بورگناشتوک، اقامتگاه لوکس در سوئیس با سابقه میزبانی صلحهای نیمهتمام از قبرس تا اوکراین، قرار است در مهلت ۶۰ روزه آتشبس میزبان مقامهای آمریکا و جمهوری اسلامی باشد. اما در این اقامتگاه مشرف به دریاچه لوسرن چه گذشته و آیا این مکان برای مذاکرات حساس سیاسی خوشیمن بوده است؟
این اقامتگاه کوهستانی مشرف به دریاچه لوسرن، قرار بود محل برگزاری مراسم رسمی امضای یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی باشد. اما امضاها زودتر از موعد انجام و این مراسم لغو شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه ۲۷ خرداد یادداشت تفاهم را امضا کردند. محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز ۲۸ خرداد آن را امضا و سفرش به بورگناشتوک را لغو کرد.
به این ترتیب، مراسم رسمی امضا در بورگناشتوک دیگر برگزار نمیشود. با این حال، این اقامتگاه همچنان زیر تدابیر امنیتی گسترده قرار دارد.
مسیری که به این مجموعه میرسد از حدود هزار متر مانده به محل بسته شده و حضور نیروهای پلیس و تدابیر امنیتی نشان میدهد احتمال دیدار رو در روی مقامهای جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان وجود دارد.
از ژنو به ارتفاعات آلپ
ابتدا قرار بود مراسم امضای یادداشت تفاهم در ژنو برگزار شود. اما وزارت امور خارجه سوئیس اعلام کرد که میانجیهای پاکستانی و قطری و همچنین آمریکا و جمهوری اسلامی خواستار برگزاری مراسم در بورگناشتوک شدند.
انتخاب این اقامتگاه، به خودی خود پیامی سیاسی داشت. جایی دور از هیاهوی پایتختها، قابل کنترل از نظر امنیتی، مشرف به دریاچه لوسرن و در ارتفاعات آلپ در مرکز سوئیس. مکانی که هم برای عکسهای تاریخی ساخته شده و هم برای مذاکرات پشت درهای بسته.
سوئیس برای تامین امنیت این رویداد حدود دو هزار سرباز را به کار گرفته و منطقه پرواز ممنوع بر فراز کوه بورگناشتوک اعمال شده است. حتی پس از لغو مراسم رسمی امضا، تدابیر امنیتی در اطراف مجموعه ادامه دارد. نشانهای از اینکه پرونده بورگناشتوک هنوز بسته نشده است.
یک شب اقامت، ۲۳۶ میلیون تومان
بورگناشتوک فقط یک محل دیپلماتیک نیست. یکی از مجللترین اقامتگاههای سوئیس است. مجموعهای لوکس بر فراز دریاچه لوسرن، با منظره کوههای آلپ، استخرهای رو به دریاچه، اسپا، سوئیتهای گرانقیمت و رستورانهایی که بیشتر برای جهان اشراف و ثروت طراحی شدهاند تا سیاستمدارانی که درباره آتشبس مذاکره میکنند.
بر اساس نرخهای دیدهشده هنگام تنظیم این گزارش، قیمت یک شب اقامت در این مجموعه حدود هزار و ۵۰۶ دلار است. یعنی نزدیک به ۲۳۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.
این مجموعه یک رستوران ایرانی فوقلوکس هم دارد. رستورانی به نام «پریسا» با منظره دریاچه و کوهستان. در منوی این رستوران، یک پرس چلو کوبیده حدود ۷۰ دلار قیمت دارد. رقمی نزدیک به ۱۱ میلیون تومان.
اقامتگاه قدرت، شهرت و دیپلماسی
سابقه بورگناشتوک به سال ۱۸۷۳ بازمیگردد. این اقامتگاه سالها محل رفتوآمد رهبران سیاسی، چهرههای مشهور و ستارههای سینما بوده است.
آدری هپبورن در سال ۱۹۵۴ در کلیسای کوچک همین مجموعه ازدواج کرد. نامهایی مانند جیمی کارتر، ایندیرا گاندی، بریژیت باردو و سوفیا لورن نیز در تاریخ این اقامتگاه دیده میشود. بخشی از شهرت جهانی بورگناشتوک هم به سینما بازمیگردد. عوامل فیلم «گلدفینگر» از مجموعه جیمز باند در سال ۱۹۶۴ در هتل پالاس این مجموعه اقامت داشتند.
اما در کنار این تاریخ پرزرقوبرق، بورگناشتوک یک چهره سیاسی دیگر هم دارد. اقامتگاهی برای مذاکرات دشوار. جایی که پروندههای بزرگ با امید صلح به آن رسیدهاند، اما بسیاری از آنها با صلح پایدار از آن خارج نشدهاند.
صلحهایی که در بورگناشتوک به مقصد نرسیدند
بورگناشتوک سابقه میزبانی چند تلاش مهم دیپلماتیک را دارد، اما کارنامه این اقامتگاه نشان میدهد که شکوه کوهستان و امنیت چندلایه، الزاما به معنای تولد یک صلح پایدار نیست.
در سال ۲۰۰۲، دولت سودان و جنبش آزادیبخش خلق سودان در بورگناشتوک توافق آتشبس کوههای نوبا را امضا کردند. این توافق در زمان خود مهم بود و برای توقف درگیریها در آن منطقه طراحی شد، اما صلح جامع و نهایی سودان نبود. بورگناشتوک در این پرونده، محل یک آتشبس بود، نه پایان جنگ.
دو سال بعد، در سال ۲۰۰۴، یکی از حساسترین تلاشها برای حل بحران قبرس در همین اقامتگاه برگزار شد. نمایندگان یونانیهای قبرس و ترکهای قبرس، با حضور یونان و ترکیه و تحت نظارت سازمان ملل، برای نهایی کردن طرح عنان به بورگناشتوک رفتند.
اما طرح صلح از همین مسیر به نتیجه نرسید. در همهپرسی بعدی، ترکهای قبرس به طرح رای مثبت دادند، اما یونانیهای قبرس آن را رد کردند. قبرس همچنان تقسیمشده ماند و بورگناشتوک، به جای ثبت شدن به عنوان محل پایان بحران، به یکی از ایستگاههای ناکامی آن تبدیل شد.
در ژوئن ۲۰۲۴ نیز بورگناشتوک میزبان اجلاس صلح اوکراین بود. چندین هیات از کشورهای مختلف در این اقامتگاه گرد هم آمدند تا درباره چارچوبی برای صلح عادلانه و پایدار در اوکراین گفتوگو کنند. اما جنگ روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد.
مهلت ۶۰ روزه در اقامتگاه صلحهای نیمهتمام
اکنون پرونده آمریکا و جمهوری اسلامی نیز به تاریخ سیاسی بورگناشتوک اضافه شده است. پروندهای که با یک یادداشت تفاهم ۶۰ روزه آغاز شده، اما هنوز معلوم نیست به توافقی پایدار ختم شود یا فقط توقفی کوتاه در مسیر بحرانهای بعدی باشد.
