جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد یکی از اهداف واشینگتن در مذاکرات اخیر، ایجاد سازوکاری برای چگونگی استفاده حکومت ایران از داراییهای مسدودشده خود در صورت آزادسازی آنها بوده است.
ونس دوشنبه اول تیر در نشستی خبری در محل برگزاری مذکرات در سوئیس گفت هدف این سازوکار آن است که اطمینان حاصل شود این منابع مالی به مردم ایران کمک کند و صرف حمایت از «فعالیتهای تروریستی» نشود.
او افزود جرد کوشنر، از اعضای هیات آمریکایی، با همکاری مقامهای قطری طرحی را ارائه کرده است که بر اساس آن، در صورت آزادسازی داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی، ایالات متحده و قطر بر نحوه مصرف این منابع نظارت خواهند داشت و هرگونه هزینهکرد باید به تایید آنها برسد.
به گفته معاون رییسجمهوری ایالات متحده، این منابع مالی برای خرید محصولات کشاورزی آمریکایی از جمله سویا، ذرت و گندم اختصاص خواهد یافت تا در اختیار مردم ایران قرار گیرد.
ونس ساعاتی بعد، هنگام خروج از سوئیس، درباره صدور مجوز ورود بازرسان تسلیحاتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران از سوی جمهوری اسلامی، گفت صدور این اجازه بسیار مهم است اما باز هم باید ببینیم در صورت ورود بازرسان به ایران، واقعا اجازه انجام چه کارهایی به آنها داده میشود.
ونس تاکید کرد: «این موضوع همچنان بخشی از مذاکرات ما خواهد بود.»
این اظهارات ونس در حالی بیان شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، عصر دوشنبه در توییتی اعلام کرد که جمهوری اسلامی با ورود بازرسان آژانس موافقت کرده است و در ازای این موافقت، مجوزی ۶۰ روزه برای تعلیق همه تحریمها و محدودیتهای نفتی آنها صادر شد.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت پس از «گفتوگوهای سازنده» میان تهران و واشینگتن در نخستین روز مذاکرات فنی سوئیس، این وزارتخانه با تعلیق موقت برخی تحریمها، فروش نفت ایران را تا ماه اوت مجاز اعلام کرد.
پس از این اظهارات خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، ایرنا، به نقل از مقامهای مطلع گزارش داد که در جریان مذاکرات یکشنبه در سوئیس «در مورد پرونده هستهای مذاکرهای انجام نداده و تعهد جدیدی نپذیرفته است.»
دونالد ترامپ، در واکنش دیگری به این موضوع، در شبکه اجتماعی تروث سوشال، نوشت همه آگاهند که حکومت ایران با بازرسیهای گسترده تسلیحاتی در آینده «موافقت خواهد کرد».
۳۰ خرداد، والاستریت ژورنال گزارش داد واشینگتن و دوحه در حال بررسی سازوکاری هستند که به تهران اجازه میدهد به بخشی از داراییهای بلوکهشده خود دسترسی پیدا کند.
این روزنامه نوشت این اقدام که از شش میلیارد دلار دارایی جمهوری اسلامی در قطر آغاز میشود، یکی از نخستین مشوقهای اقتصادی تفاهم اخیر به شمار میرود.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
نخستین روز مذاکرات تهران و واشینگتن در سوئیس ۳۱ خرداد با توافق بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز پایان یافت.
ونس: مقامهای جمهوری اسلامی مذاکرات را ترک نکردند
معاون رییسجمهوری آمریکا در ادامه نشست خبری، در واکنش به برخی گزارشها درباره وقوع تنش در مذاکرات بهدلیل اظهارات ترامپ گفت مقامهای جمهوری اسلامی «تهدید به ترک مذاکرات کردند یا دستکم در شبکههای اجتماعی چنین تهدیدهایی مطرح شد، اما ما دیروز تا مدتها بعد از ساعت یک بامداد در حال مذاکره بودیم».
ونس اضافه کرد: «حتی همین حالا که ما صحبت میکنیم، تیم فنی آنها هنوز در بورگناشتوک حضور دارد و با تیم فنی ما مشغول کار است.»
به گفته او، واشینگتن به تهران هشدار داده است طرح اظهارات «تحریکآمیز» و «کُریخوانی» با واکنش دولت آمریکا روبهرو خواهد شد.
ونس ادامه داد: «وقتی تهدیدهایی مطرح میشود که با واقعیتهای موجود همخوانی ندارد، باید پذیرفت که رییسجمهور ترامپ برای روشن کردن واقعیتها و ارائه روایت درست واکنش نشان خواهد داد.»
۳۱ خرداد، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نوشت هیات جمهوری اسلامی در اعتراض به اظهارات اخیر ترامپ محل مذاکرات سوئیس را ترک کرده است.
ترامپ پیشتر هشدار داده بود اگر جمهوری اسلامی مانع از دردسر حزبالله نشود، آمریکا حکومت ایران را شدیدتر هدف قرار خواهد داد.
ونس در پایان سفر خود به سوئیس، در نشست رسانهای دیگری، در پاسخ به پرسشی درباره برداشت او از نحوه رفتار تیم جمهوری اسلامی هنگام ورود به اتاق مذاکرات چهارجانبه گفت: «ماههاست زمان زیادی را صرف کار با ایرانیها کردهام. آنها گاهی مذاکرهکنندگانی گیجکنندهاند. نسبت به آنچه آنها در شبکههای اجتماعی بازتاب میدهند با تردید نگاه کنید. آنچه ما احساس میکنیم این است که مذاکرات در حال پیشرفت است، اما چیزی که آنها مینویسند ممکن است متفاوت باشد.»
ونس: جمهوری اسلامی باید حزبالله را مهار کند
معاون رییسجمهوری ایالات متحده در ادامه با اشاره به تحولات لبنان اعلام کرد حضور نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان ناشی از نگرانی نسبت به حملات حزبالله است.
ونس افزود جمهوری اسلامی «باید حزبالله را مهار کند و بر فعالیتهای آن کنترل بیشتری اعمال کند».
او تاکید کرد با وجود چالشها و پیچیدگیهای موجود، امکان دستیابی به راهحلی وجود دارد که ضمن حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان، امنیت اسرائیل نیز تامین شود.
به گفته ونس، مقامهای آمریکایی در طول مذاکرات سوئیس بهطور مستمر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و همچنین مقامهای کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و لبنان در تماس بودهاند.
او افزود توافق مورد نظر طرحی نیست که واشینگتن بخواهد آن را به کشورهای منطقه تحمیل کند.
شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست اول تیر در مقالهای نوشت حمله اخیر حزبالله در جنوب لبنان که به کشته شدن چهار نظامی اسرائیلی انجامید، محدودیتهای تفاهم اخیر میان واشینگتن و تهران را آشکار میکند و نشان میدهد اسرائیل همچنان در مرزهای شمالی خود با «تهدیدات فعال» روبهرو است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
