سباستین ساوه، دونده ۳۱ ساله کنیایی، در ماراتن لندن موفق شد این مسابقه را در ۱:۵۹:۳۰ به پایان برساند و رکورد جهانی را بشکند. ساوه رکورد قبلی کلوین کیپتوم با زمان ۲:۰۰:۳۵ را بیش از یک دقیقه جابهجا کرد و مرزهایی را درنوردید که زمانی تنها در رویاهای دنیای دوومیدانی جای داشت.
خیابانهای لندن، یکشنبه ششم اردیبهشت، شاهد واقعهای بود که تا پیش از این، بسیاری از کارشناسان آن را خارج از توان فیزیکی بشر میدانستند.
سباستین ساوه، دونده ۳۱ ساله کنیایی، با ثبت زمان خیرهکننده ۱ ساعت و ۵۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه، نه تنها برنده ماراتن لندن شد، بلکه نام خود را به عنوان نخستین انسانی که در یک رقابت رسمی زیر ۲ ساعت دویده است، در تاریخ جاودانه کرد.
سوختی برای تاریخسازی؛ نان، عسل و ۲۴۱ کیلومتر تمرین هفتگی
پشت این رکوردشکنی، ترکیبی از سادگی و سختکوشی بیامان نهفته است. تیم ساوه میگوید او پیش از مسابقه، صبحانهای ساده شامل نان و عسل خورده است تا انرژی لازم را برای این نبرد تاریخی داشته باشد.
اما برخلاف این سادگی، تمرینات او سخت و طاقتفرسا بوده است. ساوه برای رسیدن به این سطح از آمادگی، در هفتههای اخیر بهطور میانگین ۲۰۰ تا ۲۴۱ کیلومتر میدوید.
کلودیو براردلی، مربی او، این ورزشکار را یک «فرد خاص» توصیف میکند و معتقد است آمادگی بدنی او حتی از ماراتن برلین نیز فراتر رفته است.
ساوه پس از عبور از خط پایان، در حالی که هزاران تماشاگر نام او را فریاد میزدند، گفت: «من در لندن تاریخسازی کردم. این موضوع ثابت میکند که هیچچیز غیرممکن نیست. این لحظهای است که تا ابد در ذهن من خواهد ماند. شجاعانه مسابقه دادم؛ زمانی که حتی سرعتم بسیار بالا بود، فشار را بیشتر کردم. تشویقهای مردم قدرت زیادی به من داد و این رکورد جهانی به خاطر آنها نیز هست.»
پاداشهای ششرقمی و بهای شفافیت
این درخشش تاریخی با پاداشهای مالی نیز همراه بود. برآورد میشود ساوه با احتساب ۱۲۵ هزار دلار جایزه برای جابهجایی رکورد جهانی، ۵۵ هزار دلار برای پیروزی در مسابقه و سایر پاداشهای جانبی، در مجموع حدود ۳۳۰ هزار یورو دریافت کرده باشد.
با این حال، در سایه تردیدهای مربوط به دوپینگ در کنیا، ساوه و تیمش مسیر شفافیت کامل را برگزیدهاند.
آدیداس، اسپانسر او، مبلغ ۵۰ هزار دلار اختصاص داده است تا بهطور مرتب و سرزده از ساوه آزمایش بگیرند. او تنها در دو ماه منتهی به ماراتن گذشتهاش، ۲۵ بار مورد آزمایش خون و ادرار قرار گرفت.
تکنولوژی یا فیزیولوژی؛ تردید در میانه تشویقها
با این حال، این رکوردشکنی بیسابقه با موجی از پرسشها درباره نقش تکنولوژی نیز همراه شده است.
ساوه با کفشهای جدید آدیداس (Adidas Adios Pro Evo 3) دوید که وزنی کمتر از ۱۰۰ گرم (۹۶ گرم) دارند و سبکترین کفشهای مسابقهای تاریخ بهشمار میروند.
برخی تحلیلگران، مانند گزارشگر روزنامه اکیپ فرانسه، معتقدند با ورود کفشهای کربنی و ژلهای سوخترسانی پیشرفته، مرزهای فیزیولوژیک جابهجا شده و تشخیص سهم واقعی ورزشکار از سهم ابزارهای کمکی دشوار شده است.
این موضوع باعث شده است بخشی از جامعه ورزش، بهجای اشتیاق محض، با نوعی ابهام به این تاریخسازیها بنگرند.
یک ماراتن و سه معجزه؛ رقابتی که جهان را تکان داد
اما شکوه ماراتن لندن تنها به سباستین ساوه محدود نشد. در یکی از پرفشارترین رقابتهای تاریخ، یومیف کجلچا از اتیوپی نیز که در نخستین تجربه ماراتن خود پابهپای ساوه دوید، با زمان ۱ ساعت و ۵۹ دقیقه و ۴۱ ثانیه از خط پایان گذشت.
کجلچا با این عملکرد، دومین مرد تاریخ شد که در یک مسابقه رسمی زیر دو ساعت دویده است.
در جایگاه سوم نیز، جیکوب کیپلیمو با زمان ۲:۰۰:۲۸ به کار خود پایان داد و موفق شد رکورد شخصی و رکورد قبلی جهان را بشکند.
حضور همزمان سه دونده در این سطح از آمادگی نشان داد که عصر جدید ماراتن آغاز شده است؛ دورانی که در آن دویدن با سرعت بیش از ۲۱ کیلومتر در ساعت، دیگر یک آرزوی دستنیافتنی نیست.
تفاوت کلیدی این دستاورد با تلاشهای پیشین در رسمی بودن آن نهفته است. برخلاف نمایش سال ۲۰۱۹ الیود کیپچوگه در وین که به دلیل استفاده از تیم چرخشی دوندگان کمکی، در آمارهای رسمی ثبت نشد، رکورد سباستین ساوه در قلب ماراتن لندن و با رعایت تمامی قوانین سختگیرانه فدراسیون جهانی دوومیدانی رقم خورد تا نام او به عنوان نخستین انسانی که سد جادویی دو ساعت را در یک رقابت رسمی و استاندارد شکسته است، برای همیشه در تالار افتخارات ورزش جهان حک شود.
