سنتکام: آمریکا به حملات خود علیه حوثیهای تروریست ادامه میدهد
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) با انتشار ویدیوهایی از حملات هوایی در یمن نوشت: «نیروهای سنتکام به حملات خود علیه تروریستهای حوثی مورد حمایت ایران ادامه میدهند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۲۷ اسفند، اسناد مربوط به ترور جان اف. کندی، ربیسجمهوری پیشین این کشور را منتشر کرد. او با این اقدام، به وعده انتخاباتی خود مبنی بر افزایش شفافیت درباره این واقعه تاریخی در تگزاس عمل کرد.
بخش نخست این اسناد بهصورت الکترونیکی در وبسایت آرشیو ملی آمریکا منتشر شد. انتظار میرود در مجموع بیش از ۸۰ هزار سند پس از بررسیهای دقیق وزارت دادگستری در دسترس عموم قرار گیرد.
در میان این اسناد، یادداشتهای طبقهبندیشدهای دیده میشود، از جمله یک گزارش محرمانه که شامل مصاحبهای در سال ۱۹۶۴ با یکی از کارکنان سیا است. در این مصاحبه، محققی از کمیسیون وارن از لی ویگرن، یکی از کارمندان سیا، درباره تناقضات موجود در اسناد وزارت امور خارجه و سازمان سیا در مورد ازدواج زنان شوروی با مردان آمریکایی پرسشهایی مطرح کرده است.
اسنادی درباره نقش احتمالی اتحاد جماهیر شوروی
برخی اسناد منتشرشده به نظریههای توطئه درباره لی هاروی اسوالد، عامل ترور کندی، اشاره دارند. بر اساس این اسناد، برخی معتقد بودند که اسوالد در سال ۱۹۶۲ از شوروی خارج شد تا کندی را ترور کند.
در مقابل، برخی اسناد دیگر این ارتباط را بیاهمیت جلوه میدهند. یکی از این گزارشها که در نوامبر ۱۹۹۱ تهیه شده، به نقل از پروفسور آمریکایی ای.بی. اسمیت اعلام میکند که او در مسکو با یکی از مقامات سابق کا.گ.ب به نام اسلاوا نیکونوف درباره اسوالد صحبت کرده است.
نیکونوف پس از بررسی پنج پرونده قطور درباره اسوالد، نتیجهگیری کرده بود که او هرگز عامل کا.گ.ب نبوده است.
عملیات مخفی آمریکا علیه کوبا
اسناد منتشرشده همچنین شامل اسناد پنتاگون از سال ۱۹۶۳ درباره جنگ سرد و نقش آمریکا در آمریکای لاتین هستند. در این اسناد آمده است که فیدل کاسترو، رهبر کوبا، بهدنبال رویارویی مستقیم با آمریکا نبود، اما احتمال داشت که حمایت خود را از جنبشهای چریکی در آمریکای لاتین افزایش دهد.
یکی از اسناد محرمانه از ژانویه ۱۹۶۲ جزییاتی از «عملیات مانگوس» را فاش میکند؛ یک پروژه فوقمحرمانه سیا که در سال ۱۹۶۱ از سوی کندی تصویب شد. هدف این عملیات، ساقط کردن حکومت کاسترو از طریق اقدامات مخفی و خرابکاری در کوبا بود.
آیا این اسناد معمای ترور را حل میکنند؟
ترامپ در اوایل دوران ریاستجمهوریاش دستور انتشار این اسناد را امضا کرد که باعث شد افبیآی هزاران سند جدید درباره ترور کندی در دالاس پیدا کند.
در جریان بررسی فوری این اسناد، وزارت دادگستری از تیمی از وکلای امنیت ملی خواست تا هرچه زودتر محتوای این اسناد را بررسی کنند.
تولسی گبرد، مدیر اطلاعات ملی، در پستی در شبکهی اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ عصر جدیدی از شفافیت حداکثری را آغاز کرده است.»
بااینحال، برخی کارشناسان معتقدند که این اسناد واقعیتهای اصلی ماجرا را تغییر نخواهند داد.
لری ساباتو، مدیر مرکز سیاستگذاری دانشگاه ویرجینیا، که درباره ترور کندی کتابی نوشته است، میگوید: «کسانی که انتظار کشف حقایق جدیدی دارند، تقریبا قطعا ناامید خواهند شد.»
او احتمال داد که برخی اسناد، تنها نسخههایی از مدارک قبلی باشند که در گذشته منتشر شده، اما اکنون بخشهایی از آنها از حالت سانسور خارج شده است.
ادعای رابرت اف. کندی جونیور درباره دست داشتن سیا
یکی از جنجالیترین موضوعاتی که این اسناد ممکن است روشن کنند، این است که سیا تا چه حد از فعالیتهای لی هاروی اسوالد اطلاع داشته است.
سوالات زیادی درباره سفر اسوالد به مکزیکوسیتی شش هفته پیش از ترور کندی وجود دارد. در این سفر، او به سفارت شوروی مراجعه کرده بود.
ترامپ در اینباره گفت: «مردم دهههاست که منتظر این لحظه بودهاند. این اسناد بسیار جالب خواهند بود.»
رابرت اف. کندی جونیور، فرزند رابرت کندی و برادرزاده جان اف. کندی که در دولت ترامپ وزیر بهداشت است، معتقد است که سازمان سیا در قتل عمویش نقش داشته است.
این ادعا از سوی سیا بیاساس خوانده شده است.
کندی جونیور همچنین معتقد است که پدرش، رابرت کندی، نه از سوی یک مهاجم، بلکه از سوی چندین فرد مسلح ترور شده است، که این ادعا با روایتهای رسمی مغایرت دارد.
وعده ترامپ برای افشای اسناد ترورهای دیگر
ترامپ همچنین وعده داده که اسناد مربوط به ترور مارتین لوتر کینگ جونیور و سناتور رابرت کندی (هر دو در سال ۱۹۶۸ کشته شدند) را نیز منتشر کند. اما انتشار این اسناد، نیازمند بررسیهای بیشتری خواهد بود.
هرچند گزارشهای هیئت حقیقتیاب و گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره وضعیت حقوقبشر در ایران و حمایت چشمگیر اکثریت اعضا شورای حقوقبشر از این گزارشها، جمهوریاسلامی را به ناکام بزرگ نشستهای سهشنبه شورا تبدیل کرد، اما اعضای هیئت اعزامی تهران از اذیتکردن روزنامه نگاران کم نگذاشتند.
هیئت حقیقتیاب سازمان ملل برای بررسی نقض حقوقبشر در ایران، سهشنبه ۲۸ اسفند، گزارش نهایی ۲۵۲ صفحهای خود را که نتیجه بررسی و ارزیابی ۳۸ هزار برگه سند پزشکی و قضایی و بیش از ۲۸۵ گفتوگو با معترضان، آسیبدیدهها و خانوادههای دادخواه است، منتشر کرد.
سارا حسین، رییس این هیئت در صحبتهای خود با اشاره به ضرورت مسئولیتپذیرکردن جمهوری اسلامی در قبال جنایاتی که در جریان سرکوب خیزش «زن، زندگی، آزادی» مرتکب شد، جزیياتی از یافتههای گزارش هیئت حقیقتیاب را ارائه داد.
بر اساس این گزارش، رفتارهای آزاردهنده حکومت بر مبنای جنسیت، از جمله سرکوب مستمر زنان و دخترانی که تن به حجاب اجباری نمیدهند و نیز سرکوب معترضان، خانوادههای آنان و دیگر گروههایی که خواهان پاسخگویی، از جمله روشنسازی حقیقت، عدالت و جبران خسارت هستند، همچنان ادامه دارد.
بر این اساس، هیئت حقیقتیاب در گزارش خود هشدار داد «با توجه به یافتههای پیشین آنها درباره جنایات علیه بشریت و تداوم برخی از این جنایات که با مصونیت سیستماتیک تشدید میشود، خطر جدی تکرار موارد نقض فاحش حق حیات و دیگر جنایات، آنگونه که در این گزارش مستند شده، همچنان بهطور واقعی وجود دارد.»
اقلیتهای اتنیکی و مذهبی؛ قربانیان جنایات علیه بشریت
در گزارش هیئت گفته شده اقلیتهای اتنیکی و مذهبی، بهویژه کُردها و بلوچها، و نیز اعضای جامعه الجیبیتیکیوپلاس در ایران، قربانی جنایات علیه بشریت بوده و بهعنوان گروههای تحت پیگرد به شکل مجزا از دیگران هم آسیب دیدهاند.
بر اساس این گزارش، با در نظر گرفتن دههها تبعیض ریشهدار ساختاری و نهادی و به حاشیه راندن این گروهها، دولت فضایی فراهم آورد که چنین رفتار مجرمانهای امکانپذیر شود.
مسئولیت کیفری قضات
هیئت با اشاره به اینکه قوه قضاییه به تداوم سیاست دولت و تقویت نظام تبعیض نهادینه و ساختاری مبتنی بر جنسیت کمک کرده است، نوشته در شرایط معینی، قضات ممکن است بهدلیل اقدامات خود، واجد مسئولیت کیفری فردی شوند.
بر اساس این گزارش «پروندههای بررسیشده نشان میدهد برخی قضات در سرکوب اعتراضات و تثبیت و استمرار نظام سرکوب نقش ابزاری داشتهاند. این قضات با اتکا به شواهد حاصل از شکنجه، احکام اعدام صادر کرده و دادگاههایی برگزار کردهاند که با نقض آشکار موازین دادرسی عادلانه همراه بوده است.»
استفاده از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری سیاسی برای سرکوب
هیئت با اشاره به افزایش اعدامها که پس از اعتراضات سال ۲۰۲۲ اوج گرفته است، نوشته به نظر میرسد این شدتگرفتن با سرکوب کلی اعتراضها در این دوره مرتبط باشد.
به نوشته هیئت، «این امر با سابقه طولانی استفاده از مجازات اعدام و اجرای آن برای ایجاد ترس و ابزاری جهت سرکوب سیاسی مخالفان، از جمله معترضان و اقلیتها، سازگار است. روند فزاینده استفاده از مجازات اعدام، بهویژه علیه زنان، بهمنظور ترساندن، ساکت کردن و بازداشتن هم زنان و هم عموم مردم از اعتراض دوباره یا آمدن به خیابانها، بسیار نگرانکننده است.»
سرکوب فراملی
بر اساس گزارش هیئت حقیقتیاب، حتی آنهایی که از ایران گریخته و از خارج به فعالیت اعتراضی مشغولند، «همچنان در معرض تهدید، ارعاب و آزار، چه در فضای مجازی و چه خارج از آن، قرار دارند، زیرا مقامهای دولتی دامنه سرکوب را فراتر از مرزهای ایران گسترش دادهاند.»
هیئت حقیقتیاب در ادامه با اشاره به الگویی پیوسته از سرکوب سازمانیافته «از طریق تهدید، بازداشت و حبس اعضای خانوادهٔ افراد ساکن خارج»، نوشته قربانیان این سرکوبها مجبور شدهاند برای حفظ امنیت خانوادههایشان در ایران، «ارتباطشان را با بستگان خود قطع یا حتی آنها را در شبکههای اجتماعی مسدود کنند و این افراد همچنین از ترس و اضطراب شدیدی سخن گفتهاند که تجربه میکنند.»
واکنش اکثریت دولتهای عضو شورا: به آزارها و سرکوب مردم در ایران پایان دهید
در ادامه نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل، نمایندگان کشورهای مختلف به ارائه دیدگاههای خود در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران پرداختند و از جمهوری اسلامی خواستند به ادامه نقض حقوق شهروندان در ایران پایان دهد.
نماینده آلمان خواستار توقف اجرای احکام اعدام در ایران، پایان دادن به سرکوب فعالان سیاسی و تضمین آزادیهای اساسی شد و نماینده سوئیس با اشاره به موارد متعدد نقض حقوق بشر در ایران، از جمهوری اسلامی خواست به آزارها و سرکوب در ایران پایان دهد.
نمایندههای اسپانیا، استرالیا و مقدونیه شمالی نیز از جمهوری اسلامی خواستند به سرکوب فعالان حقوق بشر و فعالان زنان پایان دهد و صدور و اجرای احکام اعدام را متوقف کند.
نماینده هیئت مالت با اشاره به اینکه در ایران، زنان بهطور سیستماتیک مورد تبعیض و آزار قرار میگیرند، هشدار داد که با بالا رفتن شمار اعدامها وضعیت حقوق بشر در ایران وخیمتر شده است.
نماینده هلند با برشمردن یافتههای هیئت حقیقتیاب سازمان ملل و اینکه «جمهوریاسلامی مرتکب جنایت علیه بشریت شده است»، خواستار تمدید ماموریت هیئت حقیقتیاب شد.
نماینده هیئت شیلی هم با اشاره به اینکه دفاع از حقوق زنان بخشی از سیاست فمینیستی این کشور است، سفر یک هیئت از کمیساریای عالی حقوق بشر به ایران را یک قدم مثبت خواند و با تاکید بر اینکه «بدون برابری جنسیتی، دموکراسی وجود ندارد»، از ایران خواست در این باره گامهای عملی بردارد.
نماینده آلبانی با اشاره به تلاشهای جمهوریاسلامی برای ترور مخالفان، ضمن برشمردن موارد نقض حقوق بشر در ایران، گفت این کشور از حق مردم ایران دفاع میکند.
نماینده هیئت بلژیک نیز با بیان اینکه این کشور از بیانیه نماینده هیئت اتحادیه اروپا حمایت میکند، گفت احکام اعدام در ایران بهطرز نگرانکنندهای افزایش یافته است.
در مقابل، نماینده هیئت ونزوئلا از وضعیت حقوق بشر در ایران دفاع کرد و انتخاب هیئت حقیقتیاب را نشانه اعمال فشار سیاسی بر سیاستگذاران در تهران خواند.
هیئت نمایندگی کره شمالی هم در دفاع از جمهوری اسلامی صحبت کرد و گفت ایران «به صورت سیستماتیک» از طرف جامعه بینالمللی زیر فشار قرار گرفته است. او از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواست به «استاندارد دوگانه» در تصمیمهایش و برخوردش با کشورها پایان دهد.
هیئتهای کشورهای سودان، بورکینافاسو، مالی، اریتره، زیمبابوه، اتیوپی، سریلانکا، چین و کوبا با وجود اینکه از جمهوریاسلامی برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران دعوت کردند، از تعیین نماینده ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای ایران انتقاد کردند.
هیئت اعزامی برای آزار و اذیت روزنامهنگاران
شماری از موسسههای غیرانتفاعی دولتساخته یا وابسته به حکومت از تهران به اجلاس شورای حقوقبشر اعزام شده بودند. در بیانیههای مکتوب یا گزارشهایی که این سازمانها در نشستها قرائت کردند، تمرکز آنها عمدتا بر تاثیر تحریمها بر دشواریهای اقتصادی مردم در ایران و انکار نقض حقوقبشر در ایران بود.
اما بیشتر اعضای این هیئتها، که مشخص نیست با توجه به عدم تسلط به زبان انگلیسی حتی در حد بسیار ابتدایی، چرا برای این سفرها انتخاب میشوند، در روز سهشنبه و همزمان با ارائه گزارش هیئت حقیقتیاب و گزارشگر ویژه حقوقبشر برای ایران، برای روزنامهنگاران ایرانی حاضر در محل مزاحمت درست میکردند.
دو نفر از تیم اعزامی جمهوریاسلامی، از همان ابتدای استقرار من و سه نفر دیگر از همکاران دیگر رسانههای ایرانی خارج از کشور، در ردیف پشت سر ما جابهجا شده تا صفحات لپتاپهای ما یا گوشیهای همراه ما را دید بزنند و یا صحبتهای آهسته ما را با هم بشنود.
در یکی از لحظاتی که من برای گرفتن عکس، میزم را ترک کردم، یکی از این دو نفر تلاش کرد از صقحه لپتاپ من عکس بگیرد.
در موقعیتی دیگر، سرک کشیدن مستمر یکی از آنها در لپتاپ من در حدی آزاردهنده شد، که یکی از همکاران برای دقایقی پشت سر من ایستاد تا مانع مزاحمت او شود.
مزاحمتها به همینجا ختم نشد و پس از پایان جلسه ارائه گزارش هیئت حقیقتیاب و گزارشگر ویژه سازمان ملل برای حقوقبشر در ایران، آنها که دوشنبه با مراجعه به ماموران حفاظتی تلاش کردند مانع گزارشگری من شوند، این بار هم با مراجعه به ماموران سالن، تلاش کردند مانع ادامه کار خبری یکی دیگر از روزنامهنگاران حاضر در سالن شوند. تلاشی که البته ناکام ماند.
بوچ ویلمور و سونیتا ویلیامز، دو فضانورد آمریکایی، پس از بیش از ۹ ماه حضور در ایستگاه فضایی بینالمللی ، بعدازظهر سهشنبه با فرود در آبهای سواحل فلوریدا به زمین بازگشتند. آنها برای انجام ماموریتی یک هفتهای به فضا رفته بودند.
ویلمور و ویلیامز، به همراه دو فضانورد دیگر، صبح سهشنبه از ایستگاه فضایی بینالمللی جدا شده بودند.
در ماههای اخیر موضوع بازگرداندن این دو فضانورد به مسئلهای سیاسی در آمریکا نیز بدل شده بود.
وبسایت آکسیوس در مطلبی به ماموریت جدید آنها: دوره بهبودی و عادت کردن به جاذبه زمین، پرداخته است.
چرا این موضوع مهم است؟
ضعف و تحلیل رفتن (آتروفی) عضلانی، کاهش تراکم استخوان و حتی تغییرات بینایی، از پیامدهای طبیعی ماموریتهای طولانیمدت فضایی هستند. برخی از این تاثیرات، پس از بازگشت به زمین بهسرعت برطرف میشوند، اما برخی دیگر ممکن است ماندگار باشند.
یکی از اثرات شاخص حضور طولانیمدت در شرایط ریزگرانش، آتروفی عضلانی است. هرچه ماموریت فضایی طولانیتر باشد، این تحلیل عضلانی شدیدتر خواهد بود. بهگفته شنهاو شمر، استاد زیستشناسی در مؤسسه فناوری تخنیون اسرائیل، که در زمینه تحلیل عضلات تحقیق میکند،
این مسئله برای زنان تاثیر بیشتری دارد زیرا زنان بهطور طبیعی توده عضلانی و سطح تستوسترون کمتری نسبت به مردان دارند. همچنین تغییرات هورمونی و متابولیکی آنها در فضا، تحلیل عضلات و کاهش تراکم استخوان را تشدید میکند.
ناسا اعلام کرده است که ورزشهای مقاومتی میتوانند از این تحلیل جلوگیری کنند، بههمین دلیل خدمه ایستگاه فضایی بهطور متوسط روزانه دو ساعت تمرین ورزشی دارند.
اما حتی با این تمرینات، تحلیل عضلانی اجتنابناپذیر است. علاوه بر آن، با کاهش تراکم استخوان، مقدار مواد معدنی در بخشهای دیگر بدن افزایش مییابد که میتواند منجر به مشکلاتی مانند افزایش سطح کلسیم در ادرار و تشکیل سنگ کلیه شود.
طبق یافتههای ناسا، در نبود جاذبه زمین، استخوانهای تحملکننده وزن، هر ماه بین یک تا یک و نیم درصد از تراکم معدنی خود را از دست میدهند.
عددها چه میگویند؟
برنامه اولیه ویلمور و ویلیامز، اقامتی کوتاه و یکهفتهای در فضا بود. تاثیرات فیزیولوژیکی چنین سفری کاملا موقتی و برگشتپذیر بودند.
اما در ماموریتهای طولانیمدت، تغییرات متابولیکی و فیزیولوژیکی میتوانند دائمی باشند. برخی عضلات ظرف یک سال پس از بازگشت به زمین به حالت اولیه بازمیگردند، اما بازسازی برخی دیگر ممکن است دو تا چهار سال طول بکشد. بااینحال، میزان تحلیل عضلانی به فیزیولوژی و سن افراد نیز بستگی دارد.
افزایش موقت قد
هنگامی که اسکات کلی، فضانورد آمریکایی و برادر دوقلوی سناتور مارک کلی، پس از نزدیک به یک سال حضور در ایستگاه فضایی بینالمللی به زمین بازگشت، حدود پنج سانتیمتر بلندتر از قبل شده بود!
در شرایط ریزگرانش، دیسکهای ستون فقرات گسترش مییابند و باعث کشیدگی موقت ستون فقرات میشوند. اما این اثر موقتی است و کمتر از دو روز پس از بازگشت، قد او دوباره به حالت قبل برگشت.
تاثیر بر بینایی
ریزگرانش میتواند بینایی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
بهدلیل جابهجایی مایعات بدن به سمت سر، فشار بیشتری به چشمها وارد میشود که میتواند مشکلاتی در بینایی ایجاد کند. طبق اعلام ناسا، بیش از نیمی از فضانوردان در فضا با علائم سندروم بینایی مرتبط با پروازهای فضایی (SANS) مواجه میشوند که به این جابهجایی مایعات مرتبط است.
چارهی کار چیست؟ ناسا استفاده از کافهای فشاری روی پاها را پیشنهاد داده است تا مایعات بدن را در قسمتهای پایینتر حفظ کند و از این تغییرات جلوگیری شود.
چالشهای بازگشت به زمین
پس از فرود، فضانوردان معمولا مشکلات تعادلی و هماهنگی حرکتی دارند که ناشی از تغییر در حس عمقی بدن (proprioception) است. به همین دلیل، هنگام بازگشت، معمولا آنها را روی صندلی مینشانند تا فرصت سازگاری با جاذبه زمین را داشته باشند.
اما یک تغییر خوشایند هم وجود دارد!
گرت رایزمن، فضانورد سابق ناسا که ۹۵ روز در فضا بود، در مصاحبهای با سیانان گفت که ریزگرانش حس بویایی و چشایی را کاهش میدهد. اما بهمحض بازگشت به زمین، این حسها فورا برمیگردند.
او افزود: «لحظهای که درِ شاتل را باز کردیم، اولین بوی زمین را استشمام کردم... و فوقالعاده بود!
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد که با وجود مخالفتهای مقامات جمهوری اسلامی و حتی ممنوعیت و حمله نیروهای مسلح به جشنهای مردمی در آستانه نوروز، مراسم چهارشنبهسوری امسال با حضور چشمگیر مردم در نقاط مختلف ایران برگزار شده است.
در روزهای گذشته، ویدیوهای فراوانی از نقاط مختلف ایران در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نمایانگر استقبال و شادی دستهجمعی ایرانیان از فرا رسیدن نوروز است.
در این میان، اخباری از حملات نیروهای جمهوری اسلامی به این جشنها منتشر شده است. در این حملات مردمی که مشغول جشن و شادی بودهاند مورد ضرب و جرح قرار گرفته و به سوی مردم گاز اشکآور شلیک شده است.
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، ماموران پلیس به اهالی محله نظامآباد تهران بهدلیل برگزاری جشن چهارشنبهسوری حمله کرد و به سوی مردم گاز اشکآور شلیک کردند.
بر اساس این ویدیوها، در شهرهای کرج، رشت، بندر انزلی، بابل، سبزوار، زنجان، زبر خان در استان خراسان رضوی و شهرستان بهارستان در جنوب غرب استان تهران نیز نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به مردم حمله کردهاند و در پی متفرق کردن جمعیت و پایان دادن به جشنهای چهارشنبهسوری بودهاند.
در روزهای گذشته، دادستانها و سایر مقامات قضایی، امنیتی و انتظامی در شهرهای مختلف ایران شهروندان را از برگزاری مراسم چهارشنبهسوری برحذر داشته و تهدید کرده بودند با «هنجارشکنان و برهمزنندگان نظم عمومی» برخورد خواهد شد.
نگرش تهدیدآمیز جمهوری اسلامی به آیینهای باستانی باعث شده است چهارشنبهسوری در سالهای اخیر به عرصهای برای ابراز مخالفت مردم ایران با حکومت تبدیل شود.
مراسم چهارشنبهسوری سال گذشته در سراسر ایران با سردادن شعارهایی علیه حکومت و در حمایت از خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» برگزار شد.
مرگ بهدلیل نبود شرایط امن
در همین حال، محمداسماعیل توکلی، رییس سازمان اورژانس کشور، بدون اشاره به آسببها و جراحتهای احتمالی ناشی از حمله نیروهای جمهوری اسلامی به مردم در جریان جشنها، اعلام کرد در حوادث مربوط به چهارشنبهسوری در نقاط مختلف کشور ۱۵ نفر کشته و دو هزار و ۴۶۶ نفر زخمی شدهاند.
رییس سازمان اورژانس گفت این آمار کشتهها و مجروحان مربوط به حوادثی است که از صبح سهشنبه ۲۸ اسفند رخ داده است.
او گفت در حوادث مرتبط با چهارشنبه سوری امسال شش آمبولانس نیز آسیب دیدند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز حیات خود، با مناسبتهای باستانی و فرهنگی ایرانیان، از جمله نوروز، سیزدهبدر، شب یلدا و چهارشنبهسوری همراه نبوده اما در حذف کردن آنها از سنتهای مردم ناکام مانده است.
حکومت ایران نه تنها بستری برای برگزاری آتشافشانی و جشن چهارشنبهسوری، بهویژه برای جوانان و خانوادهها فراهم نمیکند، بلکه همزمان تلاش دارد با روشهای مختلف مانع از برگزاری آن شود.
در همین خصوص، جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران دوشنبه ۲۸ اسفند در گفتوگو با ایلنا گفت تلاشهای انجام شده برای فراموشی جشن چهارشنبهسوری، شهر را برای مردم ناایمن کرده است.
او با تاکید بر اینکه باید به دنبال امنتر کردن چهارشنبهسوری بود، گفت این را باید خود دستگاهها، دولت و نهادهای متولی مدیریت کنند و مکانهایی را برای «شادی مردم» تعیین کنند.
حسن روحانی، رییس پیشین دولت در جمهوری اسلامی در یک گفتوگو، با اظهار تاسف بابت از دسترفتن فرصت ریاست جمهوری جو بایدن برای جمهوری اسلامی، فاش کرد عباس عراقچی، در دوران ریاست جمهوری بایدن، چارچوب توافق احیای برجام را با رابرت مالی نهایی کرده بود.
روحانی، که در سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ ریاست دولت را در دست داشت، در یک گفتوگوی مشروح با روزنامه ایران، ارگان مطبوعاتی دولت جمهوری اسلامی، به بیان ناگفتههایی از مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا و اروپا پرداخت.
در بخشی از این گفتوگو، روحانی، انتخاب بایدن را «فرصت طلایی» برای جمهوری اسلامی ارزیابی کرد که به گفته او، جمهوری اسلامی با استفاده از آن میتوانست برجام را در سال ۱۳۹۹ احیا کند.
به گفته روحانی، عباس عراقچی - که در آن زمان، معاون سیاسی وزارت امور خارجه، تحت هدایت جواد ظریف بود- چارچوب توافق احیای برجام را با رابرت مالی آماده کرده بود. رابرت مالی، از بهمنماه ۱۳۹۹ تا بهمنماه ۱۴۰۱، نماینده ویژه دولت بایدن در امور ایران بود.
در طول دوره خدمت مالی، دولت بایدن در عمل به اجرای تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران پایان داد. صادرات روزانه نفت ایران در سال ۲۰۱۹ و نیمه اول سال ۲۰۲۰ به سختی به ۲۵۰ هزار بشکه نفت در روز میرسید، اما اکنون این صادرات به یک و نیم میلیون بشکه در روز رسیده است.
مالی در دوران ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی در دولت سیزدهم، پس از تابستان ۱۴۰۰، به تلاشهای خود برای مذاکره با جمهوری اسلامی در موضوعاتی چون آزادی گروگانهای آمریکایی ادامه داد.
تابستان سال ۱۴۰۲، بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، مالی، تحت بازرسی قرار گرفت و وظایف او به آبرام پیلی، محول شد. بهمنماه همان سال، وبسایت سمافور گزارش داد ریان هولدن، بازرس ارشد وزارت امور خارجه آمریکا، در نامهای به کنگره اطلاع داده درباره روندی که به تعلیق رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، از سمتش منجر شد و همچنین مراحل پس از آن، تحقیق و تفحصی داخلی را آغاز کرده است.
روحانی در گفتوگو با روزنامه ایران، با عنوان «ناگفتهها از میانجیگری مکرون در نیویورک»، در تشریح توافقی که عراقچی و مالی به دنبال آن بودند گفت، نه تنها بایدن به برجام برمیگشت بلکه تمام اقدامات ترامپ در این مدت را لغو میکرد؛ از جمله تحریم بیت رهبری و قرار دادن سپاه در فهرست تروریستی.
روحانی که در طول مدت ریاست جمهوری خود، تجربه ریاست جمهوری باراک اوباما، دونالد ترامپ و جو بایدن را داشته است، درباره دلایل عدم حصول توافق با دولت بایدن گفت: «متأسفانه بهخاطر مسائل سیاسی و اینکه چه کسی رییسجمهوری بعدی شود و دولت روحانی با موفقیت و پیروزی تمام نشود، آن فرصت طلایی هم از دست رفت و امروز هم شرایط ما بسیار سختتر از همیشه است.»
رییس دولتهای یازدهم و دوازدهم، که توافق برجام در دوره او منعقد شد، درباره شرایط امروز برای مواجهه با ترامپ گفت:«کار کردن با ترامپ بسیار پیچیده و سخت است. امیدوارم خداوند یک راهی را پیش پای مسئولین ما بگذارد.»
او همچنین در پاسخ به سوالی درباره احتمال میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا هم گفت: «آن دوره چند بار با آقای پوتین بحث کردیم. در مقطعی ما به او فضایی دادیم که ناموفق بود.»
روحانی، نسبت به عدم مذاکره هشدار داد و گفت «ممکن است شرایط حادتری پیش بیاید.» روحانی ۲۳ اسفند ماه، در دیدار با اعضای کابینه خود، با «خطیر» توصیف کردن شرایط فعلی، گفت علی خامنهای با مذاکره مخالف نیست بلکه متاثر از شرایط زمانی، ممکن است امروز با مذاکره مخالف باشد، اما شاید چند ماه دیگر در شرایط جدید با انجام مذاکره با آمریکا موافقت کند.
این ادعای روحانی کمی پس از آن بیان شد، که خامنهای، رهبر جمهوریاسلامی پس از انتشار نامه دونالد ترامپ به جمهوری اسلامی، در دیدار با کارگزاران نظام، که روحانی هم در آن حضور داشت و دیدار عمومی دیگری، تاکید کرد جمهوری اسلامی با آمریکا مذاکره نخواهد کرد.
پوتین از هوش ما حیرت کرد
روحانی در بخش دیگری از گفتوگوی خود، به موضوع خروج ترامپ از برجام در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ اشاره کرد و گفت، ترامپ با توجه به اینکه «مقامات» گفته بودند اگر آمریکا از برجام خارج شود، ایران هم خارج خواهد شد، منتظر بود که ایران هم اعلام کند از توافق خارج شده است، که به نتیجه دلخواه نرسید.
اشاره روحانی، به اظهارات خامنهای ۲۵ خرداد ۱۳۹۵ خامنهای در دیدار با سران جمهوری اسلامی است. او دو سال پیش از خروج ترامپ از برجام گفته بود: «ما برجام را نقض نمیکنیم لکن اگر طرف مقابل نقض کند که الان نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا دارند تهدید میکنند که برجام را پاره میکنیم؛ ما آنرا آتش می زنیم.»
روحانی تاکید کرد، ولادیمیر پوتین، او را بابت عدم خروج از برجام، با وجود وعده قبلی تحسین کرده است و به او گفته است «از هوش شما دچار حیرت شدم»
اروپا خواست، اما ناتوان بود
روحانی در ادامه به تماسها و تلاشهای امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه برای عدم خروج ایران از برجام اشاره کرد و گفت: «مکرون با من صحبت کرد، گفت اروپا ایستادگی میکند. بعد آقای ظریف با آنها مذاکره کرد. آنها ۱۱ تعهد به ایران دادند که اگر عمل میشد ما مشکلی نداشتیم و برجام عملیاتی میشد.» روحانی تاکید کرد، اروپا میخواست با وجود خروج ترامپ از برجام، آن را حفظ کند اما «ناتوان» بود.
روحانی گفت، اروپا از نظر سیاسی مقابل ترامپ ایستاد، اما از نظر اقتصادی نتوانست کاری از پیش ببرد.
خامنهای، ۱۸ اسفندماه، در سخنرانی خود در جمع کارگزاران جمهوری اسلامی، از موضع کشورهای اروپایی در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی بهشدت انتقاد کرد و آنها را «بیچشم و رو» خواند.
رهبر جمهوری اسلامی گفت: «شما میگویید ایران به تعهدات خودش در برجام عمل نکرده؛ خیلی خب، شما به تعهدات خودتان در برجام عمل کردید؟ شما از روز اول عمل نکردید. بالاخره بیچشم و رویی هم حدی دارد.»
