کاهش بهای جهانی نفت در پی افزایش امیدها به توافق میان حکومت ایران و آمریکا
بهای نفت در معاملات روز جمعه کاهش یافت؛ به طوری که نفت خام برنت با افت ۱.۳ درصدی به ۸۹.۲۱ دلار و نفت وست تگزاس اینترمدیت با کاهش ۱.۴ درصدی به ۸۶.۵۴ دلار در هر بشکه رسید. نفت مربان امارات نیز بیش از سه درصد افت کرد و به ۸۷.۲۵ دلار رسید.
این کاهش در حالی رخ میدهد که انتشار مجموعهای از گزارشها درباره نزدیک شدن تهران و واشینگتن به یک تفاهم سیاسی، بخشی از نگرانی معاملهگران درباره گسترش درگیریها در خلیج فارس و اختلال در عرضه نفت را کاهش داده است.
بازارها در روزهای گذشته بخشی از افزایش قیمت نفت را بر پایه ریسک تشدید تنشها و احتمال اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز قیمتگذاری کرده بودند و اکنون نشانههای پیشرفت دیپلماتیک موجب کاهش بخشی از این «حق بیمه ریسک» شده است.
تامی پیگات، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، اعلام کرد هیاتهای اسرائیل و لبنان امروز در چهارمین دور مذاکرات مستقیم که با میانجیگری آمریکا برگزار شد، دیدار کردند.
او گفت در مسیرهای سیاسی و امنیتی پیشرفتهایی حاصل شده و این مذاکرات با هدف دستیابی به توافقی جامع برای تقویت حاکمیت لبنان و تامین امنیت اسرائیل ادامه دارد.
به گفته پیگات، آمریکا همچنان به تسهیل این مذاکرات متعهد است و دور بعدی گفتوگوها برای پنجشنبه برنامهریزی شده است.
شبکه فاکسنیوز گزارش داد که دولت دونالد ترامپ در حال آمادهسازی برای انتقال گروهی از پناهجویان ایرانی و دیگر مهاجران به جمهوری آفریقای مرکزی در چارچوب یک توافق جدید با کشور ثالث است؛ اقدامی که به گفته این رسانه میتواند از همین هفته آغاز شود.
بر اساس این گزارش، نخستین پرواز در چارچوب این توافق ممکن است از پنجشنبه انجام شود و حدود ۲۰ نفر را شامل شود. فاکسنیوز نوشت که در میان این افراد، شهروندانی از ایران، سوریه و افغانستان و همچنین یک شهروند ترکیه حضور دارند.
این گزارش میگوید دولت ترامپ در ماههای اخیر استفاده از توافقهای اخراج به کشورهای ثالث را گسترش داده است؛ سازوکاری که به دولت آمریکا امکان میدهد مهاجرانی را که امکان بازگرداندن آنها به کشورهای مبدا وجود ندارد، به کشورهای دیگر منتقل کند. واشنگتن پیشتر نیز توافق مشابهی با جمهوری دموکراتیک کنگو برای پذیرش برخی مهاجران اخراجی منعقد کرده بود.
فاکسنیوز در تشریح شرایط جمهوری آفریقای مرکزی نوشت که این کشور از زمان استقلال از فرانسه در سال ۱۹۶۰ با بیثباتی سیاسی گسترده، کودتاهای متعدد، ضعف حاکمیت مرکزی و شورشهای مسلحانه روبهرو بوده است. به نوشته این رسانه، خشونتهای طولانیمدت در این کشور خطر وقوع جنایتهای گسترده علیه غیرنظامیان را افزایش داده است.
در همین حال، وکلای مدافع حقوق مهاجران نسبت به توافق جدید اعتراض کردهاند. فاکسنیوز گزارش داد که در میان افراد در نظر گرفتهشده برای این پرواز، دو زن ایرانی نیز حضور دارند که در نوامبر ۲۰۲۴ وارد ایالات متحده شدند و از سوی یک قاضی مهاجرت حکم «تعلیق اخراج» دریافت کردهاند.
امیلی تروستل، وکیل این دو زن، به فاکسنیوز گفته است که موکلانش در صورت بازگردانده شدن به ایران با خطر شکنجه و آزار و اذیت روبهرو خواهند شد. به گفته او، یکی از این زنان پس از گرویدن به مسیحیت غسل تعمید گرفته و دیگری از فعالان دموکراسیخواه ایرانی است.
بر اساس این گزارش، هر دو زن پس از ورود به آمریکا بازداشت شدند، اما با ارائه درخواست پناهندگی موفق شدند از یک قاضی مهاجرت حکم حمایت در برابر اخراج دریافت کنند.
فاکسنیوز به نقل از رویترز نوشت که توافق میان واشینگتن و جمهوری آفریقای مرکزی در جریان سفر یک هیئت آمریکایی به بانگی، پایتخت این کشور، در ماه مه نهایی شده است. با این حال، هنوز اطلاعات دقیقی درباره تعداد نهایی مهاجران، ملیت آنها و زمانبندی پروازهای بعدی منتشر نشده است.
طبق این گزارش، افرادی که به جمهوری آفریقای مرکزی منتقل میشوند در آپارتمانهایی در شهر بانگی اسکان خواهند یافت و در کوتاهمدت به کشورهای مبدا خود بازگردانده نخواهند شد.
فاکسنیوز همچنین گزارش داد که سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، که امسال ۸۵ میلیون دلار بودجه از آمریکا دریافت کرده، اعلام کرده است تنها در زمینه ارائه کمکهای بشردوستانه داوطلبانه پس از ورود مهاجران فعالیت خواهد کرد و هیچ نقشی در روند انتقال یا اخراج آنها ندارد.
این گزارش میافزاید که جمهوری آفریقای مرکزی تنها کشوری نیست که مهاجران اخراجی آمریکا را میپذیرد. به گفته فاکسنیوز، دستکم هشت کشور آفریقایی از جمله اسواتینی، جمهوری دموکراتیک کنگو، غنا و سیرالئون نیز در سالهای اخیر در ازای دریافت کمکهای مالی یا پشتیبانی لجستیکی از واشینگتن، پذیرای برخی مهاجران اخراجی بودهاند.
وزارت خارجه آمریکا و وکیل این دو زن ایرانی تا زمان انتشار گزارش به درخواست رسانهها برای اظهار نظر پاسخ نداده بودند.
تانکر ترکرز در چند پیام در شبکه ایکس تاکید کرد جزیره خارک تنها پایانه صادرات نفت ایران نیست و بارگیری نفتکشها در نقاط دیگری نیز انجام میشود.
این شرکت در واکنش به گمانهزنیها درباره تاثیر احتمالی حمله به جزیره خارک بر صادرات نفت ایران نوشت، ایران دارای پایانههای متعدد نفتی است و صادرات نفت صرفا به این جزیره وابسته نیست.
تانکر ترکرز افزود ادامه بارگیری نفتکشها از سایر پایانهها «دقیقا نکته اصلی» در ارزیابی توان صادراتی ایران است.
رسانه اسرائیلی واینت گزارش داد که اعلام پیشرفت اخیر در مذاکرات میان ایالات متحده و حکومت ایران با میانجیگری قطر، مقامهای اسرائیلی را غافلگیر کرده و نگرانیهایی را درباره مسیر آینده این گفتوگوها در تلآویو برانگیخته است.
به گزارش واینت، اگرچه اسرائیل از پیشرفت مذاکرات آگاه بود، اما اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مبنی بر اینکه «همه طرفهای دخیل توافق را تایید کردهاند» و همچنین نشانههای مثبت از سوی جمهوری اسلامی درباره احتمال پذیرش توافق، فراتر از انتظارات مقامهای اسرائیلی بود.
این گزارش میگوید یک مقام اسرائیلی در واکنش به این تحولات اظهار داشت که دستکم تا آن زمان هیچ نشانهای از تایید رسمی توافق از سوی مجتبی خامنهای وجود نداشت. با این حال، ترامپ بعداً اعلام کرد که بر اساس اطلاعات او، رهبر جمهوری اسلامی با چارچوب توافق موافقت کرده است.
واینت نوشت نخستین واکنش دفتر بنیامین نتانیاهو پس از گفتوگوی تلفنی او با ترامپ، عملاً تایید کرد که توافقی اولیه در حال شکلگیری است، هرچند اسرائیل بهطور علنی با آن مخالفت نکرد. در بیانیه دفتر نخستوزیری اسرائیل آمده است که ترامپ و نتانیاهو درباره «یادداشت تفاهم در حال شکلگیری با ایران برای ورود به مذاکرات» گفتوگو کردهاند.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو در این تماس از تعهد ترامپ برای گنجاندن موضوعاتی همچون حذف ذخایر اورانیوم غنیشده، برچیدن زیرساختهای غنیسازی، محدودیت در برنامه موشکی ایران و پایان حمایت تهران از گروههای نیابتی منطقهای استقبال کرده است. با این حال، واینت تاکید میکند که همین اظهارات نشان میدهد هنوز هیچ توافق نهایی درباره این موضوعات حاصل نشده و برخلاف ادعای ترامپ، پروندههای اصلی همچنان باز هستند.
این رسانه اسرائیلی همچنین گزارش داد که اسرائیل اساساً با این توافق موافق نیست و همچنان امیدوار است مذاکرات شکست بخورد یا از سوی جمهوری اسلامی تایید نشود. به نوشته واینت، جزئیات توافق همچنان مبهم است و مشخص نیست آیا آمریکا از برخی خواستههای اولیه خود عقبنشینی کرده است یا خیر.
طبق این گزارش، چارچوب فعلی شامل یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات هستهای است که امکان تمدید آن برای ۶۰ روز دیگر نیز وجود دارد. با این حال، واینت معتقد است دستیابی به یک توافق جامع در چنین بازه زمانی کوتاهی دشوار خواهد بود؛ بهویژه آنکه مذاکرات منتهی به توافق هستهای دوران باراک اوباما حدود یک سال و نیم به طول انجامید.
یکی از مهمترین موضوعات حلنشده، مساله منابع مالی حکومت ایران است. واینت به نقل از منابع آگاه گزارش داد که بر اساس یک راهحل میانه، [حکومت] ایران پول نقد دریافت نخواهد کرد اما میتواند از منابع مالی موجود در قطر برای خرید دارو و مواد غذایی استفاده کند. آمریکا نیز اصرار دارد که داراییهای مسدودشده ایران تا پیش از تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم آزاد نخواهد شد.
به نوشته این رسانه، توافق اولیه در عمل شامل آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و تعهد [حکومت] ایران به عدم حرکت به سمت تولید سلاح هستهای است؛ مواردی که میتواند به ترامپ امکان دهد آن را بهعنوان یک موفقیت دیپلماتیک معرفی کند.
واینت همچنین نوشت که اسرائیل تلاش خواهد کرد در طول دوره ۶۰ روزه مذاکرات بر روند گفتوگوها اثر بگذارد، اما غافلگیری تلآویو از این توافق اولیه تردیدهایی را درباره میزان نفوذ آن در روند مذاکرات ایجاد کرده است.
این گزارش در ادامه تاکید کرد که [حکومت] ایران بار دیگر توانایی خود را در بهرهگیری از مذاکرات برای خرید زمان نشان داده است. به باور نویسنده گزارش، تهران موفق شده زمان بیشتری به دست آورد و اکنون پرسش اصلی این است که آیا در کنار زمان، به منابع مالی نیز دست خواهد یافت یا تنها از کمکهای بشردوستانه بهرهمند خواهد شد.
واینت همچنین به پیامدهای احتمالی توافق برای لبنان اشاره کرده و نوشته است که برخی محافل اسرائیلی معتقدند توافق میان واشنگتن و تهران میتواند حزبالله را به پذیرش عقبنشینی به شمال رود لیتانی و پایان دادن به درگیریها ترغیب کند.
این رسانه در بخش دیگری از گزارش خود نوشت که تا پیش از اعلام پیشرفت مذاکرات، اسرائیل تصور میکرد ترامپ در حال آمادهسازی فشارهای نظامی بیشتر علیه حکومت ایران است. تهدید او به تصرف جزیره نفتخیز خارک نیز در همین چارچوب ارزیابی میشد. اما ترامپ شامگاه پنجشنبه اعلام کرد که طرح حمله به خارک کنار گذاشته شده است.
به نوشته واینت، خبرگزاری فارس نیز تایید کرده که پیشرفت مذاکرات پس از ورود قطر به روند میانجیگری حاصل شده است. این رسانه در پایان نوشت که برخی مقامهای اسرائیلی بر این باورند که فشارهای ترامپ ممکن است مجتبی خامنهای را به پذیرش یک توافق موقت ۶۰ روزه و بازگشایی تنگه هرمز وادار کرده باشد؛ توافقی که از آن با عنوان «جام زهر» یاد میکنند.
شورای آتلانتیک، در گزارشی جنگ میان حکومت ایران و آمریکا را به بازی «پوکر دروغگوها» تشبیه کرد. این گزارش با بیان اینکه حکومت ایران در طول سالها توانایی بالایی در تحمل فشارهای اقتصادی و سیاسی از خود نشان داده تاکید کرد که «یک مصالحه ناقص بهتر از ادامه رویارویی است چون ممکن است هزینههای بیشتری به همراه داشته باشد».
به نوشته شورای آتلانتیک، رویارویی آمریکا با حکومت ایران فقط در سطح سیاسی جریان ندارد، بلکه «بازارهای مالی و انرژی نیز از بازیگران اصلی» آن هستند.
بر اساس این گزارش، بازارها را نمیتوان به سادگی فریب داد و واکنش آنها به ریسکهای ژئوپلیتیک میتواند فوری و جهانی باشد.
این گزارش تاکید کرده که «مذاکرات» میان تهران و واشینگتن هم تنها تحت تاثیر ملاحظات نظامی نیست، بلکه «پیامدهای اقتصادی» تداوم بحران نیز در آن نقش دارند.
به نوشته آتلانتیک، موضوعاتی مانند تنگه هرمز، برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها و دسترسی به داراییهای مسدودشده، تلاشی همزمان برای مدیریت ریسکهای ژئوپلیتیک و مالی به شمار میروند.
آتلانتیک همچنین میگوید: آمریکا باید به دنبال بهترین توافق ممکن با حکومت ایران باشد، زیرا طولانی شدن بحران میتواند هزینههای سنگینی برای اقتصاد و بازارهای جهانی به همراه داشته باشد.
