نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در آنکارا در حال برگزاری است. معاون دبیرکل ناتو، در حاشیه این نشست، اعلام کرد ترکیه چند قرارداد نظامی تازه به ارزش بیش از ۶۵۰ میلیون دلار امضا کرده است. همزمان، رویترز گزارش داد وزیران خارجه ناتو در حاشیه نشست آنکارا با همتایان خود از بحرین، کویت، قطر و امارات درباره وضعیت تنگه هرمز دیدار و گفتوگو خواهند کرد.
فرزیا ثابتی، خبرنگار ایراناینترنشنال، گزارش میدهد
مارک روته، دبیرکل ناتو، خواستار «انقلاب» در صنایع دفاعی اعضای این ائتلاف شد و از شرکتهای این حوزه خواست در سرمایهگذاریهای خود ریسکپذیری بیشتری داشته باشند.
او سهشنبه ۱۶ تیر در سخنرانی خود در مجمع صنایع دفاعی ناتو در آنکارا گفت: «صنایع دفاعی در همه کشورهای حاضر در این نشست باید آماده پذیرش ریسک بیشتر باشند، چرا که تقاضا وجود دارد و شما از این موضوع بهخوبی آگاه هستید.»
او همچنین اعلام کرد آمریکا و شرکتهای بزرگ صنایع دفاعی آن مانند اندوریل، بوئینگ، جنرال داینامیکس، لاکهید مارتین و ریتیان، بر سر ابتکارهای جدیدی برای همکاری صنعتی با شرکتهای اروپایی از جمله دیهل، پیجیزد و راینمتال، به توافق رسیدهاند.
به گفته او، این توافقها امکان تولید، پشتیبانی و نگهداری توانمندیهای کلیدی آمریکایی از جمله تانکهای آبرامز، موشکهای آمرام، اتکمز، سامانه باراکودا، بمبهای هدایتشونده قطر کوچک و موشکهای استینگر را در خاک اروپا فراهم میکند.
در همین حال، مایکل دافی، معاون وزارت دفاع آمریکا، در حاشیه این نشست اعلام کرد ایالات متحده احتمال تولید موشکهای پیشرفته پاتریوت PAC-3 ساخت شرکت لاکهید مارتین را در خارج از خاک خود رد نمیکند.
نشست سران کشورهای عضو ناتو شامگاه ۱۶ تیر با ضیافت شام آغاز خواهد شد و تا ۱۷ تیر ادامه خواهد یافت.
تقویت همکاریهای اعضای ائتلاف
دبیرکل ناتو در ادامه اعلام کرد کشورهای عضو متعهد شدهاند در زمینه خرید، ذخیرهسازی، حملونقل و مدیریت مواد حیاتی مورد نیاز صنایع دفاعی با یکدیگر همکاری کنند.
روته گفت این ابتکار با مشارکت کشورهای بلژیک، کانادا، دانمارک، فنلاند، یونان، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ، اسپانیا، سوئد و ترکیه، به اجرا در خواهد آمد.
او افزود اعضای ائتلاف در ۵ سال آینده بیش از ۴۰ میلیارد دلار برای تقویت توانمندیهای ضدپهپادی خود سرمایهگذاری خواهند کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از مشاهده پهپادهای منتسب به روسیه در حریم هوایی کشورهای اروپایی مانند لهستان، فنلاند، لیتوانی، دانمارک و آلمان، منتشر شده است.
بررسی وضعیت تنگه هرمز در اجلاس ناتو
خبرگزاری رویترز گزارش داد وزیران امور خارجه کشورهای عضو ناتو ۱۶ تیر با همتایان خود از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس دیدار و گفتوگو خواهند کرد.
محور اصلی این دیدار، بررسی چالشهای امنیتی و تردد شناورها در تنگه هرمز خواهد بود.
رویترز نوشت در این نشست، طرح مشترک فرانسه و بریتانیا برای تشکیل یک ماموریت چندملیتی دریایی در این آبراه کلیدی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. طرحی که جمهوری اسلامی پیشتر آن را رد کرده است.
این نشست دیپلماتیک در حاشیه اجلاس سران ناتو در آنکارا برگزار میشود و وزیران خارجه بحرین، کویت، قطر و امارات متحده عربی را برای رایزنی گرد هم میآورد.
هرچند تهران و واشینگتن ۲۵ خرداد برای پایان جنگ به تفاهم دست یافتند، اما تنشهای پراکنده در آبهای منطقه همچنان ادامه دارد.
سپاه پاسداران بامداد ۱۶ تیر دو کشتی تجاری را در نزدیکی تنگه هرمز هدف حملات موشکی قرار داد.
روزنامه والاستریت ژورنال ۱۴ تیر نوشت بازگشت سریع بازار جهانی نفت به وضعیت پیش از جنگ، افزایش عرضه از سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس و احیای تدریجی ذخایر نفتی جهان میتواند از توان جمهوری اسلامی برای استفاده از تنگه هرمز بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات با آمریکا بکاهد.
سایه جنگ اوکراین بر نشست آنکارا
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ۱۶ تیر همزمان با ورود به آنکارا برای شرکت در نشست ناتو اعلام کرد کییف قصد دارد در حاشیه این اجلاس، توافقهای جدیدی درباره پهپادها و چندین حوزه دیگر با شرکای خود امضا کند.
زلنسکی از برنامه خود برای دیدار دوجانبه با ۲۰ تن از رهبران حاضر در اجلاس آنکارا خبر داد و ابراز امیدواری کرد نشست ناتو «قوی و ثمربخش» باشد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به تلاش برای تقویت پدافند هوایی اوکراین ادامه خواهیم داد. سامانههای جدید، موشکهای مورد نیاز آنها و همچنین موضوع اعطای مجوزهای تولید، همگی از اولویتهای ما هستند.»
همزمان، شرکت آلمانی راینمتال اعلام کرد از سوی یکی از اعضای ناتو مامور شده است چند هزار گلوله توپخانهای ۱۵۵ میلیمتری برای اوکراین تامین کند.
در سوی دیگر، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد مسکو این نشست را با دقت زیر نظر دارد.
او به خبرنگاران گفت: «این رویدادی است که برای ما اهمیت زیادی دارد. بدون تردید همه اخبار و اطلاعاتی را که از آنکارا منتشر میشود، از نزدیک دنبال خواهیم کرد.»
پسکوف افزود پیش از آغاز نشست اظهارات متعددی درباره روسیه مطرح شد که «درباره تعامل سازنده و گفتوگو نبود، بلکه ماهیتی تقابلی داشت».
او جزییات بیشتری در این خصوص ارائه نکرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۵ تیر گفت در جریان نشست ناتو درباره راههای پایان دادن به جنگ اوکراین گفتوگو خواهد کرد.
او وعده داد حلوفصل این مناقشه «بیش از آنچه مردم تصور میکنند»، نزدیک خواهد بود.
پسکوف نیز ابراز امیدواری کرد تلاشهای ترامپ برای برقراری صلح در منطقه سرانجام به نتیجه برسد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه در کنار رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، گفت اردوغان نیز نمیخواهد جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست یابد. او در عین حال درگیری آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی را «جنگ» نخواند و آن را «خلع سلاح هستهای ایران» توصیف کرد.
ترامپ گفت ترکیه، جمهوری اسلامی را «بهخوبی میشناسد» و در تلاشها برای پایان دادن به این درگیری، همراه با چند کشور دیگر، «نقش بسیار مهمی» ایفا کرده است.
او افزود: «آنها ایران را خیلی خوب میشناسند و از مشکلات مربوط به ایران آگاه هستند. ترکیه، همراه با چند کشور دیگر، در کمک به پایان دادن به این درگیری نقش بسیار مهمی داشته است.»
رییسجمهوری آمریکا درباره روابط خود با ترکیه و تلاشها برای پایان دادن به درگیری با جمهوری اسلامی گفت: «در مورد روابط ما، از جمله تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران، یا هر اسمی که میخواهید روی آن بگذارید؛ این حتی جنگ هم نیست، یک عملیات نظامی است؛ خلع سلاح هستهای ایران است.»
ترامپ همچنین گفت ترکیه «میتوانست وارد این درگیری شود، اما این کار را نکرد» و از این کشور به عنوان «یک قدرت نظامی بسیار قوی» یاد کرد.
او درباره رجب طیب اردوغان گفت: «فکر نمیکنم او هم بخواهد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند. از این بابت تقریبا مطمئنم؛ در واقع کاملا مطمئنم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با اشاره به جنگ اخیر با جمهوری اسلامی گفت از عملکرد ناتو «بسیار ناامید» شده است. او افزود: «به خاطر کاری که در ایران انجام دادیم، با ما رفتار خوبی نشد.»
ترامپ پس از ورود به آنکارا برای شرکت در نشست ناتو، برگزاری این نشست را «اتفاقی مهم» توصیف کرد.
او در پاسخ به پرسشی درباره میزان رضایتش از پیشرفت اعضای ناتو در افزایش هزینههای دفاعی گفت: «خواهیم دید. من از ناتو بسیار ناامید شدهام.»
رییسجمهوری آمریکا در حاشیه نشست با رجب طیب اردوغان همچنین گفت: «صادقانه بگویم، اگر نشست در ترکیه برگزار نمیشد، جایی که دوستم رهبری بسیار قدرتمند است، ممکن بود اصلا در این نشست شرکت نکنم.»
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، سلمان سلجوقی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از سوی شعبه دوم دادگاه انقلاب شاهرود به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به پنج سال حبس محکوم شده است.
بنا بر این گزارش، سلجوقی روز سوم اسفند ۱۴۰۴ پس از یورش ماموران لباسشخصی وزارت اطلاعات به منزلش بازداشت شد.
او در طول دوران بازداشت و روند رسیدگی قضایی از دسترسی به وکیل محروم بوده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در بیانیهای مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را «حاکم خودکامه» خواند و هشدار داد تصمیم او برای ابقای غلامحسین محسنی اژهای بهعنوان ریاست قوه قضاییه «تهدیدی جدی» علیه زندانیان و حقوق بشر در ایران است.
در بیانیه هفته صدوبیستوهشتم این کارزار که ۱۶ تیر منتشر شد، آمده است: «اژهای کارنامهای سراسر نقض حقوق بشر دارد و در چهار سال گذشته، رکورد بیشترین احکام اعدام را در سه دهه اخیر از آن خود کرده است.»
بر اساس این بیانیه، «حکومت نامشروع ولایت فقیه» از ابتدای تیر دستکم ۱۵ نفر را به دار آویخته و برای تعدادی از زندانیان جرائم عمومی و سیاسی «حکم غیرانسانی اعدام» را صادر کرده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» صدور حکم اعدام ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، از سوی ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب، را «قرون وسطایی» توصیف کرد و افزود روند رسیدگی به این پرونده در شرایطی ناعادلانه و تحت فشار نهادهای امنیتی انجام شده است.
این کارزار همچنین از صدور احکام اعدام برای شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ خبر داد و از کمال خانبابایی، زندانی زندان چوبیندر قزوین، وحید خانصنمی، محبوس در زندان تهران بزرگ، و مهدی ناظر و مهناز چاردولی بهعنوان افرادی نام برد که در روندی «ناعادلانه» و «ظالمانه» به اعدام محکوم شدهاند.
۱۰ تیر، مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، حذف موضوع حقوق بشر از تفاهمنامه اخیر تهران و واشینگتن را «نگرانکننده» توصیف کرد و هشدار داد مردم ایران در این توافق نادیده گرفته شدهاند.
او افزود وضعیت حقوق بشر در ایران پیش از جنگ، بهویژه پس از اعتراضات سراسری دیماه، «بحرانی» بود و اگر این موضوع در تفاهمنامه یا توافق نهایی با جمهوری اسلامی گنجانده نشود، خطر بازگشت به شرایط پیشین یا حتی تشدید سرکوب بهدلیل تداوم مصونیت از پاسخگویی وجود دارد.
فراخوان برای واکنش جهانی به «فاجعه انسانی» در زندانهای ایران
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در ادامه بیانیه خود، از نهادهای بینالمللی و «وجدانهای بیدار» خواست نسبت به «فاجعه انسانی» در زندانهای ایران واکنش نشان دهند.
در این بیانیه آمده است: «احکام اعدام در اصل در پشت درهای بسته و با فشار و شکنجههای روحی و جسمی در اتاقهای بازجویی صادر میشود.»
این کارزار خواستار افزایش فشار بر جمهوری اسلامی برای رعایت اصول دادرسی عادلانه شد و تاکید کرد بهویژه پروندههایی که مجازات آنها اعدام است، باید در دادگاههای علنی رسیدگی شوند.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» همچنین در آستانه ۱۸ تیر، سالروز کشته شدن شماری از دانشجویان در حوادث کوی دانشگاه در سال ۱۳۷۸، یاد «جانباختگان راه آزادی و برابری» را گرامی داشت.
در هفتههای اخیر، حکومت ایران موج جدیدی از سرکوب شهروندان را از طریق احضارها و بازداشتهای گسترده، صدور احکام سنگین حبس و افزایش چشمگیر اجرای حکم اعدام به راه انداخته است.
کنشگران بر این باورند که جمهوری اسلامی بهویژه پس از درگیری نظامی اخیر قصد دارد با ایجاد فضای رعب و وحشت، مانع از فوران دوباره خشم عمومی علیه بحرانهای فزاینده معیشتی و سیاسی شود.
اعتصاب غذا در ۵۷ زندان
اعضای «کارزار سهشنبههای نه به اعدام» در هفته صدوبیستوهشتم فعالیت خود، در اعتراض به سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی در ۵۷ زندان ایران دست به اعتصاب غذا زدند.
زندانهای مشارکتکننده در این حرکت اعتراضی عبارتند از:
زندان اوین (بندهای زنان و مردان)، زندان قزلحصار (واحدهای ۲، ۳ و ۴)، زندان مرکزی کرج، زندان فردیس کرج، زندان تهران بزرگ، زندان قرچک، زندان خورین ورامین، زندان چوبیندر قزوین، زندان اهر، زندان اراک، زندان لنگرود قم، زندان خرمآباد، زندان بروجرد، زندان یاسوج، زندان اسدآباد اصفهان، زندان دستگرد اصفهان، زندان شیبان اهواز، زندان سپیدار اهواز (بندهای زنان و مردان)، زندان نظام شیراز، زندان عادلآباد شیراز (بندهای زنان و مردان)، زندان فیروزآباد فارس، زندان دهدشت، زندان زاهدان (بندهای زنان و مردان)، زندان برازجان، زندان رامهرمز، زندان بهبهان، زندان بم، زندان یزد (بندهای زنان و مردان)، زندان کهنوج، زندان طبس، زندان مرکزی بیرجند، زندان مشهد، زندان گرگان، زندان سبزوار، زندان گنبدکاووس، زندان قائمشهر، زندان رشت (بندهای مردان و زنان)، زندان رودسر، زندان حویق تالش، زندان ازبرم لاهیجان، زندان دیزلآباد کرمانشاه، زندان اردبیل، زندان تبریز، زندان ارومیه، زندان سلماس، زندان خوی، زندان نقده، زندان میاندوآب، زندان مهاباد، زندان بوکان، زندان سقز، زندان بانه، زندان مریوان، زندان سنندج، زندان کامیاران، زندان ایلام و زندان کرمان.