در نهمین روز اعتراضات سراسری در ایران، تجمعهای اعتراضی و اعتصاب بازاریان ادامه داشت و حکومت همچنان تلاش کرد با خشونت این اعتراضات را مهار کند. چهرهها، تشکلها و ورزشکاران بیشتری در داخل و خارج ایران از این اعتراضات حمایت کردند.
بر اساس گزارشهای رسیده، مغازهها در چند شهر ایران از جمله مناطقی از تهران، مناطقی از کرج، مرودشت، کازرون و بندر گناوه، دوشنبه ۱۵ دی تعطیل بودند و صاحبان این مغازهها اعتصاب کردند.
در پایتخت ایران، ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان دادند دوشنبه، نیروهای سرکوبگر و یگان ویژه جمهوری اسلامی در برخی نقاط از جمله جلوی دانشگاه تهران در حالت آمادهباش بودند.
همزمان کسبه راسته «چراغ برق» بازار تهران و کسبه بازار آهن تهران با بستن مغازههای خود به اعتصاب سراسری پیوستند.
گروهی از معترضان نیز در بازار تهران شعار «رضا شاه، روحت شاد» سردادند.
تجمع در یاسوج
معترضان در یاسوج در خیابان تجمع اعتراضی برگزار کردند.
ویدیوهای ارسالشده به ایراناینترنشنال در دوشنبه، حمله ماموران سرکوب را به خانواده بازداشتشدگان یاسوج در مقابل ساختمان فرمانداری این شهر نشان داد.
بازداشت صدها نوجوان، تهدیدهای قوه قضاییه و قطع اینترنت
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، سرکوب دانشآموزان در اعتراضات سراسری را «جنایت علیه جامعه و آینده کشور» خواند و نوشت در کهگیلویه و بویراحمد، هرسین و قم، بیش از ۳۵۰ نوجوان بازداشت شدهاند.
این تشکل صنفی، سرکوب دانشآموزان را «جنایت علیه جامعه و آینده کشور» خواند و نوشت در کهگیلویه و بویراحمد ۸۱ نوجوان بازداشت و ۷۰ نفر به کانون اصلاح و تربیت یاسوج منتقل شدهاند و همچنین در هرسین حدود ۱۰۰ نوجوان و در قم دستکم ۲۰۰ نفر بازداشت شدهاند.
کانال تشکلهای صنفی فرهنگیان در ادامه نوشت بخش بزرگی از بازداشتشدگان را دانشآموزان تشکیل میدهند و خواستار آزادی فوری آنان و پاسخگویی عاملان سرکوب شد.
همزمان غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، دوشنبه گفت: «با اغتشاشگر نمیشود مماشات کرد. اگر در گذشته ارفاقاتی صورت گرفته، این بار هیچ ارفاقی نمیکنیم، چرا که رژیم اسرائیل و رییسجمهوری بیخرد و کمعقل آمریکا رسما از اغتشاشات حمایت کردهاند.»
هاشمی دوشنبه ۱۵ دی گفت این سیاست «مطلق و همیشگی» نیست و تابع شرایط خاص و تصمیمها با ملاحظه امنیتی، معیشتی و «حفظ جان شهروندان» است.
در روزهای اخیر همزمان با گسترش اعتراضات سراسری، دسترسی به اینترنت در برخی نقاط ایران محدود یا قطع شده است.
هاشمی اضافه کرد: «مردم مطالبات و اعتراضهایی دارند اما در عین حال، نگرانی جدی نسبت به آسیب دیدن کسبوکارها در صورت اختلال یا قطع اینترنت نیز وجود دارد و این دغدغه، کاملا قابل فهم است.»
او گفت قطع اینترنت از سوی جمهوری اسلامی در شرایط جنگ ۱۲ روزه «در دنیا پذیرفته شده» است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، ارتباطات مخابراتی و اینترنتی در ایران به شکلی گسترده قطع شد. اقدامی که از سوی مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی و به بهانه «حفظ امنیت ملی» به اجرا درآمد.
جمهوری اسلامی پیش از آن نیز در جریان اعتراضات بارها اینترنت را مختل و قطع کرده بود.
در اعتراضات سال ۹۸ که به آبان خونین معروف شد، حکومت ایران اینترنت را به مدت یک هفته قطع و کشتار معترضان را در سکوت خبری آغاز کرد.
سال ۱۴۰۲ و در چهارمین سالگرد این کشتار نیز، اینترنت در ایران مختل و در بعضی نقاط به طور کامل قطع شد.
اکنون با رسیدن دور جدید اعتراضات ضد حکومتی در ایران به نهمین روز خود، علاوه بر فشارهای سیاسی و امنیتی، محدودیتهای ارتباطی نیز تشدید شده است.
بر اساس دادههای شرکت آمریکایی کلادفلر، سرعت اینترنت در ایران طی روزهای اخیر حدود ۳۵ درصد کاهش یافته و کاربران شبکههای اجتماعی از اختلالهای شدید خبر دادهاند.
به گفته مهدی صارمیفر، روزنامهنگار حوزه علم و فناوری، وزارت ارتباطات با تجربه سالها سرکوب توانسته طبقهبندی خاصی بهوجود بیارد که در شرایط اعتراض، سطح بیخطر کاربری اینترنت برقرار باشد، اما در همینحال، دسترسی به اینترنت آزاد و پیامرسانها و ویپیانها قطع شود.
با وجود این طبقهبندی، برخی فعالان هشدار دادهاند در صورت تداوم اعتراضات، احتمال قطع کامل اینترنت نیز مانند خیزشهای اعتراضی پیشین وجود دارد.
او دوشنبه ۱۵ دی در مصاحبهای تلویزیونی گفت افزایش قیمت برخی کالاها مانند روغن، مرغ و تخممرغ «چشمگیر» خواهد بود.
با وجود اعلام مجلس مبنی بر تصویب کلیات بودجه ۱۴۰۵ با ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی، مهاجرانی از تصمیم دولت برای تکنرخی کردن ارز خبر داد.
او افزود: «برای آنکه تکنرخی شدن ارز موجب فشار بر مردم نشود، به هر خانوار ایرانی به ازای هر فرد یک میلیون تومان در ماه تعلق میگیرد که از دی تا فروردین بهصورت اعتبار در حساب سرپرست خانوار واریز میشود و از یکی دو روز آینده خانوارها میتوانند خرید خود را آغاز کنند.»
به گفته مهاجرانی، این اعتبار صرفا برای خرید ۱۱ قلم کالا شامل شیر، پنیر، ماست، گوشت، تخممرغ، روغن مایع، ماکارونی، قند، شکر و حبوبات در بیش از ۲۶۸ هزار فروشگاه است.
اظهارات مهاجرانی درباره افزایش قیمت کالاهای اساسی در حالی مطرح میشود که موج گرانی این اقلام از هفتهها قبل آغاز شده و در روزهای اخیر شدت بیشتری پیدا کرده است.
دیدهبان ایران ۱۱ دی گزارش داد روغن خوراکی داخلی هفتههاست کمیاب شده و برخی فروشگاههای زنجیرهای هر دو روز یک بار تعداد محدودی روغن عرضه میکنند که عموما به ظهر نرسیده تمام میشود.
بر اساس این گزارش، شهروندان هنگام مراجعه در عصر میتوانند فقط روغن ذرت خریداری کنند که تعداد آنها نیز محدود و بسیار گران است.
یک شهروند ۱۵ دی با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت: «فروشگاهها روغنهای خوراکی را جمع کردهاند و اصلا نمیشود پیدا کرد.»
هر بطری روغن پخت و پز تولید آبان و آذر نسبت به تولید مهرماه حدود ۳۴ درصد افزایش داشته است.
بر اساس این گزارش، یک شانه ۳۰ عددی تخممرغ ۱۱ دی افزایش قیمتی حدود ۱۱ درصدی نسبت به هفته پیش از آن داشت.
راهکار دولت برای مواجهه با این گرانیها، ارائه کالابرگ و یارانه یک میلیون تومانی است که به گفته مهاجرانی، اعتبارش برای یک یا دو ماه خواهد بود.
سخنگوی دولت اذعان کرد حذف ارز ترجیحی در کوتاهمدت باعث افزایش تورم میشود، اما «پیشبینیها بر این است که در یک بازه چندماهه تورم بهصورت اصولی کنترل شود».
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۱۱ دی از حذف رسمی ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی خبر داده و گفته بود این ارز به هر کسی برای واردات کالاهای اساسی اختصاص مییافت، آن را «میخورد».
با این حال، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، ۱۵ دی اعلام کرد ارز ترجیحی در بودجه سال آینده حذف نمیشود.
بر اساس کلیات مصوب بودجه، ۸.۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای جلوگیری از افزایش قیمت کالاهای اساسی پیشبینی شده است.
کارشناسان با اشاره به تورم نقطه به نقطه ۵۲ درصدی آذرماه و پیشبینی افزایش نرخ دلار بازار آزاد تا ۱۶۰ هزار تومان تا پایان سال هشدار دادهاند ایران با تورم بیشتری مواجه خواهد شد.
شامگاه یکشنبه ۱۴ دی ماموران جمهوری اسلامی با شلیک گلوله و گاز اشکآور وارد حیاط بیمارستان خمینی ایلام شدند. نیروهای سرکوب سپس درهای بیمارستان را شکستند و به داخل اتاقها یورش بردند.
تصاویر نشان میدهد ماموران حکومتی به مردم داخل بیمارستان با باتون و تجهیزات نظامی حمله کردند.
گزارشها از حضور مجروحان و کشتهشدگان اعتراضات ملکشاهی ایلام در این بیمارستان حکایت دارد.
بر اساس ویدیوهای رسیده، پرستاران و شهروندان مقابل بیمارستان با نیروهای سرکوبگر درگیر میشوند.
پیشتر در شامگاه ۱۳ دی نیز گزارشها و ویدیوهایی از تلاش ماموران برای ربودن زخمیها از بیمارستانهای ایلام منتشر شده بود.
شماری از کاربران در واکنش به این رویدادها، به نقض فاحش حقوق بشر بر اساس موازین بینالمللی اشاره کردند.
سوران منصورینیا، برادر دادخواه برهان، از کشتهشدگان اعتراضات آبان ۹۸، یادآوری کرد آنچه در بیمارستان خمینی ایلام رخ داد، «مصداق عینی جنایت علیه بشریت است».
طبق ماده هفتم اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی، اعمالی مانند محرومیت شدید از آزادی، شکنجه، تعقیب و آزار سیاسی و سایر رفتارهای غیرانسانی، در صورتی که در چارچوب یک حمله گسترده یا سیستماتیک علیه جمعیت غیرنظامی انجام شود، جنایت علیه بشریت محسوب میشود.
مجروحان، کادر درمان و همراهان بیماران همگی غیرنظامی هستند و حمله به یک مرکز درمانی برای بازداشت یا ربودن معترضان، نقض فاحش حقوق بشر و بخشی از الگوی سرکوب نظاممند اعتراضات به شمار میرود.
این اقدام از منظر حقوق بینالملل میتواند یکی از سنگینترین اتهامات کیفری علیه عاملان آن به شمار آید.
ایلام در خون
کاربری با اشاره به رخدادهای ایلام نوشت نیروهای نظامی یک کشور به داخل یکی از بیمارستانهای همان کشور حمله میکنند و مردم را میکشند.
او افزود: «این حتی در جنگ بین دو کشور غریبه هم جرم است.»
کاربری دیگر نوشت: «حمله به بیمارستان از هیچ حکومت دیکتاتوری دیگری سر نزده بوده که جمهوری اسلامی این کار را هم انجام داد.»
یک شهروندی نیز حمله به بیمارستان را «آخرین حد وحشیگری» توصیف کرد.
علی شریفی زارچی، استاد دانشگاه صنعتی شریف، با هشتگهای ایلام و ملکشاهی، در ایکس نوشت: «علی خامنهای رهبر من نیست.»
شهروندی نیز «ایلام را غرق خون» توصیف کرد و کاربری دیگر گفت دیکتاتوریترین حکومتها هم در چنین جنایتی علیه مردم خود به پای جمهوری اسلامی نمیرسند.
مقایسه با واکنش کاربران حکومتی به حملات اسرائیل به غزه
چندین شهروند با مقایسه این رویداد با حملات اسرائیل به بیمارستانی در غزه، به دوگانگی در واکنش برخی اصلاحطلبان و افرادی که از آنها با عنوان «وطنپرستان ۱۲ روزه» یاد میکنند، پرداختند.
شماری از کاربران یادآور شدند همان کسانی که در قبال حمله به بیمارستان غزه مواضع تند میگرفتند، در برابر یورش نیروهای جمهوری اسلامی به بیمارستان ایلام سکوت کردهاند.
آرش سبحانی، آهنگساز و خواننده، با انتشار تصاویری از یورش ماموران نوشت: «که گفتید اسرائیل به بیمارستانها حمله میکند.»
کاربری دیگر گفت: «فقط برای ۱۲ دقیقه فرض کنید بیمارستان خمینی ایلام یکی از بیمارستانهای غزه و مردم ملکشاهی هم اهالی فلسطین هستند.»
صفحه اسرائیل به فارسی در ایکس نوشت: «تصاویری از حمله مزدوران رژیم جمهوری اسلامی به بیمارستانی در ایلام در شبکههای اجتماعی منتشر شده. مدافعان حقوق بشر کجا هستند؟ چرا صدایی از آنها شنیده نمیشود؟»
دهها شهروند نیز حمله به بیمارستان و ربودن زخمیها را اقدامی خواندند که تنها از یک حکومت «پست» برمیآید.
شهروندی اشاره کرد: «سالها برای ما روضه کربلا خواندند. خودشان به زخمیهای بیمارستان حمله کردند، در صورتی که یزید کاری با امام سجاد نداشت.»
در کنار این ابراز خشمهای گسترده، برخی نیز فراخوانهایی برای کمک به ایلام منتشر کردند و نوشتند این شهر بهدلیل شمار بالای مجروحانش به خون احتیاج دارد.
ملکشاهی در استان ایلام یکی از کانونهای اصلی اعتراضات سراسری در روزهای اخیر بوده است.
اعتراضات ۱۲ و ۱۳ دی در این شهرستان با سرکوب خشن ماموران حکومتی همراه شد.
ایراناینترنشنال تاکنون توانسته هویت چهار تن از جانباختگان ملکشاهی را به نامهای رضا عظیمزاده، فارس آقامحمدی، مهدی امامیپور و لطیف کریمی بهطور مستقل تایید کند.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت مسعود پزشکیان، درباره محدودیت و قطع اینترنت گفت این سیاست «مطلق و همیشگی» نیست و تابع شرایط خاص و تصمیمها با ملاحظه امنیتی، معیشتی و «حفظ جان شهروندان» است.
در روزهای اخیر همزمان با گسترش اعتراضات سراسری، دسترسی به اینترنت در برخی نقاط ایران محدود یا قطع شده است.
تداوم حمایت ورزشکاران
ناصر محمدخانی، بازیکن پیشین تیم پرسپولیس و تیم ملی فوتبال ایران، با انتشار یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و نوشت: «دست به دست هم برای ایران. آزادی از رگ گردن به ما نزدیکتر است.»
کریم انصاریفرد، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران نیز با انتشار یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری حمایت کرد و نوشت: «مردمی که در همه شرایط خود را ثابت کردهاند، لیاقت زندگی به مراتب بهتر از شرایط موجود را دارند.»
او همچنین نوشت: «آقایان مسئول! حق مردم شریف و نجیب ایران این نیست. به فکر مردم باشیم. مسئولیتپذیری اقتصادی یعنی دیدن سفره مردم، نه فقط گزارشهای اداری و پوچ.»
مرتضی کرمانی مقدم، بازیکن پیشین پرسپولیس هم با انتشار پستی اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و در پاسخ به علی خامنهای که باز هم معترضان را «اغتشاشگر» خواند، نوشت: «اسمش اغتشاش نیست، دختری است که آزادی ندارد و انسانیست که امید ندارد.»
الناز رکابی، سنگنورد ایرانی، با انتشار اسامی کشتهشدگان خیزش مردمی در یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و کشتهشدگان را «فرزندان ایران» خواند.
رکابی، پس از خیزش سراسری مردمی ایران در سال ۱۴۰۱ بهدنبال کشته شدن مهسا ژینا امینی، در فینال مسابقات قهرمانی آسیا در سئول کره جنوبی بدون حجاب اجباری حاضر شد. او پس از آن هدف برخوردهای سخت امنیتی قرار گرفت و مدتی پیش ایران را ترک کرد.
واکنش نایبرییس ایرانیتبار پارلمان آلمان
امید نوریپور، نایبرییس پارلمان فدرال آلمان (بوندستاگ)، از دولت این کشور خواست تا «واکنشی روشن و قاطع» به خشونت دولتی علیه معترضان در ایران نشان دهد.
این سیاستمدار حزب سبزها که متولد ایران است، به خبرگزاری آلمان گفت مردم ایران بهدلیل وضعیت فاجعهبار اقتصادی و «استبداد رژیمی که جز پارانویا چیزی نمیشناسد»، در وضعیت ناامیدی بهسر میبرند.
او افزود: «نمیدانم چرا دولت فدرال خودداری میکند. باید وارد عمل شود.»
نوریپور خواستار تلاش آلمان برای قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا شد.
