ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، اعلام کرد با وجود تشدید فشارهای غرب، صادرات صنایع نظامی این کشور در سال گذشته به بیش از ۳۰ کشور رسیده و درآمدی بالاتر از ۱۵ میلیارد دلار برای مسکو به همراه داشته است.
خبرگزاری رویترز شنبه ۱۱ بهمنماه گزارش داد پوتین روز جمعه از رکورد صادرات صنایع نظامی این کشور تمجید کرده است.
بر اساس این گزارش، رییسجمهوری روسیه تاکید کرد با وجود فشارهای غرب، بازارها و چشماندازهای روسیه، بهویژه در آفریقا، گسترش یافته است.
او در نشستی درباره همکاریهای نظامی-فنی در کرملین گفت: «تولیدات نظامی روسیه در سال گذشته به بیش از ۳۰ کشور صادر شده و میزان درآمد ارزی حاصل از این صادرات از ۱۵ میلیارد دلار فراتر رفته است.»
این اظهارات پوتین در حالی بیان شد که ۲۵ اردیبهشتماه، موسسه اقتصاد استکهلم گزارش داد اقتصاد روسیه با وجود ظاهر نسبتا باثبات، در واقع بهدلیل ساختار جنگی و فشار تحریمهای غرب، بهشکلی فزاینده «در شرایط شکننده و ناپایدار» قرار گرفته است.
از سوی دیگر، در حالی که تنش میان تهران و واشینگتن بهسرعت در حال تشدید است، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ۱۰ بهمنماه هشدار داد این وضعیت میتواند روند مذاکرات صلح میان کییف و مسکو را مختل کند.
شرایط پیچیده و فشارهای فزاینده غرب
رییسجمهوری روسیه با اشاره به شرایط فعالیت صنایع نظامی این کشور گفت که این بخش در «شرایطی پیچیده» فعالیت میکند.
او افزود فشار کشورهای غربی نهتنها ادامه داشته، بلکه تشدید شده و هدف آن کند کردن یا مسدود کردن روابط تجاری با روسیه بوده است.
روزنامه کییف پست جمعه ۱۰ بهمن در گزارشی به نقل از زلنسکی نوشت: «در ارزیابی ما، اتفاقاتی در حال رخ دادن در ارتباط با وضعیت میان آمریکا و ایران است و این موضوع میتواند بر زمانبندی مذاکرات تاثیر بگذارد.»
نشست میان هیاتهای اوکراینی و روسی در ابوظبی برای ۱۲ بهمن برنامهریزی شده است.
نگرانی اوکراین در شرایطی مطرح میشود که مقامهای آمریکایی، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، هشدار دادهاند ایالات متحده باید برای اقدام پیشدستانه در برابر جمهوری اسلامی آماده باشد.
از زمان آغاز جنگ روسیه با اوکراین، کمکهای همهجانبه تهران به مسکو و تحویل پهپادهای انتحاری به روسیه، کییف را به یکی از مخالفان جدی جمهوری اسلامی در عرصه جهانی تبدیل کرده است.
رومن تودر، نماینده اوکراین در شورای حقوق بشر سازمان ملل، اول بهمن در نشست اضطراری این شورا درباره سرکوب اعتراضات در ایران، از جامعه بینالمللی خواست فشار دیپلماتیک بر جمهوری اسلامی را افزایش دهد.
او با اشاره به وضعیت معترضان در ایران تاکید کرد اوکراین در کنار مردم ایران ایستاده است.
شرایط مهآلود جنگی
روزنامه گاردین جمعه به نقل از منابع بریتانیایی نوشت استقرار جنگندههای تایفون نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در قطر به درخواست مقامهای قطری انجام شده است تا به این کشور در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی کمک کند.
بر اساس این گزارش، بعید است بریتانیا در حمله احتمالی آمریکا به ایران با واشینگتن همراه شود، اما در صورت اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی، ممکن است برای کمک به کشورهای خلیج فارس وارد عمل شود.
از سوی دیگر نیویورکتایمز گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر با مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه حکومت ایران روبهرو شده است. گزینههایی فراتر از طرحهایی که او پیش از این و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران بررسی میکرد.
تماسهای دیپلماتیک
یک روز پس از آنکه اتحادیه اروپا، سپاه پاسدران را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، اعلام کرد تهران برای مذاکره با آمریکا آماده است.
او همچنین تاکید کرد آمادگی جمهوری اسلامی برای نبرد، بیش از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل خواهد بود.
عراقچی افزود: «شرایط با جنگ گذشته تفاوت بسیار خواهد داشت و از محدوده یک جنگ دوجانبه فراتر خواهد رفت.»
رسانههای حکومتی همچنین گزارش دادند مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در گفتوگوی تلفنی با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، گفته است تهران به هیچ وجه از جنگ استقبال نمیکند، اما به هرگونه «تجاوز به کشور و ملت ایران» بیدرنگ و با قاطعیت پاسخ میدهد.
این در حالی است که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۹ بهمنماه به جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر به تلاش برای توسعه تسلیحات هستهای ادامه دهد، ارتش ایالات متحده آماده است هر آنچه را رییسجمهوری این کشور انتظار دارد، انجام دهد.
عراقچی جمعه ۱۰ بهمن در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در استانبول گفت «توانمندیهای دفاعی و قدرت موشکی» جمهوری اسلامی «ارکان صیانت از امنیت ملی» هستند و «به هیچ وجه موضوع مذاکره یا مصالحه نخواهند بود».
او از آمادگی حکومت ایران برای حضور در مذاکراتی «عادلانه و منصفانه» خبر داد و در عین حال افزود «گفتوگو در سایه تهدید از نظر ما مذاکره محسوب نمیشود» و جمهوری اسلامی در «مذاکرهای که نتایج آن پیش از آغاز دیکته شده باشد»، مشارکت نخواهد کرد.
عراقچی ادامه داد: «اگرچه تجربههای گذشته گویای فقدان صداقت و حسن نیت آمریکا در مذاکرات بوده، اما تهران همچنان آماده بازگشت به میز مذاکرات هستهای است.»
به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هنوز برنامهای برای دیدار و مذاکره با مقامات ایالات متحده در نظر گرفته نشده است.
آمریکا پیشتر با تکرار شروط سهگانه خود تاکید کرده بود جمهوری اسلامی باید برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، نیروهای نیابتی خود را منحل کند و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشتم بهمن هشدار داد اگر جمهوری اسلامی حاضر به مذاکره و دستیابی به توافق نباشد، حمله بعدی به ایران «بسیار بدتر» از عملیات «چکش نیمهشب» در جنگ ۱۲ روزه خواهد بود.
ترامپ همچنین بار دیگر بر لزوم جلوگیری از رسیدن جمهوری اسلامی به سلاح هستهای تاکید کرد.
تهدید عراقچی به «جنگ فراگیر منطقهای»
عراقچی در ادامه نشست خبری خود در استانبول به گمانهزنیها درباره حمله احتمالی آمریکا پرداخت و با تکرار مواضع دیگر مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر گفت هرگونه اقدام نظامی با «پاسخی قاطعتر» از جنگ ۱۲ روزه روبهرو خواهد شد.
او تهدید کرد: «با توجه به احتمال مداخله مستقیم آمریکا، هرگونه درگیری جدید ماهیتی متفاوت از نبردهای پیشین داشته و پتانسیل تبدیل شدن به یک جنگ فراگیر منطقهای را دارد.»
روزنامه نیویورکتایمز ۱۰ بهمن گزارش داد ترامپ در روزهای اخیر مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی را در دست گرفته است.
بر اساس این گزارش، این گزینهها فراتر از طرحهایی هستند که او پیش از این و در بحبوحه انقلاب ملی ایرانیان در دست بررسی داشت.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۹ بهمن هشدار داد اگر جمهوری اسلامی به تلاش برای توسعه تسلیحات هستهای ادامه دهد، ارتش ایالات متحده آماده است هر اقدامی را که ترامپ لازم بداند، انجام دهد.
فیدان: در پی راهحلی برای جلوگیری از انزوای ایران هستیم
وزیر خارجه ترکیه در نشست خبری مشترک با عراقچی اعلام کرد موضع آنکارا جلوگیری از وقوع هرگونه درگیری در منطقه است.
فیدان گفت: «امیدواریم راهحلی پیدا شود تا بتوان از درگیری و انزوای ایران جلوگیری کرد.»
او از گفتوگوی خود با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، درباره تحولات ایران خبر داد و افزود به مذاکره با مقامهای ایالات متحده در این خصوص ادامه میدهد.
فیدان هشتم بهمن نیز حمله احتمالی ایالات متحده به ایران را «اشتباه» دانسته و گفته بود آنکارا همواره به واشینگتن توصیه کرده اختلافات با جمهوری اسلامی را «یکبهیک» حلوفصل کند و «همه چیز را در قالب یک بسته نبیند».
وزیر خارجه ترکیه در حالی از انزوای ایران سخن میگوید که در روزهای اخیر، برخی گزارشها از بررسی طرح اعمال محاصره دریایی جمهوری اسلامی از سوی آمریکا بهمنظور توقف صادرات نفت ایران حکایت دارند.
عراقچی نیز در ادامه اظهاراتش، ایران و ترکیه را «دوست روزهای آسان و سخت» خواند و از موضع آنکارا در قبال اعتراضات سراسری ایران و اظهارات مقامهای ترکیه در حمایت از جمهوری اسلامی قدردانی کرد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد سوم بهمن در جریان نشست ویژه خود، با تصویب قطعنامهای وضعیت حقوق بشر در ایران را «بهشدت نگرانکننده» خواند و اقدام جمهوری اسلامی در سرکوب خشونتآمیز اعتراضات اخیر را قاطعانه محکوم کرد.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۰ بهمن گزارش داد بر اساس این توافق، نیروهای دموکراتیک سوریه از خطوط مقدم در شمال عقبنشینی میکنند و نیروهای امنیتی وزارت کشور در مراکز شهرهای حسکه و قامشلی در شمالشرق سوریه مستقر خواهند شد.
تشکیل یک لشکر از سه تیپ از نیروهای دموکراتیک سوریه و نیز تشکیل یک تیپ از نیروهای کوبانی (عینالعرب) در قالب لشکری وابسته به استانداری حلب از جمله مفاد این توافق است.
نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته میشوند، از قومیتهای مختلف از جمله کُردها، عربها، آشوریها و ترکمنها تشکیل شدهاند، اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگانهای مدافع خلق (یپگ) بر عهده دارد.
در زمان حکومت بشار اسد، نیروهای دموکراتیک سوریه پس از بیرون راندن داعش، کنترل مناطقی در شمالشرق سوریه را به دست گرفتند و یک ساختار خودگردان با نهادهای مستقل غیرنظامی و نظامی ایجاد کردند.
با این حال، پس از سرنگونی اسد و روی کار آمدن احمد الشرع، دولت جدید سوریه در مسیر تثبیت حکمرانی خود بر سراسر کشور، از جمله مناطق تحت نفوذ کردها، گام برداشت.
در هفتههای اخیر، نیروهای حکومت سوریه بخشهای وسیعی از شمال و شرق این کشور را از قسد بازپس گرفتند و نیروهای کرد را به عقبنشینی از مواضع خود وادار کردند.
حلوفصل حقوق مدنی کُردها و تضمین بازگشت آوارگان
نیروهای دموکراتیک سوریه ۱۰ بهمن در بیانیهای اعلام کردند دو طرف همچنین بر حلوفصل حقوق مدنی و آموزشی کُردها و تضمین بازگشت آوارگان به مناطق خود به توافق رسیدند.
این توافق، ادغام نهادهای اداره خودگردان در ساختارهای رسمی دولت سوریه و تثبیت وضعیت کارکنان غیرنظامی را در بر میگیرد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «هدف این توافق، یکپارچگی سرزمینی سوریه و تحقق ادغام کامل در منطقه از طریق گسترش همکاری میان طرفهای مرتبط و هماهنگسازی تلاشها برای بازسازی کشور است.»
یک مقام ارشد دولت سوریه در مصاحبه با رویترز گفت این توافق شامگاه ۹ بهمن نهایی شده و اجرای آن بلافاصله آغاز خواهد شد.
ایالات متحده که همراه و پشتیبان نیروهای دموکراتیک سوریه بود، هماکنون حدود هزار نیروی نظامی در سوریه دارد، اما از مدتها پیش بررسی گزینههای خروج و پایان دادن به حضور نظامی خود را آغاز کرده است.
تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، ۳۰ دی گفت ماموریت اصلی نیروهای دموکراتیک سوریه تا حد زیادی به پایان رسیده و واشینگتن قصدی برای ادامه حضور بلندمدت در سوریه ندارد.
بر پایه این گزارشها، رضا امیریمقدم، سفیر جمهوری اسلامی در اسلامآباد، در نامهای به وزارت خارجه پاکستان، این حکم را «بسیار نامناسب» خوانده و پرسیده است این اظهارات بر چه مبنایی در متن حکم گنجانده شدهاند.
او همچنین تاکید کرده است تهران نسبت به این موضوع «ملاحظات جدی» دارد.
قاضی افضل ماجوکا، چهارم بهمن در حکم خود در ارتباط با پرونده زینب مزاری و همسرش، هادی علی چته، دو وکیل و فعال حقوق بشر، گفته است آنها «تعمدا در توییتهای خود پاکستان را کشوری تروریستی معرفی کردهاند».
قاضی تاکید کرده است که «در حال حاضر چهار کشور کوبا، کره شمالی، ایران و سوریه بهعنوان دولتهای تروریستی تعیین شدهاند» و پاکستان در این فهرست قرار ندارد.
در این حکم همچنین آمده است که این دو فعال حقوق بشر در سالهای اخیر با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی، از جداییطلبان بلوچ و طالبان پاکستان حمایت کردهاند.
در نهایت مزاری و چته در این پرونده هر کدام به تحمل ۱۷ سال زندان محکوم شدهاند. حکمی که با اعتراض فعالان حقوق بشر و اتحادیه اروپا روبهرو شد.
این قاضی در شرایطی از تروریستی بودن جمهوری اسلامی سخن گفته که روابط تهران و اسلامآباد در ماههای اخیر در مقایسه با گذشته گرمتر شده است.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آذرماه در جریان سفر به اسلامآباد، از مواضع پاکستان در قبال جنگ ۱۲ روزه قدردانی کرد.
پاکستان در آن زمان حمله اسرائیل را «تجاوزکارانه، غیرقابل توجیه و نامشروع» خوانده بود.
وزارت خارجه پاکستان ۹ بهمن اعلام کرد توصیف جمهوری اسلامی بهعنوان دولتی تروریستی از سوی یک قاضی، بازتابدهنده سیاست رسمی اسلامآباد نیست.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، در همین رابطه گفت: «ما این رای را دیدهایم. اینها دیدگاههای قاضی محترم است.»
او افزود اسلامآباد با چنین برداشتی موافق نیست و مفهومی به نام «دولت تروریستی» نه در ادبیات سازمان ملل وجود دارد و نه در حقوق بینالملل به رسمیت شناخته میشود.
در روزهای اخیر، کشتار گسترده معترضان در ایران و نقش سپاه پاسداران و دیگر نیروهای حکومت در آن، مشروعیت جمهوری اسلامی را بیش از پیش زیر سوال برده است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا ۹ بهمن توافق کردند سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی این اتحادیه قرار دهند.
با این حال، پوتین تاکید کرد قراردادهای صادراتی روسیه «در مجموع بهطور منظم اجرا شدهاند».
تمرکز ویژه مسکو بر آفریقا
پوتین در ادامه گفت کشورهای آفریقایی بهطور خاص علاقهمند به محصولات نظامی روسیه هستند.
او افزود: «با وجود فشارهای غرب، شرکای آفریقایی آمادگی خود را برای گسترش روابط با روسیه در حوزههای نظامی و فنی-نظامی نشان میدهند.»
مسکو در سالهای اخیر روابط خود را با مجموعهای از کشورهای آفریقایی، از جمله در زمینه همکاریهای نظامی، تقویت کرده است.
در همین چارچوب، جمهوری آفریقای مرکزی در سال ۲۰۱۸ برای مقابله با گروههای شورشی از نیروهای مزدور واگنر روسیه استفاده کرد.
فاوستن-آرشانژ توادرا، رییسجمهوری تازه انتخابشده این کشور، این ماه از پوتین دعوت کرده است به جمهوری آفریقای مرکزی سفر کند.
مسکو همچنین روابط خود را با دولتهای نظامی مستقر در مالی و بورکینافاسو افزایش داده است. کشورهایی که در سالهای اخیر بهطور فزایندهای به همکاریهای امنیتی و نظامی با روسیه روی آوردهاند.
