فایننشالتایمز چهارشنبه دوم اردیبهشت گزارش داد پائولو زامپولی، نماینده ارشد دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، از فیفا خواسته ایران را در جام جهانی پیش رو با ایتالیا جایگزین کند؛ درخواستی که پس از آتشبس شکننده با جمهوری اسلامی مطرح شده و ابعاد سیاسی گستردهای یافته است.
به نوشته فایننشالتایمز، پائولو زامپولی، فرستاده ویژه آمریکا، این پیشنهاد را با جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، و همچنین با ترامپ، به عنوان رهبر کشوری که یکی از میزبانان مشترک این رقابتهاست، در میان گذاشته است.
به گفته افرادی آگاه از موضوع، او استدلال کرده است که چهار قهرمانی ایتالیا در جام جهانی، اعطای این سهمیه را توجیه میکند.
به گفته این افراد، این طرح تلاشی برای ترمیم روابط میان ترامپ و جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، بوده است؛ روابطی که پس از حملات رییسجمهوری آمریکا به پاپ لئو چهاردهم در پی جنگ ایران، دچار تنش شد.
زامپولی به فایننشالتایمز گفت: «تایید میکنم که به ترامپ و اینفانتینو پیشنهاد دادهام ایتالیا جایگزین ایران در جام جهانی شود. من اصالتا ایتالیایی هستم و دیدن آزوری در تورنمنتی که در آمریکا برگزار میشود، یک رویا خواهد بود. با چهار عنوان قهرمانی، آنها سابقهای دارند که حضورشان را توجیه میکند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که در فاصله دو ماه تا شروع بزرگترین رویداد فوتبالی جهان، حضور تیم ملی در خاک آمریکا به یک کلاف سردرگم سیاسی-امنیتی تبدیل شده است.
با وجود آغاز اردو آمادهسازی تیم ملی در تهران، شواهد نشان میدهد که تصمیم نهایی اعزام یا انصراف، نه در فدراسیون فوتبال، بلکه در لایههای عالی حاکمیتی و شورای عالی امنیت ملی گرفته خواهد شد.
مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال در جمهوری اسلامی که همراه اعضای تیم ملی در تجمعات شبانه در حمایت از حکومت شرکت کرده بود، گفت: «در حال آمادهسازی و تدارک برای جام جهانی هستیم اما مطیع تصمیم حاکمیت هستیم. تصمیم الان آمادگی کامل تیم ملی برای جام جهانی است.»
او همچنین درباره شرکت اعضای تیم ملی در تجمعات حکومتی گفت: «برنامه تیم ملی این است که بازیکنان تیم ملی هر شب در تجمعات شرکت کنند. آنها هر چه دارند از مردم است و خودشان هم مردمی هستند. سر تمرین بودیم و با بازیکنان به تجمع آمدیم.»
او اجبار بازیکنان به حضور در این تجمعات را رد کرد و افزود: «مگر این بازیکنان بچه هستند؟ خودشان علاقهمند هستند. این سنت حسنهای است و هرکسی اینجا بیاید مردمی میشود.»
احمد دنیامالی، وزیر ورزش، نیز در آخرین نشست ستاد جامجهانی با صراحت اعلام کرد که تصمیمگیرنده نهایی «دولت و شورای عالی امنیت ملی» هستند.
او گفت: «در موضع شخصی خودم قطعا مخالف شرکت در جامجهانی هستم. اینفانتینو عامل آمریکاست که به ترامپ جایزه صلح میدهد؛ بعد هم میآید در رختکن تیم ملی ما خوشرقصی میکند. نمیخواهیم آقا، غیرت ما کجا رفته است؟»
دنیامالی تاکید کرد که اگر مصلحت بر عدم حضور باشد، تیم ملی از رقابتها کنار خواهد رفت. این در حالی است که جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، بر حضور قطعی ایران تاکید دارد.
فایننشالتایمز نوشت که فیفا از اظهارنظر درباره تلاشهای لابیگری خودداری کرد، اما به بیانیههای اخیر اینفانتینو اشاره کرد.
رییس فیفا هفته گذشته در نشستی در واشینگتن گفت: «تیم ایران قطعا میآید. امیدواریم تا آن زمان، وضعیت صلحآمیز باشد. این قطعا کمک خواهد کرد. اما ایران باید بیاید تا نماینده مردم خود باشد. آنها صعود کردهاند... آنها واقعا میخواهند بازی کنند و باید بازی کنند.»
به نوشته فایننشالتایمز، نمایندگان کاخ سفید و وزارت امور خارجه آمریکا نیز از اظهارنظر خودداری کردند.
اینفانتینو که تابعیت سوئیسی-ایتالیایی دارد، همچنین در اواخر ماه مارس پیش از دیدار تیم ایران در ترکیه با این تیم دیدار کرد و پس از آن گفت فیفا «برای تضمین بهترین شرایط ممکن در مسیر آمادهسازی برای جام جهانی از تیم حمایت خواهد کرد.»
انتخاب ایتالیا، همچون انتخاب اینترمیامی
ایران به عنوان یکی از هشت تیم کنفدراسیون فوتبال آسیا به این رقابتها راه یافته است، در حالی که ایتالیا یکی از ۱۶ سهمیه اروپا را از دست داد؛ سومین جام جهانی پیاپی که این کشور موفق به صعود به آن نشده است. ایتالیا در حال حاضر در ردهبندی فیفا در جایگاه دوازدهم جهان قرار دارد؛ بالاترین رتبه در میان کشورهایی که در این رقابتها حضور ندارند.
به نوشته فایننشالتایمز کتاب قوانین فیفا به این نهاد «اختیار انحصاری» میدهد تا در صورت انصراف ایران، درباره اقدام لازم تصمیمگیری کند. در این قوانین آمده است: «فیفا میتواند تصمیم بگیرد انجمن عضو شرکتکننده مربوطه را با انجمن دیگری جایگزین کند.»
پیش از جام جهانی باشگاهها در تابستان گذشته، فیفا از اختیارات خود استفاده کرد و یک سهمیه به اینتر میامی داد تا لیونل مسی، ستاره جهانی فوتبال، بتواند در این تورنمنت بازی کند.
جریمه در انتظار فوتبال ایران
این درحالی است که اگر شورای عالی امنیت ملی در نهایت حکم به انصراف بدهد، فوتبال ایران با پیامدهایی از جمله پرداخت حداقل ۶۰۰ هزار دلار جریمه به فیفا و محرومیت طولانیمدت به دلیل دخالت مستقیم سیاست در ورزش مواجه خواهد شد.
این پیشنهاد درحالی است که پیشتر گفته شده طبق قوانین فیفا و با تصمیم کنفدراسیون فوتبال آسیا، در صورت انصراف ایران، به احتمال زیاد تیم ملی امارات جایگزین ایران در جدول مسابقات خواهد شد.
تلاشی برای بهبود روابط زیر سایه جنگ
فایننشالتایمز با اشاره به روابط ملونی و ترامپ به نقل از ٖافراد آگاه مینویسد که این طرح تلاشی برای ترمیم روابط میان ترامپ و جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، بوده است؛
ملونی یکی از نزدیکترین متحدان اروپایی ترامپ بوده و حتی در قبال برخی از جنجالیترین اقدامات او، از جمله تهدید به تصرف گرینلند از دانمارک با زور و حملات هوایی به ایران، از انتقاد علنی خودداری کرده است.
با این حال، ترامپ هفته گذشته به طور علنی از ملونی انتقاد کرد، پس از آنکه او ناچار شد حمله ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال به پاپ لئو را «غیرقابل قبول» توصیف کند؛ حملهای که در ایتالیا خشم عمومی گستردهای به دلیل بیاحترامی رییسجمهوری آمریکا به رهبر معنوی کاتولیک متولد آمریکا برانگیخت.
ترامپ در مصاحبههای رسانهای مختلف در روزهای بعد، از خودداری رم برای اجازه دادن به استفاده هواپیماهای جنگنده آمریکایی درگیر در بمباران ایران از یک پایگاه نظامی آمریکا در سیسیل برای سوختگیری شکایت کرد.
او گفت از عدم همکاری ملونی در کارزار ایران «شگفتزده» شده و افزود: «فکر میکردم او شجاعت دارد، اما اشتباه میکردم.»
