رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نشست ویژه شورای امنیت سازمان ملل درباره حمله به نیروگاه هستهای براکه در امارات متحده عربی هشدار داد که حمله مستقیم به این تاسیسات میتواند پیامدهای خطرناکی به همراه داشته باشد.
این وزارتخانه در فهرست و بیانیهای که سهشنبه ۲۹ اردیبهشت منتشر شد، اعلام کرد که «صرافی امین» و شبکهای از شرکتهای مرتبط با این صرافی مستقر در ایران را در فهرست سیاه قرار داده است. بر اساس این بیانیه، این شبکه انجام صدها میلیون دلار تراکنش خارجی را برای ایرانیانی که در فهرستهای تحریمی گذشته قرار داشتند، تسهیل کرده است.
در بیانیه وزارت خزانهداری، صرافی امین متعلق به «شرکت تضامنی ابراهیمی و شرکا» معرفی شده که با بانکهای تحریمشده جمهوری اسلامی و صادرکنندگان پتروشیمی، از جمله شرکت ملی نفت ایران، شرکت بازرگانی صنایع پتروشیمی خلیج فارس و شرکت پتروشیمی تریلیانس همکاری داشته است.
این بیانیه همچنین تاکید میکند که هرچند این شرکت در شهر تبریز ثبت شده است، اما شبکهای گسترده از شرکتهای پوششی در کشورهای امارات متحده عربی، ترکیه، چین و هنگکنگ دارد و از طریق آنها به دور زدن تحریمها، پولشویی فرامرزی، تسهیل پرداختهای مربوط به نفت، پتروشیمی، فلزات، تولید و خودرو، و پشتیبانی از واردکنندگان و صادرکنندگان تحریمشده ایرانی کمک میکند. همه این شرکتها نیز در فهرست تحریمهای جدید آمریکا قرار گرفتهاند.
هویت چهار فرد تحریمشده علی حضرتی، یوسف ابراهیمی، محمد ابراهیمی و صمد نعمتی اعلام شد که همگی به «شرکت تضامنی ابراهیمی و شرکا» مرتبطاند.
وزارت خزانهداری همچنین ۱۹ کشتی را که در «ناوگان سایه» برای انتقال نفت جمهوری اسلامی فعالیت داشتند، تحریم کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای گفت: «در حالی که وزارت خزانهداری در چارچوب کارزار «خشم اقتصادی»، نظام بانکی سایه و ناوگان سایه تهران را بهطور نظاممند هدف گرفته است، نهادهای مالی باید نسبت به شیوههایی که رژیم برای دستکاری نظام مالی بینالمللی و ایجاد آشوب به کار میگیرد، هوشیار باشند.»
او صبح سهشنبه در کنفرانس مقابله با تامین مالی تروریسم که در حاشیه اجلاس گروه ۷ برگزار شد، از متحدان آمریکا خواست «بدون بهانهجویی» در اجرای «تهاجمی» تحریمها علیه حکومت ایران و دیگر بازیگران مخرب مشارکت کنند.
هدف قرار دادن حماس و نهادهای مربوط به فلسطینیان
بخشی از فهرست تحریمهای تازه وزارت خزانهداری ایالات متحده به ایجاد محدودیتهایی برای گروههایی که به گفته این وزارتخانه با حماس و طرفداران آن مرتبطاند، اختصاص دارد.
در بیانیه وزارت خزانهداری اعلام شد که «چهار فرد مرتبط با ناوگان دریایی طرفدار حماس»، چهار فرد مرتبط با گروههای حماس، اخوانالمسلمین و حسم و همینطور انجمن علمای فلسطین نیز تحریم شدهاند.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا آمده است: «دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک، چهار فرد مرتبط با یک ناوگان دریایی طرفدار حماس را تحریم کرده است. این ناوگان را «کنفرانس مردمی فلسطینیان خارج از کشور» یا PCPA، که پیشتر از سوی آمریکا تحریم شده، سازماندهی کرده و هدف آن دسترسی به غزه برای حمایت از حماس عنوان شده است.»
هرچند در این بیانیه بهطور مستقیم به «ناوگان جهانی صمود» اشاره نشده است، اما سیف هاشم کامل ابوکیشک که یکی از اعضای کمیته راهبری همین ناوگان بود، در فهرست تحریمها قرار داد. بیانیههای ناوگان جهانی صمود نیز از ابوکِشِک بهعنوان عضور کمیته راهبری نام برده است.
برگزارکنندگان این ناوگان همواره ماموریت خود را بشردوستانه اعلام کردهاند.
در این بیانیه همچنین آمده است که مروان ابوراس، مرتبط با «انجمن علمای فلسطین» و متهم به «اقدام به نمایندگی از حماس»؛ کریم سید احمد مغنی، «همکار کلیدی گروه حسم، شاخه خشونتآمیز اخوانالمسلمین در مصر»؛ محمد جمال حسن النجار، «عامل حماس، مرتبط با تلاش برای تهیه مواد منفجره، سلاح، برنامهریزی حملات و تامین مالی حقوق اعضای حماس»؛ و شریف احمد عویس احمد، «عضو یا مرتبط با حسم و متهم به اقدام به نمایندگی از این گروه» تحریم شدهاند.
وزارت خزانهداری ایالات متحده روند تحریمها علیه جمهوری اسلامی را با هدف افزایش محدویتهای مالی شدت بخشیده است.
۲۱ اردیبهشت، ۱۲ فرد و شرکت به دلیل آنچه «تسهیل فروش نفت ایران برای سپاه» معرفی شد، تحریم شدند.
۱۹ اردیبهشت مجموعهای از افراد و شرکتها در چین، هنگکنگ، بلاروس و امارات متحده عربی را به دلیل ارتباط با برنامههای تسلیحاتی و شبکههای تامین جمهوری اسلامی تحریم شدند.
۱۷ اردیبهشت هم پنج فرد و چهار شرکت عراقی که «بازوهای نیابتی جمهوری اسلامی» معرفی شدند، در فهرست تحریمها قرار گرفتند.
این بیانیه که سهشنبه ۲۹ اردیبهشت در پایان دومین و آخرین روز این نشست منتشر شد، میگوید: «بازگشت سریع عبور و مرور آزاد و امن از تنگه هرمز و دستیابی به راهحلی پایدار برای درگیری، ضروری است.»
وزیران دارایی و روسای بانکهای مرکزی کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، بریتانیا و ایالات متحده در بخش دیگری از این بیانیه اعلام کردند که فشار بر زنجیرههای تامین انرژی، غذا و کود، بهویژه کشورهای آسیبپذیر را تحت تاثیر قرار داده است.
این مقامها روزهای دوشنبه و سهشنبه، ۲۸ و ۲۹ اردیبهشت در پاریس گرد هم آمدند و در پایان دومین روز دو بیانیه صادر کردند. بیانیه اصلی بر مساله اوکراین، امنیت اقتصادی، مواد معدنی حیاتی، تجارت الکترونیک، مالیات بینالمللی، جرائم مالی، هوش مصنوعی، ثبات مالی و همکاریهای توسعهای تمرکز داشت. بیانیه دوم، با عنوان «اقتصاد جهانی، که نسبت به بیانیه اصلی کوتاهتر بود، پس از مشورت و تبادل نظر با کشورهای شریک، از جمله برزیل، هند، کنیا و کُره جنوبی منتشر شد.
امضاکنندگان بیانیه با تاکید بر اینکه به حفظ ثبات بازارهای انرژی پایبند هستند، از تمامی کشورها خواستند از اعمال محدودیتهای خودسرانه بر صادرات خودداری کنند.
در بخشی از بیانیه اصلی این نشست آمده است: «داراییهای روسیه در حوزههای قضایی ما تا زمانی که روسیه به جنگ پایان ندهد و غرامت نپردازد، بیحرکت باقی خواهد ماند.»
این بیانیه میافزاید: «ناترازی گسترده و مداوم حساب جاری جهانی میتواند تنشهای تجاری را تشدید کند.»
گفتوگو با وزیران دارایی گروه ۷ درباره تهدیدات تهران
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پس از نشست مالی گروه هفت، کنفرانسی با عنوان مقابله با تامین مالی تروریسم برگزار کرد و بحثهای طرح شده در نشست دو روزه گروه هفت را «سازنده» خواند.
او افزود یکی از بحثهای مهم این جلسات «تهدیدهای تروریستی» جمهوری اسلامی از محورهای نشستها بود.
بسنت از متحدان واشینگتن خواست اقدام علیه شبکههای مالی حکومت ایران را تشدید کنند؛ از جمله با تحریم تامینکنندگان مالی، افشای شرکتهای پوششی، بستن شعب بانکی و مقابله با شبکههای بانکی سایه جمهوری اسلامی.
وزیر خزانهداری آمریکا ۲۸ اردیبهشت گفته بود از وزیران دارایی گروه ۷ خواهد خواست نظام تحریمها علیه جمهوری اسلامی را دنبال کنند تا از تامین مالی «ماشین جنگی» حکومت ایران جلوگیری شود.
حضور دیگر کشورها در نشست گروه هفت
سهشنبه نمایندگانی از کشورهای دیگر، از جمله برخی کشورهای حوزه خلیج فارس، برزیل و کنیا نیز به نمایندگان گروه هفت پیوستند.
رولان لسکور، وزیر دارایی فرانسه، به خبرنگاران گفت: «ما بر سر این موضوع توافق داریم که صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی باید برای کشورهایی که بیش از همه در برابر تاثیر مناقشه خاورمیانه آسیبپذیرند، نقش فعالتری ایفا کنند و مطمئن شوند که به آنها کمک میشود.»
او افزود کمبود کود شیمیایی تاثیر ویژهای بر زنجیره تامین خواهد داشت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه گفت پس از آنکه تهران یک طرح صلح به واشینگتن فرستاد، حمله برنامهریزیشده علیه ایران را متوقف کرده است و اکنون «احتمال بسیار خوبی» برای دستیابی به توافقی وجود دارد که برنامه هستهای ایران را محدود کند.
اما دیگر کشورهای گروه هفت از این موضوع ناخشنودند که واشینگتن و اسرائیل، بدون توجه کافی به پیامدهای اقتصادی حملات علیه ایران و خطر قابل پیشبینی بستهشدن تنگه هرمز، این حملات را آغاز کردند.
لسکور گفت مقامهایی از قطر و امارات متحده عربی در نشست پاریس حضور داشتند تا درباره بحران در خلیج گفتوگو کنند.
سوریه و اوکراین نیز در بخشهایی از گفتوگوها شرکت کردند. این موضوع نشاندهنده تاکید گروه هفت بر تثبیت کشورهایی است که برای امنیت منطقهای و جهانی محوری تلقی میشوند.
مقامهایی از برزیل، هند و کره جنوبی نیز در این نشست حضور داشتند. این اقدام در راستای گسترش شراکتهای بینالمللی در زمانی صورت گرفت که ائتلافهای سنتی بیش از پیش زیر سوال رفتهاند.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت نوشت که پکن و مسکو سفر دو روزه رییسجمهوری روسیه در این هفته - بیستوپنجمین سفر پوتین به چین - را نشانهای دیگر از «شراکت در همه شرایط» میان دو کشور توصیف کردهاند، آن هم در حالی که غرب از پکن میخواهد مسکو را برای پایان دادن به جنگ در اوکراین تحت فشار قرار دهد.
همزمان فایننشال تایمز گزارش داد شی به ترامپ گفته که ممکن است پوتین، سرانجام بابت حمله به اوکراین احساس پشیمانی کند.
در حالی که چین خود را میانجی صلح و طرفی بیطرف در این جنگ معرفی میکند، پوتین میگوید چین و روسیه از «منافع بنیادین» یکدیگر حمایت میکنند.
او همزمان در سایه تحریمهای غرب، بهدنبال توافقهای تازه انرژی با دومین اقتصاد بزرگ جهان است.
ایان استوری، پژوهشگر ارشد موسسه «آیاسییایاس-یوسف اسحاق» در سنگاپور، گفت: «نشست شی و پوتین این پیام را به جهان مخابره میکند که شراکت راهبردی چین و روسیه همچنان سنگبنای سیاست خارجی هر دو کشور است و هرگونه تلاش آمریکا برای ایجاد شکاف میان آنها محکوم به شکست خواهد بود.»
این سفر پس از سفر ترامپ در هفته گذشته انجام میشود. سفری که اگرچه تصاویر مثبتی ایجاد کرد، اما توافقهای تجاری بزرگی به همراه نداشت. شی روابط چین و آمریکا را رابطهای مبتنی بر «ثبات راهبردی» توصیف کرد. تعبیری در برابر چارچوب «رقابت راهبردی» که با جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، شناخته میشد.
رویترز نوشت چین با میزبانی از رهبران خارجی، تلاش میکند تصویر خود را بهعنوان یکی از ستونهای ثبات جهانی تقویت کند، در مقابل آمریکا که در پایان دادن به جنگ اوکراین و مهار «جنگ ایران» که جریان جهانی انرژی را مختل کرده، با دشواری روبهرو شده است.
تلاش پکن برای اطمینان دادن به شرکای غربی
پکن در جریان سفرهای رسمی تلاش میکند شرکای تجاری غربی، از جمله آمریکا را نسبت به قدرت اقتصادی و فناوری خود مطمئن کند و در عین حال، ریسکهای موجود در روابط را کماهمیت جلوه دهد.
کاخ سفید پس از سفر ترامپ به چین اعلام کرد درباره موضوعاتی که «ثبات» بیشتری برای کسبوکارها و مصرفکنندگان جهانی ایجاد میکند، اجماع حاصل شده است.
در عین حال، روابط چین با کشورهایی مانند روسیه نیز این پیام را تقویت میکند که دیپلماسی پکن، با وجود فشارهای غرب، بر اساس منافع و محاسبات خود عمل میکند.
استوری گفت: «واقعبینانه نیست که انتظار داشته باشیم شی، پوتین را برای پایان دادن به جنگ اوکراین تحت فشار بگذارد. شی چنین نفوذی بر پوتین ندارد و در هر حال، چینیها میدانند شکست روسیه در اوکراین موقعیت سیاسی پوتین را تضعیف خواهد کرد.»
او افزود: «به همین دلیل، پکن همچنان در سازمان ملل برای مسکو پوشش دیپلماتیک فراهم خواهد کرد و به ارائه کمک اقتصادی و فناوریهای دوگانه برای نیروهای مسلح روسیه ادامه خواهد داد.»
چین گفته است هرگز به هیچ یک از طرفهای جنگ روسیه و اوکراین سلاح مرگبار نداده و صادرات کالاهای دوگانه را بهشدت کنترل میکند.
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، ۲۸ اردیبهشت گفت: «در جریان این سفر، دو رییس دولت درباره همکاریها در تمامی حوزههای روابط دوجانبه و همچنین مسائل منطقهای و بینالمللی مورد علاقه مشترک، تبادل نظر خواهند کرد.»
خط لوله «قدرت سیبری ۲»
در جریان آخرین سفر پوتین به چین در شهریور ۱۴۰۴، مسکو و پکن برای ساخت خط لوله گاز «قدرت سیبری ۲» توافق کردند، اما هنوز درباره قیمت به جمعبندی نرسیدهاند.
کمبود عرضه انرژی ناشی از «جنگ ایران» ممکن است موقعیت روسیه را برای تبدیل شدن به منبع بلندمدت تامین گاز چین تقویت کند. با این حال، انتظار میرود پکن همچنان راهبرد تنوعبخشی به منابع انرژی خود را دنبال کند و همزمان با ترکمنستان و روسیه درباره قراردادهای تامین مذاکره کند.
یک کارشناس صنعت انرژی در پکن گفت چین ممکن است با روسیه درباره حجم سالانه صادرات و شرایطی مانند انعطافپذیری و فصلی بودن عرضه به توافق کلی برسد، اما موضوع قیمت را باز بگذارد.
به گفته او، مذاکرات بر سر قیمت ممکن است سالها طول بکشد.
شی ۱۲ سال پیش، از ساخت چهارمین خط لوله اتصال میدان عظیم گالکینیش ترکمنستان به شمال غرب چین خبر داده بود، اما این پروژه بهدلیل اختلافات قیمتی و پیچیدگیهای عبور خط لوله از ازبکستان، قرقیزستان و تاجیکستان، هنوز نهایی نشده است.
چین همچنان بزرگترین خریدار نفت روسیه است؛ چه از طریق خطوط لوله و چه از مسیر صادرات دریایی.
با وجود تحریمهای غرب علیه صادرات نفت روسیه، پالایشگاههای مستقل چینی هنوز هم مشتری دائمی نفت روسیه هستند و بخش عمده معاملات با یوان انجام میشود.
پالایشگاههای دولتی چین نیز اخیرا پس از یک معافیت موقت تحریمی از سوی آمریکا، خرید نفت روسیه را از سر گرفتهاند.
روسیه سال گذشته توافق کرد سالانه ۲.۵ میلیون تن نفت اضافی از مسیر قزاقستان به چین صادر کند.
پوتین ۱۹ اردیبهشت به خبرنگاران گفت: «در اصل، درباره برداشتن گامی جدی - و در واقع بسیار مهم - در همکاریهای نفت و گاز به سطح بالایی از توافق رسیدهایم.»
او افزود: «اگر بتوانیم این توافقها را در جریان این سفر نهایی کنیم و به نتیجه برسانیم، بسیار خوشحال خواهم شد.»
