بلومبرگ: ناتو چهار کشور حوزه خلیج فارس را به نشست آنکارا دعوت میکند
پایگاه خبری بلومبرگ گزارش داد کشورهای بحرین، کویت، قطر و امارات متحده عربی برای حضور در اجلاس ناتو دعوت خواهند شد. بر اساس این گزارش، موضوع جنگ علیه جمهوری اسلامی در دستور کار مذاکرات قرار دارد. قرار است وزیران خارجه این کشورها برای نشست ۱۷ و ۱۸ تیرماه در آنکارا دعوت شوند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در سفر به چین برای دیدار با شی جینپینگ، رییسجمهوری این کشور، گروهی از مدیران بزرگترین شرکتهای آمریکایی از جمله انویدیا، تسلا، اپل، بوئینگ و گلدمن ساکس را با خود همراه کرده است.
ترامپ چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت پیش از ورود به پکن، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، همراه او در هواپیمای ریاستجمهوری آمریکا حضور دارد و گزارش شبکه سیانبیسی درباره دعوت نشدن او به این سفر «خبر جعلی» است.
بر اساس آنچه ترامپ نوشت «جنسن، ایلان، تیم اپل، لری فینک، استیون شوارتزمن، کلی اورتبرگ از بوئینگ، برایان سایکس از کارگیل، جین فریزر از سیتی، لری کالپ از جیای ایرواسپیس، دیوید سولومون از گلدمن ساکس، سانجی مهروترا از مایکرون، کریستیانو آمون از کوالکام و بسیاری دیگر» در این سفر حضور دارند.
رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد قصد دارد در دیدار با شی جینپینگ از او بخواهد اقتصاد چین را بیش از پیش به روی شرکتها و سرمایهگذاری آمریکایی باز کند.
او نوشت: «از رییسجمهوری شی خواهم خواست چین را باز کند تا این افراد بتوانند تواناییهای خود را به کار بگیرند و به ارتقای جمهوری خلق چین کمک کنند.»
حل مسائل تجاری
رویترز نوشت بیشتر شرکتهای حاضر در این سفر به دنبال حل مسائل تجاری و محدودیتهای موجود در بازار چین هستند.
انویدیا از جمله شرکتهایی است که برای فروش تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی خود در چین با محدودیتهای نظارتی روبهرو شده است.
به گزارش رویترز، مذاکرات دو طرف علاوه بر تجارت، موضوعاتی چون جنگ ایران، فروش تسلیحات آمریکا به تایوان، صادرات فناوریهای پیشرفته، هوش مصنوعی و کاهش تنشهای تجاری میان واشینگتن و پکن را در بر میگیرد.
همزمان اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا مذاکرهکننده تجاری آمریکا، در کره جنوبی با مقامهای چینی دیدار کرد. خبرگزاری دولتی شینهوا این گفتوگوها را «صریح، عمیق و سازنده» توصیف کرد.
رویترز نوشت ترامپ در حالی وارد مذاکرات با چین شده که ادامه جنگ ایران و افزایش تورم در آمریکا، فشار سیاسی بر او را افزایش داده است. در مقابل، شی جینپینگ با فشار داخلی کمتری روبهرو است.
انتظار میرود ترامپ در دیدار با شی، از چین بخواهد تهران را برای رسیدن به توافق با واشینگتن و پایان دادن به جنگ ایران ترغیب کند؛ هرچند ترامپ گفته تصور نمیکند به کمک پکن نیاز داشته باشد.
چین چهارشنبه بار دیگر مخالفت شدید خود را با فروش تسلیحات آمریکا به تایوان اعلام کرد. هنوز مشخص نیست آیا ترامپ بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان را تایید خواهد کرد یا نه.
آمریکا با وجود نداشتن روابط دیپلماتیک رسمی با تایوان، بر اساس قانون موظف است ابزارهای دفاعی لازم را در اختیار این جزیره قرار دهد.
یک مرد بریتانیایی-ایرانی گفته است فردی که مظنون به ارتباط با جمهوری اسلامی بوده، در ازای قتل یک روزنامهنگار ساکن لندن که از منتقدان تهران است، ۴۰ هزار پوند به او پیشنهاد داده است.
روزنامه «جوییش کرونیکل» چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت در گزاشی به نقل از این مرد که با نام مستعار «نیما» معرفی شده، نوشت او پس از بازگشت به بریتانیا، موضوع را به پلیس گزارش کرده و روزنامهنگاری را که برای یک رسانه فارسیزبان کار میکند، در جریان قرار داده است.
نیما که حدود یک دهه است در بریتانیا زندگی میکند و در یک بار کار میکند، گفت این ماجرا در جریان سفر تفریحیاش به جنوب اروپا آغاز شد؛ جایی که به یک رستوران ایرانی رفت و با دو مرد آشنا شد که یکی از آنها را از ایران میشناخت.
به گزارش جوییش کرونیکل، آن مرد ابتدا درباره راهاندازی یک بار در لندن صحبت کرد و با مطرح کردن موضوع بهعنوان یک پیشنهاد کاری، اطلاعات تماس نیما را گرفت.
نیما گفت دیدار دوم شکل متفاوتی پیدا کرد؛ زمانی که آن مرد همراه دو نفر دیگر آمد و شروع به اشاره به جزییات زندگی او در بریتانیا و بستگانش در ایران کرد.
نیما به جوییش کرونیکل گفت: «به من گفت تو آدم محترمی هستی. خانوادهای در ایران داری که به حمایت تو نیاز دارند. میخواهم کاری به تو پیشنهاد بدهم؛ با پرداخت اولیه ۴۰ هزار پوند.»
بر اساس این گزارش، آن مرد سپس به یک روزنامهنگار ایرانی در لندن اشاره کرد که نیما پیشتر در فضای مجازی با او مشاجره کرده بود و گفت میخواهد او را «مجازات» کند.
او از نیما پرسید آیا خودش میتواند این کار را انجام دهد یا فرد دیگری را برای آن پیدا کند.
نیما گفت به او پیشنهاد شده بود ۲۰ هزار پوند نقد همان ابتدا دریافت کند و بقیه مبلغ را پس از مشخص کردن محل اقامت آن روزنامهنگار بگیرد.
او افزود این افراد تصور میکردند آن روزنامهنگار در خانه امن زندگی میکند.
به گفته نیما، فرد مظنون مستقیما خود را عضو سپاه پاسداران معرفی نکرد، اما یکی از آشنایانش گفته بود او در ایران نفوذ دارد و هنگام صحبت درباره کمک احتمالی به خانواده نیما، از «سپاه» نام برده بود.
این گزارش در شرایطی منتشر شده است که نگرانیها در بریتانیا درباره تهدیدهای مرتبط با جمهوری اسلامی علیه مخالفان، روزنامهنگاران و نهادهای یهودی افزایش یافته است.
یک گروه همسو با جمهوری اسلامی (حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه)، مسئولیت حمله به چند مکان یهودی در بریتانیا و اروپا، از جمله حملات ماه گذشته به دو کنیسه در شمال لندن را بر عهده گرفته است.
کن مککالوم، مدیرکل سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا «امآی۵» بارها هشدار داده جمهوری اسلامی که از طریق سپاه پاسداران عمل میکند، تهدیدی «احتمالا مرگبار» برای بریتانیا بهشمار میرود.
به گفته مقامهای بریتانیایی، از سال ۲۰۲۲ تاکنون چندین طرح منتسب به جمهوری اسلامی که قصد داشته است مخالفان، روزنامهنگاران و افراد یا نهادهای مرتبط با اسرائیل و یهودیان را در این کشور هدف قرار دهد، خنثی شده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، درخواست حدود ۹۰ نماینده حزب کارگر در پارلمان این کشور برای استعفا از سمت خود را رد کرد و گفت قصد دارد برنامههای اصلاحی دولت را ادامه دهد. او همچنین هشدار داد برکناریاش میتواند به «هرجومرج» بینجامد.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت گزارش داد استارمر در روزهای اخیر با فشار فزایندهای برای کنارهگیری از قدرت روبهرو شده و دهها نماینده حزب کارگر او را مسئول شکست سنگین این حزب در انتخابات محلی اخیر میدانند.
در این مدت، چند تن از وزرای ردهپایین دولت در اعتراض به عملکرد استارمر استعفا دادهاند، اما تاکنون هیچ یک از چهرههای برجسته حزب کارگر نتوانستهاند حمایت کافی را برای آغاز رسمی رقابت بر سر رهبری حزب به دست آورند.
در همین حال، دیدار ۲۰ دقیقهای وس استریتینگ، وزیر بهداشت بریتانیا و یکی از گزینههای احتمالی جانشینی استارمر، با نخستوزیر در دفتر داونینگاستریت در صبح ۲۳ اردیبهشت، توجه رسانهها را به خود جلب کرد. ملاقاتی که برخی رسانههای بریتانیایی آن را نشانه تشدید اختلافات در حزب کارگر توصیف کردند.
با این حال، نیک توماس-سیموندز، وزیر امور اروپا و از متحدان استارمر، تاکید کرد در حال حاضر، هیچ یک از چهرههای حزب از حمایت کافی نمایندگان برای به چالش کشیدن رهبری نخستوزیر برخوردار نیستند و احتمال وقوع چنین سناریویی اندک است.
مراسم افتتاح پارلمان؛ استارمر در کنار پادشاه
به گزارش رویترز، استارمر ۲۳ اردیبهشت در مراسم افتتاح رسمی پارلمان بریتانیا شرکت خواهد کرد. رویدادی باشکوه به رهبری چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، که دولت در آن اولویتهای سیاسی و برنامه قانونگذاری خود را برای سال پیش رو اعلام میکند.
استارمر در بیانیهای گفت: «بریتانیا در لحظهای سرنوشتساز قرار دارد. یا باید به اجرای برنامهای برای ساختن کشوری قویتر و عادلانهتر ادامه دهیم، یا به هرجومرج و بیثباتی گذشته بازگردیم.»
او افزود مردم بریتانیا انتظار دارند دولت بر کاهش هزینههای زندگی، کوتاه شدن صف انتظار خدمات درمانی و حفظ امنیت کشور در «جهانی که روزبهروز خطرناکتر میشود»، تمرکز کند.
دولت بریتانیا اعلام کرده است بستهای شامل بیش از ۳۵ لایحه و پیشنویس قانونی را ارائه خواهد کرد که محور اصلی آن بهبود وضعیت اقتصادی، تقویت امنیت ملی و اصلاح ساختار حکمرانی با هدف ایفای نقش فعالتر دولت در حمایت از مردم است.
آینده سیاسی استارمر در ابهام
رویترز در ادامه نوشت چارلز سوم با حضور در پارلمان، متن رسمی دولت در خصوص برنامههای آتی آن را قرائت خواهد کرد، اما در این میان، آینده سیاسی استارمر بیش از هر زمان دیگری در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
این در حالی است که اگر نخستوزیر کنونی بریتانیا از قدرت کنار گذاشته شود، جانشین او الزامی به پیروی از همین برنامه نخواهد داشت.
تنها ساعاتی پیش از آغاز این مراسم، گروهی از اتحادیههای نزدیک به حزب کارگر خواستار کنارهگیری استارمر شدند؛ موضوعی که فشارها را بر او بیش از پیش افزایش داده است.
استارمر که ۲۲ اردیبهشت را عمدتا در دفتر نخستوزیری و در تلاش برای حفظ حمایت همحزبیها برای ماندن در قدرت سپری کرد، ۲۳ اردیبهشت در برابر دوربینها و در کنار رهبران احزاب رقیب در مراسم رسمی پارلمان حضور خواهد یافت.
او همچنین قرار است در جریان مناظره پارلمانی پس از سخنرانی پادشاه، از برنامههای دولت دفاع کند. رخدادی که پیشبینی میشود مخالفان از آن برای به چالش کشیدن اقتدار سیاسی او بهره ببرند.
جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران بر نشست دو روزه وزیران خارجه گروه بریکس که از پنجشنبه در دهلی نو آغاز میشود، سایه انداخته است. این نشست توانایی این بلوک را برای رسیدن به موضعی مشترک در این زمینه و انتشار بیانیه نهایی، محک خواهد زد.
گروه بریکس که در ابتدا شامل آفریقای جنوبی، برزیل، چین، روسیه و هند بود، در سالهای اخیر با پیوستن اتیوپی، امارات متحده عربی، اندونزی، ایران و مصر، گسترش یافته است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت خبر داد که تهران از هند، رییس دورهای بریکس در سال ۲۰۲۶، خواسته است از این سازوکار برای «ایجاد اجماع در محکوم کرد اقدامات آمریکا و اسرائیل در جنگ و تنش در خلیج فارس» استفاده کند.
اصلیترین اختلافها میان جمهوری اسلامی ایران و امارات متحده عربی شکل گرفته است. دو کشوری که در دو سوی جبهه جنگی قرار دارند که آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، احتمالا اواخر روز چهارشنبه برای شرکت در این نشست وارد دهلی خواهد شد. این نشست روزهای ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت برگزار میشود.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز قرار است در این نشست حضور داشته باشد.
هنوز مشخص نیست چه کسی نمایندگی امارات را در این نشست بر عهده خواهد داشت.
رویترز نوشت: «دور جدید مذاکرات میتواند پرتنش باشد؛ بهویژه پس از گزارشهایی مبنی بر اینکه امارات و عربستان سعودی در واکنش به حملات ایران، حملاتی نظامی علیه جمهوری اسلامی انجام دادهاند.»
رندهیر جایسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، پیش از این گفته بود برخی اعضای بریکس مستقیما در این جنگ درگیر هستند و به همین دلیل «رسیدن به اجماع برای ما دشوار بوده» است.
با این حال، یکی دیگر از مقامهای وزارت خارجه هند به رویترز گفت دهلی امیدوار است پس از این دور از نشستها، بیانیهای مشترک صادر شود.
مانجیو سینگ پوری، دیپلمات پیشین هند، گفت: «خوشحالکننده است که وزیران خارجه همه کشورهای بریکس، بهجز چین که بهدلیل دیگری درگیر است، در نشست حضور پیدا میکنند.»
اشاره سینگ پوری به درگیری وزیر خارجه چین احتمالا به سفر پیش روی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به چین برمیگردد.
او افزود: «این نشانه مثبتی برای تلاشها به منظور ایجاد ائتلافی در بریکس حول موضوعات مهم برای اقتصادهای نوظهور و کشورهای جنوب جهانی است.»
پوری گفت: «البته رسیدن به راهحل سیاسی دشوار است، اما همین که آنها دور هم جمع میشوند اتفاق مثبتی است و امیدواریم راهی رو به جلو ایجاد کند.»
افزایش شدید قیمت انرژی ناشی از جنگ با حکومت ایران باعث شده است بسیاری از کشورهای بریکس، از جمله هند، اقدامهای اضطراری برای حفاظت از اقتصاد و مصرفکنندگان خود انجام دهند.
چین تاکنون موضعی ظاهرا بیطرفانه اتخاذ کرده است. موضوعی که به روابط نزدیک پکن هم با تهران و هم با کشورهای عرب سنیمذهب مرتبط دانسته میشود.
قرار است شو فیهونگ، سفیر چین در هند، بهجای وانگ یی، وزیر خارجه چین، در نشست وزیران خارجه بریکس شرکت کند، چون وانگ احتمالا همزمان با سفر ترامپ به پکن، امکان حضور در دهلی را نخواهد داشت.
پس از افشای حملات تلافیجویانه امارات متحده عربی به اهدافی در لاوان و عسلویه، خبرگزاری رویترز گزارش داد که عربستان سعودی نیز در واکنش به حملات جمهوری اسلامی به خاک این کشور در جریان جنگ اخیر، چندین حمله اعلامنشده علیه ایران انجام داده است.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۲ اردیبهشت به نقل از دو مقام غربی که در جریان این موضوع قرار گرفتهاند و دو مقام ایرانی نوشت: «عربستان سعودی به تلافی حملاتی علیه این کشور در جریان جنگ ایران، حملات متعددی را علیه اهدافی در ایران اجرا کرد اما این حملات بهصورت عمومی اعلام نشدند.»
دو مقام غربی به این رسانه گفتهاند که حملات نیروی هوایی عربستان سعودی در آخرین روزهای ماه مارس (اوایل فروردین) انجام شد.
به نوشته رویترز این حملات نخستین مورد شناساییشده از حملات مستقیم عربستان علیه جمهوری اسلامی است و نشان میدهد این کشور در دفاع از خود در برابر «رقیب اصلیاش در منطقه» نسبت به گذشته «بسیار جسورتر» شده است.
کشورهای حاشیه خلیج فارس علیه جمهوری اسلامی
پیش از انتشار این گزارش، بلومبرگ به نقل از «افراد آگاه از موضوع» نوشت که امارات متحده عربی در جریان جنگ جاری، بیش از یکبار به اهدافی در خاک ایران حمله کرده است؛ حملاتی که تنها به جزیره لاوان محدود نبود و هماهنگی با اسرائیل در حمله به تاسیسات پتروشیمی عسلویه را نیز شامل میشد.
به گفته یکی از منابع بلومبرگ، امارات یک بار پیش از آتشبس ۲۰ فروردین به ایران حمله کرد و یک بار پس از آن، در هفتم اردیبهشت. این گزارش میگوید یکی از این اقدامات، واکنشی هماهنگشده با اسرائیل به حمله ایران به تاسیسات پتروشیمی «بروج» امارات بود.
بلومبرگ همچنین نوشت که امارات و اسرائیل در حمله ۱۷ اردیبهشت اسرائیل به بزرگترین تاسیسات پتروشیمی ایران در عسلویه، با یکدیگر هماهنگ بودند. این حمله در واکنش به حمله تهران به مجتمع بروج امارات انجام شد.
این منبع همچنین به بلومبرگ گفت حملات تلافیجویانه امارات شامل حمله به یک پالایشگاه ایرانی در جزیره لاوان در خلیج فارس نیز بوده است.
والاستریت ژورنال دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در گزارشی تنها از حمله امارات به جزیره لاوان پیش از آغاز آتشبس خبر داده بود. روایت بلومبرگ نشان میدهد دامنه اقدامات امارات گستردهتر بوده و علاوه بر حمله به لاوان، هماهنگی با اسرائیل در حمله به تاسیسات پتروشیمی عسلویه را نیز شامل شده است.
افشای نقش عربستان و امارات در حملات تلافیجویانه علیه جمهوری اسلامی نشان میدهد جنگ اخیر، فراتر از تقابل مستقیم جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل، به شکلی گستردهتر و کمتر علنی کشورهای عربی خلیج فارس را نیز درگیر کرده بود.
کاهش تنش پس از حملات
رویترز به نقل از مقامهای ایرانی و غربی نوشت که عربستان سعودی پس از انجام حملات، حکومت ایران را آگاه کرد و پس از آن، رایزنیهای دیپلماتیک فشرده و تهدید ریاض به تلافی بیشتر دو کشور را به تفاهمی برای کاهش تنش رساند.
یکی از مقامهای جمهوری اسلامی در گفتوگو با رویترز دستیابی به این تفاهم میان تهران و ریاض را تایید کرد و گفت هدف از این اقدام، «توقف خصومتها، حفاظت از منافع متقابل و جلوگیری از تشدید تنشها» بوده است.
به نوشته رویترز، تفاهم غیررسمی تهران و ریاض برای کاهش تنش، در هفته منتهی به توافق آتشبس که ۱۹ فروردین اجرایی شد، حاصل شده است. کاخ سفید به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداد.
منابع غربی به این رسانه گفتند تا پایان ماه مارس، تماسهای دیپلماتیک و تهدید عربستان سعودی مبنی بر اتخاذ رویکردی تندتر، مشابه امارات متحده عربی، و تلافی بیشتر، به تفاهمی برای کاهش تنش انجامید.
رویترز نوشت که هرچند یک مقام ارشد وزارت امور خارجه عربستان این پرسش را که آیا توافقی برای کاهش تنش با ایران حاصل شده است یا نه، بیپاسخ گذاشت، اما گفت: «ما بر موضع ثابت عربستان سعودی در حمایت از کاهش تنش، خویشتنداری و کاستن از تنشها در راستای ثبات، امنیت و شکوفایی منطقه و مردم آن تاکید میکنیم.»
بررسی الگوی حملات، کاهش تنش میان تهران و ریاض را تایید میکند
رویترز با بررسی بیانیههای وزارت دفاع عربستان نوشته است که شمار حملات پهپادی و موشکی علیه این کشور در هفته منتهی به ۱۱ فروردین بیش از ۱۰۵ مورد بود اما یک هفته پس از آن، یعنی در فاصله بین ۱۲ تا ۱۷ فروردین (دو روز پیش از شروع رسمی و عملی آتشبس) به ۲۵ مورد کاهش یافت.
در این گزارش بر اساس ارزیابی منابع غربی آمده است که منشاء پرتابههای شلیکشده به عربستان سعودی در روزهای منتهی به آتشبس، عراق بود. این نشان میدهد که تهران حملات مستقیم را محدود کرده بود، در حالی که گروههای متحدش همچنان به فعالیت علیه عربستان ادامه میدادند.
عربستان سعودی ۲۳ فروردین سفیر عراق را احضار کرد تا به حملاتی که از خاک عراق انجام شده بود، اعتراض کند. با وجود این، تماسهای عربستان و جمهوری اسلامی حتی پس از آغاز آتشبس گستردهتر میان تهران و واشینگتن نیز ادامه یافت. وزارت دفاع عربستان گزارش داد که در روزهای ۱۸ و ۱۹ فروردین، ۳۱ پهپاد و ۱۶ موشک به سوی این پادشاهی شلیک شد.
والاستریت ژورنال اواخر فروردین در گزارشی تحلیلی نوشت که شبهنظامیان عراقی تحت حمایت تهران، با پرتاب دهها پهپاد به سمت عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس، «جنگی پنهان» را در دل نبرد بزرگتر منطقه رقم زدهاند.
این رسانه نوشت که حملات شبهنظامیان عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی به کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس، این تولیدکنندگان بزرگ نفت جهان را بیش از هر زمان دیگری به مرز درگیری آشکار با بغداد سوق داده است.
مقامات سعودی در ارزیابیهای خود برآورد کردند که نیمی از حدود ۱۰۰۰ حمله پهپادی انجامشده به این کشور، شامل هدف قرار دادن پالایشگاه حساس «ینبع» در دریای سرخ و میادین نفتی در استان شرقی عربستان، از درون خاک عراق انجام شده بود.
این موج از حملات، ریاض را به بررسی گزینه تلافی علیه ایران و عراق واداشت. همزمان، پاکستان برای اطمینان دادن به عربستان سعودی، جنگندههایی به این کشور اعزام کرد و با شدت گرفتن تلاشهای دیپلماتیک، خواستار خویشتنداری شد.