دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی: ترور فرماندهان نظامی ربطی به واتساپ نداشت
ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی در ایران، گفت ترور فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی در جریان جنگ دوازده روزه با اسرائیل «ربطی به واتساپ نداشت».
ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی در ایران، گفت ترور فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی در جریان جنگ دوازده روزه با اسرائیل «ربطی به واتساپ نداشت».
فیروزآبادی در گفتوگویی با اقتصاد نیوز که یکشنبه چهارم آبان منتشر شد، گفت: «بعضا افراد موارد بسیار سخیفی مطرح میکنند و میگفتند از طریق واتساپ این ترورها انجام شده است، اینها حرفهای سخیفی است که گفته میشود.»
او افزود: «ما واتساپ را در اختیار این آقایان قرار میدهیم تا ببینیم میتوانند چنین عملیاتی را انجام دهند یا نمیتوانند؟»
اسرائیل در عملیات طلوع شیران از بامداد جمعه ۲۳ خرداد، به مدت ۱۲ روز اهدافی را در ایران هدف قرار داد. این اهداف شامل اشخاص کلیدی نظامی، امنیتی، مراکز موشکی، نظامی، هستهای و دستاندرکاران برنامه هستهای جمهوری اسلامی بودند.
دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی ادامه داد: «اگر همه نهادهای نظامی و اطلاعاتی با ما همکاری کنند و در سطح عملیات هم بتوانیم یکپارچگی داشته باشیم، بعد شاید واتساپ بتواند کمک کند، اما اینکه واتساپ باعث این ترورها شده به نظر من درست نیست.»
پیشتر نیز غلامرضا جلالی فراهانی، رییس سازمان پدافند غیرعامل گفته بود: «پیامرسان واتساپ در مکانیابی و ترور بعضی از فرماندهان نقش داشته و مکانیابی اسماعیل هنیه نیز با همین روش انجام شد.»
او گفت که استفاده از هوش مصنوعی هم در تشخیص صدای فرماندهان نقش داشته است.
این اولین بار نیست که موضوع «هک و جاسوسی از طریق واتساپ» در ایران مطرح میشود.
پیشتر حسن میثمی، مدیرکل دفتر توسعه فناوریهای نوین وزارت ارتباطات، در صداوسیما گفت: «سران رده بالای کشوری و لشکری به هیچ وجه نباید از واتساپ استفاده کنند.»
او افزود: «استفاده از واتساپ برای مردم مشکلی ندارد اما مراقبت لازم صورت گیرد.»
رییس سازمان پدافند غیرعامل نیز دو پلتفرم واتساپ و اینستاگرام را «عامل فشار و اثرگذاری بر ذهن مردم» دانسته بود و فیلتر شدن آنها از سوی جمهوری اسلامی را کاری «هوشمندانه» توصیف کرده بود.
این در حالی است که شرکت متا، مالک واتساپ و اینستاگرام، اتهامات مطرح شده از سوی جمهوری اسلامی مبنی بر بهرهگیری اسرائیل از این پلتفرمها برای جاسوسی را قاطعانه رد کرده است.
همچنین در جریان جنگ اخیر، حتی با وجود عدم استفاده از تلفن همراه و وسایل ارتباطی و جابهجاییهای مکرر افراد، باز هم اسرائیل مقامات و فرماندهان جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.
برای نمونه، مهدیه شادمانی، فرزند علی شادمانی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء که اندکی پس از انتصاب به جای غلامعلی رشید، فرمانده کشتهشده پیش از او، هدف قرار گرفت و کشته شد، اعلام کرد پدرش برای مدتی طولانی در خانه نبوده و با وجود اقدامات حفاظتی و تغییر محل، باز هم کشته شده است.
او نوشت: «ردیابیهای دقیق اسرائیل فراتر از واتساپ یا جاسوسی سنتی و فردی است.»
عقبنشینی از مواضع قبلی درباره سانسور اینترنت
فیروزآبادی پیشتر به دلیل نقض حقوق بشر از طریق سرکوب آزادی اینترنت تحت تحریم آمریکا قرار گرفته است.
او در دوره دبیری خود در شورای عالی فضای مجازی از مخالفان سرسخت فعالیت گوگل در ایران بود و مرداد ۱۴۰۱ خواهان گسترش پلتفرمها و اپلیکیشنهای داخلی شد و گفت: «پلتفرمهای خارجی در کمین هستند تا مردم را به عنوان کاربران خود فعال کند.»
اما فیروزآبادی اکنون ادعا کرده که در زمان مسئولیتش هرگز از فیلترینگ دفاع نکرده است.
به گفته او، در دوران تصدیاش طرحی برای باز کردن محدود یوتیوب برای کارکنان رسانه و دانشگاهیان در حال اجرا بوده، اما بهدلیل مخالفتهای سیاسی متوقف شده است.
فیروزآبادی گفت: «فیلتراسیون بیش از حدی که کیفیت شبکه اطلاعاتی و ارتباطی کشور را کاهش میدهد، بهشدت در میل به مهاجرت بهخصوص فناوران، یعنی تکنولوژیستها مؤثر است. باید این را مدنظر قرار دهیم که این موضوع چه میزان از رشد اقتصاد دیجیتال ما جلوگیری میکند.»
«پزشکیان میتواند واتساپ را رفع فیلتر کند»
فیروزآبادی همچنین در بخش دیگری از اظهاراتش گفت شورایعالی فضای مجازی در مواردی بنا به اختیاراتی که رهبر جمهوری اسلامی به آن داده این اختیار را دارد که مصوبهای در این زمینه داشته باشد.
او افزود به نظرش مسعود پزشکیان میتواند مصوبهای بیش از مصوبه باز کردن واتساپ را از شورا بگیرد.
پیشتر فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت پزشکیان تشدید اخیر محدودیتهای اینترنت در ایران را از پیامدهای جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل دانست.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
