رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی از تاسیس «مرکز پشتیبانی پهپادی برای ارائه خدمات به کاربران پهپادهای غیرنظامی» خبر داد و گفت فعالیت با پهپاد مستلزم دریافت گواهینامه از سازمان هواپیمایی کشوری است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، اسرائیل یک خط تولید پهپاد در ایران راهاندازی کرده بود. روشن شد که بسیاری از اهداف اسرائیل با پهپاد هدف قرار گرفتند.
این روزنامه نوشت با وجود تداوم تنشها در تنگه هرمز، بخشی از تردد دریایی همچنان برقرار است و در هفتههای اخیر برخی کشتیها، از جمله شماری از بزرگترین نفتکشهای حامل نفت و گاز طبیعی مایع جهان، از این گذرگاه راهبردی عبور کردهاند.
بر اساس این گزارش، برخی کشتیها برای کاهش خطر حملات احتمالی، بهصورت «خاموش» تردد میکنند؛ به این معنا که چراغها و سامانه شناسایی خودکار خود را غیرفعال میکنند تا ردیابی الکترونیکی آنها دشوارتر شود.
والاستریت ژورنال افزود برخی شناورها در هماهنگی با ارتش ایالات متحده از تنگه هرمز عبور میکنند؛ نیروهای آمریکایی با استفاده از رادار، پهپاد و دیگر سامانههای نظارتی، وضعیت تردد دریایی را زیر نظر دارند و اطلاعات لازم را برای تردد ایمن کشتیها در اختیار آنها قرار میدهند.
همچنین مقامهای آمریکایی به کشتیها توصیه میکنند چه زمانی سامانههای شناسایی خود را خاموش کنند و در صورت مواجهه با تهدیدهای احتمالی از سوی حکومت ایران، چه اقداماتی انجام دهند.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اختلال در تردد شناورها در این آبراه موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
خطرات تردد نفتکشها با سامانههای شناسایی خاموش
عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز به شاخصی برای سنجش میزان نفوذ جمهوری اسلامی بر بازارهای جهانی انرژی تبدیل شده است.
این موضوع همچنین نشاندهنده میزان قدرت چانهزنی تهران در مذاکرات با واشینگتن است؛ جایی که موضوع آزادی ناوبری همچنان یکی از محورهای اصلی اختلاف میان دو طرف به شمار میرود.
والاستریت ژورنال در ادامه نوشت حرکت کشتیها بدون استفاده از سامانه شناسایی خودکار، خطراتی به همراه دارد. در چنین شرایطی، شناورها قادر به مشاهده موقعیت یکدیگر یا تعیین موقعیت خود روی نقشههای الکترونیکی نیستند و ناچارند برای ناوبری به رادار تکیه کنند.
دریانوردان میگویند هرچند رادار ابزاری قابل اعتماد است، اما استفاده ایمن از آن نیازمند حضور افراد باتجربه در هدایت کشتی است و این افراد باید بتوانند رفتار و مسیر احتمالی سایر شناورها را پیشبینی کنند.
علاوه بر این، رادار نام کشتیهای اطراف را نمایش نمیدهد؛ موضوعی که برقراری ارتباط، هماهنگی میان شناورها و اجرای مانورهای لازم برای جلوگیری از برخورد را با چالش بیشتری مواجه میکند.
نقش «پروژه آزادی»
والاستریت ژورنال گزارش داد با وجود توقف «پروژه آزادی» آمریکا در خلیج فارس، برخی نفتکشها همچنان از مسیر نسبتا امنی که در جریان این ماموریت ایجاد شد، برای عبور از منطقه استفاده میکنند.
این عملیات که با اسکورت دریایی و هوایی ایالات متحده انجام میگرفت، پس از تشدید حملات جمهوری اسلامی به کشتیها و تصمیم عربستان سعودی برای محدود کردن دسترسی آمریکا به پایگاهها و حریم هوایی خود متوقف شد.
با این حال، پاکسازی مینهای دریایی توسط نیروهای آمریکایی در هفتههای پیش از آغاز عملیات، یک کریدور نسبتا امن در آبهای خلیج فارس بر جای گذاشت.
بر اساس این گزارش، یک ابرنفتکش یونانی حامل دو میلیون بشکه نفت خام که از اوایل ماه مارس در خلیج فارس متوقف مانده بود، هفته گذشته با هماهنگی آمریکا از مسیر نزدیک به سواحل عمان عبور کرد و اکنون در مسیر هند قرار دارد.
مالکان دو کشتی یونانی نیز اعلام کردند مشتریان آنها خواستار بررسی امکان استفاده از همین مسیر برای انتقال محمولههای خود هستند.
با این حال، دادههای شرکت ردیابی دریایی کپلر نشان میدهد بیشتر عبورهای ثبتشده از تنگه هرمز در ماه جاری از مسیر مورد تایید جمهوری اسلامی و در نزدیکی سواحل ایران انجام شده است. برخی شناورها نیز با خاموش کردن سامانههای ردیابی خود تردد کردهاند که رهگیری آنها را دشوار میکند.
در مقابل، تنها شمار محدودی از کشتیها از مسیر تعیینشده آمریکا در امتداد سواحل عمان استفاده کردهاند.
هفتم خرداد، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» را که جمهوری اسلامی برای مدیریت عبور کشتیها از تنگه هرمز ایجاد کرده، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
افزایش دستمزد خدمه و نرخ بیمه
الساندرو جلی، کارگزار نفتکش در شرکت بیآراس شیپبروکرز، به والاستریت ژورنال گفت صدها کشتی متوقفشده در خلیج بهدلیل فشار هزینههای سنگین عملیاتی، انگیزه مالی بالایی برای ترک سریع منطقه دارند.
به گفته تحلیلگران حوزه دریایی، نگهداری نفتکشهای بزرگ حامل نفت خام در حالت انتظار، روزانه بین ۱۰ تا ۱۵ هزار دلار هزینه سوخت و خدمه به اپراتورها تحمیل میکند.
علاوه بر این، پرداخت حقالزحمههای اضافی بهدلیل شرایط جنگی موجب شده است هزینه بهکارگیری خدمه بهطور قابل توجهی افزایش یابد و دستمزد آنها تا دو برابر برسد.
والاستریت ژورنال افزود نرخ بیمه کشتیها در شرایط فعلی به ۲.۵ تا ۴ درصد ارزش شناور رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با نرخ معمول حدود ۰.۲۵ درصدی در دوران پیش از جنگ، افزایش چشمگیری را نشان میدهد.
بر این اساس، یک کشتی به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار ممکن است برای عبور از تنگه حدود ۳ میلیون دلار حق بیمه پرداخت کند.
با این حال، در صورت عبور موفق و بدون حادثه از مسیر، بخشی از این مبلغ به مالک کشتی بازگردانده میشود؛ به گونهای که نمونه کشتی ۱۰۰ میلیون دلاری، حدود ۱.۵ میلیون دلار از حق بیمه پرداختی قابل استرداد خواهد بود.
