با روشن شدن نتایج انتخابات اسرائیل، مسیر تشکیل دولت همچنان مبهم است و در حالی که هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی اکثریت لازم را ندارند، گمانه‌زنی‌ها درباره گزینه‌هایی چون تشکیل دولت وحدت ملی، ائتلاف با مشارکت احزاب عرب و برگزاری انتخابات مجدد بالا گرفته است.
بر اساس نتایج رسمی، ائتلاف حامی بنیامین نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه مخالف او، بدون احتساب احزاب عرب، ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند و هیچ‌یک به حدنصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت در کنست ۱۲۰ نفره نرسیده‌اند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۷ کرسی بزرگ‌ترین حزب کنست است و حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۲۱ کرسی در جایگاه دوم قرار دارد.
دو جریان سیاسی عرب در مجموع ۱۹ کرسی کسب کرده‌اند که ۱۱ کرسی سهم فهرست مشترک احزاب عرب و هشت کرسی سهم حزب رعام است.
مجموع کرسی‌های مخالفان نتانیاهو و احزاب عرب به ۶۷ می‌رسد. با این حال، مخالفت اکثر رهبران اپوزیسیون با ائتلاف با احزاب عرب، دستیابی به توافق برای تشکیل دولت را دشوار کرده است.
اسرائیل اکنون با مذاکراتی روبه‌رو خواهد بود که ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه یابد و سرانجام به تشکیل دولت ائتلافی یا برگزاری انتخابات دوباره بینجامد.
اختلاف بر سر مشارکت احزاب عرب در دولت
یائیر گولان، رهبر حزب «دموکرات‌ها»، جمعه هشتم آبان بار دیگر از احزاب مخالف نتانیاهو خواست با احزاب عرب برای تشکیل دولت همکاری کنند.
گولان هشدار داد نادیده گرفتن ۱۹ کرسی آن‌ها «غیردموکراتیک» است.
او افزود: «هر نماینده کنست که در انتخاباتی قانونی و دموکراتیک برگزیده شده، بخشی مشروع از نظام سیاسی ماست. کسی که به دموکراسی باور دارد، نمی‌تواند صبح برای آن مبارزه کند و شب، رای صدها هزار شهروند را به‌دلیل تبار یا نامشان بی‌اعتبار بداند.»
گولان در میان رهبران احزاب مخالف نتانیاهو تنها کسی است که از ائتلاف با احزاب عرب حمایت کرده است.
نفتالی بنت، رهبر حزب «با هم»، آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» و آیزنکوت، مهم‌ترین رقیب نتانیاهو، همکاری با احزاب عرب را رد کرده‌اند.
در مقابل، لیکود احزاب عرب را به تخلفات گسترده انتخاباتی متهم کرده و گفته است آن‌ها انتخابات اسرائیل را «دزدیده‌اند».
به‌گزارش رسانه‌های اسرائیلی، لیکود معتقد است قطر و ترکیه منابع مالی گروه‌هایی را تامین کرده‌اند که برای افزایش مشارکت شهروندان عرب در انتخابات فعالیت داشته‌اند. سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شین‌بت، مامور بررسی این موضوع شده است.
عمیت هالوی، نماینده پارلمان اسرائیل از حزب لیکود، هشتم آبان گفت دخالت خارجی در انتخابات رخ داده و نباید اجازه داد کسانی که با پرداخت رشوه به کرسی پارلمان رسیده‌اند، وارد کنست شوند.
شلومو کرعی، وزیر ارتباطات اسرائیل، نیز اعلام کرد لیکود در صورت لزوم برای پیگیری ابطال انتخابات به دادگاه مراجعه خواهد کرد.
در واکنش، نایب‌رییس کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل از لیکود خواست به اعتراض‌های خود پایان دهد.
او گفت: «کنست در موعد مقرر سوگند یاد خواهد کرد. به لیکود پیشنهاد می‌کنم به همه این ادعاها پایان دهد. آن‌ها انتخابات را باخته‌اند و ۱۵ کرسی از دست داده‌اند. این دلیلی برای ابطال انتخابات نیست.»
لاپید از «پیروزی» سخن گفت، اما تشکیل دولت را دشوار خواند
یائیر لاپید، از چهره‌های برجسته اپوزیسیون و نفر دوم حزب «با هم»، نتیجه انتخابات را «پیروزی» مخالفان نتانیاهو توصیف کرد، هرچند پذیرفت این پیروزی قاطع نبوده است.
لاپید در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «یک پیروزی روشن و فوری می‌خواستیم؛ از آن پیروزی‌هایی که بتوان با خیال راحت سر بر بالین گذاشت. ولی چنین نتیجه‌ای به دست نیاوردیم.»
او در عین حال افزود: «ما پیروز شدیم. حریف را ناک‌اوت نکردیم؛ با امتیاز بردیم. ولی امتیاز هم حساب است. برد، برد است.»
لاپید تاکید کرد اردوگاه مخالفان به رهبری آیزنکوت، تمام توان خود را برای تشکیل دولت به کار خواهد گرفت، هرچند این مسیر «دشوار» است و تضمینی برای موفقیت وجود ندارد.
اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، ششم آبان در واکنش به نتایج اولیه، از احزاب خواست با رویکردی انعطاف‌پذیر برای تشکیل ائتلاف تلاش کنند و مانع کشیده شدن کشور به انتخاباتی دیگر شوند.
از احتمال تشکیل دولت وحدت ملی تا انتخابات دوباره
جنیفر مرتضاشویلی، استاد روابط بین‌الملل و رییس مرکز حکمرانی دانشگاه پیتسبرگ، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت با توجه به نتایج انتخابات، تشکیل دولت وحدت ملی با حضور نتانیاهو و احزاب مخالف او محتمل‌تر از شکل‌گیری دولت اقلیت است.
مرتضاشویلی افزود نتانیاهو و آیزنکوت درباره راهبرد رویارویی با جمهوری اسلامی اختلاف اساسی ندارند.
به‌گفته او، اسرائیلی‌ها از جنگ خسته‌اند، با این حال مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی را ضروری می‌دانند و دو سال باقی‌مانده از دولت ترامپ می‌تواند آخرین فرصت اسرائیل برای تحقق این هدف باشد.
موسسه اعتبارسنجی فیچ با اعلام اینکه چشم‌انداز رتبه اعتباری «A» اسرائیل همچنان منفی است، هشدار داد نتایج انتخابات خطر «طولانی شدن بلاتکلیفی سیاسی» و ادامه کار دولت موقت را افزایش داده است.
فیچ فضای سیاسی داخلی اسرائیل را «پراختلاف» توصیف کرد و خطر تشکیل دولتی بدون اکثریت پارلمانی را با رتبه اعتباری کنونی این کشور همخوان دانست.
این موسسه همچنین احتمال داد ائتلافی باثبات با اکثریت ۶۱ کرسی شکل نگیرد و انحلال پارلمان در اوایل ژانویه و برگزاری انتخابات مجدد در اوایل آوریل را محتمل‌ترین سناریو ارزیابی کرد.
در واکنش به انتخابات اسرائیل، بسیاری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال از پیروزی بنیامین نتانیاهو و تداوم حضور او در قدرت، حمایت کردند و آن را به امید افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و تغییر حکومت در ایران پیوند زدند.
ایران‌اینترنشنال در اینستاگرام از مخاطبان خود پرسید: «نظر شما درباره نتایج انتخابات اسرائیل چیست؟»
صدها نفر به این پرسش پاسخ دادند. حمایت از «بی‌بی» مهم‌ترین بخش این پاسخ‌ها را تشکیل می‌داد.
بخش قابل‌توجهی از واکنش‌ها نیز بیش از آنکه به مسائل داخلی اسرائیل، ترکیب پارلمان یا سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی این کشور مربوط باشد، بر آینده جمهوری اسلامی و تاثیر احتمالی سیاست‌های اسرائیل بر تحولات ایران متمرکز است.
در کنار این پیام‌ها، گروهی نیز با ابراز حسرت درباره روند انتخابات در اسرائیل، از بی‌تاثیر بودن رای مردم در ایران گفتند.
امید به پیروزی نتانیاهو و تغییر حکومت در ایران
در میان نظرات، حمایت از نتانیاهو با عباراتی مانند «فقط بی‌بی»، «بی‌بی برنده است» و «امید به پیروزی نتانیاهو دارم» بارها تکرار شده است.
بسیاری از این پیام‌ها کوتاه و احساسی‌اند، اما در میان پاسخ‌های تفصیلی‌تر می‌توان دلایل این حمایت را نیز مشاهده کرد.
شهروندی نوشت: «جالب است؛ یک عمر ما را مجبور کردند بگوییم مرگ بر اسرائیل، اکنون نشسته‌ایم و برای انتخاب بی‌بی دعا می‌کنیم.»
شهروندی از ساوه نیز گفت: «جمهوری اسلامی کاری با مردم ایران کرده که آینده خودشان را در انتخابات اسرائیل می‌بینند.»
این امیدواری با مواضع نتانیاهو درباره جمهوری اسلامی پیوند خورده است.
نخست‌وزیر اسرائیل ۳۰ مهر در گفت‌وگویی انتخاباتی، بار دیگر بر ضرورت سرنگونی جمهوری اسلامی برای رفع دائمی تهدیدهای این حکومت علیه اسرائیل تاکید کرد.
مخاطبی از شیراز، نتانیاهو را سیاستمداری خواند که در سازمان ملل از مردم ایران دفاع کرده است و برای پیروزی او ابراز امیدواری کرد.
شهروندی از کرمان نیز نوشت: «برای ما مردم ایران انتخاب شدن بی‌بی خیلی مهم است. برای هیچ کشور دیگری این انتخابات این‌قدر مهم نیست.»
نتانیاهو ششم آبان، پس از انتشار نتایج اولیه انتخابات، از وجود «فرصتی تاریخی» در کنار دونالد ترامپ برای رفع تهدید جمهوری اسلامی سخن گفت.
حسرت حق انتخاب در ایران
هیجان و نگرانی درباره نتیجه انتخابات اسرائیل، مضمون تکرارشونده دیگری در پیام‌ها بود.
مخاطبی از شاهرود نوشت: «آن‌قدر برای انتخابات اسرائیل استرس دارم که برای کنکور خودم این‌قدر استرس نداشتم. با دوستانم دست به دعا شدیم که بی‌بی رای بیاورد.»
شهروند دیگری گفت اضطراب این انتخابات را حتی هنگام امتحان نظام مهندسی تجربه نکرده بود.
بر اساس گزارش ایران‌اینترنشنال، مشارکت در انتخابات اسرائیل به ۷۷.۷ درصد رسید؛ بالاترین میزان در بیش از دو دهه گذشته.
یکی از مخاطبان متولد دهه ۱۳۵۰ گفت هرگز در انتخابات جمهوری اسلامی شرکت نکرده، اما انتخابات اسرائیل را با دقت دنبال کرده و از آرامش و مشارکت بالای رای‌دهندگان شگفت‌زده شده است.
شهروند دیگری با مقایسه روند اعلام نتایج انتخابات در ایران و اسرائیل، طولانی شدن شمارش آرا در اسرائیل را نشانه تفاوت سازوکارهای انتخاباتی دو کشور دانست.
کرسی‌های کنست به نسبت آرای احزاب توزیع می‌شود و شمارش نهایی، تعیین سهم کرسی‌ها و تشکیل دولت ائتلافی می‌تواند زمان‌بر باشد.
یکی از مخاطبان نوشت: «انتخابات همه کشورها روی آینده ملت ایران تاثیر دارد، به‌غیر از انتخابات خود ایران.»
در میان واکنش‌ها، شماری از مخاطبان به نقش احزاب عرب و دشواری تشکیل دولت ائتلافی اشاره کردند.
بر اساس نتایج اولیه اعلام‌شده در ششم آبان، اردوگاه نتانیاهو با ۵۳ کرسی پیشتاز بود، اما به اکثریت ۶۱ کرسی لازم نرسید. احزاب غیرعرب مخالف او ۴۸ کرسی و احزاب عرب ۱۹ کرسی داشتند.
به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو معتقد است قطر و ترکیه منابع مالی گروه‌هایی را تامین کرده‌اند که برای افزایش مشارکت شهروندان عرب در انتخابات اخیر این کشور فعالیت داشته‌اند؛ روایتی که سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین‌بت) مامور بررسی آن شده است.
رسانه‌های اسرائیلی پنجشنبه هفتم آبان گزارش دادند شیوه جابه‌جایی این پول‌ها ظاهرا به روش‌هایی شباهت دارد که پیش‌تر برای تامین مالی «فعالیت‌های تروریستی» به کار گرفته شده‌اند.
نوعام سولبرگ، قاضی دیوان عالی و رییس کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، صبح هفتم آبان در نامه‌ای به داوید زینی، رییس شین‌بت، خواستار تحقیق درباره احتمال دخالت خارجی در انتخابات این کشور شد.
سولبرگ در این نامه نوشت: «گزارش‌هایی درباره ظن جدی به اعمال نفوذ غیرقانونی بر انتخابات از طریق تامین مالی از سوی نهادهای خارجی که علیه منافع اسرائیل فعالیت می‌کنند، به دست من رسیده است.»
او افزود: «هرچند نمی‌توانم صحت این ظن‌ها را تایید کنم، معتقدم با توجه به دخالت احتمالی نهادهای خارجی، بررسی کامل و همه‌جانبه این موضوع ضروری است.»
رییس کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل از شین‌بت خواست یافته‌های خود را ظرف یک هفته ارائه کند و تاکید کرد بررسی این اتهامات برای حفظ اعتماد عمومی به سلامت انتخابات و روند دموکراتیک ضروری است.
سولبرگ در نامه خود به نام هیچ کشوری اشاره نکرد و جزییات بیشتری درباره ماهیت اتهامات مطرح‌شده ارائه نداد.
نتایج انتخابات اسرائیل و اتهامات لیکود علیه احزاب عرب
بر اساس آخرین نتایج انتخابات اسرائیل، تا ساعت ۱۱ پنجشنبه هفتم آبان به وقت محلی و با شمارش ۹۴.۴ درصد آرا، ائتلاف حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه مخالف او ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند.
با این نتایج، هیچ‌یک از دو اردوگاه نتوانسته‌اند اکثریت ۶۱ کرسی مورد نیاز برای تشکیل دولت در کنست ۱۲۰ نفره اسرائیل را کسب کنند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۶ کرسی در صدر قرار دارد و حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۲۱ کرسی، دومین حزب بزرگ کنست است.
در این میان، دو جریان سیاسی عرب در مجموع ۱۹ کرسی کسب کرده‌اند که ۱۲ کرسی سهم فهرست مشترک احزاب عرب و هفت کرسی سهم حزب رعام است.
حزب لیکود ششم آبان در بیانیه‌ای، احزاب عرب را به تخلفات گسترده انتخاباتی از طریق «رشوه، تهدید، خشونت، تقلب و استفاده از نرم‌افزارهای ممنوعه برای بسیج رای‌دهندگان» متهم کرد و گفت این اقدامات نتیجه انتخابات را تغییر داده‌اند.
لیکود همچنین احزاب عرب را حامی «تروریسم و نابودی کشور یهودی» خواند و افزود انتخابات اسرائیل از سوی آن‌ها «دزدیده شده است».
لیکود هفتم آبان نیز در بیانیه‌ای دیگر هشدار داد تحقیقات شین‌بت درباره دخالت خارجی در انتخابات حاکی از آن است که هیچ حزبی در اسرائیل نباید با احزاب عرب همکاری کند یا «با آرای خریداری‌شده، رییس کنست را تغییر دهد».
بازداشت ۴ تن دیگر در پرونده خرید رای در اسرائیل
پلیس اسرائیل اعلام کرد چهار مرد صبح هفتم آبان به ظن دست داشتن در طرح پرداخت رشوه به رای‌دهندگان بازداشت شدند و تحت بازجویی قرار دارند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل نوشت دستگیری این افراد به پرونده سه مرد بادیه‌نشین ساکن جنوب اسرائیل مربوط است که پنجم آبان، روز برگزاری انتخابات، به ظن برنامه‌ریزی برای پرداخت پول در ازای رای دادن به حزب عربی رعام بازداشت شدند.
حزب رعام ضمن تایید فعالیت سه بازداشت‌شده نخست در تشکیلات خود، اتهامات علیه آن‌ها را رد کرد.
دانیل لوی، فرمانده پلیس اسرائیل، هفتم آبان در بیانیه‌ای تاکید کرد این نهاد «با تمام توان از سلامت انتخابات محافظت خواهد کرد».
در این بیانیه آمده است: «هر شکایت و هرگونه ظن به ارتکاب تخلف مرتبط با سلامت انتخابات، به‌طور کامل و بی‌طرفانه بررسی خواهد شد. اجازه نخواهیم داد هیچ‌کس به سلامت انتخابات و روند دموکراتیک آسیب برساند.»
این در حالی است که پلیس پیش‌تر اعلام کرده بود هیچ مدرکی برای تایید اتهامات مربوط به تقلب گسترده در انتخابات وجود ندارد.
تایمز اسرائیل اظهارات جدید فرمانده پلیس را نشانه «تغییر لحن» این نهاد در برخورد با اتهامات انتخاباتی توصیف کرد.
هشدار آیزنکوت درباره سوءاستفاده سیاسی از اتهامات انتخاباتی
در پی بالا گرفتن جنجال‌ها بر سر احتمال دخالت خارجی در انتخابات، رهبر حزب یاشار هفتم آبان درباره تلاش احتمالی برای «بهره‌برداری سیاسی» از این اتهامات و «به تعویق انداختن» آغاز به کار کنست جدید هشدار داد.
آیزنکوت که رقیب اصلی نتانیاهو به شمار می‌رود، تاکید کرد اسرائیل باید با تمام توان از سلامت انتخابات در برابر هرگونه دخالت، فضاسازی یا دستکاری محافظت کند و تمامی شکایت‌ها را به‌طور کامل مورد بررسی قرار دهد.
او در عین حال افزود: «نباید اجازه داد بازیگران سیاسی از این وضعیت برای تاثیرگذاری بر تاریخ آغاز به کار بیست‌وششمین دوره کنست سوءاستفاده کنند.»
در سوی دیگر، ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل و از متحدان نتانیاهو، خواستار بازداشت رهبران احزاب عرب مظنون به دریافت پول از قطر شد.
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» و از مخالفان نتانیاهو، نیز نامه سولبرگ به شین‌بت را «تحولی مهم و بی‌سابقه» توصیف کرد و از نهادهای مجری قانون خواست برای روشن شدن حقیقت «در کوتاه‌ترین زمان ممکن» اقدام کنند.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که نتایج انتخابات، چشم‌انداز تشکیل دولت جدید اسرائیل را با ابهام روبه‌رو کرده است.
ناتوانی دو اردوگاه اصلی در کسب اکثریت پارلمانی به گمانه‌زنی‌ها درباره طولانی شدن مذاکرات ائتلافی و حتی برگزاری دوباره انتخابات دامن زده است.
اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، ششم آبان در واکنش به نتایج اولیه، از احزاب خواست با رویکردی انعطاف‌پذیر برای تشکیل ائتلاف تلاش کنند و مانع کشیده شدن کشور به انتخاباتی دیگر شوند.
با شمارش ۸۹.۸ درصد آرای انتخابات پارلمانی اسرائیل، اردوگاه بنیامین نتانیاهو با ۵۳ کرسی همچنان از اکثریت لازم برای تشکیل دولت فاصله دارد. احزاب غیرعرب مخالف او ۴۸ کرسی و احزاب عرب ۱۹ کرسی دارند، اما اختلاف بر سر همکاری، تشکیل دولت جایگزین را دشوار کرده است.
کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل شامگاه چهارشنبه ششم آبان اعلام کرد ترکیب کرسی‌ها نسبت به مرحله قبلی شمارش تغییری نکرده است. این نتایج هنوز نهایی نیست و شمارش آرای باقی‌مانده می‌تواند توزیع کرسی‌های کنست، پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، را تغییر دهد.
برای دستیابی به اکثریت پارلمانی، حمایت ۶۱ نماینده لازم است. با ترکیب فعلی، اردوگاه نتانیاهو هشت کرسی با این حد نصاب فاصله دارد. مجموع احزاب خارج از اردوگاه او به ۶۷ کرسی می‌رسد، اما این برتری عددی هنوز به توافقی برای تشکیل دولت تبدیل نشده است.
احزاب عرب برای همکاری اعلام آمادگی کردند
فهرست مشترک احزاب عرب چهارشنبه اعلام کرد برای همکاری سیاسی با هدف کنارزدن دولت نتانیاهو آماده است. یوسف جبارین، رهبر این فهرست، بر ضرورت همکاری شهروندان یهودی و عرب اسرائیل تاکید کرد.
بر اساس نتایج اولیه، فهرست مشترک در مسیر کسب ۱۲ کرسی و حزب رعام در مسیر کسب هفت کرسی قرار دارند. فهرست مشترک پیش‌تر نیز احتمال حمایت پارلمانی از دولت مخالف نتانیاهو، بدون عضویت رسمی در کابینه، را مطرح کرده بود.
این حمایت به رسیدگی به مطالبات جامعه عرب، از جمله مقابله با جرایم خشونت‌آمیز، توقف تخریب خانه‌ها و پیشبرد مسیری سیاسی برای تشکیل کشور فلسطین مشروط شده است.
با این حال، گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار و رقیب اصلی نتانیاهو، پیش‌تر با تشکیل دولتی متکی به حمایت احزاب عرب مخالفت کرده است. در مقابل، یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، از مخالفان نتانیاهو خواسته برای تغییر دولت با این احزاب همکاری کنند. او همچنین اعلام کرده پنجشنبه با سه رهبر مخالف دیدار خواهد کرد، اما نام آن‌ها را نگفته است.
اختلاف در اردوگاه مخالفان ادامه دارد
تایمز اسرائیل به نقل از کانال ۱۲ گزارش داد آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، به تماس‌های آیزنکوت و نفتالی بنت پاسخ نمی‌دهد، هرچند ارتباط محدودی میان اعضای ستادهای آن‌ها برقرار است.
بر اساس این گزارش، لیبرمن همچنان هم پیوستن به دولت تحت رهبری نتانیاهو و هم حمایت از دولتی متکی به آرای احزاب عرب را رد می‌کند. او ترجیح می‌دهد آیزنکوت به تشکیل دولت وحدت با نتانیاهو بپیوندد.
این اختلاف‌ها نشان می‌دهد مخالفت مشترک احزاب با ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو، به‌تنهایی برای توافق بر سر ائتلاف جایگزین کافی نبوده است.
شمارش صدها هزار رای هنوز اهمیت دارد
بخشی مهم از آرای باقی‌مانده، آرای موسوم به «دوپاکتی» است؛ آرای افرادی مانند نظامیان، دیپلمات‌ها و بیماران بستری که خارج از حوزه تعیین‌شده خود رای داده‌اند.
کمیته مرکزی انتخابات شمار این آرا را بین ۴۳۰ تا ۴۸۰ هزار اعلام کرده است. در اطلاعیه‌ای، پایان شمارش آن‌ها برای شامگاه پنجشنبه پیش‌بینی شده، هرچند گزارش‌هایی نیز از احتمال ادامه روند تا جمعه حکایت دارد.
به همین دلیل، ارقام کنونی کرسی‌ها همچنان موقت است و نتیجه نهایی برای آغاز رایزنی‌های رسمی تشکیل دولت اهمیت دارد.
ادعای تقلب لیکود بررسی می‌شود
حزب لیکود در بیانیه‌ای احزاب عرب را به «تقلب گسترده» با استفاده از رشوه، تهدید، خشونت و نرم‌افزارهای ممنوعه متهم کرده است.
کمیته مرکزی انتخابات اعلام کرد درخواست لیکود را دریافت کرده و آن را در چارچوب روند معمول نظارت بر سلامت انتخابات بررسی می‌کند. این کمیته تاکید کرد رسیدگی به گزارش‌های تخلف احتمالی، بخشی از رویه نظارتی هر دوره انتخابات است؛ اعلام آغاز بررسی به معنای تایید ادعای لیکود نیست.
هرتزوگ خواستار جلوگیری از انتخابات دوباره شد
اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، از احزاب خواسته با ذهنی باز وارد رایزنی‌ها شوند و همه تلاش خود را برای جلوگیری از تکرار انتخابات به کار بگیرند.
پس از اعلام نتایج نهایی، او با احزاب مشورت خواهد کرد و فردی را مامور تشکیل دولت می‌کند. ناکامی در ائتلاف‌سازی می‌تواند روند سیاسی را طولانی کند و در نهایت به انتخابات تازه بینجامد.
در واشینگتن، ترامپ به اکسیوس گفت نتانیاهو برخلاف گزارش‌های اولیه، اکنون در موقعیت «نسبتا خوبی» قرار دارد. او درباره احتمال کمک به تشکیل دولت وحدت گفت هنوز به این موضوع فکر نکرده، اما آن را بررسی خواهد کرد. یک مقام آمریکایی نیز به تایمز اسرائیل گفت واشینگتن هنوز درباره نقش‌آفرینی در مذاکرات تشکیل دولت تصمیم نگرفته است.
احتمال جنگ با جمهوری اسلامی بر مذاکرات ائتلافی سایه انداخت
هم‌زمان، احتمال ازسرگیری جنگ با حکومت ایران به بحث درباره آینده دولت اسرائیل راه یافته است. واشینگتن‌پست به نقل از مایکل لوب، از مسئولان لیکود، گزارش داد جنگ تازه ممکن است آیزنکوت را برای پیوستن به دولت وحدت تحت فشار قرار دهد.
این ارزیابی یک سناریوی سیاسی است و هنوز توافقی برای چنین دولتی اعلام نشده است. در حالی که شمارش آرا ادامه دارد، سرنوشت دولت آینده به توان احزاب برای عبور از اختلاف‌ها و جلب حمایت نمایندگان خارج از اردوگاه خود وابسته مانده است.
جزییات تحولات مرتبط با انتخابات اسرائیل را در این بلاگ مرور کنید.
هم‌زمان با ادامه شمارش آرای انتخابات اسرائیل، وزیر دفاع، در واکنش به هشدار گادی آیزنکوت درباره استفاده سیاسی از امنیت کشور، او را به دعوت ارتش به نافرمانی از دولت متهم کرد. کاتز با رد اختلاف مقام‌های نظامی و سیاسی بر سر ایران، تاکید کرد ارتش هر تصمیم لازم را اجرا خواهد کرد.
کاتز چهارشنبه ششم آبان در شبکه ایکس، سخنان رقیب اصلی بنیامین نتانیاهو را «غیردموکراتیک و دور از واقعیت» خواند و نوشت: «ارتش اسرائیل در دستاوردهای بزرگ علیه ایران مشارکت کامل داشت، اکنون نیز در همه بحث‌ها و بررسی‌ها مشارکت دارد و هر تصمیمی را که لازم باشد، اجرا خواهد کرد.»
آیزنکوت که بر اساس شمارش اولیه آرا، بلوک او با ۴۸ کرسی از ائتلاف ۵۳ کرسی نتانیاهو عقب است، پس از انتشار نظرسنجی‌های پای صندوق از روسای دستگاه‌های امنیتی و خدمات عمومی خواسته بود فقط منافع کشور و شهروندان را در نظر بگیرند، در برابر فشارها بایستند و بدانند از حمایت او برخوردارند. رییس پیشین ستاد کل ارتش همچنین به نتانیاهو هشدار داده بود از امنیت اسرائیل برای اهداف سیاسی خود استفاده نکند.
وزیر دفاع اسرائیل این سخنان را «درخواست از فرماندهان برای اطاعت نکردن از دستورهای نخست‌وزیر، وزیر دفاع و نهادهای امنیتی صاحب اختیار» توصیف کرد. او آیزنکوت و همکارانش را متهم کرد در جریان انتخابات درباره اختلاف مقام‌های نظامی و سیاسی بر سر ایران «کارزار دروغین» به راه انداختند.
روزنامه تایمز اسرائیل در گزارشی، اتهام دعوت به نافرمانی را «برداشت کاتز از سخنان آیزنکوت» خواند و نوشت آیزنکوت در بخش منتشرشده از سخنرانی‌اش بر مقاومت در برابر فشار سیاسی و جلوگیری از استفاده سیاسی از امنیت کشور تاکید کرده بود.
این جدال در پی انتشار گزارش‌هایی درباره مخالفت ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش، با اقدام نظامی علیه ایران پیش از انتخابات شکل گرفت. کاتز پیش‌تر این گزارش‌ها را رد کرده و گفته بود اسرائیل قصد نداشته پیش از انتخابات به ایران حمله کند. دفتر نتانیاهو نیز اتهام استفاده از درگیری با جمهوری اسلامی برای منافع سیاسی را رد کرده بود.
بن‌بست در تشکیل دولت و چشم‌انداز اقدام نظامی
نتایج اولیه انتخابات نشان می‌دهد هیچ‌یک از دو بلوک اصلی به اکثریت پارلمانی نرسیده‌اند. با شمارش نزدیک به ۸۶ درصد آرا تا چهارشنبه ششم آبان به وقت اسرائیل، رسانه‌های این کشور پیش‌بینی کردند ائتلاف نتانیاهو ۵۳ کرسی، بلوک مخالفان به رهبری آیزنکوت ۴۸ کرسی و احزاب عربی ۱۹ کرسی به دست آورند. کسب اکثریت در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، کنست، به دست‌کم ۶۱ کرسی نیاز دارد. این ارقام تا پایان شمارش ممکن است تغییر کنند.
نتانیاهو پس از رای‌گیری خواستار تشکیل «دولت ملی و راست‌گرای قوی» شد و احتمال اقدام نظامی مجدد علیه حکومت ایران با مشارکت آمریکا را مطرح کرد.
در صورت طولانی شدن مذاکرات تشکیل دولت، نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر دولت سرپرست باقی می‌ماند. کارشناسان در گفت‌وگو با رویترز تاکید کردند این وضعیت، با وجود محدودیت‌هایی در تصمیم‌گیری‌های دولت، از نظر قانونی مانع اقدام نظامی علیه ایران نمی‌شود؛ زیرا مسائل امنیتی از مهم‌ترین استثناهای الزام دولت سرپرست به خویشتنداری است.
آرای اعراب و دشواری تشکیل دولت جایگزین
مشارکت گسترده شهروندان عرب اسرائیل، که حدود ۲۱ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند، دو تشکل اصلی عربی را در آستانه کسب ۱۹ کرسی قرار داده است؛ رقمی بی‌سابقه و تقریبا دو برابر تعداد کرسی‌های کنونی این احزاب در پارلمان.
بر اساس برآوردهای اولیه، این آرا مانع دستیابی ائتلاف نتانیاهو به اکثریت پارلمانی شده و می‌تواند راه تشکیل دولتی جایگزین را باز کند. با این حال، گادی آیزنکوت که بلوک او بدون حمایت احزاب عربی به اکثریت نمی‌رسد، در کارزار انتخاباتی تشکیل دولت با مشارکت این احزاب را رد کرده بود.
آیزنکوت دلیل این مخالفت را نداشتن «ارزش‌های مشترک»، از جمله به‌رسمیت‌شناختن اسرائیل به‌عنوان «دولتی یهودی و دموکراتیک»، عنوان کرده بود. او پس از انتشار نظرسنجی‌های پای صندوق نیز گفت برای تشکیل «دولت صهیونیستی باثباتی که به همه شهروندان اسرائیل خدمت کند» تلاش خواهد کرد.
در سوی دیگر، احزاب عربی برای کنار زدن نتانیاهو رویکرد یکسانی ندارند. یوسف جبارین، رهبر ائتلاف عمدتا عربی «فهرست مشترک»، به رویترز گفت این ائتلاف می‌کوشد از ۱۲ کرسی پیش‌بینی‌شده خود برای کنار رفتن دولت نتانیاهو و تغییر وضعیت سیاسی اسرائیل استفاده کند.
جبارین گفت ائتلافش به دلیل حمایت آیزنکوت از عملیات نظامی در غزه و اشغال جنوب لبنان، به کابینه او نمی‌پیوندد. با این حال، احتمال داد بدون گرفتن وزارتخانه، در رای‌گیری‌های پارلمان از تشکیل و بقای دولت آیزنکوت حمایت کند. چنین حمایتی می‌تواند به یک دولت اقلیت کمک کند رای اعتماد بگیرد و در قدرت بماند.
او مبارزه با افزایش جرم و جنایت، اختصاص بودجه و فرصت‌های بیشتر به مناطق عرب‌نشین و ازسرگیری مذاکرات صلح برای تشکیل کشور مستقل فلسطین را از اولویت‌های ائتلافش دانست و گفت: «ما مطالبات خود را برای محافظت از جامعه‌مان، ارتقای حقوق شهروندانمان و پیشبرد برابری داریم.»
حزب عربی رعم به رهبری منصور عباس، در مقابل، برای حضور در دولت آیزنکوت اعلام آمادگی کرده است. رعم در سال ۲۰۲۱ با پیوستن به دولت نفتالی بنت، نخستین حزب مستقل عربی شد که به ائتلاف حاکم اسرائیل راه یافت.
عباس در این انتخابات کوشید حزبش را به گزینه‌ای پذیرفتنی‌تر برای مشارکت در دولت تبدیل کند و یک مقام پیشین یهودی پلیس را در فهرست نامزدهای رعم قرار داد. او پس از پایان رای‌گیری به تلویزیون اسرائیل گفت معتقد است اکثریت رای‌دهندگان بلوک آیزنکوت خواهان تشکیل دولتی با حضور رعم هستند. به گفته عباس، اعضای ارشد این بلوک پیش از انتخابات نیز درباره توافق احتمالی با او گفت‌وگو کرده بودند.
امیر فاخوری، جامعه‌شناس سیاسی در موسسه وان لیر اورشلیم، به رویترز گفت آرای اعراب می‌تواند راه نتانیاهو را ببندد و تشکیل دولت جایگزین را ممکن کند، اما جمع کرسی‌ها به‌تنهایی به معنای پذیرش سیاسی چنین ائتلافی نیست.
او افزود: «اپوزیسیون یهودی ممکن است به رای فلسطینی‌ها نیاز داشته باشد، اما شرکای فلسطینی را رد می‌کند. این پارادوکس اصلی است.»
بدبینی شهروندان منطقه به تغییر سیاست اسرائیل
در گفت‌وگوهای رویترز با شهروندان کشورهای منطقه، امید چندانی به تغییر سیاست اسرائیل دیده نمی‌شد. عثمان سلیم، وکیل ۶۲ ساله مصری، گفت امیدش به اینکه شکست نتانیاهو اسرائیل را از راست افراطی دور کند، از بین رفته است.
کامل حداد، شهروند ۸۱ ساله لبنانی، نیز انتظار تغییری نداشت و ابراز امیدواری کرد اختلاف‌های داخلی اسرائیل برای مدتی از فشار بر کشورهای همسایه بکاهد.
آیزنکوت در کارزار انتخاباتی بر سابقه نظامی و رویکرد سخت‌گیرانه امنیتی خود تاکید کرده بود. به گزارش رویترز، این موضع، از پیش از انتخابات، انتظار تغییر را در منطقه کاهش داده بود.
در ایران، نگرانی از حمله مجدد همچنان مطرح بود. عبدالله کریمی، شهروند ۵۰ ساله ایرانی، به رویترز گفت: «من واقعا احتمال حمله را جدی می‌بینم.»
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت اگرچه انتظار می‌رود بنیامین نتانیاهو پس از انتخابات سه‌شنبه پنج آبان، در مقام نخست‌وزیر دولت موقت اسرائیل با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو شود، اما دولت او همچنان می‌تواند اختیارات قابل‌توجهی، از جمله در زمینه جنگ با جمهوری اسلامی، داشته باشد.
بر اساس پیش‌بینی رسانه‌های اسرائیلی، نه ائتلاف راست‌گرای نتانیاهو و نه بلوک مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد کل ارتش، موفق به کسب اکثریت کرسی‌های پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل نخواهند شد. آیزنکوت اذعان کرده است که نتانیاهو همچنان در مقام نخست‌وزیر دولت موقت در قدرت است، اما هشدار داده که ممکن است او از مسائل امنیتی برای اهداف سیاسی استفاده کند.
دفتر نتانیاهو پیش‌تر اتهام استفاده او از جنگ ایران برای کسب منافع سیاسی را رد کرده است.
نتانیاهو بامداد چهارشنبه ششم آبان، در اولین اظهارنظر خود پس از برگزاری انتخابات در ستاد انتخاباتی حزب لیکود در اورشلیم، بار دیگر به دستاوردهای دولت خود در رویارویی با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «ایران ضعیف‌تر از هر زمان دیگری است و اسرائیل قدرتمندتر از همیشه.»
او افزود: «اسرائیل در کنار دوستمان، رییس‌جمهوری ترامپ، فرصتی تاریخی و تکرارنشدنی دارد تا تهدید ایران را یک بار برای همیشه از میان بردارد.»
او پیش از انتخابات نیز به صراحت اعلام کرده بود که دستور سرنگونی جمهوری اسلامی را به ارتش و موساد داده است.
گای لوری، پژوهشگر موسسه دموکراسی اسرائیل، به رویترز گفت: «اگر به نص قانون نگاه کنید، دولت موقت همان اختیارات و قدرتی را دارد که یک دولت عادی از آن برخوردار است.»
با این حال، او افزود که دولت موقت «موظف به خویشتنداری است» و در برخی حوزه‌ها اختیار عمل محدودتری دارد.
به‌گفته تحلیلگران، دولت موقت در موضوعاتی مانند انتصاب مقام‌ها با محدودیت روبه‌رو است، اما در مسائلی که منافع عمومی در میان باشد، از آزادی عمل برخوردار است.
اور آشر، پژوهشگر موسسه «تخلیت» مستقر در تل‌آویو، نیز به رویترز گفت: «به‌طور کلی، مسائل امنیتی آشکارترین استثنا بر این الزام به خویشتنداری هستند.»
او یادآور شد که دیوان عالی اسرائیل پیش‌تر حکم داده است که دولت موقت باید از اتخاذ تصمیم‌های گسترده و دارای پیامدهای مهم خودداری کند، مگر آنکه ضرورتی فوری چنین تصمیم‌هایی را توجیه کند.
آشر گفت: «دیوان عالی در طول تاریخ از مداخله در تصمیم‌های مربوط به آغاز جنگ خودداری کرده است و نظارت پارلمانی نیز در هفته‌های پس از آغاز به کار کنست جدید و پیش از تشکیل کمیسیون‌های آن، در ضعیف‌ترین وضعیت خود قرار دارد.»
او افزود: «نخست‌وزیر یک دولت موقت از نظر قانونی می‌تواند اسرائیل را وارد جنگ کند؛ از جمله جنگ علیه ایران.»
