در آستانه روز جهانی مبارزه با کار کودکان، معاون امور سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه یکچهارم کودکان کار در ایران را دختران تشکیل میدهند، گفت میزان آسیبپذیری دختران برای کار در خیابان به مراتب بیشتر از پسران است.
حسن موسویچلک، چهارشنبه ۲۱ خرداد در مراسم رونمایی از کارزار رسانهای «نه به کار کودک»، به ارائه آمارهای پذیرش کودکان کار و خیابان در سازمان بهزیستی پرداخت و گفت: «در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۲ هزار کودک کار از خدمات حمایتی سازمان بهزیستی بهرهمند شدند.»
او با بیان اینکه ۶۰ درصد از این افراد ایرانی و ۴۰ درصد «اتباع» بودند، افزود: «از آنجایی که به همه کودکان دسترسی نداریم، طبیعتا این آمار پایینتر از تعداد کودکانی است که نیازمند خدمات هستند.»
معاون سازمان بهزیستی کشور، میانگین سنی کودکان کار و خیابان پذیرش شده در مراکز بهزیستی را ۱۰ سال عنوان کرد.
دوازدهم ژوئن که امسال با پنجشنبه ۲۲ خرداد همزمان شده، روز جهانی مبارزه با کار کودکان است. این روز برای افزایش آگاهی و فعالیت در زمینه جلوگیری از کار کودکان، از سوی سازمان بینالمللی کار پیشنهاد شده است.
با توجه به بیتفاوتی جمهوری اسلامی به موضوع کارگران بهخصوص کودکان کار در ایران، آمار دقیقی درباره تعداد این کودکان و محل کار آنها در شهرهای مختلف کشور وجود ندارد.
رضا شفاخواه، دبیر کمیته حقوق کودک کارگروه حقوق بشر اتحادیه سراسری کانونهای وکلا، خرداد ۱۴۰۳ از وجود ۱۹ میلیون حاشیهنشین در ایران خبر داد و گفت آخرین آمار رسمی از تعداد کودکان کار، جمعیتی «سه میلیون نفری» است.
با این حال، طبق اعلام موسویچلک، در سال ۱۴۰۳ تنها ۱۲ هزار و ۶۶۳ کودک دارای پرونده فعال در حوزه کودکان کار و خیابان، از خدمات بهزیستی استفاده کردهاند. از این تعداد نیز دو هزار و ۴۶۶ نفر در مراکز شبانهروزی و ۹ هزار و ۸۹۷ نفر در مراکز روزانه، تحت حمایت قرار گرفتند.
او نظام مسائل کودکان کار و خیابان را در سه دسته مشکلات اقتصادی، بیثباتی بازار اشتغال و مشکلات فرهنگی تقسیم کرد و گفت: «در بخش مشکلات اقتصادی، فقر، تورم و شکاف طبقاتی، فراوانی بیشتری دارند. در بخش بیثباتی، مقرراتزدایی، موقتیسازی قراردادهای کاری و سرکوب دستمزد و در بخش فرهنگی، فقر فرهنگی و کاهش مهرورزی نقش دارد.»
روزنامه هممیهن ۲۷ اردیبهشت در گزارشی از وضعیت فقر در جامعه، با استناد به مطالعات دفتر رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نوشت: «درصد بالایی از کودکان در خانوارهایی زندگی میکنند که دچار فقر پولی (۳۸ درصد از کودکان زیر خط فقر) هستند و حدود ۵۰ درصد از والدین، تحصیلات متوسطه دوم ندارند.»
از سوی دیگر، محمدمهدی سیدناصری، پژوهشگر حقوق بینالملل کودک، بهمن ۱۴۰۳ از ظهور نسل جدیدی از کودکان کار بهخصوص کودکان کار دختر در ایران خبر داد و به خبرگزاری ایلنا گفت: «این کودکان خشمگینتر از گذشته شدهاند و باید شاهد افزایش روزافزون خشونت و دزدی باشیم.»
با وجود این شرایط، جمهوری اسلامی در دهههای گذشته بارها فعالان حقوق کودکان کار را احضار، بازداشت و زندانی کرده و «جمعیت امام علی» با ۴۴ مرکز و شش هزار کودک تحت پوشش را نیز منحل کرد.
وزارت کشور دولت حسن روحانی دلیل درخواست انحلال این تشکل را بر اساس مواردی مانند «صدور بیانیههای سیاسی در شرایط بحرانی کشور و فعالیتهای ضددینی» عنوان کرد و سازمان امور اجتماعی این وزارتخانه اعلام کرد انحلال سازمانهای مردمنهاد مساله مهمی نیست.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در نشست استماع کمیته تخصیص بودجه سنا، در پاسخ به پرسشی در مورد تلاش جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هستهای، گفت شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهد ایرانیها در مسیری حرکت کردهاند که به ساخت چیزی شبیه به یک سلاح هستهای منتهی میشود.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در این نشست که چهارشنبه ۲۱ خرداد برگزار شد، با اشاره به اینکه وقتی هیتلر درباره لزوم نابودی یهودیان کتاب نوشت، جهان تهدید او را جدی نگرفته بود، به تهدید هستهای جمهوری اسلامی علیه اسرائیل اشاره کرد و گفت اگر تهران سلاح هستهای داشته باشد، از آن استفاده خواهد کرد.
هگست نیز در پاسخ به او گفت که فکر میکند مقامهای جمهوری اسلامی در شعارهایی که درباره نابودی تمام یهودیان سر میدهند، جدی هستند.
دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا هم در پاسخ به پرسش سناتور گراهام درباره احتمال استفاده جمهوری اسلامی از سلاح هستهای علیه اسرائیل، گفت فکر میکند تهران از آن برای اعمال فشار بر اسرائیل استفاده کند اما مطمئن نیست که واقعا از سلاح اتمی استفاده خواهد کرد یا نه.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ساعاتی پیش از این در مصاحبهای با پادکست روزنامه نیویورکپست، گفت که هرچه میگذرد، اطمینانش به موفقیت مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی کمتر میشود و در صورت شکست مذاکرات، از گزینه نظامی استفاده خواهد کرد.
۲۰ خرداد نیز وبسایت پولیتیکو گزارش داد گروهی بانفوذ از تندروهای جمهوریخواه در آمریکا، کارزار لابیگری پشتپردهای را آغاز کردهاند تا ترامپ را از ادامه تلاش برای دستیابی به توافق هستهای با جمهوری اسلامی منصرف کنند و او در عوض، مجوز حمله اسرائیل به تهران را صادر کند.
پولیتیکو نوشت حامیان ترامپ در تلاش هستند تا با این فشارها مقابله کرده و از مسیر دیپلماتیک استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در مذاکرات، حمایت کنند.
از سوی دیگر مایکل کوریلا، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، ۲۰ خرداد با اشاره به اظهارات رییسجمهوری این کشور مبنی بر استفاده از گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی در صورت شکست مذاکرات هستهای گفت که «طیف گستردهای از گزینهها» را به ترامپ و وزیر دفاع آمریکا، ارائه کرده است.
کوریلا در پاسخ به سوال مایک راجرز، نماینده جمهوریخواه ایالت آلاباما و رییس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا در جلسه استماع این کمیته تایید کرد در صورت صدور دستور از سوی ترامپ، سنتکام آماده است با «نیرویی قاطع» علیه جمهوری اسلامی اقدام نظامی انجام دهد.
هگست، ۱۶ خرداد با تاکید بر موضع ایالات متحده درباره ضرورت توقف غنیسازی اورانیوم در ایران گفت: «امیدواریم ایران غنیسازی اورانیوم را متوقف کند و قابلیتهای هستهای خود را برچیند اما برای هر چیزی آمادهایم.»
او ۱۱ اردیبهشت نیز با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن، در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «حمایت مرگبارتان از حوثیها را میبینیم. دقیقا میدانیم چه میکنید. شما بهخوبی میدانید ارتش آمریکا چه تواناییهایی دارد. به شما هشدار داده شده است. تاوان آن را در زمان و مکانی که ما تعیین میکنیم خواهید داد.»
از سوی دیگر، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع دولت پزشکیان، ۲۱ خرداد در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «امیدواریم مذاکرات به نتیجه برسد و کار به درگیری نرسد چون در این صورت قطعا تلفات طرف مقابل بیشتر خواهد بود و آمریکا مجبور به ترک منطقه خواهد شد. ما بدون ملاحظه تمام پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهیم داد.»
در صورتی که مذاکرات هستهای شکست بخورد، احتمال اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل، یا هر دو علیه جمهوری اسلامی افزایش مییابد.
شش زن بهائی ساکن همدان از سوی دادگاه انقلاب این شهر مجموعا به ۳۸ سال و ۱۱ ماه حبس محکوم شدند. یکی از این زنان به هفت سال و هشت ماه حبس و پنج زن دیگر هر یک به شش سال و سه ماه حبس محکوم شدند.
سایت حقوق بشری هرانا، چهارشنبه ۲۱ خرداد با اعلام این خبر نوشت این احکام اخیرا از سوی شعبه دوم دادگاه انقلاب همدان برای زریندخت احدزاده، فریده ایوبی، نورا ایوبی، ژاله رضایی، عاطفه زاهدی و ندا محبی، صادر و به این شهروندان ابلاغ شده است.
اتهامات مطرح شده علیه این افراد «عضویت در جامعه بهائی و آموزش و تبلیغ مخل شرع»، عنوان شده است.
بر اساس احکام صادر شده، محبی بابت اتهام «آموزش و تبلیغ مخل شرع» به پنج سال حبس و بابت اتهام «عضویت در جامعه بهائی» به دو سال و هشت ماه زندان محکوم شده است.
احدزاده، فریده و نورا ایوبی، رضایی و زاهدی نیز هر یک بابت اتهام «عضویت در جامعه بهائی» به دو سال و هشت ماه حبس و بابت اتهام «آموزش و تبلیغ مخل شرع» به سه سال و هفت ماه حبس، محکوم شدند.
از میان احکام صادر شده، سه سال از محکومیت حبس محبی و دو سال از محکومیت حبس احدزاده، رضایی و نورا ایوبی، به مدت پنج سال به حالت تعلیق درآمده است.
این شهروندان بهائی ۱۶ آبان ۱۴۰۲ بهدست نیروهای امنیتی بازداشت و آذرماه همان سال با تودیع قرار تامین کیفری به صورت موقت و تا پایان مراحل دادرسی از بازداشتگاه اداره اطلاعات همدان آزاد شدند.
ایراناینترنشنال، آبان ۱۴۰۲ گزارش داد که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی نزدیک به ۳۰ خانه متعلق به بهائیان را در همدان تفتیش کرده و ۱۰ شهروند بهائی از جمله این شش زن را در این شهر بازداشت کردهاند.
بهائیان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، بهطور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
فشارهای جمهوری اسلامی بر بهائیان در ایران و سرکوب آنها طی یک سال گذشته شدت گرفته اما در هفتههای اخیر موج تازهای از بازداشت، احضار، بازرسی خانهها و صدور حکم برای این شهروندان در شهرهای مختلف کشور به راه افتاده است.
هرانا با اشاره به اینکه جامعه بهائیان در ایران در دهه گذشته بیش از هر اقلیت مذهبی دیگری هدف برخوردهای امنیتی و قضایی قرار گرفته است، با استناد به گزارشهای سالانه مرکز آمار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران نوشت طی سه سال اخیر، به طور میانگین ۷۲ درصد از گزارشهای مربوط به اقلیتهای مذهبی، به نقض حقوق شهروندی بهائیان اختصاص داشته است.
منابع غیررسمی میگویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی میکنند اما قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی را به رسمیت میشناسد.
سپیده قلیان، زندانی سیاسی، روز چهارشنبه ۲۱ خردادماه، پس از بیش از دو سال از زندان اوین تهران آزاد شد.
قلیان اواخر اسفند سال ۱۴۰۱ با پایان دوران حبس چهار سالهاش از زندان آزاد شد اما بعد از آزادی مقابل اوین در حالی که حجاب اجباری بر سر نداشت علیه رهبر جمهوری اسلامی شعار داد: «خامنهای ضحاک، میکشیمت زیر خاک ...»
انتشار ویدیوی این اقدام او باعث شد ساعاتی پس از آزادی و در حالی که به سمت خانهاش در شهر دزفول میرفت، در جاده بازداشت و این بار به دو سال حبس محکوم شود.
او ۱۵ فروردین ۱۴۰۳ با نزدیک شدن به پایان دوره محکومیتش، بار دیگر و این بار به اتهام تبلیغ علیه نظام، به یک سال حبس محکوم شد.
این زندانی سیاسی بارها از درون زندان به تحولات جامعه واکنش نشان داده و نامههایش در رسانههای داخلی و خارجی منتشر شدهاند.
ساعاتی پس از آن که قوه قضاییه جمهوری اسلامی از اعدام مجاهد (عباس) کورکور، معترض بازداشتی در جنبش «زن، زندگی، آزادی» خبر داد، فواد چوبین، از اعضای خانوادههای دادخواه اعلام کرد به خانواده کورکور گفتهاند پیکر او را تحویل نخواهند داد و اجازه نمیدهند هیچگونه مراسمی هم برگزار شود.
فواد چوبین، دایی آرتین رحمانی، نوجوان کشتهشده در اعتراضات سال ۱۴۰۱ در ایذه، چهارشنبه ۲۱ خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به خانواده مجاهد کورکور گفتهاند که پیکر او را تحویل نمیدهند و اجازه برگزاری هیچگونه مراسمی را هم ندارند.»
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها با نقض آشکار حقوق اساسی خانوادههای افراد اعدامشده یا جانباخته به دلایل سیاسی، از تحویل پیکر آنان به خانوادههایشان خودداری کرده است.
مخفی کردن یا تحویل ندادن پیکر فرد جانباخته به خانواده و مشخص نکردن مکان دفن آنها، از جمله موارد ناپدیدسازی قهری محسوب میشود.
ناپدیدسازی قهری نقض ماده ششم اعلامیه جهانی حقوق بشر است که تاکید میکند: «هر انسانی سزاوار و محق است تا همه جا در برابر قانون به عنوان یک شخص به رسمیت شناخته شود.»
اعلام خبر اعدام مجاهد کورکور از سوی قوه قضاییه
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، بامداد چهارشنبه ۲۱ خرداد اعلام کرد که حکم اعدام کورکور در زندان به اجرا درآمده است.
میزان در گزارش خود نوشت که او با اتهامات «محاربه، افساد فیالارض و تشکیل و عضویت در گروه باغی» به دار آویخته شد.
اعلام خبر اعدام کورکور بلافاصله موجی از خشم و ناراحتی را در میان کاربران شبکههای اجتماعی به راه انداخت.
ساعاتی پیش از اعلام این خبر، گزارشهایی در شبکههای اجتماعی درباره فراخوانده شدن خانواده او برای آخرین ملاقات منتشر شده بود.
کورکور ۲۹ آذر ۱۴۰۱، در جریان یورش نیروهای امنیتی به روستای «پِرسوراخ» در اطراف ایذه بازداشت شد.
شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز، فروردین سال بعد، او را به اتهام «محاربه و افساد فیالارض» به اعدام محکوم کرد؛ حکمی که در دی ماه همان سال از سوی شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تایید و برای اجرا به دادگاه ایذه ارجاع شد.
با اعدام کورکور، شمار معترضانی که در پی خیزش سراسری ۱۴۰۱ تاکنون به دار آویخته شدهاند، دستکم به ۱۱ تن رسید.
پیش از این، محمدمهدی کرمی، محمد حسینی، محسن شکاری، مجیدرضا رهنورد، مجید کاظمی، سعید یعقوبی، صالح میرهاشمی، میلاد زهرهوند، محمد قبادلو و رضا رسایی با اتهامات مشابه و در روندهایی که نهادهای حقوق بشری آنها را «ناعادلانه» خواندهاند، اعدام شدند.
در حال حاضر بیش از ۶۰ زندانی سیاسی دیگر در ایران با حکم اعدام مواجهاند و دهها تن دیگر با اتهامات سیاسی و عقیدتی در انتظار حکم نهایی خود و در خطر صدور حکم مرگ هستند.
اعدام مجاهد کورکور در روز تولد کیان پیرفلک
تولد کیان پیرفلک ۲۱ خرداد است. مجاهد کورکور ابتدا به قتل او متهم شد و پس از آن که معلوم شد ضارب کیان نبوده، با اتهام «محاربه و افساد فیالارض» محکوم شد.
کیان پیرفلک که ۲۱ خرداد ۱۳۹۲ به دنیا آمده بود، امروز میتوانست تولد ۱۲ سالگیاش را جشن بگیرد.
ماهمنیر مولاییراد، مادر کیان، با انتشار عکسی که او را در حال دست دادن با مادر مجاهد کورکور نشان میداد، بارها تاکید کرد که حکومت در پی پنهان کردن نقش نیروهایش در مرگ کیان است.
همچنین میثم پیرفلک، پدر کیان که خود نیز در جریان تیراندازی به ماشینشان مجروح شد، با انتشار ویدیویی، اتهامات وارده به کورکور را بیاساس خوانده بود.
او در این ویدیو میگوید: «دادخواه خون پسرم هستم. من هیچ شکایتی از مجاهد کورکور و بچههای ایذه نکرده و نخواهم کرد چون من و همسرم به چشم خود دیدیم که نیروهای امنیتی به فرماندهی سردار عیدی علیپور، ماشین ما را به رگبار بستند، مرا زخمی کردند و پسرم را به قتل رساندند.»
فشار حکومت بر خانواده پیرفلک و دیگر دادخواهان جنبش مهسا ژینا امینی در این سالها ادامه یافته است.
پویا مولاییراد، پسرعموی ماهمنیر مولاییراد، در مراسم تولد کیان در سال ۱۴۰۲ در محل مزار او با تیراندازی مستقیم ماموران انتظامی مجروح شد و پس از انتقال به بیمارستان جان باخت.
خانواده کورکور هم از این فشارها در امان نماند و نگار کورکور، خواهر دادخواه مجاهد کورکور، تا پیش از مرگش بهدلیل سرطان، برای دادخواهی و اثبات بیگناهی برادرش تلاش کرد.
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گفت که مسکو آماده است برای کاهش تنش میان تهران و واشینگتن بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی، اورانیوم غنیشده مازاد در ایران را دریافت و به سوخت غیرنظامی رآکتور تبدیل کند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۱ خرداد در گزارشی نوشت دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، آمادگی روسیه را برای دریافت اورانیوم ایران تایید کرد و گفت: «در صورت نیاز و با توافق طرفها، روسیه آماده ارائه چنین خدماتی است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که خبرگزاری فرانسه ۲۰ خرداد گزارش داد آمریکا و سه کشور اروپایی پیشنویس قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی را به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه کردهاند.
به گفته دیپلماتهای غربی، این اقدام با هدف افزایش فشار بر تهران به دلیل «عدم پایبندی به تعهدات هستهای» صورت گرفته است.
همزمان میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت بررسی راستیآزمایی و نظارت شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر برنامه هستهای ایران، «نکته تازهای ندارد».
او افزود: «کشورهای غربی مدعیاند ایران باید به اجرای کامل برجام بازگردد، در حالی که خودشان هیچ نشانهای از تمایل به پایبندی به برجام در زمینه رفع تحریمها نشان نمیدهند.»
اولیانوف در پستی دیگر به پیشنویس قطعنامه پیشنهادی تروئیکای اروپایی و آمریکا درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی واکنش نشان داد.
او این پیشنویس را «بسیار بد و ناعادلانه» خواند و افزود: «در صورت تصویب، این قطعنامه وضعیت کنونی را بیش از پیش وخیم خواهد کرد.»
همراهی روسیه با آمریکا؟
کاخ کرملین ۱۵ خرداد اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در گفتوگویی تلفنی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرده که مسکو حاضر است از روابط نزدیک خود با تهران برای پیشبرد مذاکرات میان ایران و ایالات متحده استفاده کند.
واشینگتن خواهان خروج تمام اورانیوم با غنای بالا از ایران است اما تهران میگوید تنها میزان مازاد بر سقف تعیینشده در توافق ۲۰۱۵ را میپذیرد و غنیسازی را بهطور کامل متوقف نخواهد کرد.
روسیه تاکید کرده است با ساخت سلاح هستهای از سوی ایران مخالف است اما حق توسعه برنامه هستهای غیرنظامی را برای ایران بهعنوان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی)، به رسمیت میشناسد.
مسکو همچنین استفاده از نیروی نظامی علیه ایران را غیرقانونی میداند.
روسیه که بزرگترین قدرت هستهای جهان محسوب میشود، در سال جاری یک توافق همکاری استراتژیک ۲۰ ساله با ایران امضا کرده و همچنین از ایران برای جنگ در اوکراین سلاح خریده است.