ترامپ دوشنبه چهار خرداد، در پستی در شبکه اجتماعی خود تروثسوشیال، با تاکید بر اینکه مذاکرات با جمهوری اسلامی «بهخوبی در حال پیشرفت» است، افزود: «این روند باید با امضای فوری عربستان سعودی و قطر آغاز شود و سایر کشورها نیز بهدنبال آن حرکت کنند.»
ترامپ هشدار داد کشورهایی که این توافقها را امضا نکنند، نباید در هیچ توافقی با جمهوری اسلامی مشارکت داشته باشند، زیرا این امر «نشاندهنده نیت بد» آنهاست.
او گفت: «ممکن است یکی دو کشور دلایلی برای عدم امضا داشته باشند و این قابل قبول است، اما بیشتر کشورها باید آماده، مایل و قادر باشند این توافق با ایران را به رویدادی بسیار تاریخیتر تبدیل کنند.»
ترامپ برای دومین بار در دو روز متوالی توافق در حال شکلگیری با جمهوری اسلامی را به پیمانهای ابراهیم گره زده است؛ توافقهایی که نخستینبار در سپتامبر ۲۰۲۰ از سوی امارات متحده عربی و بحرین امضا شدند و سپس مراکش و سودان نیز در ماههای بعد به آن پیوستند.
او در تروثسوشیال نوشت: «مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران بهخوبی پیش میرود! یا یک توافق عالی برای همه خواهد بود یا اصلا توافقی در کار نخواهد بود.»
رییسجمهوری آمریکا بار دیگر تهدیدهای قبلی خود در این زمینه را تکرار کرد و افزود که در صورت عدم دستیابی به توافق، «بازگشت به میدان نبرد و تیراندازی، اما بزرگتر و قدرتمندتر از همیشه» در پیش خواهد بود.
او در عین حال نوشت که در گفتوگو با رهبران کشورهای مسلمان و عرب به آنها گفته است: «با توجه به تمام تلاشهایی که ایالات متحده برای حل این معمای بسیار پیچیده انجام داده، باید الزامی باشد که همه این کشورها، دستکم بهصورت همزمان، به توافقهای ابراهیم بپیوندند.»
ترامپ بهطور آشکار از شش کشور مسلمان نام برد و خواستار پیوستن آنها به پیمانهای ابراهیم شد: عربستان سعودی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و اردن.
او همچنین گفت که درباره این موضوع با امارات متحده عربی و بحرین نیز، که پیشتر به این پیمانها پیوستهاند، گفتوگو کرده است.
با این حال مشخص نیست چرا ترامپ خواستار پیوستن مصر و اردن باید به پیمانهای ابراهیم شده است چرا که این دو کشور بهترتیب از سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۹۴ روابطی رسمی با اسرائیل دارند. روابط ترکیه و اسرائیل نیز از زمان تاسیس اسرائیل فراز و نشیب زیادی داشته و اگرچه دورههایی از همکاری نزدیک را تجربه کرده، در یک دهه گذشته بهشدت تیره شده است.
روزنامه تایم اسرائیل در گزارشی در همین زمینه نوشت که ترامپ در این پیام طولانی بهطور مستقیم به اسرائیل اشاره نکرد و مشخص نیست آیا او بهدنبال گسترش رسمی توافقهای ابراهیم است یا ایجاد چارچوب سیاسی گستردهتری با اهداف فراتر را مدنظر دارد.
بهنوشته این روزنامه در میان کشورهایی که ترامپ از آنها نام برده، عربستان سعودی همواره محتملترین گزینه برای پیوستن به پیمانهای ابراهیم تلقی شده و سالها تلاش دیپلماتیک از سوی دولت ترامپ و همچنین دولت پیشین آمریکا به رهبری جو بایدن برای تحقق این هدف صورت گرفته است.
با این حال، ریاض بارها اعلام کرده تا زمانی که اسرائیل به تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی متعهد نشود، به این توافقها نخواهد پیوست؛ موضوعی که دولت بنیامین نتانیاهو بهشدت با آن مخالفت کرده است.
پاکستان نیز مانند عربستان اعلام کرده که تا زمان تشکیل کشور فلسطینی، اسرائیل را به رسمیت نخواهد شناخت. قطر نیز روابطی رسمی با اسرائیل ندارد، هرچند متحد کلیدی آمریکا محسوب میشود و در طول جنگ دو ساله غزه، نقش مهمی در میانجیگری میان اسرائیل و حماس ایفا کرده است.
بر اساس گزارش آکسیوس، رهبران کشورهایی که ترامپ با آنها تماس گرفته، در برابر درخواست او برای عادیسازی روابط سکوت کردهاند. یکی از مقامات آمریکایی گفته است: «سکوت در تماس حاکم شد و ترامپ شوخی کرد و پرسید آیا هنوز پشت خط هستند یا نه.»
با وجود این، ترامپ اعلام کرده است که «تعداد زیادی» از این رهبران، پس از امضای توافق با تهران، «باعث افتخارشان خواهد بود» که جمهوری اسلامی ایران نیز به توافقهای ابراهیم بپیوندد.
او حتی پیشنهاد داد که جمهوری اسلامی که همواره خواستار نابودی اسرائیل بوده، «شاید» پس از دستیابی به توافق، بتواند به این پیمانها بپیوندد.
ترامپ در ادامه گفت: «توافقهای ابراهیم برای کشورهای عضو، امارات، بحرین، مراکش، سودان و قزاقستان، حتی در این دوران جنگ و درگیری شکوفایی مالی، اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته و هیچیک از اعضا حتی به خروج یا توقف آن فکر نکردهاند.»
او تاکید کرد که این توافقها میتوانند به چارچوبی بسیار گستردهتر تبدیل شوند.
ترامپ افزود: «هیچ چیز در گذشته یا آینده به پای آن نخواهد رسید.»
ترامپ در پایان نوشت: «بنابراین، من بهطور الزامی درخواست میکنم که همه کشورها فورا توافقهای ابراهیم را امضا کنند و اگر ایران نیز توافق خود را با من امضا کند، حضور آن در این ائتلاف بینظیر جهانی افتخار بزرگی خواهد بود.»
به گفته او، چنین ائتلافی میتواند خاورمیانه را به منطقهای «متحد، قدرتمند و از نظر اقتصادی بسیار قوی» تبدیل کند.
او همچنین اعلام کرد که از نمایندگان خود، از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، خواسته است فرآیند پیوستن این کشورها به توافقهای ابراهیم را «فورا آغاز کنند و آن را با موفقیت به پایان برسانند.»
بهنوشته تایم اسرائیل، این اظهارات نشان میدهد که ترامپ در تلاش است امتیازی برای اسرائیل در توافق احتمالی با جمهوری اسلامی فراهم کند؛ توافقی که مفاد گزارششده آن نگرانیهایی جدی در اورشلیم ایجاد کرده است.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داده که مقامات ارشد این کشور هشدار دادهاند که «به نظر میرسد این توافق در راستای منافع اسرائیل نیست.»
برخی دیگر نیز آن را «توافقی بد و بسیار مشکلساز» توصیف کردهاند.
مقامات اسرائیلی نگراناند که این توافق که احتمالا با تمدید ۶۰ روزه آتشبس آغاز میشود، به مسائل کلیدی مانند برنامه هستهای و موشکهای بالستیک ایران یا حمایت تهران از نیروهای نیابتی نپردازد و بررسی این موضوعات را به آینده موکول کند؛ امری که به گفته آنها میتواند به حکومت ایران فرصت بازیابی اقتصادی و نظامی بدهد و بازگشت به جنگ را برای آمریکا و اسرائیل دشوارتر کند.
