اردوغان گفت موضوع جنگندههای اف-۳۵ مسئله تازهای نیست و آنکارا همچنان منتظر اجرای وعده تحویل پنج فروند از این جنگندههاست. او ابراز امیدواری کرد این موضوع در نشست ناتو روندی مثبت پیدا کند. اردوغان همچنین گفت در دیدار با دونالد ترامپ درباره جنگ روسیه و اوکراین گفتوگو خواهد کرد.
بخش مهمی از این جلسه به تشریح تحقیقات پلیس امور جنایی فدرال آلمان (BKA) و ارائه جزییات تازه از نحوه شناسایی اهداف، ارتباطات متهمان و سفرهای آنان به ایران اختصاص داشت.
این دادگاه چگونه است و در آن چه میگذرد؟
در سالن دادگاه، جایگاه خبرنگاران و تماشاگران با یک دیواره شفاف از جنس شیشه اکریلیک (پلکسیگلاس) از محل استقرار قضات، متهمان و وکلایشان جدا شده است. در بالانشین سالن، هیات قضایی متشکل از دو قاضی و یک منشی دادگاه، که هر سه زن هستند، ریاست جلسه را بر عهده دارند.
روی نیمکت متهمان، علی س.، مردی ۵۴ ساله، اهل افغانستان و دارای تابعیت دانمارک، به عنوان متهم ردیف اول نشسته است. در پشت سرش تواب م.، ۴۲ ساله، که او هم تبعه افغانستان است، به عنوان متهم ردیف دوم قرار دارد.
دفاع از هر دو متهم را وکلایی ایرانیتبار بر عهده دارند.
در سوی دیگر دیوار شفاف، جایی که بخشی از آن برای خبرنگاران و بخشی هم برای حاضران در نظر گرفته شده است، فولکر بک، رییس انجمن آلمان و اسرائیل، نشسته و با دقت به اظهارات یکی از شاهدان گوش میدهد و پیوسته یادداشت برمیدارد.
این نخستین بار نیست که نام او در پروندهای مرتبط با طرحهای تروریستی جمهوری اسلامی مطرح میشود و این بار نیز بنا بر کیفرخواست، یکی از اهداف احتمالی عملیات برنامهریزیشده بوده است.
دادگاه راس ساعت تعیین شده با سخنان یکی از مسئولان ارشد تحقیقات اداره پلیس امور جنایی فدرال آلمان (BKA) به عنوان شاهد آغاز میشود.
این مقام پلیس که او هم زن است، جزییات گستردهای از روند تحقیقات را نه از روی برگه که همه را از حفظ تشریح میکند.
محتویات آیفونهای متهم
به گفته او، تلفنهای همراه متهم اصلی برای مدت طولانی تحت شنود و نظارت قرار داشته و در چندین سفرش به نقاط مختلف، به طور مستمر تحت مراقبت ماموران امنیتی بوده است.
بر اساس تحقیقات، علی س. طی سال گذشته چندین بار به ایران سفر کرده و در جریان این سفرها با مقامهای بلندپایه جمهوری اسلامی و مسئولان مرتبط با نیروی قدس سپاه پاسداران دیدار کرده است.
متهم ردیف اول در یکی از این سفرها، در دی ماه سال گذشته، از برلین به ترکیه و سپس به ایران رفته و در آنجا با رابطان خود ملاقات میکند.
به گفته شاهد، او به طور مستمر به ایران سفر میکرده و حتی با مسئول بخش اسرائیل در نیروی قدس سپاه پاسداران نیز دیدار داشته است.
بخش قابل توجهی از اطلاعات پرونده از بررسی تلفن همراه متهم ردیف اول به دست آمده است.
بررسیها نشان داده که او پیش از سفر به برلین، نشانی فروشگاه کوشر متعلق به یهودیان را جستوجو کرده بوده و ماموران هنگام مراقبت از او، مشاهده کردهاند که مقابل یکی از این فروشگاهها ایستاده و با تلفن همراه خود مشغول تصویربرداری است.
نماینده پلیس فدرال امور جنایی میگوید: «در ظاهر به نظر میرسید که علی در حال مکالمه تلفنی است، اما ما میدانستیم که در واقع از محل فیلمبرداری میکند.»
تحقیقات همچنین نشان میدهد که متهم ردیف اول پس از بازگشت از ایران، علاوه بر جستوجوی نشانی فروشگاههای یهودیان، بهدنبال آدرس یوزف شوستر، رییس شورای مرکزی یهودیان آلمان، نیز بوده است.
اسنادی در صفحه نمایش بزرگ دادگاه ارائه میشود که حاوی تصاویر و اسکرینشاتهایی از گوشی علی س. است. عکسهایی از فولکر بک که در حافظه دستگاه او ذخیره شده است. موضوعی که به گفته شاهد، فرضیه برنامهریزی برای حمله به او را تقویت میکند.
قرار ملاقات در مکدونالد
علی س. به تنهایی نمیتوانسته است عملیاتی را که گفته میشود کارفرمایان سپاهیاش انجام آن را از او خواسته بودند، به سرانجام برساند. بنابراین باید گروهی را تشکیل میداده که هم انگیزه داشته باشد و هم بتواند به آن اعتماد کند.
او تواب م. را که یکی از شهروندان افغانستانی ساکن دانمارک است و «دستکم انگیزه مذهبی، ضد یهودی و اسرائیلی دارد»، انتخاب میکند. تواب جوانی بلند قد با ریشی کوتاه است که ریشش کمی هم سفید شده. او میپذیرد با علی همکاری کند.
عکسهای با کیفیتی از جلسه علی و تواب در دادگاه به نمایش گذاشته میشود که در رستوران مکدونالد تهیه شدهاند. دیدارهای این دو نفر که فکرش را نمیکردند دستگاههای اطلاعاتی تا این اندازه به آنان نزدیک باشند و رفت و آمدهایشان را ثبت کنند، اغلب در این رستوران برگزار میشده است .
شاهد دادگاه از چندین نام در دادگاه پرده برمیدارد که همگی از رابطان علی بودهاند؛ از حاج علی و کاظم تا وحید و ....
تصاویر پروفایل (آواتار) برخی از رابطان او در دادگاه به نمایش گذاشته میشود که دارای نمادهای ضدیهودی و ضداسرائیلی هستند.
پیامرسان تلگرام یکی از ابزارهای ارتباطی متهمان با کارفرمایان سپاهی آنان بوده است.
طرح اجیر کردن زنان برای اقدام تروریستی
کارفرمای علی س. به او دستور داده فروشگاه مواد غذایی کوشر را به آتش بکشد. اما این کار باید بهوسیله افرادی انجام شود که دو انگیزه داشته باشند: نیاز مالی داشته باشند، و از اسرائیل و یهودیان متنفر باشند.
نماینده پلیس فدرال امور جنایی فاش میکند که علی این موضوع را با دخترش در میان میگذارد و از او میپرسد آیا زنی فلسطینی یا سومالیایی را میشناسد که به پول نیاز داشته باشد و حاضر شود در ازای دریافت ۳۰ هزار کرون دانمارک (معادل تقریبی چهار هزار یورو)، یکی از فروشگاههای یهودیان را به آتش بکشد؟
به نظر میرسد علی و همدست او قرار بوده عملیاتی پیچیده انجام دهند که چند بُعدی باشد.
وقتی میان دو متهم صحبت از تهیه اسلحه بوده، این یعنی قرار بوده افرادی هم کشته شوند.
دادگاه عالی هامبورگ در ۱۷ جلسه باقی مانده این موضوع را نیز بررسی خواهد کرد و علی و تواب هم که فعلا نگرانی در چهرهشان دیده نمیشود، با کمک وکلای ایرانیتبارشان آزادانه از خود دفاع خواهند کرد؛ بدون دستبند و بدون فشار و تهدید.
و اما فولکر برای دومین بار چهره افرادی را میبیند که متهم به طرحریزی برای قتل او هستند.
او میگوید از اینکه قاتلان احتمالیاش بازداشت شدهاند حس رضایت دارد اما درونش آرام نیست.
نهادهای امنیتی آلمان در ماههای اخیر نسبت به افزایش تهدیدهای جمهوری اسلامی در اروپا هشدار دادهاند.
سازمان اطلاعات داخلی آلمان پیشتر اعلام کرده است جمهوری اسلامی ممکن است پس از تحولات اخیر منطقه، دامنه عملیاتهای اطلاعاتی و تروریستی خود را در اروپا گسترش دهد.
هشداری که این پرونده، از نگاه مقامهای امنیتی، یکی از نمونههای عملی آن به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کشورهای اروپایی صبح سهشنبه ۱۶ تیر بهصورت رسمی این قراردادها را در مجمع صنایع دفاعی ناتو اعلام خواهند کرد.
این مجمع پیش از ورود دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به آنکارا برای دیدار با رجب طیب اردوغان، همتای او در ترکیه، و شرکت در اجلاس ناتو برگزار میشود.
نشست سران ناتو شامگاه ۱۶ تیر با ضیافت شام آغاز خواهد شد و تا ۱۷ تیر ادامه خواهد یافت.
مارک روته، دبیرکل ناتو، ۱۵ تیر اعلام کرد کشورهای اروپایی در پی افزایش نگرانیها از تهدیدهای روسیه، بهویژه پس از آغاز جنگ اوکراین، هزینههای دفاعی خود را «بهطور چشمگیری» افزایش دادهاند و فشارهای ترامپ نیز در این روند نقش مهمی داشته است.
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، کشورهای اروپایی را به اتکای بیش از حد به آمریکا برای تامین امنیت خود متهم کرده است.
روته با اشاره به روند افزایش هزینههای دفاعی افزود: «اکنون در حال ایجاد ائتلافی هستیم که پایدار باشد و آمریکا بداند این یک توافق منصفانه است.»
او ماه گذشته خبر داده بود اعضای اروپایی ناتو و کانادا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال پیش از آن، ۹۰ میلیارد دلار بر بودجه دفاعی خود افزودهاند و مجموع هزینههای دفاعی آنها به بیش از ۵۷۰ میلیارد دلار رسیده است. رقمی که از رشد حدود ۲۰ درصدی در یک سال حکایت دارد.
رویترز نوشت جزییات قراردادهای تسلیحاتی تا زمان اعلام رسمی، محرمانه نگه داشته شده تا ناتو پیش از آغاز نشست آنکارا، بیشترین بازتاب رسانهای را ایجاد کند.
با این حال، دیلان یشیلگوز، وزیر دفاع هلند، ۱۵ تیر اعلام کرد کشورش از قراردادها و برنامههایی به ارزش بیش از سه میلیارد یورو، از جمله همکاری با بلژیک در زمینه پدافند هوایی و با بریتانیا در حوزه کشتیها در نیروی دریایی، رونمایی خواهد کرد.
چهار منبع آگاه نیز هفته گذشته به رویترز گفتند ناتو قصد دارد ناوگان فرسوده هواپیماهای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد آواک ساخت آمریکا را با هواپیماهای گلوبالآی ساخت شرکت سوئدی ساب جایگزین کند.
اختلاف بر سر جنگ ایران
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی یکی دیگر از محورهای اصلی تنش میان واشینگتن و متحدانش در ناتو بوده است.
ترامپ در ماههای اخیر با انتقاد از اعضای ناتو، آنها را به حمایت نکردن کافی از ایالات متحده در جنگ ایران متهم کرده است.
او حتی هشدار داده که ممکن است واشینگتن را از ناتو خارج کند یا به تعهدات دفاع متقابل این ائتلاف پایبند نماند.
در سوی دیگر، مقامهای اروپایی تاکید دارند با وجود آنکه پیش از آغاز جنگ ایران با آنها مشورتی نشده بود، بیشتر کشورهای عضو ناتو به تعهدات خود برای در اختیار گذاشتن حریم هوایی و پایگاههای نظامی به آمریکا عمل کردند.
این در حالی است که بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی در جریان جنگ اخیر به افزایش قیمت جهانی انرژی انجامید و اقتصاد اروپا و دیگر نقاط جهان را تحت تاثیر قرار داد.
به گزارش رویترز، ایالات متحده روند خارج کردن بخشی از نیروهای خود از اروپا را آغاز کرده و تجهیزات اختصاصیافته به برنامههای دفاعی ناتو، نظیر یک ناو هواپیمابر، هواپیماهای سوخترسان، جنگندهها و پهپادها را کاهش داده است.
آمریکا همچنین روند بازنگری ششماهه درباره چشمانداز حضور نظامی خود در اروپا را آغاز کرده است.
رویترز در ادامه نوشت مقامهای اروپایی انتظار دارند ترامپ در نشست آنکارا بار دیگر انتقادهای خود را از ناتو مطرح کند، اما امیدوارند اردوغان و روته با استفاده از روابط نزدیک خود با رییسجمهوری آمریکا، مانع تشدید تنشها شوند.
با این حال، مقامهای اروپایی با توجه به ادامه اختلافات بر سر گرینلند و ایران و همچنین روابط پرفراز و نشیب ترامپ با برخی رهبران اروپایی، از جمله تنش اخیر او با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نسبت به دستیابی به نتیجهای مثبت در نشست ناتو اطمینان ندارند.
