال، یکی از مقامهای حماس این توافق را صرفا «پیشنویس» توصیف کرد و مقامهای آمریکایی نیز گفتند اسرائیل نسبت به اینکه این گروه فلسطینی سلاحهای خود را تحویل دهد، تردید جدی دارد.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «امروز شورای صلح به یک توافق تاریخی برای خلع سلاح کامل حماس و همه گروههای مسلح دیگر در غزه دست یافت.»
او افزود این روند بهصورت مرحلهای اجرا خواهد شد.
ترامپ ادامه داد: «این گامی عظیم به سوی صلح و امنیت پایدار است.»
بهگفته او، این توافق گام مهمی برای آن است که غزه تحت اداره یک دولت جدید فلسطینی قرار گیرد که با «شورای صلح» همکاری نزدیک داشته باشد.
ترامپ افزود: «در عین حال، اسرائیل نیز به امنیتی که شایسته آن است دست خواهد یافت و غزه دیگر به پایگاهی برای حملات تروریستی تبدیل نخواهد شد.»
حماس: این فقط یک پیشنویس است
در پی انتشار این پست از سوی ترامپ، یکی از منابع حماس به خبرگزاری رویترز گفت «پیشنویس توافق» تصریح میکند که سلاحهای سنگین تنها تحت کنترل یک نهاد اداری فلسطینی نگهداری خواهند شد و این سلاحها به اسرائیل تحویل داده نخواهند شد.
غازی حمد، عضو هیات مذاکرهکننده حماس، نیز به شبکه الجزیره گفت: «پیش از خروج اسرائیل از نوار غزه، هیچ اقدامی درباره خلع سلاح انجام نخواهیم داد.»
آمریکا: اسرائیل بسیار بدبین است
یکی از مقامهای آمریکایی پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «اسرائیل بهشدت نسبت به اینکه حماس واقعا خلع سلاح شود، تردید دارد.»
او در عین حال افزود: «ما بسیار مطمئن هستیم که آنها به توافق پایبند خواهند بود. اگر چنین نکنند، بدیهی است که رییسجمهوری ترامپ بسیار، بسیار ناامید خواهد شد.»
بهنوشته رویترز در عین حال، درباره مدت زمان اجرای این روند نیز پرسشهایی مطرح است.
یکی از مقامهای «شورای صلح» برآورد کرد که این فرآیند بین ۲۰۰ تا ۳۲۰ روز طول خواهد کشید، اما یک مقام آمریکایی این جدول زمانی را چندان قطعی ندانست.
اسرائیل پیشتر این پیشنهاد را رد کرده بود
یکی از مقامهای اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت پیش از اعلام ترامپ، اسرائیل این پیشنهاد را رد کرده بود.
او گفت: «اسرائیل خلع سلاح کامل حماس، خروج همه سلاحها از غزه و غیرنظامی شدن کامل این منطقه را پیششرط هرگونه روند سیاسی میداند.»
این مقام اسرائیلی افزود: «سند ۱۵ بندی مورد بحث، پاسخ رضایتبخشی به این مطالبات ارائه نمیکند و اسرائیل مخالفت خود با آن را اعلام کرده است.»
نقشه راه برای خلع سلاح حماس؟
رهبران حماس با میانجیهایی از مصر، قطر و ترکیه درباره مرحله دوم طرح غزه ترامپ، که از سوی «شورای صلح» ارائه شده، گفتوگو کردند.
ترامپ این شورا را برای نظارت بر اجرای طرح پایان جنگ غزه و بازسازی این منطقه تشکیل داده است.
او اعضای شورا را منصوب کرده و خود ریاست آن را بر عهده دارد و سال گذشته اعلام کرده بود که این شورا بر اداره موقت غزه نظارت خواهد کرد.
نیکلای ملادنوف، فرستاده شورای صلح ترامپ در امور غزه، پس از انتشار پیام رییسجمهوری آمریکا گفت: «در برابر ما غزهای بازسازیشده قرار دارد که بهدست فلسطینیان اداره میشود، با اسرائیل در صلح خواهد بود و افق سیاسی معناداری برای حل مناقشه اسرائیل و فلسطین ایجاد خواهد شد.»
مقامهای حاضر در مذاکرات جزئیات اندکی درباره برنامه بازسازی غزه ارائه کردند.
بهنوشته رویترز این طرح موارد دیگری از جمله افزایش گسترده کمکهای بشردوستانه، اداره غزه بهدست یک دولت غیرنظامی فلسطینی، خروج نیروهای اسرائیلی از غزه و استقرار یک نیروی بینالمللی برای کمک به حفظ امنیت را در برمیگیرد.
با این حال واقعیتهای میدانی در غزه هنوز فاصله زیادی با اهداف این توافق دارد.
حماس خواهان آن است که اسرائیل متعهد شود حملات خود به غزه را متوقف کند و نیروهایش را از این منطقه خارج سازد.
هنوز مشخص نیست درباره سلاحهای سبک و سلاحهای شخصی چه تصمیمی گرفته خواهد شد و همچنین معلوم نیست موضع جدید حماس مورد پذیرش اسرائیل یا شورای صلح قرار بگیرد یا نه.
یکی از دیپلماتهای حاضر در مذاکرات گفت این طرح شامل نابودی تونلها، انبارهای تسلیحات و تاسیسات تولید سلاح نیز میشود؛ به گونهای که در پایان روند، هیچ زیرساخت نظامی وابسته به گروههای مسلح در غزه باقی نماند.
یکی از مقامهای آمریکایی نیز گفت: «این واقعا توافقی مبتنی بر اعتماد نیست.»
او این توافق را «توافقی مبتنی بر تحقق شرایط» توصیف کرد.
ادامه عملیات نظامی
ارتش اسرائیل همچنان به گسترش حضور نظامی خود در غزه ادامه داده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرده است که اسرائیل قصد دارد منطقه تحت کنترل خود را به ۷۰ درصد نوار غزه گسترش دهد.
همچنین هنوز مشخص نیست چه تعداد نیرو برای مشارکت در نیروی بینالمللی تثبیتکننده امنیت در دسترس خواهند بود و آیا نیروهای اسرائیلی واقعا از غزه خارج خواهند شد یا خیر.
مقامهای بهداشتی غزه اعلام کردند حملات جداگانه اسرائیل در روز پنجشنبه دستکم دو کودک، یک زن و سه مرد را کشته است.
ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که نیروهای وابسته به حماس را در این منطقه هدف قرار داده است.
آتشبس غزه بارها نقض شده است.
بر اساس آمار مقامهای بهداشتی غزه، از زمان آغاز آتشبس در ماه اکتبر تاکنون، بیش از ۱۲۰۰ فلسطینی که بیشتر آنها غیرنظامی بودهاند، در حملات اسرائیل کشته شدهاند.
از سوی دیگر، بنا بر اعلام مقامهای اسرائیلی، در همین مدت چهار نظامی اسرائیلی نیز در حملات نیروهای مسلح فلسطینی کشته شدهاند. حماس معمولا آمار تلفات نیروهای خود را منتشر نمیکند.
وبسایت پولیتیکو پنجشنبه ۸ مرداد در گزارشی تحلیلی نوشت که متحدان سنتی واشینگتن تا زمانی که درباره برقراری یک آتشبس پایدار یا دریافت تضمینهای دیگر اطمینان پیدا نکنند، تمایلی به حمایت یا مشارکت مستقیم در جنگ ایران ندارند.
بهنوشته پولیتیکو در حالی که دولت دونالد ترامپ استدلال میکند برای پایان دادن به جنگی که بهسرعت در حال خروج از کنترل است به کمک متحدانش نیاز دارد، بسیاری از متحدان آمریکا در سراسر جهان ترجیح میدهند منتظر بمانند و از ورود مستقیم به جنگ با جمهوری اسلامی خودداری کنند.
براساس این گزارش تشدید تنشها در روزهای اخیر و گسترش آن به عراق، عربستان و مصر بازارهای جهانی را نگران کرده و احتمال گسترش جنگ به سراسر منطقه را افزایش داده است؛ رخدادی که میتواند صادرات نفت و گاز را بهشدت کاهش دهد و اقتصاد جهانی را با خطر مواجه کند.
دیپلماتهای اروپایی و آسیایی به پولیتیکو گفتند کشورهایشان حاضر نیستند امنیت شهروندان خود را به خطر بیندازند، مگر آنکه واشینگتن و تهران بر سر توقف درگیریها به توافق برسند.
بهنوشته این نشریه، این موضوع نشاندهنده اهرم فشاری است که بسیاری از متحدان آمریکا احساس میکنند اکنون در اختیار دارند؛ زمانی که به نظر میرسد آمریکا برای مهار بحران یا بازگشایی تنگه هرمز به روی صادرات نفت، گزینههای محدودی در اختیار دارد. کشورها تلاش میکنند یا اساسا وارد این بحران نشوند، یا اگر وارد میشوند، این کار را بر اساس شرایط خود انجام دهند.
یک دیپلمات آسیایی به پولیتیکو گفت: «ما هر لحظه انتظار داریم آمریکا از ما بخواهد در انجام اقدامات مشترک در خلیج فارس مشارکت کنیم.»
او که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، افزود افزایش قیمت نفت و گاز در نحوه پاسخ کشورش به چنین درخواستی تاثیر خواهد گذاشت.
با این حال، بهنظر میرسد هرگونه اعزام نیرو یا تجهیزات نظامی و غیرنظامی به منطقه مستلزم «برقراری آتشبس و تایید آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز» خواهد بود.
ائتلاف چندملیتی که ماه گذشته به ابتکار فرانسه و بریتانیا شکل گرفت نیز هرگونه اقدام مشترک را مشروط به برقراری آتشبس تاییدشده میان واشینگتن و تهران کرده است.
یک دیپلمات اروپایی در واشینگتن به پولیتیکو گفت: «با این شرایط، اگر تصمیمی برای مشارکت بیشتر گرفته شود، واقعا تعجب خواهم کرد.»
برخی کشورها مطالبات مشخصتری دارند
یکی از مقامهای اروپای شرقی نیز به پولیتیکو گفت: «پارلمان ما اختیار بسیار گستردهای برای مشارکت، کم یا زیاد، در هرگونه عملیات مربوط به هرمز که آمریکا درخواست کند، تصویب کرده است؛ البته با در نظر گرفتن تواناییهای خودمان.»
او افزود: «ما همیشه حکومت ایران را متحد آشکار روسیه در جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین میدانستیم و خوشحالیم که آمریکا نیز اکنون به همین نتیجه رسیده است.»
اما این مقام تاکید کرد این حمایت برای واشینگتن هزینه خواهد داشت.
او گفت: «ما خواهان حضور بیشتر نیروهای آمریکایی در کشورهای بالتیک هستیم؛ یک تیپ کامل به جای یک گردان، یا دستکم گردانهای بیشتر و با استقرار دائمیتر.»
در همین حال، اوکراین نیز تاکید کرده پیشنهاد خود برای تامین سامانههای رهگیری پهپاد برای آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس همچنان پابرجاست؛ بهویژه اگر در مقابل، تسلیحات بیشتری دریافت کند.
یک مقام اوکراینی به پولیتیکو گفت: «ما آماده حمایت از کسانی هستیم که از ما حمایت میکنند.»
او افزود: «اوکراین تجربه گسترده، فناوریهای مدرن و تخصص لازم برای ساخت سامانههای مقابله با پهپادها را در اختیار دارد. هم آمریکا و هم شرکای آن در خاورمیانه به همکاری با اوکراین علاقهمند هستند و این علاقه متقابل است.»
کاخ سفید: جمهوری اسلامی منزویتر از همیشه است
کاخ سفید از اظهار نظر درباره اینکه آیا متحدان آمریکا برای کمک به مهار بحران خاورمیانه وارد عمل خواهند شد یا نه، خودداری کرد اما در بیانیهای گفت: «بیپروایی ایران کاملا آشکار است؛ این کشور علیه همسایگان خود دست به اقدامات تروریستی میزند و در نتیجه بیش از هر زمان دیگری منزوی شده است.»
بهنوشته پولیتیکو جنگ با جمهوری اسلامی شکافهای موجود میان متحدان سنتی آمریکا را نیز عمیقتر کرده است.
بسیاری از این کشورها هنوز از سیاستهای خارجی و تجاری تهاجمی دولت ترامپ، از جمله تعرفههای سنگین، تهدید به تصرف گرینلند و اصرار بر تبدیل کانادا به پنجاهویکمین ایالت آمریکا، ناراضی هستند.
با این حال، حوزهای که متحدان اروپایی بیشترین آمادگی را برای کمک دارند، پاکسازی مینهای دریایی و ارائه کمکهای امنیتی در تنگه هرمز است.
اما بریتانیا، فرانسه و چند کشور دیگر به واشینگتن اطلاع دادهاند تا زمانی که آتشبسی واقعی و پایدار میان آمریکا و جمهوری اسلامی برقرار نشود، ناوهای جنگی خود را به منطقه اعزام نخواهند کرد.
اروپا از ادامه جنگ خسته شده است
در ادامه گزارش پولیتیکو آمده است که برخی کشورها نیز صرفا تلاش میکنند از خشم ترامپ دور بمانند؛ در حالی که از ادامه جنگ خسته شدهاند و نگران تاخیر بیشتر در فروش تسلیحات آمریکا هستند.
یول لیناینماکی، مقام پیشین وزارت امور خارجه فنلاند، به این نشریه گفت: «احساس غالب در اروپا خستگی از چرخه بیپایان این جنگ است.»
او افزود: «هر بار که درگیریها متوقف میشود، خیلی زود یکی از طرفین دوباره تنش را افزایش میدهد. در این مقطع، رهبران اروپا تمام تلاش خود را میکنند که از دید ترامپ دور بمانند تا با درخواستهای تازه برای مداخله مواجه نشوند.»
برخی کشورها نمیخواهند بیش از حد به آمریکا نزدیک دیده شوند
یک دیپلمات آسیایی نیز به پولیتیکو گفت کشورهای جنوب شرق آسیا که در طول جنگ روابط خود را با حکومت ایران حفظ کردهاند و از این طریق توانستهاند جریان واردات نفت را ادامه دهند، علاقهای ندارند در اقداماتی مشارکت کنند که همسو با عملیات نظامی آمریکا علیه ایران تلقی شود.
به گفته او، تهران با مالزی و تایلند توافقهایی امضا کرده تا عبور محمولههای نفتی به مقصد این کشورها از تنگه هرمز ادامه یابد و تاثیر جنگ بر اقتصاد این کشورها کاهش پیدا کند.
اقداماتی که متحدان آمریکا برای مقابله با خطر بسته شدن مسیرهای دریایی انجام دادهاند، مستقل از تلاشهای واشینگتن است.
فرانسه و بریتانیا در ماه مه حدود ۴۰ کشور را برای مشارکت در «ماموریت نظامی چندملیتی» با هدف تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز پس از برقراری آتشبس گرد هم آوردند.
ناوهای کشورهای عضو این ماموریت، از جمله بریتانیا، آلمان و ایتالیا، اکنون در دریای عرب لنگر انداختهاند و منتظر پایان درگیریهای نظامی هستند.
عربستان سعودی نیز پنجشنبه از تشکیل یک «ائتلاف چند ملیتی دفاع دریایی» متشکل از ۱۴ کشور مسلمان، از جمله پاکستان، ترکیه و جیبوتی، خبر داد.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه عربستان، این ائتلاف منابع خود را برای مقابله با تهدیدهای تجارت جهانی و «حفاظت از مسیرهای بینالمللی دریایی» در دریای سرخ، خلیج عدن و تنگه بابالمندب تجمیع خواهد کرد.
در این بیانیه آمده است که دهها کشور دیگر نیز در نشست مربوط به این ابتکار حضور داشتهاند، از آن حمایت کردهاند و همچنان امکان پیوستن آنها به این ائتلاف وجود دارد.
مارک ای تیسن، تحلیلگر و ستوننویس روزنامه واشینگتنپست در تحلیلی که پنجشنبه منتشر شد، بین سیاستهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و معاون او، جیدی ونس، تفاوت گذاشته و با ناکام خواندن رویکرد ونس درقبال جمهوری اسلامی نوشته که ترامپ نباید به توصیههای افرادی مانند او توجه کند.
بهنوشته تیسن پس از حمله موشکی بالستیک حکومت ایران به نیروهای آمریکایی در اردن، زمان آن رسیده است که دونالد ترامپ با دقت بیشتری به توصیههایی که درباره ایران دریافت میکند نگاه کند؛ اینکه چه چیزهایی موفق بوده، چه چیزهایی شکست خورده و چه کسانی مسئول این موفقیتها و شکستها بودهاند.
او افزوده است: «آنچه موفق بوده، این است: زنجیره فرماندهی نظامی ترامپ، به رهبری پیت هگست، وزیر دفاع، و دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، موفقیتهای چشمگیری در میدان نبرد به دست آورده است؛ دفن کردن مواد هستهای ایران، نابودی بیش از ۸۵ درصد پایگاه صنعتی دفاعی آن، غرق کردن نیروی دریایی، زمینگیر کردن نیروی هوایی، از میان بردن بخش بزرگی از توان موشکی بالستیک، نابودی نیروهای متعارف نظامی و اعمال محاصرهای فلجکننده بر بنادر ایران.»
بهنوشته تیسن، وزارت خزانهداری به رهبری اسکات بسنت با «عملیات خشم اقتصادی» فشار بر تهران را افزایش داده است؛ کارزاری از جنگ اقتصادی که بقای مالی حکومت را هدف قرار داده است. سازمان سیا به رهبری جان رتکلیف اطلاعاتی بسیار دقیق درباره اهداف نظامی جمهوری اسلامی، برنامه هستهای آن و چرخه تصمیمگیری رهبرانش فراهم کرده است. وزارت امور خارجه به ریاست مارکو روبیو نیز دیپلماسی پیچیده منطقهای را ماهرانه مدیریت کرده است.
تحلیلگر واشینگتنپست نوشته است: «و البته خود ترامپ نیز هست؛ کسی که به حکومتی نگاه کرد که ۴۷ سال است علیه آمریکا جنگ به راه انداخته و تصمیم گرفت نخستین رییسجمهوری باشد که واقعا پاسخ میدهد. او برنامه هستهای ایران را بهشدت عقب رانده است؛ کاری که هیچ فرمانده کل قوای دیگری جرات انجامش را نداشته است.»
تیسن سپس در پاسخ به این پرسش که «پس چه چیزی شکست خورده است؟» نوشته آتشبس و تفاهمنامهای که جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، مذاکره کرد؛ توافقی که ترامپ را وارد یک بنبست راهبردی متشکل از مذاکره، نقض توافق از سوی جمهوری اسلامی، حملات تلافیجویانه آمریکا و سپس دور تازهای از مذاکره کرده است.
او ادامه داده است: «نمونه روشن آن آخر هفته گذشته بود. ترامپ در آستانه صدور دستور ازسرگیری عملیات رزمی گسترده قرار داشت، اما به او گفته شد جمهوری اسلامی بهشدت خواهان توافق است. بنابراین او مکث کرد تا به صلح فرصت بدهد. نتیجه چه بود؟ حکومت ایران پنج موشک بالستیک به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن شلیک کرد. این چرخه ماههاست تکرار میشود. هر بار به ترامپ گفته میشود این بار رهبران جمهوری اسلامی سرانجام آماده توافقاند، اما او دوباره در موقعیتی قرار میگیرد که شکست بخورد.»
بهنوشته تیسن، ونس با تبدیل «توافق» به تعریف پیروزی، عملا به جمهوری اسلامی حق وتو بر توانایی آمریکا برای اعلام پیروزی داده است. تهران فقط کافی است از توافق خودداری کند؛ کاری که اکنون انجام میدهد. بدتر از آن، ونس همچنان علنا با مواضع رئیسجمهوری تناقض دارد. او اخیرا در مصاحبهای پیشنهاد کرد شاید بهتر باشد که ترامپ بهسادگی کنار بکشد و اعلام کرد: «اگر آنها به توافق پایبند نباشند، تنگهها همچنان باز هستند، ما خسارت بزرگی به برنامه هستهای آنها وارد کردهایم و میتوانیم به زندگی خود بهعنوان یک کشور ادامه دهیم.»
تحلیلگر واشینگتنپست سپس تاکید کرده که این موضع ترامپ نیست. موضع او این است: یا آنها پایبند میشوند، یا نابود خواهند. ترامپ هرگز گزینه از سرگیری عملیات رزمی گسترده را از روی میز برنداشته است. پس چرا ونس علنا درباره پیامدهای هولناک گزینهای هشدار میدهد که ترامپ در واقع فقط چند روز پیش تا آستانه اجرای آن پیش رفت؟ معاون رییسجمهوری سیاست خارجی مستقل خودش را ندارد.
بهنوشته تیسن ونس در حالی که علنا رییسجمهوری را تضعیف میکند، میکوشد با استدلالهای پوشالی ترامپ را از ازسرگیری عملیات رزمی گسترده منصرف کند. در حالی که آنچه بسیاری خواستار آن هستند، تکمیل طرحی نظامی است که در فروردین ماه و همزمان با اجرای آتشبس متوقف شد؛ یعنی اجرای چند هفته پایانی کارزاری که نیروهای مشترک آمریکا و اسرائیل در حال انجامش بودند.
در این تحلیل گفته شده است: «این کارزار اهدافی روشن و مشخص داشت: حذف رهبران باقیمانده، دفن بیشتر سایتهای هستهای ایران، از میان بردن سایتهای موشکی بالستیک باقیمانده، نابودی زیرساختهای اقتصادی و انرژی که شریان مالی سپاه پاسداران را تامین میکند، و همچنین تخریب بزرگراهها، خطوط راهآهن، فرودگاهها و بنادر کلیدی که حکومت از طریق آنها از کشورهای هممرز کمک مالی دریافت میکند؛ و در نهایت نابودی بقایای پایگاه صنعتی دفاعی جمهوری اسلامی تا نتواند توانمندیهای از دسترفته خود را بازسازی کند.»
بهنظر نویسنده این تحلیل پس از هدف قرار گرفتن این مراکز، رییسجمهوری باید پایان عملیات رزمی گسترده را اعلام کند، محاصره را حفظ کند، تنگه هرمز را باز کند و سپس بهطور مخفیانه از مردم ایران حمایت کند تا به آنها در تضعیف و سرانجام سرنگونی حکومت کمک شود؛ همانگونه که آمریکا در دوران جنگ سرد از جنبشهای آزادیخواه در سراسر جهان حمایت مخفیانه کرد و بدون اعزام نیروی زمینی، به آزادی ۴۰۰ میلیون نفر کمک کرد.
بهنوشته تیسن، ونس اکنون به کسانی حمله میکند که جسارت کردهاند بگویند تفاهمنامه او نه رفتار حکومت ایران را تغییر داده و نه توافقی برای پایان جنگ به وجود آورده است اما شکست او، از سرگیری عملیات رزمی گسترده را اجتنابناپذیر کرده است زیرا ترامپ دو شرط روشن و غیرقابل مذاکره برای تهران دارد: حکومت باید برنامه هستهای خود را برچیند و تنگه هرمز را باز کند.
ستوننویس واشینگتنپست در پایان یادداشت خود تاکید کرده است: «اما حکومت ایران طی ماههای گذشته با اقدامات خود روشن کرده است که هیچ قصدی برای پذیرش این خواستهها ندارد. شاید زمان آن رسیده باشد که رییسجمهوری به توصیه کسانی گوش دهد که در ایران برای او موفقیت به ارمغان آوردهاند، نه کسانی مانند ونس که او را ناکام گذاشتهاند.»