مصطفی سپه‌وند، یکی از متهمان به جاسوسی از خبرنگاران ایران‌اینترنشنال، در دادگاه گفت فردی که او را افسر سپاه پاسداران و ساکن بریتانیا معرفی کرد، تهدید کرده بود اگر از دستورهایش اطاعت نکند، او و مادرش را خواهد کشت. دادستانی دفاع او درباره اقدام از سر ترس و اجبار را رد کرده است.
سپه‌وند پنجشنبه ۲۳ مهر، در ادامه محاکمه سه ایرانی در دادگاه سلطنتی وولویچ لندن، گفت فردی به نام «ابی»، ساکن ولورهمپتون، در سال ۲۰۲۴ با او تماس تصویری گرفت و تهدیدش کرد. او تهدید را این‌طور توصیف کرد: «گفت مادرت را می‌کشیم.»
سپه‌وند، ۴۱ ساله، فرهاد جوادی‌منش، ۴۶ ساله، و شاپور قلعه‌علی‌خانی نوری، ۵۷ ساله، بر اساس قانون امنیت ملی بریتانیا محاکمه می‌شوند و اتهام‌های خود را رد کرده‌اند.
دادستانی می‌گوید این سه نفر برای دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی اطلاعات جمع‌آوری کرده‌اند تا زمینه اعمال خشونت شدید علیه دست‌کم یکی از افراد هدف، از جمله مجتبا پورمحسن و کامبیز حسینی، روزنامه‌نگاران ایران‌اینترنشنال، فراهم شود. بنا بر روایت دادستانی، قرار بوده سپه‌وند حمله را اجرا کند.
تماس تصویری و تهدید به قتل
سپه‌وند گفت تماس ابی پس از انتشار ویدیویی از او در صفحه اینستاگرام یک کلینیک برقرار شد؛ ویدیویی که در آن درباره درمان دندان‌هایش صحبت می‌کرد. او ابی را فردی فعال در تیک‌تاک معرفی کرد.
به گفته سپه‌وند، ابی در جریان تماس تصویری پرچم ایران را نشان داد و تهدید کرد اگر به حرفش گوش ندهد، او را خواهد کشت. سپه‌وند گفت دوربین خودش را در جریان تماس خاموش کرده بود.
او افزود ابتدا به تهدیدها پاسخی نداد، اما وقتی تماس‌گیرنده از مادرش نام برد، واکنش نشان داد.
سپه‌وند در پاسخ به پرسشی درباره اتفاق‌های پس از این تماس گفت شیشه خودرویش شکسته شد و افرادی وارد خانه‌اش در وست‌مینستر شدند و وسایل را جابه‌جا کردند.
او پذیرفت که ندیده است چه کسی شیشه خودرو را شکسته یا وارد خانه شده، اما گفت باور دارد این اتفاق‌ها به تماس با ابی مربوط بوده است، زیرا این فرد نشانی خانه‌اش را داشت. سپه‌وند همچنین از یورش به خانه مادرش خبر داد.
روایت سپه‌وند از بازداشت و آزار بستگانش در ایران
سپه‌وند در بخش دیگری از اظهاراتش، از سال‌ها تعقیب خود از سوی پلیس و آزار بستگانش در ایران سخن گفت.
او گفت حدود سال ۲۰۱۴، به‌دلیل اتهام‌هایی که یک قاضی علیه او مطرح کرده بود، به تهران گریخت و از نام برادرش، مسعود، استفاده کرد. به گفته سپه‌وند، پلیس پس از آن هر هفته برای یافتنش به خانه خانواده‌اش در خرم‌آباد مراجعه می‌کرد.
او در شرح واقعه‌ای در سال ۲۰۱۸ گفت ماموران مادرش را هل دادند و به زمین انداختند. برادرش با ماموران درگیر شد و او را به کلانتری بردند. دیگر اعضای خانواده نیز پس از مراجعه به کلانتری با پلیس درگیر شدند و افراد بیشتری بازداشت شدند.
به گفته سپه‌وند، برادرش پس از ۱۰ روز آزاد شد، اما دچار مشکلات روانی و ترس شدید شده بود.
او همچنین گفت یکی از بستگانش به نام اردوان شکنجه شد و پس از آن، اردوان و یکی دیگر از بستگانش به نام حسن را به دار آویختند. سپه‌وند اتهام‌های این دو نفر را مخالفت با سپاه و «محاربه» توصیف کرد.
اختلاف بر سر انگیزه؛ تهدید یا وعده پول
اظهارات سپه‌وند در ادامه دفاع او مبنی بر اقدام از سر ترس مطرح شد. دادستانی پیش‌تر گفته بود او در ازای دریافت پول و کمک برای حل‌وفصل محکومیت کیفری‌اش در ایران، افراد هدف را زیر نظر گرفته است.
در جلسه ۲۰ مهر، پیام‌هایی بررسی شد که سپه‌وند در آن از وعده دریافت ۱۵۰ هزار پوند و حل پرونده قضایی‌اش در ایران سخن گفته بود. در همان پیام‌ها، حل پرونده به انجام کار مشروط شده بود.
در جلسه ۲۲ مهر نیز بخش‌هایی از بازجویی‌های سپه‌وند خوانده شد که در آن دریافت دو هزار پوند برای فیلم‌برداری را پذیرفته، اما هرگونه اقدام علیه خبرنگاران را رد کرده بود. او در آن بازجویی‌ها نیز از تهدید خود و خانواده‌اش سخن گفته بود.
جوادی‌منش و نوری نیز، بنا بر شرح دادستانی از دفاعیاتشان، رفتن به محل‌ها و گرفتن عکس و فیلم را پذیرفته‌اند، اما می‌گویند نمی‌دانستند به دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی کمک می‌کنند؛ دفاعی که در جلسه ۱۶ مهر نیز مطرح شده بود.
شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا (فین‌سن) با انتشار هشداری در چارچوب کارزار طرد اقتصادی، از موسسات مالی خواست موارد مشکوک به سوءاستفاده جمهوری اسلامی از شبکه‌های خیریه مذهبی، از جمله به‌کارگیری وجوه شرعی مانند خمس برای تامین مالی فعالیت‌های حکومت، را گزارش کنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پنجشنبه ۲۳ مهر گفت: «تحت رهبری دونالد ترامپ، وزارت خزانه‌داری اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی به سوءاستفاده دیرینه خود از نهادهای مذهبی برای پر کردن جیب مقام‌های بلندپایه حکومت و تامین مالی تروریسم ادامه دهد.»
بسنت افزود موسسات مالی با شناسایی و گزارش این موارد می‌توانند اطلاعات ارزشمندی در اختیار نهادهای مجری قانون قرار دهند و به منزوی کردن جمهوری اسلامی و عوامل تسهیل‌کننده فعالیت‌های مالی آن کمک کنند.
آمریکا در ماه‌های اخیر تلاش‌های خود را برای محدود کردن منابع مالی جمهوری اسلامی افزایش داده و از زمان آغاز کارزار طرد اقتصادی، بسته‌های تحریمی متعددی علیه تهران وضع کرده است.
نقش خیریه‌ها و موسسات مذهبی در تامین مالی تهران
وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه خود هشدار داد جمهوری اسلامی سال‌هاست با بهره‌گیری از نهادهایی که در ایران و کشورهای همسایه در پوشش امور مذهبی و خیریه فعالیت می‌کنند، به افزایش ثروت مقام‌های حکومت، تامین مالی سرکوب مردم ایران و حمایت از تروریسم در خارج از کشور می‌پردازد.
بر اساس این بیانیه، حکومت ایران از خمس پرداختی شیعیان در سراسر جهان برای پیشبرد فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده خود سوءاستفاده می‌کند.
به نقل از بیانیه وزارت خزانه‌داری، برخی نهادهای جمع‌آوری خمس به نمایندگی از روحانی‌های سرشناس وابسته به حکومت ایران فعالیت می‌کنند. این مراکز ممکن است پول را از طریق شبکه‌های غیررسمی حواله یا به کمک افرادی که وظیفه جابه‌جایی پول نقد را بر عهده دارند، به ایران یا اشخاص و نهادهای مرتبط با جمهوری اسلامی منتقل کنند.
موضوع سوءاستفاده جمهوری اسلامی از پوشش فعالیت‌های خیریه برای پیشبرد اهداف خود پیش از این نیز مطرح شده است.
ششم اردیبهشت، روزنامه تلگراف نوشت نهاد ناظر بر خیریه‌ها در بریتانیا در حال بررسی برخی گزارش‌ها درباره احتمال فعالیت دو موسسه خیریه در این کشور در راستای منافع جمهوری اسلامی است.
هشدار درباره تراکنش‌های مشکوک موسسات خیریه
وزارت خزانه‌داری آمریکا در ادامه بیانیه خود، به نشانه‌هایی اشاره کرد که می‌توانند از فعالیت‌های مالی مشکوک در پوشش امور خیریه حکایت داشته باشند.
از جمله این موارد، جمع‌آوری کمک‌های مالی از سوی موسساتی است که ظاهرا خدمات خیریه‌ای ارائه نمی‌دهند یا آشکارا از جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن حمایت می‌کنند.
دریافت کمک‌های مالی کلان از منابع ناشناس در مدت کوتاه و سپس انتقال مبالغ قابل‌توجه به دیگر موسسات خیریه نیز از نشانه‌های هشداردهنده به شمار می‌رود.
وزارت خزانه‌داری تاکید کرد تلاش برای دور زدن مقررات مربوط به گزارش تراکنش‌ها و ثبت سوابق مالی از دیگر مواردی است که باید بررسی شود.
همچنین دریافت پول از یک موسسه خیریه بدون داشتن رابطه تجاری مشخص با آن و سپس برداشت نقدی یا انتقال وجه به حساب‌های دیگر می‌تواند نشانه فعالیت مشکوک باشد.
با این حال، وزارت خزانه‌داری تاکید کرد موسسات خیریه قانونی باید به خدمات بانکی دسترسی داشته باشند و بانک‌ها هم موظف هستند میزان خطر فعالیت‌های مالی آنها را بر اساس شرایط هر مورد ارزیابی کنند.
۱۰ مرداد، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد مدیر یک موسسه خیریه ثبت‌شده در بریتانیا به اتهام تامین مالی حماس بازداشت شد.
در پی حمله‌ای سایبری به یکی از روزنامه‌نگاران ایران‌اینترنشنال، این شبکه با انتشار بیانیه‌ای ضمن تاکید بر اینکه مسئولیت خود در حفاظت از خبرنگاران و همکاران را بسیار جدی می‌گیرد، اعلام کرد که چنین اقداماتی این رسانه را از ادامه کار خود بازنخواهد داشت.
متن کامل این بیانیه را در ادامه می‌خوانید:
۱۸ مهرماه سال جاری، فردی به‌صورت غیرمجاز به حساب کاربری کاری یکی از خبرنگاران ما دسترسی پیدا کرد. این خبرنگار از سوی فردی که خود را نماینده یک اندیشکده شناخته‌شده معرفی کرده بود، برای شرکت در یک جلسه آنلاین دعوت شده بود.
لینک ارسال‌شده به صفحه‌ای جعلی برای ورود حساب کاربری هدایت می‌شد. از طریق این صفحه، اطلاعات خبرنگار برای ورود به حساب کاربری‌اش (نام کاربری و رمز) به دست مهاجم افتاد و از آن برای دسترسی به حسابش استفاده شد. حساب کاربری به‌موقع ایمن‌سازی شد.
ما معتقدیم این حمله را عوامل مرتبط با حکومت ایران انجام داده‌اند. این حمله بر پایه الگویی شناخته‌شده انجام می‌شود: پژوهشگران امنیت سایبری و سازمان‌های حقوق بشری بارها این را مستندسازی کرده‌اند که هکرهای وابسته به حکومت ایران، با جعل هویت روزنامه‌نگاران، اندیشکده‌ها و برگزارکنندگان رویدادها، فعالان، روزنامه‌نگاران و پژوهشگران ایرانی را به کنفرانس‌ها، مصاحبه‌ها یا جلسات آنلاین دعوت می‌کنند تا اطلاعات کاربری‌شان را سرقت کنند.
پیش‌تر نیز هویت کارکنان ایران‌اینترنشنال در چنین کارزارهایی جعل شده بود و از آن استفاده شده بود.
ما شواهدی نیافته‌ایم که نشان دهد حساب کاربری دیگری نیز در این حمله مورد نفوذ قرار گرفته باشد.
در جریان این اتفاق، ایمیل‌ها و فایل‌هایی که این خبرنگار به آنها دسترسی داشت، برای طرف غیرمجاز نیز قابل دسترس بوده‌اند؛ از جمله اطلاعات و اسناد داخلی مربوط به گردآوری خبر و برنامه‌ریزی، و اطلاعات شخصی برخی از همکاران و افرادی که با ما کار می‌کنند.
ما مسئولیت خود در حفاظت از خبرنگاران، همکاران و همه کسانی را که با ما کار می‌کنند، بسیار جدی می‌گیریم. ما با افرادی که ممکن است اطلاعاتشان در این اتفاق به طور غیرمجاز در دسترس قرار گرفته باشد در تماس هستیم و سعی می‌کنیم به آنها کمک کنیم. همزمان مراجع ذی‌ربط را نیز مطلع کرده‌ایم.
اگر فردی به‌طور غیرمنتظره با شما تماس گرفت و مدعی شد از طرف ایران‌اینترنشنال است، یا از طرف هر سازمانی شما را به جلسه یا رویدادی دعوت کرد، لطفا پیش از کلیک روی لینک یا ورود به حساب کاربری، از طریق یک راه ارتباطی که از قبل به آن اعتماد دارید، از صحت این تماس و درخواست مطمئن شوید.
روزنامه‌نگارانی که اخبار ایران را پوشش می‌دهند، با تلاش‌های مستمری برای به خطر انداختن امنیت‌شان روبه‌رو هستند؛ تلاش‌هایی که با پشتوانه منابع و امکانات گسترده انجام می‌شوند. این حملات ما را از ادامه کارمان بازنخواهد داشت.
وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۶ شهروند ایرانی و ۱۰ نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی، از جمله سه بانک، چند صرافی و شرکت تجاری را تحریم کرد. به‌گفته این وزارتخانه، این شبکه‌ها در تامین دلار، انتقال درآمدهای نفتی و دور زدن تحریم‌ها نقش داشته‌اند.
دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) پنجشنبه ۲۳ مهر اعلام کرد این اقدامات در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» و با هدف قطع مسیرهای تامین مالی جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن انجام شده است.
در فهرست تازه تحریم‌ها، «بانک بین‌المللی چابهار برون‌مرزی»، «بانک بین‌المللی جزیره» در کیش و «بانک بین‌المللی توسعه برای سرمایه‌گذاری و تامین مالی» در بغداد دیده می‌شوند. دو بانک ایرانی به‌ترتیب با بانک شهر و بانک ملت ارتباط دارند.
آمریکا در هفته‌های اخیر به‌دنبال محدود کردن شریان‌های مالی حکومت ایران بوده است. محاصره دریایی، جلوگیری از صادرات نفت ایران و مسدود کردن مسیرهای جابه‌جایی درآمدهای نفتی، از جمله محورهای این کارزار است.
واشینگتن از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، چند بسته تحریمی علیه جمهوری اسلامی وضع کرده است.
بانک عراقی و مسیر انتقال دلار
وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه خود اعلام کرد بانک بین‌المللی توسعه عراق دسترسی جمهوری اسلامی به دلار را تسهیل کرده و با نهادهای حکومتی ایران و گروه‌های شبه‌نظامی همسو با تهران در عراق ارتباط داشته است.
بر اساس این بیانیه، شرکت‌های ایرانی این بانک را با هدف تامین دلار برای جمهوری اسلامی تاسیس کردند. بانک ملی ایران نیز پس از توقف فعالیت در عراق به‌دلیل تحریم‌های آمریکا، سرمایه خود را به این بانک منتقل کرد.
به‌گفته وزارت خزانه‌داری، بانک عراقی از سرمایه ایرانی برای فعالیت اقتصادی استفاده می‌کند و سود آن را هر ماه به دلار به ایران بازمی‌گرداند.
مدیران کنونی بانک مالکیت آن را از یک سرمایه‌گذار ایرانی‌ـ‌عراقی که برای نیروی قدس سپاه پاسداران فعالیت می‌کرد، تحویل گرفته‌اند. این فرد همچنان با تکیه بر روابط خانوادگی خود بر فعالیت‌های بانک نفوذ دارد.
شیروان دوبردانی، عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق، ۳۰ شهریور در گفت‌وگویی اختصاصی با ایران‌اینترنشنال اعلام کرد تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا، عراق را به تنها مسیر باقی‌مانده ایران برای دسترسی به دلار تبدیل کرده است.
صرافی‌ها و شبکه بانکداری پنهان
صرافی ابوالحسن جلالی و شرکا، صرافی باوی و شرکا، شرکت سهیل و سروش نجف‌زاده و شرکا و شرکت تضامنی عباس حسینی پارسا و شرکا قشم نیز تحریم شده‌اند.
به‌گفته وزارت خزانه‌داری، این صرافی‌ها در انتقال مبالغ کلان از طریق شبکه‌های مالی پنهان جمهوری اسلامی نقش داشته‌اند.
دو شرکت «فرزانگان انرژی پارس» و «تجارت گستر اطلس پارسیان کیش» و شرکت هنگ‌کنگی «الیت‌اسفیر تریدینگ» هم در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفته‌اند.
در میان افراد تحریم‌شده، نام‌های روح‌الله رضوی، صادق باوی، ابوالحسن جلالی، سهیل و سروش نجف‌زاده، میلاد کاتبی، ژیلا محمدی، نازنین برجی، آزاده عبدالعلی‌پور، امیر ثابتی، فرزاد الهیار و فاطمه وثیقی معراجی دیده می‌شود.
به‌گفته اوفک، هفت نفر از تحریم‌شدگان در فعالیت‌های ارزی شرکت «فراب سروش آفاق قشم» نقش داشته‌اند. این شرکت وابسته به بانک شهر پیش‌تر به‌دلیل انتقال پول برای واسطه‌های فروش نفت ایران تحریم شده بود.
وزارت خزانه‌داری افزود شبکه‌های مالی مرتبط با این شرکت از بنگاه‌های پوششی در هنگ‌کنگ و امارات برای انتقال پول و پنهان کردن مسیر معاملات استفاده می‌کردند.
۱۸ مهر، روزنامه وال‌استریت ژورنال پس از بررسی سندی از صرافی رمزارز بایننس، جزییات فعالیت ۲۱ حساب مرتبط با شبکه بابک زنجانی و نقش شرکت‌هایی در امارات و ترکیه در انتقال پول برای سپاه پاسداران را فاش کرد.
نقش واسطه نفتی در انتقال درآمدها
وزارت خزانه‌داری در بیانیه خود روح‌الله رضوی، ساکن دبی و داماد سخنگوی جبهه پایداری، را از واسطه‌های اصلی فروش نفت جمهوری اسلامی معرفی کرد.
بر اساس این بیانیه، او پیش از محاصره نفتی بنادر جنوبی ایران، مسئول انتقال میلیون‌ها بشکه نفت از طرف شرکت ملی نفت ایران به خارج بود.
رضوی درآمد فروش نفت را از طریق شبکه‌ای از شرکت‌های پوششی و حاملان پول نقد و طلا جابه‌جا می‌کرد.
پول‌ها از هنگ‌کنگ به امارات و ترکیه می‌رفت، به طلا یا وجه نقد تبدیل می‌شد و سپس با پروازهای ماهان به ایران و گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی انتقال می‌یافت.
دو شرکت فرزانگان انرژی پارس و تجارت گستر اطلس پارسیان کیش نیز به دلیل ارتباط با رضوی تحریم شدند. شرکت نخست در توسعه پالایشگاه میعانات گازی فرزانگان در بوشهر فعالیت دارد.
۲۴ مرداد، ایران‌اینترنشنال به اطلاعاتی اختصاصی از هویت اعضای شبکه فساد وزارت اطلاعات در فروش نفت ایران دست یافت که نشان می‌داد فرزندان شماری از امنیتی‌ترین چهره‌های حکومت مجموعا ۱۱ میلیارد دلار از پول نفت فروخته‌شده را برنگردانده‌اند.
بر اساس این گزارش، رضوی یکی از اعضای این شبکه به شمار می‌رود که بیش از یک میلیارد دلار از درآمدهای نفتی را تصاحب کرده است.
دفتر رضوی در کامرانیه تهران محل معاملات پشت‌پرده نفتی است و او کوشیده با افشای اطلاعات تراستی‌های رقیب، آنها را از میدان به در کند.
تحریم یک بانک کوبایی
همزمان، وزارت امور خارجه آمریکا بانک «اینترناسیونال د کومرسیو» در کوبا را تحریم کرد. این بانک دست‌کم از سال ۲۰۲۲ به بانک کارآفرین ایران که پیش‌تر مشمول تحریم‌های آمریکا شده بود، خدمات ارائه کرده است.
وزارت خزانه‌داری همچنین با صدور مجوزی موقت، انجام معاملات ضروری برای پایان دادن به روابط مالی با بانک بین‌المللی توسعه عراق و شرکت‌های تحت مالکیت آن را تا هشتم آبان، با رعایت شرایط مشخص، مجاز دانست.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت: «حلقه فشار بر اقتصاد ایران تنگ‌تر می‌شود و حتی متحدان به‌اصطلاح این کشور نیز نمی‌توانند آن را نجات دهند.»
او تاکید کرد واشینگتن تا قطع منابع مالی «ماشین جنگی» جمهوری اسلامی به فشارها ادامه خواهد داد.
تحریم‌های جدید در حالی وضع می‌شوند که مذاکرات تهران و واشینگتن پیشرفتی نداشته و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار در منطقه بالا گرفته است.
تحقیق تصویری رویترز نشان می‌دهد حکومت ایران و نیروهای هم‌پیمانش با حملات دقیق به زیرساخت‌های خلیج فارس، تجهیزات حیاتی را از کار انداخته و خسارت‌های گسترده‌ای ایجاد کرده‌اند؛ کارزاری که به تهران برای مقابله با فشار نظامی آمریکا و افزایش قدرت چانه‌زنی کمک کرده است.
رویترز در گزارش خود که پنجشنبه ۲۳ مهر منتشر شد، دست‌کم ۱۳۵ حمله پهپادی و موشکی به دست‌کم ۸۴ مرکز زیرساختی در منطقه را از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ ثبت کرده است. اهداف در عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق، قطر، کویت، عمان و بحرین قرار داشته‌اند.
این خبرگزاری می‌گوید حملات، علاوه بر افزایش قیمت انرژی و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی، نشان داده‌اند توان هدف‌گیری دقیق جمهوری اسلامی می‌تواند تهدیدی ماندگار برای همسایگانش باشد. این توان، در کنار محاصره تنگه هرمز، به تهران اهرم فشاری بر اقتصاد جهانی و در مذاکرات با واشینگتن داده است.
کارشناسان خسارت‌ها را عمدتا ناشی از سقوط بقایا نمی‌دانند
رویترز برای این تحقیق با ۳۶ فرد آگاه مصاحبه کرده و تصاویر، ویدئوها، بیانیه‌های رسمی و داده‌های ماهواره‌ای را بررسی کرده است. این خبرگزاری همچنین یافته‌های خود را در اختیار ۱۴ متخصص صنعتی، نظامی و امنیتی قرار داده است.
هر ۱۴ نفر گفته‌اند بسیار نامحتمل است که آسیب به تجهیزات ضروری در ده‌ها مرکز بزرگ زیرساختی، به‌طور عمده ناشی از سقوط تصادفی بقایای موشک‌ها و پهپادهای رهگیری‌شده باشد. آنها به نشانه‌های انفجار و اهمیت عملیاتی تجهیزات هدف‌گرفته‌شده اشاره کرده‌اند.
این ارزیابی با توضیح مکرر دولت‌های منطقه تفاوت دارد. رویترز می‌گوید در دست‌کم ۳۴ بیانیه رسمی پس از حملات، خسارت‌ها به سقوط بقایای ناشی از رهگیری موفق نسبت داده شده‌اند.
رایان استیونز، هماهنگ‌کننده پیشین حملات هوایی عملیات ویژه در تفنگداران دریایی آمریکا، حملات حکومت ایران را نشان‌دهنده «دقت، تخصص در هدف‌گیری و صبوری» توصیف کرده است.
با این حال، رویترز تاکید می‌کند بدون بازدید از محل نتوانسته در همه موارد میزان موفقیت پدافند هوایی یا ابعاد کامل خسارت‌ها را تعیین کند.
حملات به فجیره مسیر جایگزین هرمز را بارها مختل کرد
بندر فجیره در امارات متحده عربی، به‌دلیل موقعیتش خارج از تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی صادرات نفت در طول جنگ بوده است. طبق بررسی رویترز، این بندر از آغاز جنگ دست‌کم ۱۹ بار هدف پهپادها و موشک‌های حکومت ایران قرار گرفته است.
حملات ماه مارس به دو سامانه اصلی توزیع و هدایت نفت میان پایانه‌ها و اسکله‌های بارگیری آسیب زدند. داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد بارگیری نفت در هفته آغازشده از ۱۶ مارس [۲۵ اسفند ۱۴۰۴] به روزانه ۴۴۰ هزار بشکه کاهش یافت؛ کمتر از نیمی از میانگین روزانه سال ۲۰۲۵.
حمله دیگری در چهارم مه [۱۴ اردیبهشت]، مجموعه لوله‌های منتهی به یکی از این سامانه‌ها را هدف گرفت و صادرات فرآورده‌های نفتی را عملا برای یک ماه متوقف کرد. به‌گفته رویترز، این صادرات تا سپتامبر بهبود نیافت.
رویترز همچنین به‌نقل از منابع آگاه نوشته است امارات متحده عربی در ماه ژوئن با آزادسازی دست‌کم ۱۰ میلیارد دلار از منابع مسدود‌شده ایران موافقت کرد و سه میلیارد دلار آزاد شد. دو منبع، این اقدام را بخشی از توافق برای توقف حملات دانسته‌اند. وزارت امور خارجه امارات متحده عربی وجود توافق و آزادسازی پول را رد کرده است؛ یک مقام ارشد جمهوری اسلامی انتقال پول را تایید کرده، اما ارتباط آن با حملات را نپذیرفته است.
از ۱۷ مه [۲۷ اردیبهشت] گزارشی از حمله به زیرساخت‌های امارات متحده عربی منتشر نشده و صادرات کلی فجیره در سپتامبر به رکورد ماهانه روزانه ۲.۶۲ میلیون بشکه رسیده است.
بازسازی برخی تاسیسات انرژی سال‌ها طول می‌کشد
در قطر، حملات به راس‌لفان دو «محفظه سرد» حاوی تجهیزات مایع‌کردن گاز را هدف گرفتند. رویترز می‌گوید این حملات نزدیک به ۲۰ درصد جریان جهانی گاز طبیعی مایع‌شده را به خطر انداختند.
سعد الکعبی، مدیرعامل قطرانرژی، در مصاحبه ماه مارس با رویترز برآورد کرده بود تعمیر کامل این تجهیزات سه تا پنج سال زمان می‌برد.
بر اساس بیانیه‌های شرکت‌ها و ارزیابی شرکت آی‌آی‌آر انرژی، بازسازی کامل دست‌کم چهار مرکز بزرگ در منطقه شامل تاسیسات گاز مایع راس‌لفان، پالایشگاه تبدیل گاز به مایعات پرل در قطر، مجتمع گازی حبشان و مجتمع ذوب آلومینیوم الطویله در امارات متحده عربی حدود یک سال یا بیشتر طول خواهد کشید.
حمله به نیروگاه و یکی از خطوط ذوب الطویله، فعالیت هر هزار و ۲۶۲ سلول ذوب این مجتمع را متوقف کرد. شرکت بهره‌بردار گفته است تا اواخر ماه اوت تنها یک‌چهارم سلول‌ها به مدار بازگشته بودند و انتظار نمی‌رود تولید پیش از سال ۲۰۲۷ عادی شود.
حملات، تامین آب و برق کویت را نیز تهدید کرد
طبق تحقیق رویترز، حکومت ایران از دوم مارس تا ۲۰ ژوئیه [۱۱ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۹ تیر ۱۴۰۵] دست‌کم چهار مورد از هشت مجتمع تولید همزمان برق و آب شیرین کویت را هدف قرار داده است. برخی از این مراکز چندین بار مورد حمله قرار گرفته‌اند.
این حملات برای کشوری که ۹۰ درصد آب آشامیدنی خود را از آب‌شیرین‌کن‌ها تامین می‌کند، تهدیدی جدی است.
مایکل کریستوفر لو، مدیر مرکز خاورمیانه دانشگاه یوتا، گفته است در صورت از دست رفتن بخش کافی از ظرفیت آب‌شیرین‌کن‌ها، کویت ممکن است ظرف چند روز یا چند هفته با پایان ذخایر آب روبه‌رو شود.
حملات به پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های صادراتی کویت نیز گسترده بوده است. به‌گفته شرکت تانکرترکرز، این کشور در ماه آوریل هیچ نفت خامی صادر نکرد؛ وضعیتی که از سال ۱۹۹۱ بی‌سابقه بود.
اهداف به انرژی محدود نمانده‌اند. فرودگاه‌ها و مراکز داده نیز آسیب دیده‌اند. فرودگاه کویت هشت بار هدف قرار گرفته و خدمات مرکز داده آمازون در بحرین، به‌نوشته رویترز، شش ماه پس از حمله همچنان مختل بوده است.
حمله به براکه از شناخت دقیق تاسیسات حکایت داشت
رویترز می‌گوید حمله ۱۷ مه [۲۷ اردیبهشت] به نیروگاه هسته‌ای براکه در امارات، پست برق و ساختمانی مرتبط با کنترل خطوط برق را هدف گرفت. به‌گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، یکی از چهار راکتور نیروگاه ناچار شد به مولدهای دیزلی اضطراری متکی شود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، این حمله را نشانه شناخت دقیق مهاجمان از نیروگاه دانسته است. شرکت انرژی هسته‌ای امارات متحده عربی تاکید کرده که سامانه‌های ایمنی مطابق طراحی عمل کردند، انتشار مواد پرتوزا رخ نداد و خطری متوجه مردم یا محیط‌زیست نبود.
سه مقام آگاه به رویترز گفته‌اند جمهوری اسلامی از شبکه خبرچین‌های دارای دسترسی به مراکز حساس برای دریافت تصاویر و اطلاعات مکانی استفاده می‌کند. مقام‌های آمریکایی نیز احتمال دریافت اطلاعات از روسیه و چین را مطرح کرده‌اند. چین گفته است به تعهدات بین‌المللی خود عمل می‌کند و روسیه پاسخی نداده است.
مسیر دریای سرخ عربستان سعودی نیز از حملات در امان نماند
با اختلال در تنگه هرمز، خط لوله شرق-غرب و بندر ینبع در دریای سرخ به مسیرهای حیاتی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شدند. اما حملات به پالایشگاه‌ها، مراکز فرآوری و ایستگاه‌های پمپاژ، این مسیر جایگزین را نیز آسیب‌پذیر کرد.
رویترز می‌گوید حملات مرتبط با حکومت ایران از آغاز جنگ به پنج مورد از ۹ پالایشگاه بزرگ عربستان سعودی و سه مرکز اصلی فرآوری نفت این کشور آسیب زده‌اند. پالایشگاه جازان نیز از ۲۵ ژوئیه تا هفتم سپتامبر [ ۳مرداد تا ۱۶ شهریور] دست‌کم چهار بار هدف قرار گرفت و به‌گفته منابع صنعتی، حجم پالایش آن به صفر رسید.
تولید روزانه نفت عربستان سعودی در بیشتر شش ماه نخست جنگ از بیش از ۱۰ میلیون بشکه پیش از جنگ به کمتر از هفت میلیون بشکه کاهش یافت. رویترز ارزش این کاهش تولید را با قیمت‌های زمان انتشار گزارش، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.
در ۱۰ سپتامبر، برابر با ۱۸ شهریور، حمله به سه ایستگاه پمپاژ، جریان نفت خام در خط لوله شرق-غرب به سوی ینبع را متوقف کرد و عرضه جهانی نفت را تا چهار درصد به خطر انداخت. عربستان سعودی این حمله را به شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت حکومت ایران نسبت داد.
تهران پاسخ نداد؛ سنتکام بر نقش پدافند تاکید کرد
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل در ژنو به پرسش‌های تفصیلی رویترز پاسخ نداده است. تهران درباره حملات حوثی‌ها گفته است مسئول اقدامات این گروه نیست.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، در پاسخ گفته است نیروهای آمریکایی در کنار شرکای منطقه‌ای هزاران پهپاد و موشک را رهگیری کرده‌اند و این دفاع یکپارچه جان انسان‌های بسیاری را نجات داده است.
دولت بحرین نیز هدف‌گیری عمدی تاسیسات مورد نیاز مردم برای آب، برق، سفر و معیشت را نقض آشکار حقوق بین‌الملل خوانده است.
به‌نوشته رویترز، نگرانی از تداوم این تهدید باعث شده مقام‌های کشورهای خلیج فارس خواستار توافق صلحی شوند که برنامه‌های موشکی و پهپادی حکومت ایران را نیز در بر گیرد؛ توانمندی‌هایی که حتی پس از تعمیر تاسیسات، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های منطقه را حفظ می‌کنند.
افزایش هزینه‌های زندگی، بیکاری، تعدیل نیرو و دشوارتر شدن دسترسی به حمایت‌های دولتی، زندگی شماری از زنان سرپرست خانوار در ایران را با فشارهای فزاینده روبه‌رو کرده است.
برخی از زنان سرپرست خانوار در پیام‌های خود به ایران‌اینترنشنال گفتند برای پرداخت اجاره و هزینه‌های روزمره ناچار به فروش وسایل خانه، خرید قسطی مایحتاج فرزندان یا چشم‌پوشی از درمان شده‌اند و شماری هم از قطع یا تاخیر در دریافت حمایت‌های دولتی خبر دادند.
فروش وسایل خانه برای پرداخت اجاره
مخاطبی از مشهد نوشت: «مادر دهه هفتادی و سرپرست دو فرزند هستم. پر از حرفم، پر از بغضم. یخچال و دو فرش خانه را فروختم تا بتوانم ۵۰ میلیون تومان رهنی را که صاحبخانه اضافه کرده، پرداخت کنم.»
زن سرپرست خانواده دیگری که دو ماه است شغل خود را از دست داده، نوشت: «به هر جایی که برای یافتن کار سر زدم، نیروی جدید استخدام نمی‌کنند. اجاره خانه‌ام عقب افتاده و صاحبخانه مقابل چشم همسایه‌ها آبرویم را برد.»
یک زن ۵۰ ساله هم گفت با وجود بیماری سرطان و بیکاری، دیگر قادر به تامین هزینه‌های زندگی‌اش نیست.
یکی دیگر از مخاطبان نوشت: «یک خانواده چهار نفره دارم و ماه‌هاست یارانه و کالابرگ من را قطع کردند. به حزب‌الله ۲۰۰ میلیارد کمک مالی می‌کنند، اما حداقل کمک‌های مالی را از زنان سرپرست خانوار می‌گیرند.»
دنیای اقتصاد اول مهر خبر داد شمار زنان سرپرست خانوار طی دو دهه حدود ۷۰ درصد افزایش یافته و در سال ۱۴۰۰ از ۳.۵ میلیون فراتر رفته است.
بنا بر این گزارش، نرخ اشتغال این زنان تنها ۱۸ درصد اعلام شده و بخش قابل توجهی از آنان در دو دهک پایین درآمدی قرار دارند.
از کفش قسطی تا ناتوانی در خرید لوازم‌التحریر
بخش دیگری از روایت‌ها حاکی از آن است که افزایش هزینه‌های تحصیل، پوشاک و دیگر نیازهای روزمره فرزندان، فشار مضاعفی بر زنان سرپرست خانوار وارد کرده است.
یک مادر نوشت: «من مادر سرپرست خانواده هستم. برای بچه‌ام حتی کفش و شلوار را هم قسطی خریدم. چرا باید به جایی برسیم که برای وسایل ضروری بچه‌‌هایمان مجبور به خرید قسطی باشیم؟»
مادر دیگری که یک فرزند محصل و یک دانشجو دارد گفت: «شهریه دانشگاه، شهریه مدرسه، اجاره خانه و خرج خانه به حدی زیاد است که هنوز نتوانسته‌ام برای فرزندانم لوازم‌التحریر بگیرم.»
مادر سرپرست خانوار دیگری گفت هزینه سرویس مدرسه فرزندش برای سال تحصیلی جدید ۱۷ میلیون تومان تعیین شده؛ رقمی معادل کل حقوق ماهانه او.
یک دانش‌آموز پایه یازدهم هم نوشت: «امسال یازدهم تجربی هستم، ولی توان خرید کتاب کمک درسی و تست ندارم. مادرم سرپرست خانواده است، چطور باید در این اوضاع اقتصادی، یک میلیون تومان بابت فقط یک کتاب بپردازد؟»
مادری از شیراز که او نیز سرپرست دو فرزندش است، در پیامی به ایران‌اینترنشنال گفت برای تامین مخارج زندگی در اسنپ مشغول به کار بوده، اما حالا با این گرانی بنزین دیگر قادر به کار نیست.
حمایت‌هایی که به دست همه نمی‌رسد
شماری از زنان سرپرست خانوار از دشواری دسترسی به حمایت‌های بهزیستی و کمیته امداد گفتند.
مخاطبی ساکن اصفهان نوشت: «زن خودسرپرست، بیکار و با بدهی بسیار هستم. برای دریافت وام به کمیته امداد مراجعه کردم، اما گفتند شما جزو دهک یک تا سه نیستید و هیچ امتیازی به شما تعلق نمی‌گیرد.»
مادر دیگری گفت: «با وجود اینکه چند روزی از ماه جدید گذشته، نمی‌دانم چرا بهزیستی حق پرستاری و معیشت را واریز نکرده است. بچه اوتیسم طیف شدید دارم و تنها و بدون درآمد مانده‌ام.»
زن سرپرست خانوار دیگری که دو فرزند کودک دارد و تحت پوشش کمیته امداد است، گفت هنگام خرید گوشت و مرغ و در زمان پرداخت متوجه شده سبد کالایی برای او واریز نشده و ناچار شده خریدش را پس بدهد؛ اتفاقی که به گفته او باعث شرمساری‌اش شده است.
زن ۴۸ ساله و سرپرست خانواری از زنجان نیز نوشت بیمار است، دو هفته‌ای است شغلش را از دست داده و توان پرداخت هزینه‌های درمان را ندارد.
او پیش از عید برای انجام عمل جراحی به ۲۵۰ میلیون تومان نیاز داشته و اکنون وضعیت جسمی‌اش وخیم‌تر شده است.
این زن همچنین گفت شرایط مالی خانواده‌اش بسیار دشوار است و حتی توان پرداخت ۱۷ میلیون تومان هزینه تعمیر یخچال خانه را ندارند.
