علیمحمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، با اشاره به غافلگیر شدن فرماندهان سپاه پاسداران در جریان جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد اسرائیل امیرعلی حاجیزاده، فرمانده وقت نیروی هوافضای سپاه و جمعی از نیروهایش را در همان قرارگاهی هدف قرار داد که «وعده صادق یک و دو» از آنجا فرماندهی شده بود.
نائینی دوشنبه ۲۶ آبان در گفتوگو با خبرگزاری مهر «فناوری، غافلگیری، زمان، جغرافیای عمل و ابتکار عمل» را از عوامل اصلی تعیینکننده در جنگ ۱۲ روزه برشمرد و اذعان کرد حمله آغازین اسرائیل «غافلگیرکننده» بود.
او افزود جمهوری اسلامی پیشتر نیز در جریان هشت ساله با عراق غافلگیر شده بود، «چون تهدید صدام را جدی نگرفته بودیم».
تحلیلگران دفاعی و امنیتی معتقدند حکومت ایران در جریان جنگ اخیر بهطور آشکاری غافلگیر شد و اسرائیل به همین دلیل توانست در ساعات اولیه نبرد، بلندپایهترین فرماندهان سپاه پاسداران را هدف قرار دهد.
نائینی با این حال کوشید غافلگیری فرماندهان ارشد سپاه در جریان جنگ اخیر را توجیه کند و گفت آنان در حالی کشته شدند که «دائما در حال ارزیابی و کنترل آمادگی رزمی در همه ابعاد بودند، از سلاح و تجهیزات گرفته تا تاکتیک و فناوری».
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را پیروز میدان نبرد معرفی کند.
حسن حسنزاده، فرمانده سپاه تهران، ۲۶ آبان گفت جنگ ۱۲ روزه «یک پیروزی تمامعیار و عزتمندانه را نصیب ملت ما و انقلاب اسلامی و اسلام کرد».
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکنون بارها تاکید کرده این کشور کسانی را که در پی «نابودی» آن هستند، هدف قرار خواهد داد.
او ۲۴ مهر گفت: «دست قاطع اسرائیل به همه کسانی که در پی آسیب رساندن و نابودی اسرائیل بودهاند، خواهد رسید.»
«مذاکره مانع جنگ نمیشود»
سخنگوی سپاه پاسداران در ادامه مصاحبه خود، بر ادامه برنامه موشکی جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت: «کسانی معتقد بودند که مذاکره از جنگ جلوگیری میکند، اما این موضوع رنگ باخت و مشخص شد که اهمیت موشک چیست.»
نائینی با اشاره به برخی گمانهزنیها در خصوص احتمال رویارویی مجدد جمهوری اسلامی و اسرائیل افزود: «اسرائیل حالا حالاها شرایط جنگ جدید ندارد.»
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۵ آبان در مصاحبه با شبکه خبری سیانان گفت هرگونه مذاکره احتمالی میان تهران و واشینگتن زمانی معنا خواهد داشت که در آن «حق ایران برای ادامه غنیسازی» به رسمیت شناخته شود.
آمریکا و اسرائیل بارها تاکید کردهاند به جمهوری اسلامی اجازه دستیابی به سلاح اتمی نخواهند داد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، ۲۵ آبان گفت: «ما دائما با تهدید مواجهیم. هر روز تهدید میشویم که اگر دست به اقدامی بزنید، دوباره حمله میکنیم.»
در جریان جنگ ۱۲ روزه، هفت فروند بمبافکن بی-۲ در عملیات «چکش نیمهشب» از پایگاه وایتمن آمریکا به سمت ایران به پرواز درآمدند و سایتهای اتمی نطنز، فردو و اصفهان را هدف قرار دادند.
ترامپ از آن زمان بارها این عملیات را موفقیتآمیز خوانده و اعلام کرده این تاسیسات نابود شدهاند.
سیانان ۲۵ آبان با استناد به ارزیابی اولیه سازمانهای اطلاعاتی آمریکا گزارش داد سه سایت هستهای در ایران بهشدت آسیب دیدهاند، اما برنامه هستهای تهران احتمالا تنها تا حدود دو سال عقب افتاده است.
پایگاه خبری بلومبرگ ۲۴ آبان نوشت پس از جنگ، «ابهام هستهای» جمهوری اسلامی افزایش یافته است، زیرا تهران ماههاست اجازه بازرسی از تاسیسات خود را نمیدهد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
