واشینگتنپست گزارش داد نهادهای اطلاعاتی آمریکا به دولت دونالد ترامپ هشدار دادهاند که اسرائیل احتمالا اقداماتی انجام خواهد داد تا توافق نوپای تهران و واشینگتن را تضعیف کند. این نگرانی به ادامه درگیریها در لبنان و فشارهای سیاسی بر بنیامین نتانیاهو گره خورده است.
به گزارش جمعه ۲۹ خرداد این روزنامه، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد اسرائیل مصمم به ادامه عملیات نظامی علیه حزبالله در لبنان است. هدفی که با یکی از محورهای اصلی تفاهمنامه تازه میان آمریکا و جمهوری اسلامی، یعنی پایان درگیریها در لبنان، در تضاد قرار دارد.
این ارزیابی در شرایطی مطرح شده است که تنش میان دولت نتانیاهو و مقامهای دولت ترامپ افزایش یافته است.
مقامهای آمریکایی در روزهای اخیر علنا به اسرائیل هشدار دادهاند از حملاتی که میتواند تفاهم بهدست آمده میان واشینگتن و تهران را از مسیر خارج کند، بپرهیزد.
اسرائیل ۲۹ خرداد در واکنش به حمله پهپادی حزبالله که به کشته شدن چهار سرباز اسرائیلی انجامید، حملاتی را در جنوب لبنان انجام داد.
همزمان با ادامه درگیریها، مقامهای آمریکایی و جمهوری اسلامی اعلام کردند مذاکراتی را که قرار بود جمعه در سوئیس آغاز شود، به تعویق انداختهاند.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز سفر برنامهریزیشده خود را برای شرکت در این مذاکرات، لغو کرد.
فشارهای داخلی بر نتانیاهو
بهنوشته واشینگتنپست، یکی از گزارشهای اطلاعاتی آمریکا که این هفته در میان مقامهای دولت ترامپ توزیع شد، نتیجه گرفته است بقای سیاسی نتانیاهو در آستانه انتخابات سراسری پاییز در اسرائیل، به این وابسته است که به افکار عمومی نشان دهد حاضر به خروج نیروهایش از لبنان نیست و همچنان بر تشدید فشار بر حزبالله اصرار دارد.
این گزارش همچنین به نارضایتی اسرائیل از مفاد تفاهمنامه ترامپ با تهران اشاره میکند.
بهگفته مقامهای فعلی و پیشین آمریکا، اسرائیل معتقد است این توافق میتواند هدف گستردهتر دولت این کشور برای حفظ حداکثر فشار بر جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
یک مقام پیشین آمریکایی به واشینگتنپست گفت اسرائیل بر این باور است که توافق جدید ممکن است آزادی عمل این کشور را در مقابله با حزبالله محدود کند.
با این حال، مقامهای دولت ترامپ تاکید دارند مفاد توافق مانع پاسخ اسرائیل به حملات احتمالی حزبالله نمیشود و نگرانیهای اسرائیل در مقایسه با ضرورت دستیابی به توافق و بازگشایی تنگه هرمز، اهمیت کمتری دارد.
بهگفته یکی از مقامهای آمریکایی، هرگونه توقف درگیریها یا خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان در داخل اسرائیل بهعنوان شکست سیاسی نتانیاهو تلقی خواهد شد.
در مقابل، یک مقام ارشد دولت اسرائیل در پاسخ به درخواست واشینگتنپست برای اظهار نظر گفت عملیات نظامی اسرائیل در لبنان «صرفا با هدف دفاع از شهروندان اسرائیلی در برابر حملات مستمر حزبالله» انجام میشود.
توافقی شکننده
واشینگتنپست در گزارش خود به حمایت گسترده افکار عمومی اسرائیل از ادامه عملیات علیه حزبالله اشاره کرد.
بر اساس نظرسنجی موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل در ماه می، ۷۰ درصد یهودیان اسرائیلی از تشدید نبرد با حزبالله حمایت میکنند.
تحلیلگران سیاسی اسرائیلی نیز معتقدند عقبنشینی نظامی از لبنان از سوی بسیاری از رایدهندگان بهعنوان نشانه شکست تعبیر خواهد شد.
یک مقام آمریکایی دیگر به واشینگتنپست گفت حتی اگر اسرائیل دامنه حملات خود را گسترش ندهد، ادامه حضور نیروهایش در جنوب لبنان میتواند توافق شکننده میان آمریکا و حکومت ایران را با خطر جدی مواجه کند: «ادامه اشغال بخشی از لبنان نسخهای برای فاجعه است. بدون خروج کامل اسرائیل، احتمال ازسرگیری درگیری میان ارتش اسرائیل و حزبالله تقریبا قطعی است.»
در همین حال، برخی مقامهای اسرائیلی مواضعی تند اتخاذ کردهاند.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، ۲۹ خرداد در شبکههای اجتماعی نوشت: «برای هر اشکی که یک مادر اسرائیلی بریزد، هزار مادر لبنانی باید گریه کنند. تمام لبنان باید بسوزد.»
خطر اصطکاک با ترامپ
دنی سیترینوویچ، تحلیلگر پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، به واشینگتنپست گفت نتانیاهو با خطر «اصطکاکی بزرگ» با ترامپ روبهروست. رییسجمهوریای که به گفته او به درخواست نتانیاهو وارد جنگ با جمهوری اسلامی شد، اما اکنون به دنبال «تثبیت توافق با تهران» است.
او افزود: «بیبی (نتانیاهو) در موقعیت بسیار دشواری قرار دارد. او میبیند بزرگترین رقیبش، یعنی حکومت ایران، با کمک دولت آمریکا تقویت میشود و نمیتواند کار زیادی در این باره انجام دهد.»
واشینگتنپست یادآوری کرد که نتانیاهو در دو هفته متوالی حملاتی را علیه بیروت انجام داد. حملاتی که بهگفته این روزنامه، توافق شکننده مورد نظر ترامپ را در معرض خطر قرار داد.
یکی از این حملات در ۱۷ خرداد، جمهوری اسلامی را به شلیک موشکهای بالستیک برای پاسخگویی واداشت و تنها پس از مداخله کاخ سفید، تنشها کاهش یافت.
با وجود امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن، نتانیاهو و متحدانش همچنان تاکید میکنند نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان خارج نخواهند شد و حملات علیه اهداف مورد نظر خود را ادامه خواهند داد؛ حتی اگر این موضوع به نارضایتی ترامپ منجر شود.
در واکنش، ونس ۲۸ خرداد به خبرنگاران گفت: «دونالد ترامپ تنها رهبر جهان است که در این مقطع نسبت به اسرائیل رویکردی همدلانه دارد و در عین حال رهبر قدرتمندترین کشور جهان است. اگر من عضو کابینه دولت اسرائیل بودم، احتمالا تنها متحد قدرتمندی را که برایم باقی مانده مورد حمله قرار نمیدادم.»
بر اساس این گزارش، ارتش اسرائیل بیش از ۵۰۰ کیلومتر مربع از خاک لبنان را در کنترل خود دارد و برای ایجاد آنچه «منطقه حائل امنیتی» مینامد، بیش از یک میلیون نفر را از خانههایشان آواره کرده است.
مقامهای لبنانی میگویند از زمان آغاز عملیات اسرائیل در اواسط اسفند، بیش از سه هزار نفر در این کشور کشته شدهاند.
با این حال، آرون دیوید میلر، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی و مشاور پیشین دولتهای جمهوریخواه و دموکرات آمریکا، معتقد است اگر تهران نتواند حملات حزبالله را به شمال اسرائیل مهار کند، نتانیاهو صرفنظر از خواستههای ترامپ به این حملات پاسخ خواهد داد.
او گفت: «فرقی نمیکند ترامپ چه بگوید. نتانیاهو واکنش نشان خواهد داد.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
