جنبش النجباء خواستار اخراج نیروهای آمریکایی و قطع همکاری عراق با عربستان شد
جنبش النجباء، گروهی وابسته به سپاه پاسداران، در واکنش به حملات آمریکا و عربستان سعودی علیه مواضع حشد شعبی در عراق، با انتشار بیانیهای خواستار اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، قطع کامل همکاری بغداد با ریاض و تقویت سامانههای پدافند هوایی این کشور شد.
این گروه اعلام کرد حضور پایگاهها و مقرهای نیروهای آمریکایی در خاک عراق تهدیدی دائمی برای امنیت و ثبات این کشور است و از دولت عراق خواست به حضور این نیروها پایان دهد.
جنبش النجباء همچنین هشدار داد: «ما هرگز اجازه نخواهیم داد سرزمین عراق بهوسیله آمریکا و عربستان آلوده شود، بیآنکه بهای سنگینی بابت آن بپردازند؛ بهایی که از منافع و امنیت آنان گرفته خواهد شد.»
سوگواری والدین جاویدنام محمدعرفان فرجی بر مزار او، بهشت زهرای تهران
با گذشت نزدیک به ۷ ماه از کشتار خونین دیماه، خانوادههای جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان تحت فشار روانی شدیدی قرار گرفتهاند.
گزارشهای منتشرشده در رسانههای اجتماعی حاکی از آن است که طاهره جنگجو، مادر دادخواه جاویدنام رها بهلولیپور، به افسردگی شدید دچار شده و حال روحیاش بهشدت نامساعد است.
مریم شکرانی، روزنامهنگار ساکن ایران، گزارش داد این مادر دادخواه بهدلیل فشار روانی و آسیب سنگین ناشی از قتل فرزندش، دستکم یکبار اقدام به پایان دادن به زندگی خود کرده و نجات یافته است.
رها دانشجوی ۲۳ ساله رشته زبان ایتالیایی در دانشگاه تهران بود که شامگاه ۱۸ دی با شلیک نیروهای حکومتی زخمی شد و یک روز بعد، بر اثر شدت جراحات درگذشت.
فرحنار (عاطفه) روزفرح، مادر جاویدنام سامان ابراهیمپور، که در شش ماه گذشته با سوگ فقدان فرزندش و شرایط دشوار روحی دستوپنجه نرم میکرد، ۲۵ تیر به زندگی خود پایان داد.
پیکر این زن ۳۸ ساله در شهر شفت استان گیلان به خاک سپرده شد.
فرزند او شامگاه ۱۹ دی در ۲۳ سالگی به دست ماموران حکومت در منطقه «دانای علی» شفت کشته شد.
بیتابی مادر یک جاویدنام بر سر مزار فرزندش در مراسم چهلم، ساوه
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که بسیاری دیگر از خانوادههای دادخواه نیز در وضعیت روانی شکنندهای به سر میبرند.
بر اساس این گزارشها، مادر بهبود حسنزاده از روز کشته شدن پسرش دیگر روی پای خود نایستاده، از درمان دست کشیده و در بستر بیماری افتاده است.
بهبود، کارشناس ارشد حقوق و پدر دو دختر ۸ و ۱۳ ساله، شامگاه ۱۸ دی در قائمیه کوهچنار، وقتی برای کمک به یک مجروح رفته بود، هدف گلوله نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی قرار گرفت و دو روز بعد جان باخت.
مادر علیاصغر حسینی، جوان ۱۸ ساله کشتهشده در کرمان، بینایی یک چشم خود را تا حد زیادی از دست داده است.
علیاصغر ۱۸ دی در میدان آزادی کرمان با اصابت گلوله جنگی به قلب کشته شد.
والدین محمدمهدی خانمحمدی بر مزار او
فشار امنیتی و شکستن سنگ مزار
سوگ از دست دادن عزیزان تنها دردی نیست که خانوادههای دادخواه با آن دستوپنجه نرم میکنند.
حکومت همواره خانوادههای کشتهشدگان را از زمان تحویل پیکر تا دفن، مراسم خاکسپاری و عزاداری و سالگرد تحت فشار امنیتی قرار داده است.
جمهوری اسلامی میداند که هسته نمادین و خوشههای خشم اولیه برای موج بعدی جنبشهای اجتماعی، از خانوادههای داغدار شروع میشود.برای همین، برای جلوگیری از تبدیل فرایند سوگ به خشم، تلاش میکند با ابزارهای مختلف، روحیه این خانوادهها را بیش از پیش تضعیف کند.
به نظر میرسد حکومت پس از جنبش مهسا ترجیح داده در کنار سرکوب مستقیم و مقطعی اعتراضات، سطح فشار بر خانوادههای دادخواه را هم به شکل مستمر حفظ کند و اجازه ندهد این زخمها به قصههایی جداگانه تبدیل شوند.
برا همین به کشتن صرف بسنده نمیکند: خانوادهها را با گرفتن حق تیر و پول گلوله در فشار میگذارد، مراسم خاکسپاری و ختم را محدود و امنیتی میکند و به خانواده برخی جاویدنامان مثل محسن نمازی ۱۹ ساله اجازه نمیدهد پیکرش در آرامستان خانوادگی یا شهر محل سکونتش دفن شود.
خانواده محسن نمازی پس از تهدید نهادهای امنیتی ناچار شدند پیکر این جوان ۱۹ ساله را بهجای تهران، در جلفای آذربایجان شرقی به خاک بسپارند.
مادر محسن پس از انتقال فرزندش به درمانگاه، ساعتها کنار پیکرش ماند، اما ماموران او را از محل بیرون کردند.
محسن شامگاه ۱۸ دی در منطقه ۱۷ تهران با اصابت سه گلوله جنگی کشته شد.
علاوه بر این موارد، حکومت روی سنگ مزار کشتهشدگان اعتراضات و عبارات درج شده روی آن حساس است؛ بارها سنگ مزار جاویدنامان به دست نیروهای وابسته به حکومت شکسته یا مخدوش شده است.
یکی از آخرین نمونهها مربوط به سنگ مزار طاها نادری است که در آرامستان شهرضای اصفهان تخریب شد.
طاهای ۱۸ ساله شامگاه ۱۸ دی بر اثر اصابت گلوله ماموران جمهوری اسلامی جان خود را از دست داد.
بر اساس گزارشها، سرور سروری، مادر طاها، شاعر و فعال سیاسی، نیز تحت فشار امنیتی از فعالیت منع شده است.
تخریب سنگ مزار طاها نادری
بیتابی مادران و پدران
در کنار این موارد، دهها ویدیو از بیتابی و زاری مادران و پدران جاویدنامان در رسانههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد حتی با گذشت چند ماه از کشتار دی، داغ فرزندانشان تازه است.
در یکی از این ویدیوها، مادر امیرحسین شیخبو دیده میشود که در ششمین ماهگرد کشته شدن فرزندش، در محل جان باختن او در مشهد حضور یافته است.
او زمین را گلباران و به یاد امیرحسین شمع روشن کرده است.
در این ویدیو مادر امیرحسین در سوگ فرزند جوانش مویه میکند.
امیرحسین جوانی ۲۴ ساله بود که شامگاه ۱۸ دی در میدان مادر مشهد در جریان اعتراضات هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
در ویدیویی دیگر، مادر امیرحسین نوبخت دیده میشود که لباسهای او را در آغوش گرفته و گریه میکند.
امیرحسین جوانی ۲۲ ساله و ساکن باقرشهر بود که شامگاه ۱۸ دی با شلیک گلوله نیروهای حکومتی مجروح شد. خانواده او پیکرش را با آثاری از شکنجه پیدا کردند.
ویدیویی که بهتازگی منتشر شده، نشان میدهد پدر و مادر سالخورده مجید پوررستمی با شنیدن اسم پسرشان از شبکه ایراناینترنشنال اشک میریزند و بیتابی میکنند.
مجید ۴۵ ساله شامگاه ۱۸ دی در قرچک با شلیک نیروهای حکومتی کشته شد.
همچنین بر اساس تصویری که اخیرا در رسانههای اجتماعی منتشر شده، مادر پویا قشقایی در مزار خالی او و پیش از دفنش خوابیده است.
پویا قشقایی ۳۰ ساله شامگاه ۱۹ دی در شهرضا با شلیک گلوله جنگی سرکوبگران کشته شد.
با همه این فشارها، اما خانوادههای دادخواه و بازماندگان خاموش نماندهاند و تبدیل به راوی دستاول جنایات جمهوری اسلامی شدهاند.
منابع منطقهای میگویند حوثیهای یمن قصد دارند از بیشتر کشتیهای تجاری عبوری از تنگه بابالمندب عوارض دریافت کنند، اما کشتیهای چینی احتمالا از پرداخت آن معاف خواهند بود. اجرای این طرح میتواند انتقال نفت از دریای سرخ را هرچه بیشتر مختل و فشار بر بازار جهانی انرژی را تشدید کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، حوثیهای همسو با جمهوری اسلامی این طرح را یک هفته پس از اعلام محاصره دریایی عربستان سعودی در ۲۹ تیر بررسی میکنند.
حوثیها با اعلام این محاصره، جبهه تازهای را در درگیری جمهوری اسلامی با آمریکا و متحدانش گشودند و دامنه تهدید علیه نفتکشها و کشتیهای حامل دیگر کالاها را از آبهای خلیج فارس به دریای سرخ گسترش دادند.
منابع رویترز گفتند این گروه در حال بررسی دریافت عوارض از بیشتر کشتیهای عبوری از بابالمندب است؛ گذرگاه باریکی که جنوب دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند.
هنوز زمان مشخصی برای اجرای این طرح تعیین نشده است و دفتر رسانهای حوثیها نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
جمهوری اسلامی طرح دریافت عوارض را با حوثیها مطرح کرد
مقامهای حوثی در تیرماه برای شرکت در مراسم دفن جسد علی خامنهای به ایران سفر کردند.
به گفته دو مقام منطقهای که تهران آنها را در جریان موضوع قرار داده است، مقامهای جمهوری اسلامی در جریان این سفر، موضوع دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از بابالمندب را با هیات حوثی در میان گذاشتند.
هدف از این اقدام، عادیسازی دریافت عوارض در آبراههای بینالمللی و افزایش فشار بر آمریکا عنوان شده است. منابع آگاه افزودند حوثیها از این طرح حمایت کردهاند.
یک مقام عرب در منطقه همچنین گفت مقامهای حوثی هنگام بازگشت با هواپیما از تهران، تعدادی مشاور ایرانی را با خود به یمن بردهاند.
به گفته او، این مشاوران قرار است حوثیها را برای ایجاد یک نهاد احتمالی با هدف تعیین و دریافت عوارض عبور از بابالمندب راهنمایی کنند.
تهران هنوز به گزارش رویترز واکنش نشان نداده است.
کشتیهای چینی احتمالا معاف میشوند
منابع آگاه گفتند بر اساس طرح در دست بررسی، کشتیهای چینی از پرداخت عوارض معاف خواهند شد.
چین پیشتر برای عبور امن نفتکشهای خود از جنوب دریای سرخ، مذاکرات مستقیمی با حوثیها انجام داده است. پکن بزرگترین خریدار نفت عربستان سعودی محسوب میشود.
معافیت کشتیهای چینی میتواند امکان ادامه واردات نفت عربستان از سوی چین را فراهم کند، در حالی که کشتیهای متعلق به دیگر کشورها با پرداخت هزینه یا خطر حمله روبهرو خواهند بود.
دولت رسمی یمن درباره تسلط حوثیها بر دریای سرخ هشدار داد
عفرا الزوبه، گزینه معرفیشده برای وزارت امور خارجه دولت به رسمیت شناختهشده یمن، به رویترز گفت حوثیها در پی گسترش تسلط خود بر دریای سرخ هستند.
او افزود: «حوثیها تلاش خواهند کرد بر دریای سرخ مسلط شوند و اگر موفق شوند، از کشتیها عوارض خواهند گرفت.»
دو دیپلمات غربی نیز گفتند اجرای چنین طرحی با مخالفت شدید کشورهای عرب خلیج فارس و کشورهای اروپایی روبهرو خواهد شد.
با این حال، به گفته این دیپلماتها، نیروهای دریایی بینالمللی در حال حاضر بیش از ظرفیت خود درگیرند و نمیتوانند حفاظت کافی از کشتیهای تجاری را تضمین کنند.
همچنین تمایل سیاسی چندانی برای افزایش این حضور نظامی وجود ندارد.
تهران طرح عمان برای تنگه هرمز را رد کرد
همزمان با بررسی دریافت عوارض در بابالمندب، یک مقام ارشد حکومت ایران به رویترز گفت تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک منطقهای تنگه هرمز را رد کرده است.
طرح عمان شامل پرداخت داوطلبانه عوارض از سوی کشتیهای عبوری میشد. رد این پیشنهاد، امیدها برای حل بنبستی را کاهش داد که در ماههای گذشته تجارت از مسیر تنگه هرمز را بهشدت محدود کرده است.
به این ترتیب، دو گذرگاه راهبردی انتقال انرژی، یعنی تنگه هرمز و بابالمندب، همزمان با اختلال یا احتمال اعمال محدودیتهای تازه روبهرو شدهاند.
مسدود یا محدود شدن عبور از بابالمندب، عربستان سعودی را از یک مسیر جایگزین حیاتی برای تنگه هرمز محروم خواهد کرد.
اگر امکان انتقال نفت از مسیر هرمز و دریای سرخ بهطور همزمان محدود شود، نگرانی درباره کاهش عرضه نفت و افزایش هزینه حملونقل انرژی تشدید خواهد شد.
عبور از بابالمندب به سوی آسیا بهطور متوسط ۱۶ روز طول میکشد. در صورت تغییر مسیر محمولهها از طریق شمال دریای سرخ، کانال سوئز و سپس جنوب آفریقا، مدت سفر ممکن است به حدود ۵۰ روز افزایش یابد.
تغییر مسیر علاوه بر افزایش زمان تحویل، هزینه سوخت، بیمه و حملونقل را نیز بالا میبرد و میتواند بر قیمت جهانی نفت و دیگر کالاها تاثیر بگذارد.
تردد در دریای سرخ هنوز عادی نشده است
تردد کشتیها در دریای سرخ از زمان آغاز حملات حوثیها در نزدیکی سواحل یمن در نوامبر ۲۰۲۳ (آبان ۱۴۰۲)، هنوز بهطور کامل به وضعیت عادی بازنگشته است.
حوثیها گفته بودند آن حملات را در حمایت از فلسطینیها در جنگ غزه انجام میدهند. حملات این گروه به کشتیهای تجاری پس از برقراری آتشبس غزه در اکتبر سال گذشته متوقف شد.
در هفته گذشته، دستکم یک نفتکش عربستانی در نزدیکی بندر جازان، در جنوب عربستان و مجاورت یمن، هدف قرار گرفت. حوثیها مسئولیت این حمله را پذیرفتند.
ادعای درآمد ماهانه ۱۸۰ میلیون دلاری پیشتر مطرح شده بود
طرح دریافت عوارض از کشتیها سابقه دارد. بر اساس گزارش سال ۲۰۲۴ هیات کارشناسان سازمان ملل، ادعا شده بود حوثیها در اوج کارزار دریایی خود از برخی شرکتهای کشتیرانی در ازای عبور امن از دریای سرخ و خلیج عدن پول دریافت میکردند.
برآوردها درآمد حاصل از این عوارض را تا ۱۸۰ میلیون دلار در ماه اعلام کرده بودند. هیات کارشناسان سازمان ملل با این حال گفت نتوانسته است اصل این اطلاعات یا رقم اعلامشده را بهطور مستقل تایید کند.
طرح تازه، در صورت اجرا، میتواند دریافت عوارض را از توافقهای احتمالی با برخی شرکتها به سازوکاری گستردهتر برای کنترل عبور کشتیها تبدیل کند.
با این حال، هنوز جزییات مربوط به میزان عوارض، شیوه دریافت، ضمانت عبور امن یا زمان اجرای آن منتشر نشده است.
وزارت خارجه ونزوئلا با انتشار این تصویر در ایکس، از احضار سفیر جمهوری اسلامی خبر داد
وزارت امور خارجه ونزوئلا با انتشار بیانیهای اعلام کرد علی چگنی، سفیر جمهوری اسلامی در کاراکاس، را در اعتراض به اظهارات «تحقیرآمیز و نامناسب» مقامهای حکومت ایران احضار کرده است.
در این بیانیه که بامداد چهارشنبه هفتم مرداد منتشر شد، آمده است: «سفیر جمهوری اسلامی ایران در ونزوئلا به وزارت امور خارجه احضار شد تا یادداشت رسمی اعتراض دولت ونزوئلا به او ابلاغ شود.»
وزارت خارجه ونزوئلا دلیل این اقدام را اظهارات «تحقیرآمیز و نامناسب» مقامهای جمهوری اسلامی درباره نهادها و مقامهای این کشور عنوان کرد.
در این بیانیه از مقامهای جمهوری اسلامی خواسته شده است از «هرگونه اشاره یا مقایسهای که به کرامت، حاکمیت، نهادهای قانونی یا اعتبار ونزوئلا لطمه میزند»، خودداری کنند.
کاراکاس همچنین تاکید کرد روابط دو طرف باید همچنان بر پایه «احترام متقابل، برابری حاکمیتی، عدم مداخله در امور داخلی کشورها و دیگر اصول حقوق بینالملل» استوار بماند.
خبرگزاری فرانسه هفتم مرداد گزارش داد مقامهای ونزوئلایی در پاسخ به پرسش این رسانه مشخص نکردند اعتراضشان دقیقا به کدام اظهارات مربوط میشود، اما عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، بهتازگی گفته است «ایران، ونزوئلا نیست» و در مذاکرات با واشینگتن مانند کاراکاس عمل نخواهد کرد.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز ششم مرداد در مصاحبه با صداوسیما، حکومت ایران را با ونزوئلا مقایسه کرد و گفت: «تجربه ونزوئلا نشان داد کشورها ۴۸ ساعته زیر فشار آمریکا فرو میریزند، اما ایران ۴۵ سال است که ایستاده است.»
واکنش سفارت جمهوری اسلامی در کاراکاس
سفارت جمهوری اسلامی در ونزوئلا هفتم مرداد با انتشار بیانیهای، «بدخواهان» را متهم کرد که با «فضاسازی رسانهای» در پی ایجاد اخلال در روابط «مستحکم و برادرانه» تهران و کاراکاس هستند.
در این بیانیه آمده است برخی رسانهها سخنان عراقچی را «ناقص و خارج از زمینه» بازتاب داده و کوشیدهاند «با تقطیع سخنان و ارائه تفسیری مغایر با مقصود اصلی گوینده، زمینه سوءبرداشت و ایجاد اخلال در روابط تاریخی دو کشور را فراهم آورند».
سفارت جمهوری اسلامی افزود اظهارات عراقچی «متضمن بیاحترامی یا داوری منفی درباره ملت بزرگ ونزوئلا، نهادهای قانونی، مقامها یا حاکمیت ملی این کشور نبوده است».
این بیانیه همچنین تاکید کرد روابط تهران و کاراکاس «با فضاسازیها و تلاشهای تفرقهافکنانه آسیب نخواهد دید».
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که مقامها، رسانهها و حامیان جمهوری اسلامی در ماههای گذشته بارها از ونزوئلا بهعنوان کشوری یاد کردهاند که در برابر فشار آمریکا حاضر به دادن امتیاز شده و در مقابل، از «برتری» جمهوری اسلامی در مقایسه با آن سخن گفتهاند.
از جمله، اسدالله بادامچیان، فعال سیاسی حامی حکومت، پنجم مرداد در گفتوگو با وبسایت جماران، دونالد ترامپ را «دزد سر گردنه» خواند و اعلام کرد رییسجمهوری آمریکا گفته است: «میخواهم ایران را نابود کنم و نفتش را ببرم؛ دقیقا مثل ونزوئلا.»
چشمانداز مبهم روابط تهران و کاراکاس
خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش داد سرد شدن احتمالی روابط ایران و ونزوئلا میتواند نقطه عطفی در مناسبات این دو کشور نفتخیز باشد که پس از به قدرت رسیدن هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹، متحدان نزدیک و شرکای تجاری یکدیگر بودهاند.
ونزوئلا یکی از نزدیکترین متحدان جمهوری اسلامی به شمار میرود و همسویی سیاسی دو طرف، همراه با تحریمهای نفتی آمریکا، در سالهای اخیر به گسترش روابط و همکاریهای تهران و کاراکاس انجامیده است.
جمهوری اسلامی و ونزوئلا طی سه دهه گذشته، علاوه بر همکاریهای سیاسی، توافقهای متعددی در حوزههای انرژی، معدن، بهداشت و آموزش امضا کردهاند.
با این حال، خبرگزاری فرانسه نوشت دولت موقت ونزوئلا که پس از کنار رفتن نیکلاس مادورو روی کار آمده، ممکن است برای بهبود روابط با واشینگتن، رویکرد متفاوتی در قبال جمهوری اسلامی در پیش بگیرد.
مادورو و همسرش ۱۳ دی ۱۴۰۴ در عملیات نیروهای ویژه ایالات متحده بازداشت و به آمریکا منتقل شدند.
دلسی رودریگز، معاون پیشین مادورو، اکنون ریاست دولت موقت ونزوئلا را بر عهده دارد.
بر اساس این گزارش، مذاکرات برای تشکیل دولت جدید ونزوئلا قرار است از اواسط مرداد و با نظارت ایالات متحده آغاز شود.
منابع نزدیک به خانواده امیرحسین نوبخت پردستی به ایراناینترنشنال گفتند این جوان ۲۱ ساله که شامگاه ۱۸ دیماه در باقرشهر در استان تهران زخمی شده بود، پس از انتقال به بیمارستان بهشدت شکنجه و سپس کشته شد.
بر اساس روایت منابع مطلع، ماموران بهدلیل خالکوبی تصویر رضاشاه و نماد تاج بر بازوی امیرحسین، پوست و گوشت این بخش از دست او را با تیغ و کاتر بریدند و در نهایت با شلیک تیر خلاص او را کشتند.
امیرحسین پیشتر در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ زمانی که تنها ۱۶ سال داشت، بازداشت شده بود.
به گفته منابع نزدیک به خانواده، امیرحسین حدود ساعت ۱۰ شب ۱۸ دی در حوالی خیابان ۳۰ متری باقرشهر هدف گلولههای ساچمهای قرار گرفت و مجروح شد.
او سپس بازداشت و به بیمارستان منتقل شد، اما خانوادهاش برای مدتی از محل نگهداری و سرنوشت او اطلاعی نداشتند.
زمانی که خانواده سرانجام پیکر امیرحسین را در کهریزک پیدا کردند و تحویل گرفتند، آثار گسترده ضربوجرح و شکنجه روی بدن او دیده میشد.
صورت و بخشهای مختلف بدنش بهشدت کبود بود و آثار شکستگی در فک، بینی و شانههایش مشاهده میشد.
بر پایه اطلاعات رسیده، روی بازوی امیرحسین تصویر رضاشاه و نماد تاجگذاری خالکوبی شده بود. ماموران این قسمت از بازوی او را بریده و بخشی از پوست و گوشت دستش را از بین برده بودند.
منابع آگاه همچنین از وجود خالکوبی نام ایران روی گلوی امیرحسین خبر دادند و گفتند آثار فشار بند کفش بر گردن او مشاهده شد.
آسیب به خالکوبیهای ملیگرایانه؛ الگویی تکرارشونده در شکنجه معترضان
آسیب عمدی به محل خالکوبیهای مرتبط با نمادهای ملی و شاهنشاهی پیشتر نیز در پرونده شماری از معترضان گزارش شده است.
این اقدام جمهوری اسلامی میتواند نشاندهنده رویکردی هدفمند برای تحقیر، مجازات و شکنجه افرادی باشد که این نمادها را بر بدن خود خالکوبی کردهاند.
یکی از شناختهشدهترین نمونهها، مجیدرضا رهنورد از معترضان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ است که ۲۱ آذر همان سال در مشهد اعدام شد.
مجیدرضا رهنورد
رهنورد نماد شیر و خورشید را روی ساعد دست چپ خود خالکوبی کرده بود.
تصاویر منتشرشده پس از بازداشت او نشان میداد دست چپش بهشدت آسیب دیده و در گچ و بانداژ قرار دارد.
یکی از نزدیکان رهنورد گفته بود ماموران بهدلیل خالکوبی شیر و خورشید، با باتوم و شوکر به دست او ضربه زده و آن را شکستهاند.
شباهت میان آنچه درباره امیرحسین نوبخت گزارش شده و شکنجه رهنورد، احتمال وجود روشی سازمانیافته برای آسیب رساندن به بخشهایی از بدن معترضان را تقویت میکند که حامل نمادهای ملی، سیاسی یا مخالف جمهوری اسلامی است.
سرویس امنیت فدرال روسیه پاول دوروف، بنیانگذار تلگرام، را به «تسهیل فعالیتهای تروریستی» متهم و برای بازداشت او حکم بینالمللی صادر کرد. این اقدام همزمان با افزایش محدودیتهای اینترنتی در روسیه و تلاش مسکو برای ترویج یک پیامرسان داخلی صورت میگیرد.
به گزارش خبرگزاریهای آسوشیتدپرس و رویترز، سرویس امنیت فدرال روسیه، افاسبی، چهارشنبه هفتم مرداد اعلام کرد دوروف در فهرست بینالمللی افراد تحت تعقیب قرار گرفته است.
افاسبی مدیریت تلگرام را متهم کرده که شمار زیادی کانال، گفتوگو و ربات را از این پلتفرم حذف نکرده است؛ مواردی که به گفته این نهاد، سازمانهای اطلاعاتی اوکراین و «گروههای تروریستی و افراطی» برای برنامهریزی و هماهنگی عملیات خرابکارانه، اقدامات تروریستی، کشتار جمعی و کلاهبرداری سایبری در روسیه از آنها استفاده کردهاند.
نهاد امنیتی روسیه اعلام کرد فعالیتهای انجامشده از طریق این محتواها به «تلفات انسانی متعدد» منجر شده است.
افاسبی جزییاتی درباره پروندهها یا حوادث مشخص مرتبط با این ادعا ارائه نکرد.
دوروف محدودیتها را تلاشی برای سرکوب آزادی بیان دانسته بود
دوروف و تلگرام بلافاصله به اعلام رسمی اتهامها از سوی نهاد امنیتی روسیه واکنش نشان ندادند.
دوروف با این حال اوایل سال جاری میلادی گفته بود مقامهای روسیه تحقیقاتی جنایی علیه او آغاز کردهاند.
او مقامهای روسیه را متهم کرده بود که برای محدود کردن دسترسی به تلگرام بهانهتراشی میکنند.
دوروف هدف این اقدامات را «سرکوب حق برخورداری از حریم خصوصی و آزادی بیان» توصیف کرده بود.
دوروف در روسیه متولد شد و فعالیت حرفهای خود را در این کشور آغاز کرد، اما بعدها به خارج رفت. او اکنون تابعیت امارات متحده عربی و فرانسه را نیز در اختیار دارد.
او پیش از راهاندازی تلگرام، شبکه اجتماعی ویکانتاکته را بنیان گذاشت که از آن بهعنوان معادل روسی فیسبوک یاد میشود.
دوروف در سال ۲۰۱۴ و در پی فشار مقامهای روسیه، باقیمانده سهام خود در این شرکت را فروخت.
مسکو فشار بر تلگرام را افزایش داده است
تلگرام در سال ۲۰۱۳ تاسیس شد و به گفته این شرکت، بیش از یک میلیارد کاربر دارد.
تلگرام بهطور گسترده در هر دو سوی جنگ روسیه و اوکراین استفاده میشود و یکی از محبوبترین برنامههای پیامرسان در روسیه است.
به نوشته آسوشیتدپرس، طرح اتهام علیه دوروف بخشی از تلاش طولانیمدت کرملین برای کنترل اینترنت است؛ روندی که پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ شدت گرفت.
مقامهای روسیه قوانین محدودکنندهای برای فعالیت در اینترنت به تصویب رساندهاند و وبسایتها و پلتفرمهایی را که از دستورهای دولت پیروی نمیکنند، مسدود کردهاند.
مسکو همچنین در حال توسعه ابزارهایی برای نظارت و کنترل ترافیک اینترنتی است.
فیسبوک، اینستاگرام و شبکه اجتماعی ایکس در روسیه ممنوع شدهاند. سرعت دسترسی به یوتیوب کاهش یافته و پیامرسانهایی مانند سیگنال و وایبر مسدود شدهاند. واتساپ و تلگرام نیز با محدودیتهایی روبهرو هستند.
برخی کاربران با استفاده از شبکههای خصوصی مجازی یا ویپیان این محدودیتها را دور میزنند، اما دولت روسیه بسیاری از خدمات ویپیان را نیز بهطور مرتب مسدود میکند.
روسیه پیامرسان مکس را جایگزین پلتفرمهای خارجی میکند
روسیه همزمان استفاده از پیامرسان داخلی «مکس» را ترویج میکند؛ پلتفرمی با حمایت دولت که مقامها و توسعهدهندگان آن را برنامهای جامع برای پیامرسانی، دریافت خدمات دولتی آنلاین، انجام پرداختها و دیگر امور معرفی میکنند.
منتقدان میگویند این پیامرسان ممکن است برای نظارت بر کاربران به کار رود.
مکس نیز اعلام کرده است در صورت درخواست مقامهای روسیه، دادههای کاربران را در اختیار آنها قرار خواهد داد.
به گفته کارشناسان، این پیامرسان از رمزگذاری سراسری استفاده نمیکند؛ نوعی فناوری که مانع دسترسی اشخاص ثالث به محتوای ارتباطات کاربران میشود.
پرونده روسیه تنها تحقیق قضایی علیه دوروف نیست. مقامهای فرانسه نیز در حال بررسی ادعاهایی هستند که بر اساس آنها، تلگرام برای مقابله با فعالیتهای مجرمانه در این پلتفرم اقدامات کافی انجام نداده و همکاری لازم را با درخواستهای نهادهای مجری قانون نداشته است.
دوروف در سال ۲۰۲۴ در پاریس بازداشت شد. اتهامهای مطرحشده در آن پرونده به استفاده از تلگرام برای فعالیتهای غیرقانونی، از جمله قاچاق مواد مخدر و انتشار تصاویر سوءاستفاده جنسی از کودکان، مربوط بود.
