بررسیهای تازه نشان میدهد جمهوری اسلامی، بهطور خاموش، به یکی از تهاجمیترین کاربران هوش مصنوعی در جنگ، فریب و سرکوب تبدیل شده است؛ ابزاری که برای حملات سایبری، تقویت پهپادها، هدف گرفتن زیرساختهای حیاتی، تولید دیپفیک و کنترل و سرکوب داخلی از آن بهره گرفته میشود.
بنیاد دفاع از دموکراسیها چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت در یک گزارش تحلیلی به استفاده گسترده حکومت ایران از هوش مصنوعی در حوزههای نظامی و امنیتی پرداخته است.
در این گزارش آمده است جمهوری اسلامی از هوش مصنوعی برای تقویت حملات سایبری علیه اهداف آمریکایی بهره میبرد. گروههای سایبری وابسته به حکومت ایران با استفاده از مدلهای زبانی و ابزارهای پیشرفته، حملات پیچیدهای طراحی کردهاند و در جریان جنگ اخیر، شرکتهای بزرگ تا سازمانها کوچک در آمریکا را هدف قرار دادهاند.
همچنین ایران با الگوبرداری از تجربه روسیه در جنگ اوکراین، در حال ارتقای پهپادهای خود با کمک هوش مصنوعی است؛ فناوری که میتواند به پهپادها کمک کند از سامانههای پدافندی عبور کنند و دقت بیشتری داشته باشند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که جمهوری اسلامی از آغاز جنگ، مراکز داده مرتبط با زیرساختهای هوش مصنوعی آمریکا در خلیج فارس، از جمله تاسیسات شرکتهایی مانند آمازون و مایکروسافت را هدف قرار داده وباعث اختلال در خدمات این شرکتها شده است.
این گزارش همچنین به استفاده گسترده از محتوای جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی اشاره میکند؛ از ویدیوهای ساختگی درباره حملات نظامی گرفته تا تولید محتوا برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی در داخل و خارج از کشور.
حکومت ایران همچنین از فناوریهای نظارتی مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله تشخیص چهره و ردیابی افراد پس از اعتراضات، نیز برای شناسایی و سرکوب معترضان استفاده میکند.
مجله نیویورکر هم در گزارشی که چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت منتشر شده به همین موضوع پرداخته و با اشاره به نقش غیرمستقیم اما موثر چین و روسیه در جنگ ایران نوشته است این دو کشور بدون دخالت نظامی، از طریق همکاریهای اقتصادی، زنجیرههای تامین و انتقال فناوری به تداوم توان حکومت ایران کمک میکنند.
به گفته مقامهای آمریکایی، بخشی از برنامه موشکی ایران بر پایه فناوریهای چینی شکل گرفته و چین همچنان قطعات با «کاربرد دوگانه» در اختیار تهران قرار میدهد.
در همین حال و همزمان با افزایش تنشها در خاورمیانه، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز چهارشنبه به پکن سفر کرد و با وانگ یی، وزیر خارجه چین، دیدار داشت. دیداری که به گزارش رسانهها بیارتباط با همکاریهای دو کشور در حوزههای مختلف از جمله تنشهای اخیر در خاورمیانه نیست.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
