مجلس نمایندگان اسپانیا طرح اعطای تابعیت این کشور به مردم صحرای غربی را تصویب کرد. این تابعیت شامل صحراویهایی میشود که در دوران حاکمیت اسپانیا بر صحرای غربی در این منطقه متولد شدهاند.
این تصمیم میتواند وضعیت حقوقی دهها هزار صحراوی را تغییر دهد و همزمان روابط مادرید و رباط را که در سالهای اخیر برای بهبود آن تلاش شده است، با چالش تازهای روبهرو کند.
این طرح با ۱۶۸ رای موافق در پارلمان اسپانیا به تصویب رسید. ۳۱ نماینده با آن مخالفت کردند و ۱۴۵ نماینده رای ممتنع دادند.
با این حال، این طرح هنوز به قانون نهایی تبدیل نشده و باید در مجلس سنای اسپانیا نیز مورد بررسی قرار گیرد.
بر اساس این طرح، صحراویهایی که پیش از ۲۹ سپتامبر ۱۹۷۷ در صحرای غربی متولد شدهاند، میتوانند برای دریافت تابعیت اسپانیایی درخواست کنند.
در شرایط مشخص، فرزندان این افراد هم میتوانند از این مسیر استفاده کنند. برآوردها درباره شمار افراد واجد شرایط متفاوت است، اما گفته میشود حدود ۷۰ هزار تا ۱۱۰ هزار نفر از مردم صحرای غربی ممکن است مشمول این قانون شوند.
«جبران یک بیعدالتی تاریخی»
حامیان طرح در اسپانیا این اقدام را «جبران یک بیعدالتی تاریخی» میدانند. صحرای غربی تا سال ۱۹۷۵ تحت اداره اسپانیا قرار داشت و خروج این کشور از منطقه به پایان بحران منجر نشد.
پس از آن، جنگ میان مراکش و جبهه پولیساریو آغاز شد و مساله آینده این سرزمین همچنان بدون راهحل نهایی باقی مانده است.
تِش سیدی، نماینده صحراویتبار پارلمان اسپانیا و یکی از مهمترین مدافعان این طرح، تصویب آن را گامی برای بازگرداندن حقوق صحراویهایی دانسته است که پس از پایان اداره اسپانیا بر صحرای غربی در وضعیت حقوقی پیچیدهای قرار گرفتند.
برای بسیاری از صحراویها اهمیت این قانون تنها در داشتن گذرنامه اسپانیایی خلاصه نمیشود.
تابعیت اسپانیا میتواند امکان سفر، تحصیل و اشتغال در کشورهای اتحادیه اروپا را آسانتر کند.
این موضوع بهویژه برای صحراویهایی که در اردوگاههای پناهندگان در اطراف تندوف الجزایر زندگی میکنند، اهمیت دارد.
نگاه سیاسی مراکش
در مراکش، این تصمیم از زاویهای کاملا سیاسی دیده میشود. رباط صحرای غربی را بخشی از خاک خود میداند و طی سالهای گذشته تلاش کرده است حمایت بینالمللی بیشتری برای طرح خودمختاری این منطقه به دست آورد.
مراکش تاکنون به تصویب طرح در مجلس نمایندگان اسپانیا واکنشی رسمی و مستقیم نشان نداده است.
با این حال، رسانهها و محافل نزدیک به رباط نسبت به پیامدهای احتمالی آن ابراز نگرانی کردهاند.
نگرانی اصلی این است که اعطای تابعیت اسپانیایی به دهها هزار صحراوی بتواند هویت سیاسی جداگانه آنان را تقویت کند و در آینده به موضوعی حساس در روابط دو کشور تبدیل شود.
این مساله برای دولت اسپانیا نیز حساس است. مادرید در سال ۲۰۲۲ از طرح مراکش برای خودمختاری صحرای غربی حمایت کرد.
این تغییر موضع به بهبود روابط اسپانیا و مراکش کمک کرد و روابط دو کشور در زمینههای اقتصادی، امنیتی و مهاجرتی گسترش یافت.
اکنون تصویب طرح تابعیت صحراویها میتواند دولت اسپانیا را با آزمونی تازه روبهرو کند.
واکنش الجزایر و جبهه پولیساریو
در الجزایر این تحول با توجه ویژه دنبال شده است. الجزایر از مهمترین حامیان جبهه پولیساریو به شمار میرود و اردوگاههای اصلی پناهندگان صحراوی در منطقه تندوف قرار دارند.
رسانههای الجزایری تصویب طرح اسپانیا را اقدامی مهم دانستهاند و آن را در چارچوب مناقشه طولانی میان مراکش و الجزایر بر سر آینده صحرای غربی بررسی کردهاند.
با این حال، تاکنون واکنش رسمی و مستقیم دولت الجزایر درباره رای مجلس اسپانیا به شکل برجسته منتشر نشده است. بنابراین، نمیتوان مواضع رسانههای الجزایری را بهعنوان موضع رسمی دولت این کشور تلقی کرد.
جبهه پولیساریو با اصل اعطای تابعیت اسپانیایی به صحراویها مخالفت نکرده است. برای این جریان مساله اصلی همچنان تعیین سرنوشت صحرای غربی است.
اعطای تابعیت اسپانیایی از نگاه حامیان این طرح بیشتر یک مساله حقوقی و تاریخی برای افرادی است که در دوره اداره اسپانیا در این منطقه متولد شدهاند.
در داخل اسپانیا، احزاب سیاسی درباره این طرح مواضع متفاوتی داشتهاند. حزب سوسیالیست و شماری از احزاب چپ و منطقهای از آن حمایت کردند. حزب مردم رای ممتنع داد و حزب راستگرای وکس با طرح مخالفت کرد.
مرحله بعدی چه خواهد بود؟
اکنون مرحله بعدی در مجلس سنا اهمیت زیادی دارد. اگر این طرح در سنا تصویب شود، دهها هزار صحراوی مسیر مشخصی برای درخواست تابعیت اسپانیایی خواهند داشت.
این تصمیم میتواند فراتر از یک مساله تابعیتی، پیامدهای سیاسی نیز داشته باشد. صحرای غربی همچنان یکی از مهمترین عوامل اختلاف میان مراکش و الجزایر است و اسپانیا هم بهدلیل سابقه تاریخی خود در این منطقه و روابط نزدیک با مراکش در موقعیت حساسی قرار دارد.
به همین دلیل، تصویب نهایی این قانون میتواند بار دیگر پرونده صحرای غربی را به یکی از موضوعات حساس روابط مادرید و رباط تبدیل کند و همزمان بر رقابت سیاسی میان مراکش و الجزایر تاثیر بگذارد.
توسک جمعه ۲۷ شهریور با انتشار ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «از امروز، لهستان بخشی از این پروژه بزرگ است. ما درباره شیوهها و چارچوبهای این همکاری به توافق رسیدیم.»
اوکراین، دانمارک، فرانسه، آلمان، بریتانیا، هلند، ایتالیا، نروژ، اسپانیا و سوئد پیشتر در ماه ژوئن از تشکیل ائتلافی برای تقویت دفاع هوایی خبر داده بودند.
یکی از برنامههای این ائتلاف، توسعه مشترک یک سامانه موشکی ضدبالستیک جدید عنوان شده که قرار است جایگزینی ارزانتر برای سامانه آمریکایی پاتریوت باشد.
نخستوزیر لهستان همچنین ۲۷ شهریور در نشست یک گروه منطقهای جدید متشکل از هشت کشور حوزه کارپات در ناحیه ایوانو فرانکیفسک در غرب اوکراین شرکت کرد.
این گروه به ابتکار ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، تشکیل شده است.
حوزه کارپات منطقهای پیرامون رشتهکوههایی به همین نام در اروپای مرکزی و شرقی است.
توسک در نشستی خبری در حاشیه این اجلاس گفت لهستان بسته کمکی «قابل توجهی» برای اوکراین آماده کرده است، اما جزییات بیشتری در این باره ارائه نداد.
او افزود: «در این زمینه کاملا ثابتقدم خواهم بود. هیچکس نمیتواند نظر مرا تغییر دهد که لهستان باید از اوکراین در جنگ علیه تجاوز روسیه حمایت کند.»
زلنسکی نیز پس از دیدار دوجانبه با توسک در حاشیه اجلاس، از لهستان بابت آمادهسازی بسته کمکی جدید قدردانی کرد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
تلاش کشورهای حوزه کارپات برای گسترش همکاریها
زلنسکی ۲۷ شهریور در نشست کشورهای حوزه کارپات، از متحدان منطقهای بهدلیل باز نگه داشتن مسیرهای تجاری و حملونقل پس از تهاجم نظامی روسیه تمجید کرد.
او گسترش همکاری در حوزههای انرژی، لجستیک، تجارت و امنیت را از محورهای فعالیت این گروه جدید برشمرد.
به گفته رییسجمهوری اوکراین، انتظار میرود نزدیک به ۵۵۰ نماینده بخش خصوصی در این نشست حضور یابند و قراردادهای تجاری و سرمایهگذاری به ارزش یک میلیارد یورو امضا شود.
رومانی، صربستان، لهستان، اسلواکی، جمهوری چک، اتریش، مجارستان و اتحادیه اروپا اعضای این گروه جدید هستند.
علاوه بر توسک، الکساندر ووچیچ، رییسجمهوری صربستان و نیکوشور دان، رییسجمهوری رومانی، نیز در مراسم افتتاحیه شرکت کردند.
تشدید تنشها در ماههای اخیر کشورهای منطقه را به تقویت همکاریهای راهبردی خود در حوزههایی از جمله تجارت و امنیت سوق داده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۲۶ شهریور اعلام کرد واشینگتن و ورشو برای احداث یک پایگاه نظامی آمریکا در خاک لهستان به «پیشرفت چشمگیری» دست یافتهاند.
احداث این پایگاه میتواند به تثبیت حضور نظامی دائمی ایالات متحده در جناح شرقی ناتو منجر شود؛ آن هم در شرایطی که کاخ سفید در حال بازنگری درباره استقرار نیروهای آمریکایی در اروپا است.
افزایش تهدیدهای ترکیبی روسیه علیه اروپا
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، ۲۷ شهریور روسیه را به تشدید حملات ترکیبی علیه فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی متهم کرد و گفت پاریس به این اقدامات پاسخ خواهد داد.
مکرون در یک نشست خبری اعلام کرد به دولت دستور داده است طرحی برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی در برابر حملات پهپادی و سایبری تدوین کند.
او هشدار داد مسکو میکوشد اروپا را مرعوب کند و عزم کشورهای این قاره را برای حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه در هم بشکند.
رییسجمهوری فرانسه اضافه کرد: «نتیجه برعکس خواهد بود. ما مرعوب نمیشویم، زیرا میدانیم امنیت امروز و فردای ما در اوکراین در معرض خطر است.»
مکرون تلاش برای حمله پهپادی به فرودگاه لایپزیگ را نمونهای از تغییر ماهیت اقدامات تهاجمی مسکو دانست.
کارکنان فرودگاه لایپزیگ ۱۴ مرداد پهپادی حامل مواد منفجره و چاشنی انفجاری را در محوطه این فرودگاه پیدا کردند.
آلمان، روسیه را مسئول این حمله دانسته و آن را بخشی از جنگ ترکیبی مسکو برای ارعاب و ایجاد اختلاف میان کشورهایی توصیف کرده است که از زمان آغاز جنگ اوکراین، از کییف حمایت میکنند.
در سوی دیگر، کرملین دست داشتن در این حمله را رد کرده است.
سازمان بینالمللی مهاجرت جمعه ۲۷ شهریور اعلام کرد طی دو هفته گذشته، دستکم ۱۱۲ هزار نفر در داخل یمن آواره شدهاند و نزدیک به سه هزار تن دیگر نیز با قایقهای پرازدحام از خلیج عدن عبور کرده و خود را به جیبوتی رساندهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، راویه حسن و خانوادهاش از جمله این آوارگان هستند. خانه آنها در منطقهای دورافتاده در استان تعز هدف گلولهباران قرار گرفت و اعضای خانواده برای نجات جان خود پابرهنه گریختند و دامها و دیگر داراییهایشان را جا گذاشتند.
این خانواده سالها پیش نیز در اثر جنگ ناچار به ترک روستای خود شده بود و اکنون بار دیگر برای فرار از درگیریها آواره شده است.
راویه ۴۸ ساله که مادر هفت فرزند است، گفت: «ما در وحشت زندگی میکنیم؛ زیر آتش راکتها و موشکها.»
او افزود: «پابرهنه فرار کردیم. حتی نمیدانستیم بچههایمان کجا هستند. هیچچیز همراهمان نبود؛ نه پتو، نه تشک، نه غذا و نه آب.»
خواهر بزرگتر راویه، روضه، همراه کودکان بود. اعضای خانواده پس از ساعتها پیادهروی، روز بعد در اردوگاهی یکدیگر را پیدا کردند. آنها اکنون برای تامین ابتداییترین نیازهای خود کاملا به کمکهای امدادی وابستهاند.
درگیری میان حوثیهای مورد حمایت تهران و نیروهای دولت یمن که از پشتیبانی ریاض برخوردارند، پس از آتشبس سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی متوقف شده بود، اما اکنون در پی گسترش پیامدهای جنگ ایران بار دیگر شعلهور شده است.
همزمان، تهدیدهای فزاینده حوثیها در تنگه بابالمندب به نگرانیهای جامعه جهانی درباره امنیت دریانوردی دامن زده است.
گوئیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، ۲۷ شهریور خواستار افزایش حضور نظامی در دریای سرخ برای حفاظت از کشتیهای تجاری شد.
او یک روز پیشتر نیز گفته بود رم قصد دارد نیروی دریایی خود را برای مقابله با تهدیدها به کار گیرد، زیرا نمیخواهد واکنش به بحران کنونی گرفتار «بوروکراسی اروپایی» شود.
ایتالیا تاکنون جزییاتی درباره گزینههای مورد بررسی یا تجهیزات و شناورهایی که ممکن است به منطقه اعزام شوند، منتشر نکرده است.
عرض تنگه بابالمندب در باریکترین نقطه به ۲۹ کیلومتر میرسد. این تنگه یکی از مهمترین آبراههای جهان است و کالاها و مواد اولیه از طریق آن و کانال سوئز میان آسیا و اروپا جابهجا میشوند.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل بازار کالا کپلر، حجم فرآوردههای نفتی عبوری از بابالمندب در ماه ژوئن، معادل حدود هفت درصد تولید جهانی نفت بود.
فرار هزاران نفر به اردوگاههای اطراف عدن
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت شمار زیادی از ساکنان مناطق ساحلی از نواحی نزدیک تنگه بابالمندب به سوی عدن گریخته و در اردوگاههای حاشیه این شهر پناه گرفتهاند.
اممحمد، یکی از این آوارگان، گفت خانوادهاش هفته گذشته بهدنبال پیشروی حوثیها از مخا گریخت. این خانواده پیشتر نیز یکی از پسران خود را در جنگ از دست داده بود.
به گفته او، پس از رسیدن به اردوگاه الفردوس، تنها چند تشک نازک و پتوی کهنه برای چادری که اکنون در آن پناه گرفتهاند، در اختیارشان قرار گرفت.
اممحمد افزود خانوادهاش هنگام فرار دامها، لباسها و پتوهای خود را از دست داده است.
به گزارش رویترز، درگیریهای یمن در چندین جبهه بار دیگر به جنگی تمامعیار تبدیل شده است. حوثیها از پهپاد و موشک بالستیک بهره میگیرند و عربستان سعودی نیز با جنگنده مناطق تحت کنترل این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی را بمباران میکند.
حملات روزهای اخیر حوثیها به عربستان سعودی نیز نگرانیها درباره گسترش دامنه درگیری را شدت بخشیده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ۲۷ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حملات حوثیها به عربستان سعودی غیرقابل قبول است و اقتصاد جهانی را مختل میکند.»
او اعلام کرد ماموریت دریایی آسپیدس اتحادیه در دریای سرخ پس از وخیمتر شدن اوضاع منطقه، سطح آمادهباش شناورهای خود را افزایش داده است.
کالاس افزود با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، درباره تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیریها در یمن گفتوگو کرده است.
ماموریت آسپیدس در سال ۲۰۲۴ با هدف حفاظت از کشتیها در برابر حملات حوثیها آغاز شد.
صدور این حکم همزمان با بازگشت اصاله نصری، خواننده سرشناس سوری و از حامیان اعتراضات علیه اسد، به زادگاهش دمشق پس از ۱۵ سال صورت گرفت. دو رویدادی که دو سوی مواجهه سوریها با میراث حکومت اسد را نشان میدهند.
وزارت دادگستری آمریکا پنجشنبه ۲۶ شهریور اعلام کرد هیات منصفهای در لسآنجلس، الشیخ ۷۴ ساله را پیشتر در ماه مارس در سه فقره شکنجه، یک فقره توطئه برای شکنجه، کلاهبرداری در دریافت روادید و تلاش متقلبانه برای گرفتن تابعیت آمریکا، مجرم شناخت.
الشیخ از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ ریاست زندان عدرا، معروف به زندان مرکزی دمشق، را بر عهده داشت و بعدتر فرماندار دیرالزور شد.
دادستانها گفتند او برای سرکوب مخالفت با حکومت اسد، به زیردستانش دستور میداد زندانیان را از نظر جسمی و روانی آزار دهند و خود نیز گاه در شکنجهها مشارکت میکرد.
شکنجه در بند ۱۳ زندان عدرا
سه زندانی سابق در دادگاه شهادت دادند که ماموران آنان را به وسیلهای موسوم به «فرش پرنده» میبستند و بدنشان را از ناحیه کمر تا میکردند. آویزان کردن زندانیان از سقف برای ساعتها یا روزها، ضربوشتم درون لاستیک و حبس در سلولهای کوچک، سرد، مرطوب و آلوده، نیز از دیگر شیوههای مطرحشده در دادگاه بود.
بر اساس مدارک پرونده، الشیخ زندانیانی را که از آزار مخالفان سیاسی سر باز میزدند یا از آنان حمایت میکردند، به بخش زیرزمینی موسوم به بند ۱۳ میفرستاد.
او سال ۲۰۲۰ وارد آمریکا شد و با پنهان کردن سوابقش، اقامت دائم گرفت. الشیخ هنگام درخواست تابعیت نیز درباره گذشته خود دروغ گفت.
الشیخ دو سال پیش بازداشت شد. وکلای او خواستار پنج سال حبس شده بودند، اما قاضی هرنان ورا، حکم ۶۰ سال زندان صادر کرد.
وزارت دادگستری آمریکا او را بلندپایهترین عضو پیشین حکومت اسد خواند که تاکنون خارج از سوریه بهصورت حضوری محاکمه و محکوم شده است.
خالد عبدالملک، از شکنجهشدگان عدرا و شاهد پرونده، گفت این حکم نشان داد عدالت ممکن است به تاخیر بیفتد، اما سرانجام فرا میرسد.
انتشار هزاران تصویر از شکنجه، گرسنگی و اعدام زندانیان و گشوده شدن زندانهای حکومت اسد پس از سقوط او، ابعاد گستردهتری از ناپدیدسازی، آزار و کشتار مخالفان در سوریه را آشکار کرده است.
بازگشت اصاله نصری به دمشق
همزمان با صدور حکم الشیخ، اصاله نصری، خواننده سوری، شامگاه ۲۶ شهریور در سالن الفیحاء دمشق روی صحنه رفت.
این نخستین اجرای او در زادگاهش پس از حدود ۱۵ سال بود و کنسرت دیگری نیز برای شنبه ۲۸ شهریور برنامهریزی شده است.
اصاله از آغاز اعتراضات سوریه در سال ۲۰۱۱ از خواستههای معترضان برای آزادی حمایت کرد، کشتار و نقض حقوق بشر به دست حکومت اسد را محکوم کرد و حاضر نشد در برنامههای حمایت از حکومت شرکت کند.
نهادهای حکومتی نیز عضویت او را در سندیکای هنرمندان سوریه لغو کردند.
او پس از سقوط اسد در آذر ۱۴۰۳ ترانه «سوریه بهشت است» را با تاکید بر همبستگی و بازسازی کشور منتشر کرد و در آثار بعدی خود به رنج زندانیان، ناپدیدشدگان و خانوادههای آنان پرداخت.
وزارت فرهنگ سوریه بازگشت او را بخشی از احیای فعالیتهای فرهنگی و هنری کشور پس از سقوط حکومت اسد خواند.
بر اساس این گزارش که جمعه ۲۷ شهریور منتشر شد، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در دیدارهای اخیر خود با مقامهای جمهوری اسلامی بارها از تهران خواسته است از نفوذش بر حوثیها برای متوقف کردن حملات به عربستان سعودی و زیرساختهای انرژی این کشور استفاده کند.
مقامهای پاکستانی به همتایان ایرانی خود گفتهاند ادامه حملات میتواند اسلامآباد را در موقعیتی قرار دهد که در صورت درخواست رسمی ریاض، به تعهدات دفاعی خود عمل کند.
عربستان سعودی هنوز رسما خواستار فعال شدن سازوکار دفاع جمعی این پیمان نشده است.
پیمان دفاعی مکه
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، تابستان امسال همکاریهای دفاعی خود را در قالب پیمان مکه گسترش دادند. این توافق بر اصلی مشابه دفاع جمعی در ناتو استوار است؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، تهدیدی علیه دیگر اعضا تلقی میشود.
مقامهای پاکستانی تاکید کردهاند درباره آمادگی اسلامآباد برای اجرای تعهداتش ابهامی وجود ندارد، اما دامنه و شکل واکنش نظامی احتمالی همچنان روشن نیست.
اجرای کامل توافق در ترکیه نیز به تصویب پارلمان این کشور نیاز دارد.
موضع تازه پاکستان از آن جهت اهمیت دارد که اسلامآباد در سالهای گذشته کوشیده است میان روابط نزدیک خود با عربستان سعودی و مناسباتش با جمهوری اسلامی، توازن برقرار کند.
پاکستان در سال ۲۰۱۵ نیز از پیوستن به عملیات ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن خودداری کرد.
افزایش فشار بر عربستان سعودی
هشدار پاکستان در شرایطی مطرح میشود که حملات موشکی و پهپادی حوثیها به شهرها، پایگاههای نظامی و تاسیسات نفتی عربستان سعودی افزایش یافته است.
همزمان، کاهش ذخایر موشکهای رهگیر، توان پدافندی ریاض را زیر فشار قرار داده و این کشور را به جستوجوی کمک نظامی از متحدان منطقهای و غربی واداشته است.
در روزهای اخیر، عربستان سعودی از جمهوری اسلامی خواسته بود حوثیها را مهار کند و پس از آن پکن نیز از تهران خواست برای جلوگیری از گسترش درگیری، وارد عمل شود.
جمهوری اسلامی میگوید که کنترل مستقیمی بر حوثیها ندارد، هرچند کشورهای منطقه تهران را حامی اصلی سیاسی و نظامی این گروه میدانند.
فایننشالتایمز نوشت تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش تاکنون به نتیجه نرسیده است.
حوثیها خواهان کنترل درآمدهای نفتی یمن و دسترسی گستردهتر به بنادر هستند و در شرایط کنونی، نه ریاض و نه این گروه، نشانهای از آمادگی برای ازسرگیری مذاکره احتمالی نشان ندادهاند.
