ارتش اسرائیل روز پنجشنبه با انتشار تصویری از کشتهشدن ۱۱ نفر از اعضای حماس و جهاد اسلامی که در حمله هفت اکتبر شرکت داشتند خبر داد و اعلام کرد به فعالیت خود علیه افرادی که در این حمله حضور داشتند ادامه خواهد داد.
ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که در حملات هوایی روز چهارشنبه به غزه هیثم الشیخ، فرمانده گردان شجاعیه حماس را کشته است.
به گزارش رسانههای اسرائیلی هیثم الشیخ چهارمین فرمانده گردان شجاعیه است که از ابتدای جنگ تاکنون توسط ارتش اسرائیل کشته شده است.
وزیران دفاع حدود ۳۰ کشور پنجشنبه، ۲۱ فروردین در بروکسل گرد هم آمدند تا درباره ایجاد یک «نیروی اطمینانبخش» برای اوکراین در صورت دستیابی به آتشبس در جنگ با روسیه گفتوگو کنند؛ هرچند که پرسشهای کلیدی درباره ماموریت این نیرو و حمایت احتمالی ایالات متحده از آن همچنان بیپاسخ ماند.
این نشست در مقر ناتو، تازهترین دور از مجموعه دیدارهای «ائتلاف داوطلبان» شامل عمدتا کشورهای اروپایی به رهبری بریتانیا و فرانسه بود؛ ائتلافی که در تلاش است راهی برای تثبیت صلح در صورت موفقیت ایالات متحده در میانجیگری برای توقف جنگ بیابد.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، در آغاز این نشست گفت: «ما در کنار هم گام برمیداریم و آمادهایم آینده اوکراین را پس از هرگونه توافق صلح تضمین کنیم. ما امروز با پیشبرد برنامهریزیها، تلاش میکنیم اوکراین را در قویترین موقعیت ممکن قرار دهیم تا از حاکمیتش دفاع کند و مانع هرگونه تجاوز بیشتر روسیه شویم.»
بسیاری از مقامهای ارشد اروپایی بر این باورند که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، تمایلی به توقف تجاوز خود ندارد؛ با این حال، آنها مایلاند به رییسجمهوری ایالات متحده نشان دهند که آمادهاند نقش خود را ایفا کنند، در صورتی که تلاشهای واشینگتن برای رسیدن به توافق با مسکو نتیجهبخش باشد.
ترامپ به صراحت گفته است که انتظار دارد اروپاییها مسئولیت حفظ هرگونه صلح حاصلشده از مذاکرات دولتش را برعهده بگیرند. اوکراین اعلام کرده که آماده پذیرش آتشبس است، در حالی که روسیه گفته برای تصمیمگیری نهایی نیازمند دریافت پاسخ به پرسشهای متعدد خود است.
کشورهای اروپایی میگویند آمادهاند نقش خود را افزایش دهند، اما احتمالا نیازمند تضمینهایی از سوی ایالات متحده هستند تا در صورت اعزام به اوکراین، حمایتهای لجستیکی و اطلاعاتی و همچنین پشتیبانی نظامی دریافت کنند. ترامپ تاکنون از ارائه چنین تضمینهایی خودداری کرده است.
برخی از وزیران دفاع کشورهای عضو ناتو هنگام ورود به نشست گفتند که پیش از تصمیمگیری درباره مشارکت در این نیرو، نیازمند شفافیت بیشتری درباره مسائلی همچون ماموریت دقیق نیرو و قواعد درگیری آن هستند.
پال جانسون، وزیر دفاع سوئد، گفت: «امکان مشارکت سوئد را رد نمیکنم، اما پرسشهای زیادی وجود دارد که پاسخ آنها باید برایمان روشن شود.»
روبن برکلمنس، وزیر دفاع هلند، نیز اظهار داشت: «مهم است که درباره نحوه عملکرد این نیرو در سناریوهای مختلف، از جمله در صورت هرگونه تشدید تنش از سوی روسیه، و همچنین درباره همکاری احتمالی آن با نیروی ناظر بر آتشبس، گفتوگو شود.»
او افزود: «باید تصویر روشنی از آنچه این ماموریت در بر دارد داشته باشیم، سپس میتوانیم روند تصمیمگیری ملی خود را آغاز کنیم.»
یک موسسه آمریکایی که بر برنامههای هستهای ایران نظارت دارد، گزارشی نگرانکننده منتشر و اعلام کرده که برنامه هستهای ایران وارد مرحلهای «فوقالعاده خطرناک» شده است.
موسسه علوم و امنیت بینالمللی مستقر در واشینگتن در گزارش تازه خود با عنوان تکاندهنده «شمارشگر تهدید ایران: رشد خطر فوقالعاده» نوشت: «از فوریه ۲۰۲۴، زمان انتشار آخرین گزارش، تهدید ناشی از برنامه هستهای ایران بهطور قابل توجهی تشدید شده است.»
این گزارش میافزاید از جمله عوامل منفی اصلی میتوان به افزایش توانایی ایران در زمینه تسلیحات هستهای، کوتاهتر شدن زمان مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای، و همچنین عادیسازی بحثهای داخلی در ایران در حمایت از ساخت سلاح هستهای اشاره کرد.
در این گزارش آمده است «درگیریهای نظامی جاری در خاورمیانه که ایران و نیروهای نیابتیاش را در برابر اسرائیل و متحدانش قرار داده و ایران در حال شکست خوردن در آن است، احتمال تصمیمگیری ایران برای ساخت سلاح هستهای را افزایش داده است. این وضعیت امنیتی ناپایدار با درک (یا حتی واقعیت) اینکه ایران در حال آمادهسازی برای ساخت تسلیحات هستهای است، ترکیب شده است.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، چهارشنبه، گفت: «ما کمی وقت داریم، اما زیاد نه، چون اجازه نخواهیم داد ایران سلاح هستهای داشته باشد. ما نمیتوانیم اجازه بدهیم.»
او افزود: «من چیز زیادی نمیخواهم. فقط آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
وقتی از ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی در صورت عدم توافق ایران در زمینه برنامه هستهایاش سؤال شد، پاسخ داد «قطعاً.»
او به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «اگر نیاز به اقدام نظامی باشد، ما اقدام نظامی خواهیم کرد. اسرائیل قطعاً در آن نقش پررنگی خواهد داشت و رهبری آن را بر عهده خواهد گرفت. اما هیچکس به ما دستور نمیدهد. ما هر کاری بخواهیم، انجام میدهیم.»
ترامپ در سال ۲۰۱۸ از توافق هستهای دوران باراک اوباما با جمهوری اسلامی موسوم به برجام خارج شد و گفت این توافق جلوی تلاش ایران برای ساخت بمب هستهای را نمیگیرد.
دیپلماتهای ترکیه و اسرائیل چهارشنبه، ۲۰ فروردین، در جمهوری آذربایجان برای بحث در مورد آنچه «مکانیسم جلوگیری از درگیریها و پیشگیری از حوادث ناخواسته در سوریه» خوانده شده، دیدار کردهاند.
رسانههای اسرائیلی، پنجشنبه ۲۱ فروردین، بهنقل از مقامات این کشور گزارش دادند که در این دیدار، اسرائیل بهطور روشن اعلام کرده که هرگونه تغییر در استقرار نیروهای خارجی در سوریه، بهویژه تاسیس پایگاههای ترکیه در منطقه تدمر (پالمیرا)، خط قرمز اسرائیل است.
یک مقام اسرائیلی گفت که این کشور بهطور واضح اعلام کرده که جلوگیری از چنین فعالیتی «مسئولیت» دولت دمشق است.
او افزود: «هر فعالیتی که اسرائیل را به خطر بیندازد، تهدیدی برای حکومت الشرع خواهد بود.»
منابع وزارت امور خارجه ترکیه نیز انجام این گفتوگوها در جمهوری آذربایجان را تایید کرده و گفتهاند که این گفتوگوها آغاز تلاشها برای ایجاد کانالی برای جلوگیری از برخوردها یا سوءتفاهمها میان عملیات دو کشور در منطقه است.
جمهوری آذربایجان هم به ترکیه نزدیک است و هم روابط خوبی با اسرائیل دارد.
یکی از این منابع آگاه در وزارت امور خارجه ترکیه بدون اینکه جزییات بیشتری در مورد دامنه یا زمانبندی این گفتوگوها ارائه دهد،گفت: «تلاشها برای ایجاد این مکانیزم ادامه خواهد یافت.»
پیشتر هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، ۱۵ فروردین اعلام کرد این کشور تمایلی به رویارویی با اسرائیل در سوریه ندارد.
اسرائیل ترکیه را متهم کرده تلاش دارد سوریه را به یک حکومت تحت الحمایه آنکارا تبدیل کند و آنکارا نیز فعالیتهای نظامی اسرائیل در این کشور پس از سقوط رژیم بشار اسد را محکوم کرده است.
رویترز هفته گذشته گزارش داد که تیمهای نظامی ترکیه حداقل سه پایگاه هوایی در سوریه را شناسایی کردهاند که میتوانند نیروهایی را بهعنوان بخشی از یک توافق دفاع مشترک در آنها مستقر کنند.
اما اسرائیل این پایگاهها را با حملات هوایی هدف قرار داد.
روزنامه معاریو ۱۹ فروردین گزارش داد ترکیه قصد داشته نیروهای خود را در دو پایگاه حما و تی۴ مستقر کند که این موضوع باعث شده است اسرائیل حملات هوایی گستردهای علیه این دو مرکز انجام دهد.
ارتش اسرائیل ۱۳ فروردین اعلام کرد در چندین حمله هوایی، «توانمندیهای نظامی باقیمانده» را در فرودگاه نظامی حما و پایگاه هوایی تیاس حمص، موسوم به تی۴، هدف قرار داده است.
بنا بر اعلام ارتش اسرائیل، «زیرساختهای نظامی» در منطقه دمشق از دیگر اهداف این عملیات بودند.
نتانیاهو ۱۸ فروردین در دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید اعلام کرد اسرائيل و ترکیه پیش از این «روابط دوستانهای» داشتند اما این روابط اخیرا به تیرگی گراییده است.
او تاکید کرد: «ما نمیخواهیم سوریه از سوی هیچ کشوری، از جمله ترکیه، بهعنوان پایگاهی برای حمله به اسرائیل مورد استفاده قرار گیرد.»
نتانیاهو خواستار میانجیگری ترامپ بهمنظور کاهش تنشها میان اسرائیل و ترکیه شد و افزود که برای این هدف، «هیچکس مناسبتر از رییسجمهوری ایالات متحده نیست».
ترامپ در پاسخ به این درخواست اعلام کرد از «روابط بسیار بسیار خوبی» با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه برخوردار است و میتواند تنشها میان ترکیه و اسرائیل را «حل و فصل» کند.
حسن فضلالله، نماینده پارلمان لبنان از گروه شیعه حزبالله، اعلام کرد که این گروه همسو با جمهوری اسلامی، آماده است تا با دولت لبنان درباره یک استراتژی دفاع ملی وارد مذاکره شود که این مذاکره میتواند بر «تضمین خروج نیروهای اسرائیلی از قلمرو لبنان» متمرکز باشد.
سه منبع سیاسی لبنانی پنجشنبه ۲۱ فروردین به خبرگزاری رویترز گفتند که جوزف عون، رییسجمهوری مورد حمایت آمریکا که در ماه ژانویه با وعده منحصر کردن استفاده از سلاح به دولت در لبنان به قدرت رسید، قصد دارد مذاکراتی را با حزبالله درباره زرادخانه تسلیحاتی این گروه آغاز کند.
به گزارش رویترز، حزبالله بهعنوان یکی از قدرتمندترین گروههای غیردولتی مسلح در جهان، پس از درگیری سال ۲۰۲۴ با اسرائیل که در پی جنگ غزه رخ داد، بهشدت تضعیف شد.
این گروه تلفات سنگینی متحمل شد؛ از جمله کشته شدن رهبران ارشد و هزاران نفر از نیروهایش.
از سوی دیگر سقوط بشار اسد، متحد حزبالله در سوریه نیز ضربهای مضاعف بود که خطوط تامین این گروه از ایران را قطع کرد.
بیشتر بخوانید: تهران و نیروهای نیابتی؛ جمهوری اسلامی چگونه به نقطه انکار رسید؟
فضلالله در یک سخنرانی تلویزیونی گفت: «ما آمادگی خود را برای گفتوگو بهمنظور یافتن یک استراتژی دفاعی برای لبنان اعلام کردهایم.»
او افزود که «هرگونه بحث معنادار» باید بر «مقابله با تجاوزات» اسرائیل و خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان متمرکز باشد: «ما در تماس مستمر با رییسجمهور عون هستیم. هنگامی که او برای گفتوگو دعوت کند و مبانی ملی آن را تعیین کند، ما آمادهایم.»
اسرائیل که در جریان جنگ، نیروهای زمینی خود را به جنوب لبنان اعزام کرد، از عمده این مناطق عقبنشینی کرده است اما در ماه فوریه تصمیم گرفت از پنج موقعیت خارج نشود.
این کشور اعلام کرد قصد دارد بعد از مطمئن شدن از وضعیت امنیتی، در نهایت این مناطق را به نیروهای لبنانی تحویل دهد.
یک مقام ارشد حزبالله چهارشنبه به رویترز گفت که این گروه آماده است با عون درباره تسلیحات خود و خلع سلاح گفتوگو کند؛ مشروط بر اینکه اسرائیل از جنوب لبنان عقبنشینی کرده و به حملات نظامی خود پایان دهد.
ایهاب حماده، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، این گزارش رویترز را رد کرد و گفت: «اگر موضعی داشته باشیم، آن را بهصورت رسمی اعلام میکنیم.»
زرادخانه حزبالله که حجم آن پیش از آخرین درگیری با اسرائیل بیش از ۱۵۰ هزار موشک و راکت برآورد میشد، همواره موضوعی بحثبرانگیز بوده است.
این گروه که استدلال میکند تسلیحاتش «برای بازدارندگی در برابر تهدیدات اسرائیل» ضروری است، همواره درخواستهای منتقدان داخلی برای خلع سلاح را رد کرده و سلاحهای خود را «برای دفاع از کشور» حیاتی میداند.
فضلالله همچنین گزارشهایی را که حاکی از استفاده حزبالله از بندر بیروت برای قاچاق سلاح هستند (این بندر در سال ۲۰۲۰ شاهد یکی از بزرگترین انفجارهای غیرهستهای تاریخ بود) تکذیب کرد.
بیشتر بخوانید: خانواده قربانیان انفجار بندر بیروت خواستار تشکیل یک کمیته حقیقتیاب بینالمللی شدند
تومر بار، فرمانده نیروی هوایی ارتش اسرائیل، دستور اخراج نیروهای ذخیرهای که نامه اعتراضی برای توقف جنگ غزه امضا کردهاند، صادر کرد.
رسانههای اسرائیل گزارش دادند حدود ۹۰ نفر از نیروهای ذخیره نیروی هوایی ارتش نامهای اعتراضی را امضا کردهاند که خواستار توقف جنگ در غزه شده است.
امضاکنندگان این نامه گفتهاند که این جنگ «بیشتر در خدمت منافع سیاسی است تا امنیتی».
ارتش تاکید کرده که با اینگونه اقدامات اعتراضی با جدیت برخورد خواهد شد.
رسانههای اسرائیل نوشتند سیاست رسمی ارتش که با حمایت رییس ستاد کل اتخاذ شده، این است که «ارتش باید فراتر از هرگونه اختلاف سیاسی باقی بماند».
بر این اساس، ارتش اجازه نخواهند داد نیروهای ذخیره علیه مدیریت جنگ موضعگیری کنند.
پیش از این و بهدنبال یکی از آخرین حملات اسرائیل به نوار غزه، منابع پزشکی گزارش دادند یک خانه و چادر محل اقامت فلسطینیان در منطقه خان یونس هدف قرار گرفت که پنج نفر کشته و ۲۱ تن دیگر زخمی شدند.
عملیات نظامی اسرائیل در جنوب غزه بهویژه در رفح و خان یونس شدت گرفته و ارتش اسرائیل ساختمانهایی را در منطقه میراج در شمال رفح با مواد منفجره ویران کرده است.
این عملیات در حالی انجام میشود که دولت اسرائیل ۱۳ فروردین اعلام کرد قصد دارد بخشهای وسیعی از جنوب غزه را نیز تحت کنترل درآورد.
اسرائیل پنجشنبه دستور تخلیه این منطقه را صادر کرد و صدها فلسطینی -برخی پیاده، برخی با چرخدستی، دوچرخه یا در ونها و گاریها- خانههای خود را ترک کردند.
شبکه الحدث به تازگی در گزارشهای میدانی خود از ادامه انفجارهای عمدی اسرائیل برای جداسازی دو شهر رفح و خان یونس خبر داده است.
روزنامه گاردین ۱۸ فروردین خبر داد یکی از مطرحترین وکیلان حقوق بشر بریتانیا قرار است شکایتی رسمی علیه ۱۰ شهروند بریتانیایی که در کنار ارتش اسرائیل در غزه جنگیدهاند، به پلیس لندن ارائه دهد که شامل شواهدی درباره «قتل غیرنظامیان و امدادگران» است.
به گزارش این روزنامه، مایکل منسفیلد، وکیل سرشناس، همراه با گروهی از وکلا، یک پرونده ۲۴۰ صفحهای را به واحد جرائم جنگی اسکاتلندیارد تحویل میدهند که شامل اتهاماتی مانند «کشتار هدفمند غیرنظامیان و امدادگران (از جمله با شلیک تکتیرانداز) و حملات کور به مناطق مسکونی، بیمارستانها و دیگر اهداف محافظتشده» است.
در این گزارش که تیمی از وکلا و پژوهشگران بریتانیایی در لاهه آن را تهیه کردهاند، این افراد به «حملات هماهنگ به اماکن تاریخی و مذهبی و جابهجایی اجباری غیرنظامیان» متهم شدهاند.
به دلایل حقوقی، متن کامل گزارش و نام متهمان فعلا منتشر نمیشود.