دانشمندان در یک کشف علمی تازه پرده از راز تولد کهکشانهای غول پیکر برداشتند. یافتهها نشان میدهند که تصادمهای عظیم در فضا، کارخانههای غولپیکر تولید ستاره را شکل میدهند که سرعت ستارهسازی در آنها تا ۱۰۰ برابر کهکشان راه شیری است.
به گزارش گاردین پژوهشگران دانشگاه ساوتهمپتون در مطالعهای جدید، پرده از رویدادی شگفتانگیز در تاریخ جهان برداشتهاند. آنها دریافتهاند ۱۲ میلیارد سال پیش، برخوردهای عظیم کیهانی بین کهکشانها رخ داده که به احتمال فراوان نقشی کلیدی در پیدایش بیضوی شکل داشته است.
این یافتههای هیجانانگیز میتوانند پاسخی برای آنچه دانشمندان آن را «معمای بین کهکشانی» مینامند، فراهم کنند و درک ما را از چگونگی تکامل ساختارهای عظیم در جهان هستی به طور چشمگیری افزایش دهند.
نبرد کیهانی، زایش ابرکهکشانهای کروی
برای دهههای متمادی، شکل خاص و متمایز کهکشانهای غولپیکر، ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است. این کهکشانها بر خلاف ساختار مسطح و دیسک مانند کهکشان راه شیری ما، به شکل کرههای عظیم و برآمده در فضا خودنمایی میکنند.
اکنون دکتر آناگرازیا پولیسی و تیمش در پژوهشی که در مجله نیچر منتشر شده، به کشفی هیجانانگیز دست یافتهاند.
به گفته این دانشمند برجسته، برخورد دو کهکشان دیسک مانند، رویدادی دراماتیک را رقم میزند: گازهای کیهانی، ماده حیاتی برای تولد ستارگان، به سمت مرکز برخورد سقوط میکنند و در نتیجه، کارخانه عظیمی برای تولید تریلیونها ستاره جدید شکل میگیرد.
سفری به آغاز جهان، کشف اسرار تولد کهکشانها
در دورانی که جهان هنوز بسیار پرتکاپو بود، حدود هشت تا ۱۲ میلیارد سال پیش، رویدادهای شگفتانگیزی رقم خورد که سرنوشت کیهان را تغییر داد. اکنون دانشمندان با کشف این برخوردهای کیهانی باستانی، در حال بازنویسی فصل مهمی از تاریخ جهان هستند و معمایی که سالها ذهن منجمان را به خود مشغول کرده بود، در آستانه گشوده شدن است.
این پژوهش بینالمللی، حاصل همکاری مشترک دانشمندان با رصدخانه پرپل مانتین چین و آکادمی علوم این کشور است. تیم پژوهشی با بهرهگیری از «آلما»، قدرتمندترین تلسکوپ رادیویی جهان که در دل صحرای آتاکامای شیلی قرار دارد، به مطالعه بیش از ۱۰۰ کهکشان پرداختهاند. این کهکشانها که در فواصل بسیار دور قرار دارند، کارخانههای عظیم تولید ستاره در جهان اولیه بودهاند.
کشفی که دههها انتظارش را میکشیدیم
دکتر کینگ-هوا تن، از رصدخانه پرپل مانتین، با استفاده از روشی نوآورانه در بررسی پراکنش نور کهکشانهای دوردست و فوق درخشان، به یافتهای تاریخی دست پیدا کرده است. او این پژوهش را سرپرستی کرده و نتایج آن، پرده از رازی برمیدارد که دههها ذهن اخترفیزیکدانان را به خود مشغول کرده بود.
دکتر تن توضیح میدهد: «سرانجام شواهد قطعی به دست آوردهایم که نشان میدهد کهکشانهای کروی چگونه شکل میگیرند. این فرآیند در هسته کهکشانهای دوردست و از طریق دورههای شدید ستارهزایی رخ میدهد.»
این کارگاههای کیهانی با سرعتی خیرهکننده به تولید ستاره میپردازند. گازهای کیهانی با شتاب به سمت سیاهچالههای مرکزی کشیده میشوند و زایش انفجاری ستارگان را رقم میزنند. فرآیندی که ۱۰ تا ۱۰۰ برابر سریعتر از آنچه در کهکشان راه شیری ما میبینیم، رخ میدهد.
برای تکمیل این تصویر شگفتانگیز، دانشمندان دادههای خود را با مشاهدات تلسکوپ فضایی جیمز وب، ماهواره اقلیدس و ایستگاه فضایی چین ترکیب میکنند. این همگرایی دادهها به آنها امکان میدهد تا نقشه دقیقی از ساختار ستارهای این کهکشانها ترسیم کنند.
به گفته دکتر پولیسی این یافتهها تصویری جامع از شکلگیری کهکشانهای نخستین به ما میدهند و درک ما را از سیر تکاملی جهان، از لحظه پیدایش تا به امروز، به شکلی چشمگیر عمیقتر میکنند.
گاردین در گزارشی به باز شدن در زندانها در شهرهای مختلف پرداخته و نوشته است بسیاری از این افراد از مردان و زنان گرفته تا کودکان، تنها به جرم انتقاد از حکومت زندانی شده بودند و حالا پس از مدتها دوری، به آغوش خانوادههایشان بازگشتند.
بر اساس این گزارش، هنوز مشخص نیست چه تعداد زندانی آزاد شدهاند اما گزارش سازمانهای حقوق بشری نشان میدهند در طی ۱۴ سال جنگ داخلی، بیش از ۱۰۰ هزار زندانی در این زندانها اعدام و سر به نیست شدهاند.
لحظات تلخ و شیرین آزادی
یکی از جنبههای آزادی زندانیان که بسیار مورد توجه قرار گرفته است، بیخبری خانوادهها از سرنوشت آنها بود.
در مواردی، خانواده از اسارت عزیزانشان در یک زندان مطلع بودند اما نمیدانستند او هنوز زنده است یا نه و در مواردی ماموران امنیتی بدون اطلاع به خانواده، فرد را ربوده و خانوادهها از سرنوشت آنها هیچ اطلاعی نداشتهاند.
گزارشهای تصویری نشان میدهند برخی از زندانیان به سختی میتوانستند باور کنند که بشار اسد ساقط شده است.
در مواردی دیگر، تعدادی از زندانیان قدیمیتر که بدون هیچ ارتباطی با خارج از زندان، سالهای طولانی را در حبس گذرانده بودند، حتی نمیدانستند بشار اسد پس از مرگ پدرش حافظ اسد در سال ۲۰۰۰، قدرت را به دست گرفته است.
تصاویر تایید شده از زندان نظامی صیدنایا در دمشق صحنههای تکاندهندهای را نشان میدهد. تصاویر سلولهایی که دهها زن و کودک خردسال در آن محبوس بودهاند. آنها به زندانیان وحشتزده اطمینان میدهند که دیگر جای نگرانی وجود ندارد.
میراث تاریک زندانهای اسد
تصاویر ماهوارهای در سال ۲۰۱۷ نشان میداد یک کوره جسدسوزی برای از بین بردن پیکر قربانیان در زندان صیدنایا ساخته شده است.
با این حال، هنوز گزارشهای ضد و نقیضی درباره سلولهای زیرزمینی در این زندان که هنوز کشف نشدهاند، به گوش میرسد.
نیروهای دفاع مدنی سوریه که به نام «کلاه سفیدها» شناخته میشوند، صبح دوشنبه به وقت محلی اعلام کردند پنج تیم را به زندان نظامی صیدنایا اعزام کردهاند «تا سلولهای پنهان زیرزمینی را که بنا بر گفته نجاتیافتگان محل نگهداری شماری از زندانیان است، جستوجو کنند».
کلاه سفیدها در پلتفرم «ایکس» اعلام کردند این تیمها شامل واحدهای جستوجو و نجات، متخصصان نفوذ از طریق دیوار، گروههای بازکننده درهای آهنی، واحدهای سگهای آموزشدیده و امدادگران پزشکی هستند.
به گفته کلاه سفیدها، گروههای اعزام شده به زندان صیدنایا، آموزشدیده و مجهز به امکانات لازم برای مدیریت چنین عملیاتهای پیچیدهای هستند.
روایتهای زندانیان از سالهای اسارت، حیرتانگیز است. به نظر میرسد سالها زمان لازم است تا تمام حقایق و اسناد تلخ جنایتهایی که خاندان اسد علیه مردم خود مرتکب شدهاند، آشکار شود.
شبکه العربیه تصاویر تکاندهندهای از ورود خانوادهای به دمشق را پخش کرد که برای دیدار فرزند تازه آزادشدهشان آمده بودند. صدای مادر سالخورده هنگامی که پس از ۱۴ سال فرزندش را در آغوش گرفت، از شدت احساسات میلرزید.
چهرههای شاخص آزاد شده
در میان آزادشدگان، دو چهره شاخص به چشم میخورند، رغد التتاری، خلبانی که در دهه ۱۹۸۰ از دستور حافظ اسد برای بمباران شهر حماه سرپیچی کرد و پس از ۴۳ سال حبس آزاد شد.
دیگری، تل الملوحی است که در سال ۲۰۰۹، در سن ۱۹ سالگی به جرم نوشتن یک پست وبلاگی در انتقاد از فساد دولتی دستگیر شده بود و حالا زنده پیدا شده است.
در زندان صیدنایا، مردی با سر تراشیده و بدنی لرزان آزاد شد که در اثر شکنجههای شدید، حافظهاش را از دست داده و به سختی میتوانست صحبت کند و به گفته خانوادهاش دانشجوی ۲۰ ساله پزشکی بوده که ۱۳ سال پیش ناپدید شده بود.
در جریان انقلاب بهار عربی سال ۲۰۱۱، هزاران معترض تنها به جرم سخن گفتن علیه حکومت دستگیر شدند.
به گزارش گروههای حقوقبشری، با گسترش جنگ داخلی، شبکه وسیع شعبههای امنیتی، بازداشتگاهها و زندانها به دلیل اِعمال شکنجههای وحشیانه در مقیاس گسترده، به مکانهایی مخوف تبدیل شدند.
در طول سالهای گذشته، بسیاری از خانوادههای سوری با بیرحمی تمام از مرگ عزیزانشان باخبر شدند، اعدامهایی که گاه سالها پیش از اطلاعرسانی به خانوادهها رخ داده بودند.
انتظار دردناک خانوادهها
با این حال، هنوز خانوادههای بسیاری در انتظار به سر میبرند و امیدوارند عزیزانشان زنده پیدا شوند.
عبدالکافی الحمدو، فعال سوری که در سال ۲۰۱۶ به همراه خانوادهاش از حلب به ادلب پناه برده بود، یکشنبه در یک ایستگاه اتوبوس مرکزی دمشق، لحظات پر التهاب خانوادههایی را ثبت کرد که منتظر رسیدن اتوبوسها و خودروهای حامل زندانیان آزاد شده بودند.
زنی گریان از پسر ۱۸ سالهاش میگوید که در سال ۲۰۱۲ دستگیر شد و از آن زمان تاکنون هیچ خبری از او نداشته است: «تمام خانوادههایی که اینجا جمع شدهاند، وحشت بزرگی در دل دارند، وحشت از اینکه مبادا فرزندانشان را از دست دادهباشند. با این حال، در گوشهای از قلب برخی از آنها، هنوز روزنهای کوچک از امید میدرخشد، امید به اینکه شاید عزیزانشان هنوز زندهباشند.»
زلنسکی دوشنبه ۱۹ آذر ضمن ارائه این پیشنهاد گفت برای عملی شدن آن، «ما نیاز به درک روشنی از زمان پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا و زمان عضویت آن در ناتو داریم».
در سالهای اخیر، کییف بارها درخواست خود را برای عضویت در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، موسوم به ناتو، مطرح کرده است.
مقامهای اوکراینی تاکید کردهاند برای جلوگیری از تهاجم مجدد روسیه به این کشور پس از پایان مناقشه کنونی، تضمینهای امنیتی، از جمله عضویت در ناتو، ضروری است.
در سوی مقابل، روسیه عضویت اوکراین در ناتو را تهدیدی امنیتی برای خود میداند و بهشدت با آن مخالف کرده است.
موضوع اعزام نیروی خارجی به اوکراین پیشتر در اسفند سال گذشته از سوی امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، مطرح شد.
مکرون در آن زمان اعلام کرده بود هیچ اجماع و اتفاق نظری در مورد اعزام نیرو به اوکراین وجود ندارد، اما در عین حال نمیتوان این موضوع را بهطور کلی رد کرد.
زلنسکی دوشنبه با اشاره به طرح اعزام نیروهای خارجی به اوکراین گفت: «حتی اگر دعوتنامه عضویت در ناتو را دریافت کنیم، سپس چه اتفاقی میافتد؟ چه کسی امنیت ما را تضمین میکند؟ میتوانیم این موضوع را در نظر بگیریم و روی پیشنهاد امانوئل مکرون کار کنیم.»
او خبر داد قصد دارد طی روزهای آینده با جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده، درباره عضویت اوکراین در ناتو گفتوگو کند.
زلنسکی افزود: «بایدن رییسجمهوری کنونی [آمریکا] است و نظر او اهمیت زیادی دارد. صحبت در مورد این موضوع با ترامپ پیش از آغاز دوره ریاستجمهوریاش چندان منطقی به نظر نمیرسد.»
این اظهارات دو روز پس از آن مطرح میشوند که زلنسکی در نشستی مشترک با مکرون و ترامپ در پاریس حضور یافت. زلنسکی این دیدار را مثبت ارزیابی کرد و گفت همه خواهان خاتمه مناقشه کنونی هستند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.