نشریه دیلی‌وایر در گزارشی با طرح این پرسش که آیا ایران به «لحظه گورباچف» خود نزدیک شده است، نوشت موج تازه اعتراضات ضدحکومتی بار دیگر بحث فروپاشی جمهوری اسلامی را در محافل سیاسی و امنیتی غرب زنده کرده است.
به نوشته این رسانه، هرچند زمان دقیق سقوط حکومت ایران قابل پیش‌بینی نیست، اما تجربه تاریخی نشان می‌دهد یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای سنجش تاب‌آوری یک نظام، میزان وفاداری نیروهای امنیتی آن است؛ عاملی که اکنون در ایران بیش از گذشته زیر سوال رفته است.
این گزارش با اشاره به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ می‌نویسد اگرچه آن رویداد برای بسیاری غیرمنتظره بود، اما نشانه‌های هشداردهنده‌ای از پیش وجود داشت.
دیلی‌وایر با مقایسه شرایط امروز ایران و شوروی، تاکید می‌کند ایالات متحده و متحدانش باید از هم‌اکنون برای سناریوی فروپاشی یا تضعیف شدید کنترل مرکزی در ایران برنامه‌ریزی کنند؛ به‌ویژه برای تامین امنیت اورانیوم غنی‌شده، دیگر مواد هسته‌ای، ذخایر سلاح‌های شیمیایی و تسلیحات راهبردی که در صورت آشوب می‌تواند تهدیدی جدی برای منطقه و جهان باشد.
به نوشته دیلی‌وایر، برخلاف میخاییل گورباچف که در دوره بی‌ثباتی شوروی با انتقال برخی تسلیحات هسته‌ای تلاش کرد از سناریوهای خطرناک جلوگیری کند، رهبران جمهوری اسلامی چنین احتیاطی از خود نشان نداده‌اند و احتمال از دست رفتن کنترل بر مواد و تسلیحات حساس در ایران جدی است.
این رسانه می‌افزاید پیش‌بینی سرنوشت اعتراضات همواره دشوار بوده و تاریخ نشان داده است که گاه سرکوب خونین به تثبیت حکومت می‌انجامد و گاه به شتاب گرفتن سقوط آن.
دیلی‌وایر در ادامه تاکید می‌کند عامل تعیین‌کننده، شکاف در صفوف نیروهای امنیتی است. به نوشته این رسانه، مواردی از ریزش و جدایی نیروهای درون ساختار حکومت ایران رخ داده که اگرچه عمدتا پنهان مانده‌اند، اما می‌توانند از جدایی‌های علنی نیز مخرب‌تر باشند.
این گزارش همچنین می‌نویسد نفوذ گسترده اسرائیل در ساختارهای امنیتی ایران بدون همکاری نیروهای ناراضی درون حکومت ممکن نبود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است جمهوری اسلامی هم‌زمان با تشدید اعتراضات، بر شدت سرکوب افزوده و طی ماه‌های اخیر ده‌ها هزار نفر را بازداشت کرده و موجی بی‌سابقه از اعدام‌ها را به راه انداخته است.
در کنار این سرکوب، ناتوانی حکومت در تامین نیازهای اولیه مردم، از بحران شدید کم‌آبی و کمبود برق و گاز گرفته تا تعطیلی مکرر مدارس، فشار اجتماعی را افزایش داده است.
دیلی‌وایر همچنین به ساختار چندقومیتی ایران اشاره کرده و نوشته است برخلاف مرکز کشور، که کانون اصلی اعتراضات است، اقلیت‌های قومی در استان‌های مرزی هنوز به‌طور گسترده وارد صحنه نشده‌اند.
با این حال، به باور نویسنده گزارش، در صورت تغییر موازنه و شکل‌گیری چشم‌اندازی روشن‌تر پس از جمهوری اسلامی، این مناطق می‌توانند نقشی تعیین‌کننده ایفا کنند؛ همان‌گونه که جمهوری‌های غیرروسی در فروپاشی شوروی نقش کلیدی داشتند.
در پایان، دیلی‌وایر هشدار می‌دهد که بروز ناگهانی آشوب در ایران می‌تواند پیامدهایی مشابه عراق و لیبی داشته باشد و بی‌ثباتی ناشی از آن، امنیت منطقه‌ای و جهانی را تهدید کند.
به همین دلیل، این رسانه نتیجه می‌گیرد که واشینگتن و متحدانش باید هرچه زودتر برای چنین سناریویی آماده شوند، زیرا تحولات ایران می‌تواند بسیار سریع‌تر از آنچه تصور می‌شود، وارد مرحله‌ای برگشت‌ناپذیر شود.
