کانال اخبار سپاه پاسداران نوشت که «اخبار متعددی» از فعال شدن سامانههای پدافندی در مناطقی از ایران گزارش شده است.
این کانال خبری اشاره کرد: «گفته میشود در اندیمشک، اصفهان، قم و بابلسر پدافند فعال شده و با اهداف متخاصم درگیر شده است.»
تاکنون مقامهای جمهوری اسلامی در مورد شنیده شدن صداهای انفجار، از جمله در بندرعباس، و حمله به دو قایق سپاه پاسداران اظهارنظر نکردهاند.
در این سرمقاله گفته شده است پرسشی که اکنون مردم آمریکا از خود میپرسند این است که «همین بود؟»
بهنوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال، هرچند ایالات متحده میتواند از ۳۸ روز جنگ بهعنوان دستاوردی واقعی یاد کند، اما کار هنوز تمام نشده و ۴۷ روز آتشبس ممکن است به یک عقبگرد راهبردی منجر شود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، توافق اولیه شامل پایان دادن به محاصرهها از سوی هر دو طرف است و احتمال دارد آمریکا نیز برای جذابتر کردن توافق، امتیازاتی مالی به تهران ارائه کند، در حالی که مذاکرات درباره مسائل هستهای و کاهش بیشتر تحریمها برای ۶۰ روز یا بیشتر ادامه خواهد یافت.
بهنوشته والاستریت ژورنال یک مقام آمریکایی میگوید که رژیم ایران تضمین داده در توافق نهایی، «حذف» ذخایر اورانیوم غنیشده خود را بپذیرد، اما مقامات جمهوری اسلامی چنین امری را بهطور کامل رد کردهاند.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال نوشته است مشکل اساسی در اینجاست که فشار آمریکا پیش از برچیدن برنامه هستهای ایران پایان مییابد. اگر محاصره برداشته شود و جمهوری اسلامی بتواند نفت ایران را بفروشد، تنها ابزار باقیمانده برای وادار کردن تهران به امتیازدهی هستهای، تهدید به ازسرگیری جنگی دیگر خواهد بود.
در ادامه این یادداشت گفته شده است اما آقای ترامپ زمانی که جمهوری اسلامی از بازگشایی تنگه هرمز خودداری و به نیروهای آمریکایی و متحدان این کشور در خلیجفارس حمله کرد، حاضر نشد دست به چنین اقدامی بزند. حال، در شرایطی که ۶۰ روز به انتخابات میاندورهای نزدیکتر شدهایم و هرگونه اقدام نظامی میتواند به محاصره دوباره تنگه هرمز از سوی حکومت ایران منجر شود، این تهدید تا چه اندازه معتبر خواهد بود؟
بهنوشته والاستریت ژورنال، تعهد به عدم ساخت سلاح هستهای بیمعناست، زیرا رژیم ایران همواره چنین ادعایی را مطرح کرده، در حالی که در عمل خلاف آن رفتار کرده است.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال افزوده است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میگوید ترامپ موافق است که توافق نهایی باید شامل برچیدن تاسیسات غنیسازی ایران و خروج اورانیوم غنیشده از کشور باشد. مقامات آمریکایی نیز گفتهاند که تمام «غبار هستهای» باید حذف شود؛ اما آیا آمریکا اهرم لازم برای تحمیل این شروط را حفظ خواهد کرد؟
در ادامه سرمقاله والاستریت ژورنال آمده است که برخی گزارشها حاکی از آن است که آمریکا ممکن است به تضمینهای حکومت ایران درباره عدم استفاده از تاسیسات زیرزمینی و رقیقسازی اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده، و نه نابودی کامل آن، بسنده کند. در این صورت، حکومت ایران همچنان مقادیر زیادی اورانیوم با غنای ۵ و ۲۰ درصد در اختیار خواهد داشت که بهراحتی میتواند به سطح تسلیحاتی ارتقا یابد.
بهنوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال، با باقی ماندن سایتهای زیرزمینی، جمهوری اسلامی همچنان یک تهدید هستهای خواهد بود. این وضعیت نیازمند شدیدترین بازرسیهاست که خود بار دیگر مساله اهرم فشار را مطرح میکند. ایالات متحده و جمهوری اسلامی هنوز درباره مدت زمانی که ایران از غنیسازی اورانیوم منع خواهد شد نیز به توافق نرسیدهاند. این موضوع شاید اساسا بیاهمیت باشد، زیرا رژیم ایران تنها کافی است تا پایان دولت ترامپ صبر کند تا دست بازتری پیدا کند.
در این یادداشت تاکید شده است که سابقه جمهوری اسلامی نشان میدهد که مذاکرات را طولانی میکند و این توافق اولیه نیز بدون تردید بخشی از همین راهبرد است. بازگشایی تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را کاهش دهد، اما امتناع رییسجمهوری از انجام این کار از طریق زور، این پیام را ارسال کرده که تهران برگه برنده را در اختیار دارد. حتی اگر این توافق موفق باشد، این اهرم همچنان در دست رژیم ایران باقی خواهد ماند.
بهنوشته این روزنامه حکومت ایران تاکید دارد که هیچ توافقی وضعیت تنگه را به شرایط پیش از جنگ بازنمیگرداند. رسانههای دولتی میگویند ممکن است عبور تعداد کشتیها به سطح قبل از جنگ بازگردد، اما این کار تحت شرایط و کنترل ایران صورت باید بگیرد.
شورای سردبیری والاستریت ژورنال افزوده است: «به یاد بیاورید که پس از وعده ایران برای بازگشایی تدریجی تنگه در آتشبس ۷ آوریل، تردد نفتکشها کاهش یافت. همین موضوع بهتنهایی دلیل کافی است که نباید از ابتدا به ایران امتیاز رفع تحریم داده شود.»
مقامات آمریکایی میگویند این امتیازات به عملکرد حکومت ایران بستگی خواهد داشت و رهبران جمهوری اسلامی باید به این اصل پایبند بمانند تا به یک توافق نهایی قابل قبول برسند.
در همین حال، موضوع موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن، که از اهداف اصلی جنگ بودند ، عملا کنار گذاشته و به «گفتوگوهای منطقهای» موکول شدهاند.
اسرائیلیها میگویند طبق توافق، آزادی عمل برای مقابله با حزبالله در لبنان را حفظ خواهند کرد، هرچند مقامات جمهوری اسلامی این موضوع را رد میکنند.
بهنوشته والاستریت ژورنال، رژیم ایران میخواهد نیروی نیابتیاش بتوانند جنگ فرسایشی خود علیه اسرائیل را بدون هزینه ادامه دهند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال در ادامه تحلیل خود افزوده است: «بخش زیادی از رسانهها در حال بحث هستند که آیا این توافق از توافق سال ۲۰۱۵ باراک اوباما بهتر است یا بدتر. به نظر ما، تفاوت اصلی در حملات نظامی اخیر است: تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان در خرداد سال گذشته بهشدت آسیب دیدند و غنیسازی، دستکم فعلا، متوقف شده است.»
در این یادداشت گفته شده است اگرچه ترامپ یکشنبه سوم خرداد در پاسخ به منتقدان گفت: «من توافق بد انجام نمیدهم.» اما این پرسش قابل طرح است که آیا او تحت فشار داخلی ناشی از افزایش قیمت بنزین و نرخ اوراق قرضه، در آستانه انتخابات میاندورهای قرار نگرفته است؟
شورای سردبیری این روزنامه تاکید کرده است که بدون تردید، باید همین فشارها را یکی از دلایل تمایل او به بازگشایی تنگه هرمز، حتی تحت شرایط رژیم ایران، دانست.
با این حال در این سرمقاله تاکید شده است که یک توافق بد، حتی اگر قیمت بنزین را کاهش دهد، در نهایت به ضرر دونالد ترامپ تمام خواهد شد. حتی یک پیروزی نیمبند برای جمهوری اسلامی نیز به جایگاه آمریکا، و شخص ترامپ) آسیب خواهد زد. رژیم ایران این جنگ را در حالی آغاز کرد که با بحرانهای داخلی سیاسی و اقتصادی روبهرو بود و جنگ، این مشکلات را تشدید کرده است. نجات چنین رژیمی اکنون از طریق یک کمک اقتصادی، خیانتی واقعی خواهد بود که بیش از آنکه به مردم ایران ضربه بزند، به منافع ایالات متحده لطمه میزند.
ترامپ دوشنبه چهار خرداد، در پستی در شبکه اجتماعی خود تروثسوشیال، با تاکید بر اینکه مذاکرات با جمهوری اسلامی «بهخوبی در حال پیشرفت» است، افزود: «این روند باید با امضای فوری عربستان سعودی و قطر آغاز شود و سایر کشورها نیز بهدنبال آن حرکت کنند.»
ترامپ هشدار داد کشورهایی که این توافقها را امضا نکنند، نباید در هیچ توافقی با جمهوری اسلامی مشارکت داشته باشند، زیرا این امر «نشاندهنده نیت بد» آنهاست.
او گفت: «ممکن است یکی دو کشور دلایلی برای عدم امضا داشته باشند و این قابل قبول است، اما بیشتر کشورها باید آماده، مایل و قادر باشند این توافق با ایران را به رویدادی بسیار تاریخیتر تبدیل کنند.»
ترامپ برای دومین بار در دو روز متوالی توافق در حال شکلگیری با جمهوری اسلامی را به پیمانهای ابراهیم گره زده است؛ توافقهایی که نخستینبار در سپتامبر ۲۰۲۰ از سوی امارات متحده عربی و بحرین امضا شدند و سپس مراکش و سودان نیز در ماههای بعد به آن پیوستند.
او در تروثسوشیال نوشت: «مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران بهخوبی پیش میرود! یا یک توافق عالی برای همه خواهد بود یا اصلا توافقی در کار نخواهد بود.»
رییسجمهوری آمریکا بار دیگر تهدیدهای قبلی خود در این زمینه را تکرار کرد و افزود که در صورت عدم دستیابی به توافق، «بازگشت به میدان نبرد و تیراندازی، اما بزرگتر و قدرتمندتر از همیشه» در پیش خواهد بود.
او در عین حال نوشت که در گفتوگو با رهبران کشورهای مسلمان و عرب به آنها گفته است: «با توجه به تمام تلاشهایی که ایالات متحده برای حل این معمای بسیار پیچیده انجام داده، باید الزامی باشد که همه این کشورها، دستکم بهصورت همزمان، به توافقهای ابراهیم بپیوندند.»
ترامپ بهطور آشکار از شش کشور مسلمان نام برد و خواستار پیوستن آنها به پیمانهای ابراهیم شد: عربستان سعودی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و اردن.
او همچنین گفت که درباره این موضوع با امارات متحده عربی و بحرین نیز، که پیشتر به این پیمانها پیوستهاند، گفتوگو کرده است.
با این حال مشخص نیست چرا ترامپ خواستار پیوستن مصر و اردن باید به پیمانهای ابراهیم شده است چرا که این دو کشور بهترتیب از سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۹۴ روابطی رسمی با اسرائیل دارند. روابط ترکیه و اسرائیل نیز از زمان تاسیس اسرائیل فراز و نشیب زیادی داشته و اگرچه دورههایی از همکاری نزدیک را تجربه کرده، در یک دهه گذشته بهشدت تیره شده است.
روزنامه تایم اسرائیل در گزارشی در همین زمینه نوشت که ترامپ در این پیام طولانی بهطور مستقیم به اسرائیل اشاره نکرد و مشخص نیست آیا او بهدنبال گسترش رسمی توافقهای ابراهیم است یا ایجاد چارچوب سیاسی گستردهتری با اهداف فراتر را مدنظر دارد.
بهنوشته این روزنامه در میان کشورهایی که ترامپ از آنها نام برده، عربستان سعودی همواره محتملترین گزینه برای پیوستن به پیمانهای ابراهیم تلقی شده و سالها تلاش دیپلماتیک از سوی دولت ترامپ و همچنین دولت پیشین آمریکا به رهبری جو بایدن برای تحقق این هدف صورت گرفته است.
با این حال، ریاض بارها اعلام کرده تا زمانی که اسرائیل به تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی متعهد نشود، به این توافقها نخواهد پیوست؛ موضوعی که دولت بنیامین نتانیاهو بهشدت با آن مخالفت کرده است.
پاکستان نیز مانند عربستان اعلام کرده که تا زمان تشکیل کشور فلسطینی، اسرائیل را به رسمیت نخواهد شناخت. قطر نیز روابطی رسمی با اسرائیل ندارد، هرچند متحد کلیدی آمریکا محسوب میشود و در طول جنگ دو ساله غزه، نقش مهمی در میانجیگری میان اسرائیل و حماس ایفا کرده است.
بر اساس گزارش آکسیوس، رهبران کشورهایی که ترامپ با آنها تماس گرفته، در برابر درخواست او برای عادیسازی روابط سکوت کردهاند. یکی از مقامات آمریکایی گفته است: «سکوت در تماس حاکم شد و ترامپ شوخی کرد و پرسید آیا هنوز پشت خط هستند یا نه.»
با وجود این، ترامپ اعلام کرده است که «تعداد زیادی» از این رهبران، پس از امضای توافق با تهران، «باعث افتخارشان خواهد بود» که جمهوری اسلامی ایران نیز به توافقهای ابراهیم بپیوندد.
او حتی پیشنهاد داد که جمهوری اسلامی که همواره خواستار نابودی اسرائیل بوده، «شاید» پس از دستیابی به توافق، بتواند به این پیمانها بپیوندد.
ترامپ در ادامه گفت: «توافقهای ابراهیم برای کشورهای عضو، امارات، بحرین، مراکش، سودان و قزاقستان، حتی در این دوران جنگ و درگیری شکوفایی مالی، اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته و هیچیک از اعضا حتی به خروج یا توقف آن فکر نکردهاند.»
او تاکید کرد که این توافقها میتوانند به چارچوبی بسیار گستردهتر تبدیل شوند.
ترامپ افزود: «هیچ چیز در گذشته یا آینده به پای آن نخواهد رسید.»
ترامپ در پایان نوشت: «بنابراین، من بهطور الزامی درخواست میکنم که همه کشورها فورا توافقهای ابراهیم را امضا کنند و اگر ایران نیز توافق خود را با من امضا کند، حضور آن در این ائتلاف بینظیر جهانی افتخار بزرگی خواهد بود.»
به گفته او، چنین ائتلافی میتواند خاورمیانه را به منطقهای «متحد، قدرتمند و از نظر اقتصادی بسیار قوی» تبدیل کند.
او همچنین اعلام کرد که از نمایندگان خود، از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، خواسته است فرآیند پیوستن این کشورها به توافقهای ابراهیم را «فورا آغاز کنند و آن را با موفقیت به پایان برسانند.»
بهنوشته تایم اسرائیل، این اظهارات نشان میدهد که ترامپ در تلاش است امتیازی برای اسرائیل در توافق احتمالی با جمهوری اسلامی فراهم کند؛ توافقی که مفاد گزارششده آن نگرانیهایی جدی در اورشلیم ایجاد کرده است.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داده که مقامات ارشد این کشور هشدار دادهاند که «به نظر میرسد این توافق در راستای منافع اسرائیل نیست.»
برخی دیگر نیز آن را «توافقی بد و بسیار مشکلساز» توصیف کردهاند.
مقامات اسرائیلی نگراناند که این توافق که احتمالا با تمدید ۶۰ روزه آتشبس آغاز میشود، به مسائل کلیدی مانند برنامه هستهای و موشکهای بالستیک ایران یا حمایت تهران از نیروهای نیابتی نپردازد و بررسی این موضوعات را به آینده موکول کند؛ امری که به گفته آنها میتواند به حکومت ایران فرصت بازیابی اقتصادی و نظامی بدهد و بازگشت به جنگ را برای آمریکا و اسرائیل دشوارتر کند.
