محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در سفری از پیش اعلام‌نشده به مسکو با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دیدار کرد و پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی را به او رساند. این دیدار هم‌زمان با انتشار گزارشی تازه از همکاری تسلیحاتی مسکو و تهران انجام شد.
خبرگزاری روسی اینترفاکس پنج‌شنبه ۱۴ آبان از دیدار رضایی و رییس‌جمهوری روسیه در کاخ کرملین خبر داد.
بر اساس خبر منتشرشده در رسانه‌های جمهوری اسلامی، رضایی در این دیدار پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر غایب از انظار جمهوری اسلامی، را در اختیار پوتین گذاشت. جزییاتی از محتوای این پیام و گفت‌وگوهای رضایی و پوتین منتشر نشده است.
خبرگزاری رویترز نیز به‌نقل از کرملین این دیدار را تایید کرد و نوشت تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی پوتین، و ایگور کوستیوکوف، رییس اطلاعات نظامی روسیه، در هیات روسی حضور داشتند.
سفر رضایی سه روز پس از تماس تلفنی او با پوتین انجام شد. شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ۱۱ آبان اعلام کرده بود دو طرف در این تماس تلفنی درباره تحولات منطقه‌ای و جهانی، به‌ویژه وضعیت غرب آسیا، گفت‌وگو کردند و بر ادامه همکاری‌های راهبردی بر اساس نقشه راه رهبران دو کشور تاکید داشتند.
سابقه پیام مجتبی خامنه‌ای به پوتین
با احتساب پیام منتقل‌شده در دیدار رضایی، دست‌کم دو مورد ارسال پیام مجتبی خامنه‌ای به پوتین از زمان رسیدن او به رهبری در اسفند ۱۴۰۴ علنی شده است.
مورد قبلی هفتم اردیبهشت، هنگام دیدار عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با پوتین در سن‌پترزبورگ آشکار شد. رییس‌جمهوری روسیه گفت در هفته پیش از آن پیامی از رهبر جمهوری اسلامی دریافت کرده است.
در متن سخنان پوتین که سفارت روسیه در تهران منتشر کرد، او از عراقچی خواست مراتب قدردانی و آرزوی سلامتی‌اش را به رهبر جمهوری اسلامی منتقل کند و بر تمایل مسکو به ادامه روابط راهبردی با تهران تاکید کرد. محتوای آن پیام، تاریخ دقیق ارسال و هویت فردی که آن را منتقل کرده بود، در این متن مشخص نشد.
عراقچی در همان دیدار از حمایت روسیه تشکر کرد. سفر او به سن‌پترزبورگ پس از دیدارهایش در پاکستان و عمان و در چارچوب رایزنی درباره جنگ و تلاش‌ها برای پایان دادن به آن انجام شده بود.
همکاری تسلیحاتی در کنار تماس‌های سیاسی
دیدار تازه در کرملین در روزی انجام شد که فایننشال‌تایمز از توافق روسیه برای تامین ۹۰ پرتابگر موشک هدایت‌شونده قابل نصب روی بالگرد برای جمهوری اسلامی خبر داد.
به‌نوشته این روزنامه، سفارش در برنامه تولید سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ثبت شده و خریدار با رمز «K-10» معرفی شده است. اسناد دیگر روسیه این رمز را به ایران مرتبط می‌کند. با این حال، اسناد بررسی‌شده تحویل نهایی پرتابگرها را ثابت نمی‌کند و این گزارش به معنای انعقاد قراردادی تازه در جریان سفر رضایی نیست.
فایننشال‌تایمز پیش‌تر از کمک روسیه به توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت جمهوری اسلامی، فروش موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب «وربا» و تعامل با تهران درباره اطلاعات مرتبط با تسلیحات هسته‌ای گزارش داده بود.
به‌نوشته این روزنامه، این همکاری در جریان جنگ نیز ادامه یافت، هرچند ورود موشک حاصل از این برنامه به خدمت عملیاتی تایید نشده بود.
این گزارش‌ها در شرایطی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۲۷ مهر کمک روسیه و چین به جمهوری اسلامی را در مقایسه با توان این دو کشور بسیار محدود خواند و این وضعیت را مثبت ارزیابی کرد.
با وجود شواهد همکاری نظامی، میزان تعهد مسکو به حمایت از تهران همچنان محدودیت‌هایی دارد. هانا نوته، پژوهشگر مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هسته‌ای جیمز مارتین، به فایننشال‌تایمز گفت روسیه می‌کوشد حمایت از جمهوری اسلامی به روابطش با آمریکا و دیگر کشورهای خاورمیانه آسیب نزند.
وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی و چند کشور منطقه در مجموعه‌ای از تماس‌های تلفنی درباره کاهش تنش‌ها و دستیابی به صلح گفت‌وگو کردند. وزارت امور خارجه عمان نیز در بیانیه‌ای از تلاش برای دستیابی به تفاهم‌هایی با هدف ازسرگیری کشتیرانی بدون مانع در تنگه هرمز خبر داد.
وزارت امور خارجه عمان پنج‌شنبه ۱۴ آبان اعلام کرد بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، آخرین تحولات رایزنی‌ها برای دستیابی به تفاهم‌های عملی، سیاسی و فنی درباره تنگه هرمز را بررسی کردند.
بر اساس این بیانیه، دو وزیر بر ضرورت گذار از کاهش تنش به تثبیت تفاهم‌های پایدار مبتنی بر سازوکارهای عملی و فنی برای ایمن‌سازی گذرگاه‌های دریایی و تضمین جریان تجارت بین‌المللی و انرژی تاکید کردند. عمان هدف این ترتیبات را پایان دادن به وضعیت جنگی و جلوگیری از تکرار درگیری‌ها در منطقه عنوان کرد.
در این بیانیه همچنین بر احترام به حاکمیت کشورها، در نظر گرفتن منافع مشروع همه طرف‌ها و فراهم کردن شرایط ازسرگیری مذاکرات برای حل مسائل زمینه‌ساز تنش تاکید شد.
دو وزیر توافق کردند رایزنی و هماهنگی‌ها را ادامه دهند، اما بیانیه جزییاتی درباره ساز و کارهای پیشنهادی یا زمان اجرای احتمالی تفاهم‌ها ارائه نکرد.
پنج تماس عراقچی از صبح تا عصر
پیش از انتشار بیانیه عمان، کانال رسمی تلگرامی عراقچی از تماس صبح پنج‌شنبه او با بوسعیدی خبر داد. روایت طرف ایرانی به گفت‌وگو درباره تحولات منطقه و روند سیاسی و دیپلماتیک دستیابی به صلح و ثبات محدود بود و اشاره‌ای به مذاکرات درباره تنگه هرمز یا ترتیبات امنیت دریایی نداشت.
عراقچی عصر پنج‌شنبه نیز در تماس‌های جداگانه با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، و محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، درباره تحولات منطقه و آخرین تلاش‌های دیپلماتیک برای برقراری ثبات گفت‌وگو کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای دیگر، از تماس‌های عصرگاهی عراقچی با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، و شیخ جراح جابر الاحمد الصباح، وزیر امور خارجه کویت، خبر داد و اعلام کرد محور این دو تماس نیز تحولات منطقه و ابتکارهای دیپلماتیک برای حفظ ثبات بوده است؛ به این ترتیب، شمار تماس‌های اعلام‌شده عراقچی با وزیران امور خارجه کشورهای منطقه در پنج‌شنبه به پنج مورد رسید.
رایزنی‌ها به تماس با تهران محدود نبود. وزارت امور خارجه پاکستان نیز پنج‌شنبه از گفت‌وگوی تلفنی محمد اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه این کشور، با بوسعیدی خبر داد.
طبق این اطلاعیه، دو طرف درباره تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و روابط دوجانبه گفت‌وگو کردند و خواستار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای صلح و ثبات شدند.
این تماس‌ها در پی رایزنی قطر و عربستان سعودی انجام شد که وزارت امور خارجه قطر ۱۲ آبان در بیانیه‌ای از آن خبر داده بود. طبق آن بیانیه، آل ثانی در تماس با بن فرحان بر حمایت دوحه از ابتکارهای دیپلماتیک برای تضمین آزادی کشتیرانی و دستیابی به توافقی جامع برای صلح پایدار تاکید کرد.
آزادی کشتیرانی و دستیابی به تفاهمی پایدار، محور مشترک بیانیه‌های قطر و عمان بود. تماس‌های پنج‌شنبه نیز کشورهای بیشتری را درگیر رایزنی درباره ثبات منطقه کرد، اما اطلاعیه‌های منتشرشده روشن نکردند که آیا این گفت‌وگوها بخشی از یک ابتکار مشترک است یا طرف‌ها درباره طرح واحدی مذاکره می‌کنند.
تلاش چین در کنار رایزنی‌های منطقه‌ای
در کنار این تماس‌ها، رویترز در تحلیلی از افزایش تلاش چین برای ایفای نقشی بزرگ‌تر در پایان جنگ ایران و آمریکا خبر داد، اما توانایی پکن برای میانجیگری را محدود ارزیابی کرد.
در روزهای گذشته شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، در دیدار با سلطان عمان تاکید کرد خلیج فارس نباید به میدان رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شود. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، نیز با مقام‌هایی از جمهوری اسلامی و عربستان سعودی دیدار کرد.
پکن همچنین برنامه اعزام فرستاده ویژه به منطقه را در دستور کار دارد.
به‌نوشته رویترز، نفوذ اقتصادی چین بر تهران لزوما به توانایی وادار کردن جمهوری اسلامی به پذیرش توافق تبدیل نمی‌شود و پکن باید میان روابط خود با ایران، کشورهای عربی خلیج فارس و آمریکا توازن برقرار کند.
رویترز قطر را هدایت‌کننده تازه‌ترین تلاش‌ها برای جلوگیری از تشدید جنگ توصیف کرد. این تلاش‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که ترامپ احتمال حملات بیشتر را رد نکرده و تهران بازگشایی تنگه هرمز را به توافق و تحقق شروطی از جمله رفع محاصره بنادر ایران مشروط کرده است.
رایزنی‌های منطقه‌ای در حالی ادامه دارند که حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز طی روزهای اخیر افزایش یافته است و آمریکا نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان حمله‌ای که محدود خوانده‌شده به جزیره قشم انجام داد.
رویترز ۱۲ آبان گزارش داد در کنار تبادل پیام‌ها میان تهران و واشینگتن، قدرت‌های منطقه‌ای نیز برای جلوگیری از تشدید مناقشه خاورمیانه رایزنی می‌کنند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۲ آبان از ادامه رایزنی‌های تهران و ریاض خبر داد و گفت: «هدف ما دستیابی به ترتیبات امنیتی جدید در منطقه به دور از حضور نظامی نیرو‌های خارجی است.»
هفته گذشته، مقام‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای نخستین بار از ماه اوت، در تهران با همتایان ایرانی خود دیدار کردند.
پایگاه خبری ارم‌نیوز به‌نقل از منابع امنیتی عراقی گزارش داد شماری از گروه‌های مسلح وابسته به جمهوری اسلامی در حال بازآرایی گسترده ساختار خود هستند و با ارتقای فرماندهان نسل دوم، مسئولیت پرونده‌های حساس نظامی، امنیتی و اقتصادی را به آن‌ها می‌سپارند.
ارم‌نیوز پنج‌شنبه ۱۴ آبان نوشت این روند با هدف تضمین تداوم نفوذ این گروه‌ها در ساختار دولت و حفاظت از تشکیلات رهبری آن‌ها در برابر فشارهای فزاینده آمریکا و دولت عراق دنبال می‌شود.
به‌گفته این منابع، تغییرات اخیر عمدتا کتائب حزب‌الله، عصائب اهل‌حق و حرکت نجبا را در بر می‌گیرد.
به‌گزارش ارم‌نیوز، هدف تحولات اخیر کنار گذاشتن رهبران قدیمی نیست، بلکه ایجاد لایه تازه‌ای از مدیران است که اداره امور اجرایی و مالی و روابط با نهادهای دولتی را بر عهده بگیرند، در حالی که تصمیم‌های کلان راهبردی همچنان در اختیار رهبران سنتی باقی می‌ماند.
برخی از این گروه‌ها در پی تقویت نفوذ سیاسی و اقتصادی خود هستند و برخی دیگر، بازسازی شبکه‌های امنیتی و نظامی و کاهش امکان شناسایی و رصد فرماندهانشان از سوی دستگاه‌های اطلاعاتی را در اولویت قرار داده‌اند.
ایالات متحده شماری از این گروه‌ها از جمله کتائب حزب‌الله، عصائب اهل‌حق، حرکت حزب‌الله نجبا و کتائب امام علی را در فهرست «سازمان‌های تروریستی خارجی» قرار داده است.
۲۶ مهر، روزنامه الشرق الاوسط خبر داد گروه‌های مسلح در عراق به‌دلیل تحریم‌های آمریکا علیه فرماندهانشان با مشکلات مالی روبه‌رو شده‌اند.
عصائب اهل‌حق
ارم‌نیوز گزارش داد عصائب اهل‌حق با تکیه بر حضور گسترده خود در نهادهای دولتی و پارلمان و شبکه منافعی که طی سال‌های گذشته ایجاد کرده، در واگذاری بخشی از نفوذ خود به چهره‌های سیاسی و اقتصادی از دیگر گروه‌ها پیش افتاده است.
این منابع لیث الخزعلی را یکی از برجسته‌ترین چهره‌های نوظهور در این روند معرفی کردند که نقش سیاسی و مدیریتی‌اش رو به گسترش است، در حالی که برادرش، قیس الخزعلی، همچنان بالاترین اختیار تصمیم‌گیری تشکیلاتی و نظامی را در این جنبش در دست دارد.
کتائب حزب‌الله
در کتائب حزب‌الله، منابع از تلاش برای واگذاری مسئولیت‌های امنیتی و مالی به کادرهای تشکیلاتی کمتر شناخته‌شده سخن گفتند.
این اقدام با هدف کاهش خطرهای ناشی از هدف قرار گرفتن فرماندهان شناخته‌شده یا اعمال تحریم‌های تازه علیه آن‌ها صورت می‌گیرد.
احمد الحمیداوی، معروف به «ابوحسین»، همچنان جایگاه برجسته‌ای در رهبری کتائب حزب‌الله دارد و عبدالعزیز المحمداوی، معروف به «ابوفدک»، نیز از چهره‌های اصلی صاحب نفوذ وابسته به این گروه‌ها در سازمان حشد شعبی به شمار می‌رود.
حرکت نجبا
به‌گفته منابع امنیتی عراقی، بازتوزیع مسئولیت‌ها در گروه نجبا به‌دلیل ماهیت عقیدتی این گروه و پیوند نزدیکش با سپاه پاسداران، با آهنگی متفاوت پیش می‌رود.
ارم‌نیوز نوشت تمرکز این جنبش بر ارتقای کادرهای تشکیلاتی و امنیتی برای بر عهده گرفتن مسئولیت‌های میدانی و مدیریتی است، در حالی که تصمیم‌های اصلی نظامی و سیاسی همچنان در اختیار اکرم الکعبی، دبیرکل آن، باقی می‌ماند.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که افزایش فعالیت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای به این کشور دامن زده است.
دولت عراق در ماه‌های اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارش‌ها از مخالفت و کارشکنی مقام‌های حکومت ایران و برخی گروه‌های مسلح در این زمینه حکایت دارند.
پایگاه خبری شفق‌نیوز ۱۴ آبان به‌نقل از یک منبع دولتی نزدیک به علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، گزارش داد مذاکرات خلع سلاح گروه‌های مسلح «تقریبا به بن‌بست رسیده است».
او هشدار داد ادامه حملات رسانه‌ای این گروه‌ها علیه دولت می‌تواند تقابل را به خیابان بکشاند و پیامدهای امنیتی به دنبال داشته باشد.
نقش جمهوری اسلامی در بازآرایی رهبری گروه‌های مسلح
ارم‌نیوز نوشت نقش حکومت ایران در بازآرایی رهبری گروه‌های مسلح، بسته به میزان پیوند آن‌ها با سپاه پاسداران و ماهیت پرونده‌های نظامی تحت مدیریت هر گروه، متفاوت است.
به‌گفته منابع آگاه، تهران در تصمیم‌های نظامی و راهبردی گروه‌هایی که پیوند نزدیک‌تری با آن دارند، نفوذ بیشتری دارد، در حالی که برخی چهره‌های سیاسی و اقتصادی برای مدیریت روابط و منافع خود در عراق از آزادی عمل بیشتری برخوردارند.
بر اساس این گزارش، ترتیبات تازه نشان‌دهنده تصمیمی یکپارچه برای جایگزینی کامل رهبران قدیمی با نسل جدید نیست، بلکه تلاشی برای بازتوزیع نقش‌هاست.
این منابع تاکید کردند ارتقای نسل جدید به معنای آمادگی گروه‌ها برای کنار گذاشتن سلاح‌هایشان نیست، بلکه هدف حفظ نفوذ با ابزارهای گوناگون است.
مهند الجنابی، پژوهشگر عراقی امور سیاسی، معتقد است تا زمانی که پیوند میان سلاح و نفوذ سیاسی و اقتصادی برقرار باشد، انتقال مسئولیت‌ها به نسل جدید لزوما به معنای تغییر ماهیت این گروه‌های مسلح نیست.
الجنابی افزود مساله افرادی نیستند که این گروه‌ها را اداره می‌کنند، بلکه تداوم فعالیت مراکز تصمیم‌گیری است که خارج از سلسله‌مراتب تعیین‌شده در قانون اساسی، توان اثرگذاری بر نهادهای دولتی را دارند.
کانون نویسندگان ایران از تشدید سانسور، سقوط تیراژ کتاب، افزایش هزینه‌های نشر و تضییع حقوق نویسندگان و مترجمان در ایران خبر داد و هشدار داد که پیامدهای اقتصادی جنگ، بحران معیشتی اهل قلم را تشدید کرده و ادامه فعالیت ادبی مستقل را با خطر روبه‌رو ساخته است.
کمیسیون صنفی کانون نویسندگان ایران پنج‌شنبه ۱۴ آبان در گزارشی، تجربه‌های شماری از نویسندگان و مترجمان درباره وضعیت کار و زندگی اهل قلم در سال‌های اخیر را که در پاسخ به فراخوان این کمیسیون گردآوری شده بود، بررسی و جمع‌بندی کرد.
بر اساس این گزارش، تشدید سرکوب، سانسور و نابرابری، نبود نظارت بر عملکرد اقتصادی ناشران و فقدان سازوکارهای شفاف در حوزه چاپ، نشر و توزیع کتاب، آسیب‌های گسترده‌ای به معیشت نویسندگان و مترجمان وارد کرده است.
تشدید سانسور و محدودیت‌های انتشار کتاب
به‌گزارش کانون نویسندگان، سختگیری‌ها در صدور مجوز انتشار کتاب ادامه یافته و در مواردی تشدید شده و حتی برخی مجوزهای صادرشده نیز لغو شده‌اند.
در یک نمونه، دو رمان که سال‌ها در وضعیت بررسی و تعلیق بودند، پس از آغاز جنگ «غیرمجاز» اعلام شدند. مجموعه شعری نیز تنها پس از حذف کامل ۹ صفحه مجوز گرفت.
همچنین کتابی با سابقه انتشار حدود ۳۰ سال و سه نوبت چاپ، برای تجدیدچاپ با درخواست حذف جمله‌ای درباره گرفتن دست همسر روبه‌رو شد.
بر اساس این گزارش، برخی ناشران از بیم ممیزی وزارت ارشاد، نویسندگان را به تغییر آثار پیش از ارسال برای دریافت مجوز وادار می‌کنند یا از پذیرش آن‌ها خودداری می‌کنند؛ روندی که به گسترش خودسانسوری و محدود شدن آزادی آفرینش ادبی انجامیده است.
سانسور در ایران به حوزه کتاب محدود نیست. نوید محمدزاده، بازیگر و کارگردان ایرانی، ۱۱ آبان در پاسخ به پرسش خبرنگار ایران‌اینترنشنال گفت به‌دلیل سانسور، تمایلی به اکران عمومی نخستین فیلم خود، «واقعا آدم خاصی نیستم»، در ایران ندارد و ترجیح می‌دهد آن را اثری شخصی بداند.
سقوط تیراژ و افزایش هزینه‌های نشر
بر اساس تجربه‌های ثبت‌شده، تیراژ معمول دو هزار نسخه‌ای کتاب در دهه‌های گذشته، در یک نمونه به حدود ۲۰۰ نسخه کاهش یافته و در نمونه‌ای دیگر، کتابی که قرار بود در ۲۰۰ نسخه منتشر شود، تنها در ۱۰۰ نسخه به چاپ رسیده است.
کانون نویسندگان افزایش هزینه‌های کاغذ و چاپ، حذف یارانه کتاب و کاغذ، آزادسازی قیمت کاغذ، کاهش قدرت خرید و محدودیت‌های فرهنگی را از عوامل تشدید بحران نشر دانست.
در یک نمونه، قیمت کتابی طی یک هفته از ۸۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسید.
افزایش هزینه‌ها همچنین تجدیدچاپ برخی آثار را متوقف کرده و در مواردی ناشران انتشار دوباره را به چاپ تک‌نسخه‌ای بر اساس تقاضای خریداران منوط کرده‌اند؛ روشی که دسترسی عمومی به کتاب، اطلاع نویسندگان از تیراژ واقعی و دریافت حق‌التالیف را با مشکل روبه‌رو می‌کند.
تضییع حقوق نویسندگان و مترجمان
این گزارش از انتقال هزینه‌های انتشار و ویراستاری به نویسندگان و مترجمان خبر داد.
برخی ناشران تنها آثاری را می‌پذیرند که هزینه انتشارشان را پدیدآورنده بپردازد و برخی نیز پس از اقدام برای دریافت مجوز، بدون توافق روشن با نویسنده یا مترجم، درباره تیراژ تصمیم می‌گیرند و سپس قرارداد می‌بندند.
در یک نمونه، ترجمه‌ای پس از یک سال وقفه منتشر شد و مترجم برای حدود دو ماه کار، اندکی بیش از چهار میلیون تومان حق ترجمه دریافت کرد.
انتشار آثار در پلتفرم‌های دیجیتال بدون اطلاع پدیدآورندگان، پرداخت نشدن یا کاهش حق‌التالیف و حق‌ترجمه آثار الکترونیک و خودداری برخی ناشران از ارائه گزارش فروش، از دیگر مشکلات مطرح‌شده است.
کانون نویسندگان بر شفافیت قراردادها و تیراژ، تضمین حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان، پرداخت منصفانه و به‌موقع حقوق آنان و دسترسی به اطلاعات چاپ، تجدیدچاپ و فروش آثار تاکید کرد.
سانسور کتاب در ایران سابقه‌ای طولانی دارد و پس از استقرار جمهوری اسلامی گسترده‌تر شده است.
شماری از نویسندگان ایرانی نیز در تیرماه ۱۴۰۳ با انتقاد از ممیزی کتاب، آن را عامل بی‌اعتمادی خوانندگان به ناشران داخلی و رونق بازار قاچاق کتاب دانستند و خواستار حذف کامل آن شدند.
پیامدهای جنگ بر زندگی و فعالیت اهل قلم
جنگ به خانه و محل کار برخی نویسندگان آسیب رسانده و موجب آوارگی آنان شده است. اضطراب ناشی از جنگ، قطع اینترنت، تعطیلی کارگاه‌های ادبی و اختلال در پژوهش و نگارش نیز بر کار و درآمد اهل قلم تاثیر گذاشته است.
افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید، درآمدهای فرهنگی را ناکافی‌تر کرده و برخی نویسندگان را به کاهش مخارج و شمار بیشتری را به روی آوردن به مشاغل غیرفرهنگی واداشته است.
کانون نویسندگان تاکید کرد بحران کنونی تنها پیامد جنگ و تحریم نیست و سانسور، قراردادهای ناعادلانه و مشکلات ساختاری نشر نیز در آن نقش دارند.
این نهاد هشدار داد این وضعیت، حیات ادبیات مستقل و سطح فرهنگی جامعه را تهدید می‌کند و رفع سانسور، آزادی انتشار آثار، حمایت از صنعت نشر و تضمین حقوق صنفی و اقتصادی اهل قلم را ضروری دانست.
مدیران چند بیمارستان خصوصی می‌گویند مطالبات معوق بیمه‌ها و افزایش روزانه هزینه دارو و تجهیزات، نقدینگی مراکز درمانی را کاهش داده و توان ادامه ارائه خدمات را تحت فشار گذاشته است.
یک روزنامه‌نگار از ایران در روایتی از نشست مدیران بیمارستان‌های غیردولتی، از فشار مالی بر مراکز درمانی خبر داد.
مدیر یک بیمارستان بزرگ در مرکز یک استان گفته است این مرکز با حدود ۳۵ بیمه پایه و تکمیلی، اداره رفاهی، بانک و نهاد قرارداد دارد، اما هیچ یک از آن‌ها بدهی سال ۱۴۰۳ خود را تسویه نکرده‌اند.
به گفته او، بدهی‌های بیمه دی و بیمه دانا از بقیه بیشتر است.
مدیر بیمارستان دیگری با بیش از ۱۲۰۰ نیروی درمانی و کارمند گفته است تورم، جایگزین کردن داروها و تجهیزات مصرف شده را دشوار کرده است.
او تاکید کرده است قیمت سرم رینگر طی سه سال ۶۰۰ درصد افزایش یافته است.
از سوی دیگر، قیمت انسولین و داروهای پرمصرف فشار خون در یک ماه گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.
به گفته شماری از بازنشستگان، این داروها در مراکز درمانی تامین اجتماعی پیدا نمی‌شوند و آنان برای تهیه آن‌ها به داروخانه‌های دیگر مراجعه می‌کنند.
صورت‌حسابی که هر روز تغییر می‌کند
مدیر یک بیمارستان خصوصی دیگر گفته است این مرکز برای ثبت قیمت‌های جدید دارو واحدی جداگانه ایجاد کرده، چون به گفته او قیمت‌ها هر روز تغییر می‌کنند، در حالی که تعرفه‌های درمانی، سالانه تعیین می‌شوند.
این بیمارستان بیش از ۳۰۰ تخت و نزدیک به ۲۰ اتاق عمل دارد.
مدیر آن گفته است این مرکز سود‌ده نیست و درآمدش فقط هزینه‌های جاری و حقوق کارکنان را پوشش می‌دهد.
از سوی دیگر، مدیرعامل سازمان بیمه سلامت دوم آبان گفت از نیمه دوم سال ۱۴۰۳، تورم و رشد هزینه‌ها میان منابع و مصارف این سازمان ناترازی ایجاد کرده است.
محمدمهدی ناصحی همچنین از ۴۲ هزار میلیارد تومان بدهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به بیمه سلامت و نقد نشدن ۸۵ هزار میلیارد تومان سهام واگذارشده برای تسویه مطالبات خبر داد.
این ارقام به کل شبکه طرف قرارداد مربوط است و وضعیت بدهی هر بیمارستان را جداگانه نشان نمی‌دهد.
سازمان تامین اجتماعی ۱۲ آبان از پرداخت پنج هزار میلیارد تومان به داروخانه‌های خصوصی، پزشکان خانواده و مراکز درمانی دانشگاهی و خصوصی خبر داد اما اعلام این پرداخت روشن نمی‌کند که چه میزان از بدهی‌های معوق به بیمارستان‌ها باقی مانده است.
هزینه‌ای که از بیمارستان به بیمار می‌رسد
مدیران بیمارستان‌های خصوصی گفته‌اند افزایش نرخ ارز و تشدید تحریم‌ها می‌تواند تامین دارو و تجهیزات را دشوارتر کند.
هم‌زمان، بیماران نیز با افزایش هزینه‌های درمان و محدودیت پوشش بیمه‌ای روبه‌رو هستند.
خروج بخشی از داروهای تزریقی از پوشش بیمه در بخش سرپایی، از جمله تغییراتی است که می‌تواند هزینه پرداختی بیماران را افزایش دهد.
علی‌اکبر عیوضی، فعال حقوق بازنشستگان، ۱۴ آبان به خبرگزاری ایلنا گفت روند خروج داروها از پوشش بیمه به اقلام پرمصرف قند و فشار خون نیز رسیده است.
به گفته او، برخی بازنشستگان به‌دلیل هزینه درمان، مراجعه به پزشک و تهیه دارو را متوقف کرده‌اند.
قیمت برخی اقلام دارویی در ماه‌های گذشته تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است و شهروندان از جمله از کمبود و گرانی انسولین خبر می‌دهند.
هم‌زمان با ادامه گمانه‌زنی‌ها درباره چشم‌انداز جنگ ایران و مذاکرات تهران و واشینگتن، وب‌سایت ایتالیایی کوئوتیدیانو ناتسیوناله از پرواز یک جت از رم به تهران و توقف هشت‌ساعته آن در این شهر گزارش داد؛ سفری که هویت سرنشینان و هدف آن همچنان نامعلوم است.
این رسانه نوشت هواپیما ساعت دو بامداد سه‌شنبه ۱۲ آبان از فرودگاه چامپینو برخاست و پس از توقف در تهران، بدون آنکه توضیحی درباره ماموریتش ارائه شود، به مبدا بازگشت.
برخی رسانه‌های ایتالیایی نیز محل فرود این جت را فرودگاه مهرآباد تهران اعلام کردند.
«ایتا‌میل‌رادار»، وب‌سایت مستقل ایتالیایی متخصص در رصد پروازهای نظامی، جزییات این سفر را با بررسی داده‌های عمومی پرواز مورد شناسایی قرار داد.
تحلیلگران با بررسی سیگنال‌های فرستنده پاسخگوی هواپیما در پلتفرم‌هایی مانند «فلایت‌رادار۲۴» و «ای‌دی‌اس‌بی اکسچنج»، شناسه پروازی ICVMN و کد الکترونیکی 300AB4 را یافتند. با این حال، این اطلاعات برای شناسایی قطعی هواپیما و سرنشینان آن کافی نبود.
به نوشته کوئوتیدیانو ناتسیوناله، رصد پروازهای مرتبط با ماموریت‌های محرمانه، پیش از روشن شدن هدف آن‌ها، اتفاق نامعمولی نیست؛ سیگنال‌های هواپیماها را می‌توان به‌صورت لحظه‌ای دریافت کرد، در حالی که هویت مسافران و دلیل سفر اغلب پس از پایان عملیات مشخص می‌شود.
این رسانه با اشاره به گمانه‌زنی‌های محافل نظامی نوشت پرسش اصلی این است که چرا خبر پروازی که احتمالا قرار بوده محرمانه بماند، به این آسانی منتشر شده است.
همچنین روشن نیست اطلاعات مربوط به این سفر به‌طور طبیعی درز کرده یا کسانی با هدف تاثیرگذاری بر تماس‌های احتمالی دیپلماتیک، به انتشار آن دامن زده‌اند.
سابقه پروازهای مرتبط با آزادی سالا و عابدینی
کوئوتیدیانو ناتسیوناله در توضیح پیشینه چنین پروازهایی به ماجرای بازگشت چچیلیا سالا، روزنامه‌نگار ایتالیایی، و آزادی محمد عابدینی نجف‌آبادی، مهندس ایرانی بازداشت‌شده به اتهام همکاری نظامی با سپاه پاسداران، اشاره کرد.
سالا ۱۹ دی ۱۴۰۳، پس از ۲۰ روز حبس در زندان جمهوری اسلامی، آزاد شد. چهار روز بعد، وزارت دادگستری ایتالیا دستور آزادی فوری عابدینی را صادر کرد.
همان روز، یک فروند فالکون ۹۰۰ حامل عابدینی که تحت تعقیب آمریکا بود، از فرودگاه لیناته میلان به مقصد تهران برخاست.
به نوشته این رسانه، پرواز مربوط به بازگرداندن سالا نیز پیش از روشن شدن جزییات ماموریت شناسایی شده بود.
فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگان‌گیری حکومتی» می‌دانند و می‌گویند تهران از این روش برای فشار بر غرب و گرفتن امتیاز استفاده می‌کند.
تلاش رم برای حفظ دیپلماسی با تهران
کوئوتیدیانو ناتسیوناله در ادامه به تلاش‌های ایتالیا برای باز نگه داشتن کانال‌های ارتباطی با جمهوری اسلامی پرداخت.
آنتونیو تاجانی، وزیر خارجه ایتالیا، ۲۷ خرداد پس از یادداشت تفاهم واشینگتن و تهران، با عباس عراقچی، همتای خود در جمهوری اسلامی، گفت‌وگو کرد.
تاجانی در این تماس از آمادگی رم برای حمایت از مذاکرات با هدف بازگشایی تنگه هرمز سخن گفت و خواستار مهار حملات حزب‌الله لبنان به اسرائیل شد.
کوئوتیدیانو ناتسیوناله رویکرد ایتالیا را «گفت‌وگو با هر دو طرف» توصیف کرد.
وزیر خارجه ایتالیا همچنین ۱۰ تیر در مجلس نمایندگان تاکید کرد کشورش در حملات علیه جمهوری اسلامی مشارکت نداشته و اجازه استفاده از پایگاه‌های خود را برای حمله به ایران نداده است.
رم پیش‌تر در ۲۹ خرداد، سفارت و دفتر آژانس تجارت خارجی خود را در تهران بازگشایی کرده بود. خدمات کنسولی نیز از ۱۷ تیر از سر گرفته شد.
بر اساس آمار نهاد بیمه اعتبار صادراتی ایتالیا، ارزش صادرات این کشور به ایران در سال ۲۰۲۵ به ۴۴۶.۷ میلیون یورو رسید.
در ادامه تعاملات دیپلماتیک تهران و رم، علی‌اکبر رضایی، سفیر جدید جمهوری اسلامی در ایتالیا، به‌تازگی رونوشت استوارنامه خود را به وزارت خارجه این کشور ارائه کرد.
گمانه‌زنی درباره انگیزه انتشار خبر
کوئوتیدیانو ناتسیوناله در بخش پایانی گزارش خود پرسید افشای تماس‌های احتمالی و محرمانه رم و تهران به سود چه کسی خواهد بود.
یک منبع دیپلماتیک به این رسانه گفت انتشار اطلاعات غیررسمی درباره این ماموریت می‌تواند «سوءظن» جمهوری اسلامی را برانگیزد و میانجیگری را دشوارتر کند.
کوئوتیدیانو ناتسیوناله چنین پیامدی را احتمالا به سود حامیان اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی در اسرائیل دانست و نگاه‌ها را متوجه دولت بنیامین نتانیاهو کرد؛ آن هم در شرایطی که ترکیب پارلمان جدید، آینده سیاسی نخست‌وزیر کنونی اسرائیل را با ابهام روبه‌رو کرده است.
با این حال، این رسانه هیچ مدرکی درباره نقش دولت اسرائیل در انتشار اطلاعات این پرواز ارائه نکرد و هدف سفر و ارتباط احتمالی آن با تماس‌های دیپلماتیک نیز همچنان روشن نیست.
