اداره طالبان در کابل که بهدنبال جایگزینی برای مسیرهای تجاری پاکستان است، از هند خواست حجم تجارت را افزایش دهد، کریدورهای جدید ایجاد کند و استفاده از بندر چابهار را گسترش دهد؛ مسیری که پس از تنشهای مرزی کابل و اسلامآباد اهمیت بیشتری یافته است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اداره طالبان در کابل پنجشنبه ۲۹ آبان از هند درخواست کرد تا مراکز باربری در خاک افغانستان ایجاد کند؛ اقدامی که بهگفته مقامهای طالبان در تقویت روابط با دهلینو و کاهش وابستگی به پاکستان نقش کلیدی خواهد داشت.
این درخواست در جریان دیدار نورالدین عزیزی، رییس اداره تجارت طالبان، با جیتین پر اساد، وزیر مشاور بازرگانی هند، در دهلینو مطرح شد.
اداره تجارت طالبان اعلام کرد عزیزی از هند خواسته است به راهاندازی سرویسهای منظم حملونقل دریایی برای انتقال کالاهای افغانستان از طریق بندر چابهار، که از سوی هند در ایران اداره میشود، کمک کند.
وزارت امور خارجه هند هشت آبان اعلام کرد برای فعالیتهای این کشور در بندر چابهار در ایران، معافیتی ششماهه از تحریمهای ایالات متحده آمریکا دریافت کرده است.
افغانستان طی ماههای گذشته بخش بزرگی از صادرات و واردات خود را از مسیر پاکستان به ایران و آسیای مرکزی منتقل کرده است.
مقامهای طالبان میگویند بستهشدن مکرر مرزها و درگیری مسلحانه با پاکستان توان تجارت افغانستان را مختل کرده و کابل را وادار به توسعه مسیرهای جایگزین کرده است.
اداره تجارت طالبان در بیانیهای اعلام کرد عزیزی از هند خواسته است بندرهای خشک در استان نیمروز، در مرز ایران، ایجاد کند و روند پردازش محمولهها در بندر نهاوا شِوا، بزرگترین بندر کانتینری هند، تسهیل شود.
او همچنین پیشنهادهایی درباره سرمایهگذاری مشترک، توسعه شهرکهای صنعتی، مراکز بنگاههای کوچک و متوسط، و همکاری در حوزه دارو، سردخانه و فرآوری میوه ارائه کرده است.
هفته گذشته مقامهای طالبان به رویترز گفته بودند حجم محمولههای عبوری از ایران و آسیای مرکزی با سرعتی بیشتر از مسیر پاکستان در حال افزایش است، زیرا تعطیلیهای مکرر مرزی، مسیر سنتی تجارت افغانستان را با اختلال روبهرو کرده است.
عزیزی همچنین خواستار تسریع روند صدور ویزا برای تجار افغان شد تا امکان سفر و تجارت منظمتر فراهم شود.
پراساد پس از دیدار در پیامی در شبکه ایکس نوشت این گفتوگوها نشاندهنده «تعهد مشترک» برای تقویت تجارت دوجانبه است.
همچنین سابرامانیام جایشانکار، وزیر خارجه هند، اعلام کرد با نمایندگان طالان درباره توسعه تجارت و گسترش مسیرهای اتصال گفتوگو کرده و هند همچنان از «توسعه افغانستان» حمایت خواهد کرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
