در پی تصرف شهر بندری مخا و بخش جنوبی سواحل دریای سرخ به دست حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، مردم یمن پابرهنه و وحشتزده به مناطق تحت کنترل دولت قانونی این کشور و جیبوتی میگریزند.
سازمان بینالمللی مهاجرت جمعه ۲۷ شهریور اعلام کرد طی دو هفته گذشته، دستکم ۱۱۲ هزار نفر در داخل یمن آواره شدهاند و نزدیک به سه هزار تن دیگر نیز با قایقهای پرازدحام از خلیج عدن عبور کرده و خود را به جیبوتی رساندهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، راویه حسن و خانوادهاش از جمله این آوارگان هستند. خانه آنها در منطقهای دورافتاده در استان تعز هدف گلولهباران قرار گرفت و اعضای خانواده برای نجات جان خود پابرهنه گریختند و دامها و دیگر داراییهایشان را جا گذاشتند.
این خانواده سالها پیش نیز در اثر جنگ ناچار به ترک روستای خود شده بود و اکنون بار دیگر برای فرار از درگیریها آواره شده است.
راویه ۴۸ ساله که مادر هفت فرزند است، گفت: «ما در وحشت زندگی میکنیم؛ زیر آتش راکتها و موشکها.»
او افزود: «پابرهنه فرار کردیم. حتی نمیدانستیم بچههایمان کجا هستند. هیچچیز همراهمان نبود؛ نه پتو، نه تشک، نه غذا و نه آب.»
خواهر بزرگتر راویه، روضه، همراه کودکان بود. اعضای خانواده پس از ساعتها پیادهروی، روز بعد در اردوگاهی یکدیگر را پیدا کردند. آنها اکنون برای تامین ابتداییترین نیازهای خود کاملا به کمکهای امدادی وابستهاند.
درگیری میان حوثیهای مورد حمایت تهران و نیروهای دولت یمن که از پشتیبانی ریاض برخوردارند، پس از آتشبس سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی متوقف شده بود، اما اکنون در پی گسترش پیامدهای جنگ ایران بار دیگر شعلهور شده است.
همزمان، تهدیدهای فزاینده حوثیها در تنگه بابالمندب به نگرانیهای جامعه جهانی درباره امنیت دریانوردی دامن زده است.
گوئیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، ۲۷ شهریور خواستار افزایش حضور نظامی در دریای سرخ برای حفاظت از کشتیهای تجاری شد.
او یک روز پیشتر نیز گفته بود رم قصد دارد نیروی دریایی خود را برای مقابله با تهدیدها به کار گیرد، زیرا نمیخواهد واکنش به بحران کنونی گرفتار «بوروکراسی اروپایی» شود.
ایتالیا تاکنون جزییاتی درباره گزینههای مورد بررسی یا تجهیزات و شناورهایی که ممکن است به منطقه اعزام شوند، منتشر نکرده است.
عرض تنگه بابالمندب در باریکترین نقطه به ۲۹ کیلومتر میرسد. این تنگه یکی از مهمترین آبراههای جهان است و کالاها و مواد اولیه از طریق آن و کانال سوئز میان آسیا و اروپا جابهجا میشوند.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل بازار کالا کپلر، حجم فرآوردههای نفتی عبوری از بابالمندب در ماه ژوئن، معادل حدود هفت درصد تولید جهانی نفت بود.
فرار هزاران نفر به اردوگاههای اطراف عدن
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت شمار زیادی از ساکنان مناطق ساحلی از نواحی نزدیک تنگه بابالمندب به سوی عدن گریخته و در اردوگاههای حاشیه این شهر پناه گرفتهاند.
اممحمد، یکی از این آوارگان، گفت خانوادهاش هفته گذشته بهدنبال پیشروی حوثیها از مخا گریخت. این خانواده پیشتر نیز یکی از پسران خود را در جنگ از دست داده بود.
به گفته او، پس از رسیدن به اردوگاه الفردوس، تنها چند تشک نازک و پتوی کهنه برای چادری که اکنون در آن پناه گرفتهاند، در اختیارشان قرار گرفت.
اممحمد افزود خانوادهاش هنگام فرار دامها، لباسها و پتوهای خود را از دست داده است.
به گزارش رویترز، درگیریهای یمن در چندین جبهه بار دیگر به جنگی تمامعیار تبدیل شده است. حوثیها از پهپاد و موشک بالستیک بهره میگیرند و عربستان سعودی نیز با جنگنده مناطق تحت کنترل این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی را بمباران میکند.
حملات روزهای اخیر حوثیها به عربستان سعودی نیز نگرانیها درباره گسترش دامنه درگیری را شدت بخشیده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ۲۷ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حملات حوثیها به عربستان سعودی غیرقابل قبول است و اقتصاد جهانی را مختل میکند.»
او اعلام کرد ماموریت دریایی آسپیدس اتحادیه در دریای سرخ پس از وخیمتر شدن اوضاع منطقه، سطح آمادهباش شناورهای خود را افزایش داده است.
کالاس افزود با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، درباره تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیریها در یمن گفتوگو کرده است.
ماموریت آسپیدس در سال ۲۰۲۴ با هدف حفاظت از کشتیها در برابر حملات حوثیها آغاز شد.
صدور این حکم همزمان با بازگشت اصاله نصری، خواننده سرشناس سوری و از حامیان اعتراضات علیه اسد، به زادگاهش دمشق پس از ۱۵ سال صورت گرفت. دو رویدادی که دو سوی مواجهه سوریها با میراث حکومت اسد را نشان میدهند.
وزارت دادگستری آمریکا پنجشنبه ۲۶ شهریور اعلام کرد هیات منصفهای در لسآنجلس، الشیخ ۷۴ ساله را پیشتر در ماه مارس در سه فقره شکنجه، یک فقره توطئه برای شکنجه، کلاهبرداری در دریافت روادید و تلاش متقلبانه برای گرفتن تابعیت آمریکا، مجرم شناخت.
الشیخ از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ ریاست زندان عدرا، معروف به زندان مرکزی دمشق، را بر عهده داشت و بعدتر فرماندار دیرالزور شد.
دادستانها گفتند او برای سرکوب مخالفت با حکومت اسد، به زیردستانش دستور میداد زندانیان را از نظر جسمی و روانی آزار دهند و خود نیز گاه در شکنجهها مشارکت میکرد.
شکنجه در بند ۱۳ زندان عدرا
سه زندانی سابق در دادگاه شهادت دادند که ماموران آنان را به وسیلهای موسوم به «فرش پرنده» میبستند و بدنشان را از ناحیه کمر تا میکردند. آویزان کردن زندانیان از سقف برای ساعتها یا روزها، ضربوشتم درون لاستیک و حبس در سلولهای کوچک، سرد، مرطوب و آلوده، نیز از دیگر شیوههای مطرحشده در دادگاه بود.
بر اساس مدارک پرونده، الشیخ زندانیانی را که از آزار مخالفان سیاسی سر باز میزدند یا از آنان حمایت میکردند، به بخش زیرزمینی موسوم به بند ۱۳ میفرستاد.
او سال ۲۰۲۰ وارد آمریکا شد و با پنهان کردن سوابقش، اقامت دائم گرفت. الشیخ هنگام درخواست تابعیت نیز درباره گذشته خود دروغ گفت.
الشیخ دو سال پیش بازداشت شد. وکلای او خواستار پنج سال حبس شده بودند، اما قاضی هرنان ورا، حکم ۶۰ سال زندان صادر کرد.
وزارت دادگستری آمریکا او را بلندپایهترین عضو پیشین حکومت اسد خواند که تاکنون خارج از سوریه بهصورت حضوری محاکمه و محکوم شده است.
خالد عبدالملک، از شکنجهشدگان عدرا و شاهد پرونده، گفت این حکم نشان داد عدالت ممکن است به تاخیر بیفتد، اما سرانجام فرا میرسد.
انتشار هزاران تصویر از شکنجه، گرسنگی و اعدام زندانیان و گشوده شدن زندانهای حکومت اسد پس از سقوط او، ابعاد گستردهتری از ناپدیدسازی، آزار و کشتار مخالفان در سوریه را آشکار کرده است.
بازگشت اصاله نصری به دمشق
همزمان با صدور حکم الشیخ، اصاله نصری، خواننده سوری، شامگاه ۲۶ شهریور در سالن الفیحاء دمشق روی صحنه رفت.
این نخستین اجرای او در زادگاهش پس از حدود ۱۵ سال بود و کنسرت دیگری نیز برای شنبه ۲۸ شهریور برنامهریزی شده است.
اصاله از آغاز اعتراضات سوریه در سال ۲۰۱۱ از خواستههای معترضان برای آزادی حمایت کرد، کشتار و نقض حقوق بشر به دست حکومت اسد را محکوم کرد و حاضر نشد در برنامههای حمایت از حکومت شرکت کند.
نهادهای حکومتی نیز عضویت او را در سندیکای هنرمندان سوریه لغو کردند.
او پس از سقوط اسد در آذر ۱۴۰۳ ترانه «سوریه بهشت است» را با تاکید بر همبستگی و بازسازی کشور منتشر کرد و در آثار بعدی خود به رنج زندانیان، ناپدیدشدگان و خانوادههای آنان پرداخت.
وزارت فرهنگ سوریه بازگشت او را بخشی از احیای فعالیتهای فرهنگی و هنری کشور پس از سقوط حکومت اسد خواند.
بر اساس این گزارش که جمعه ۲۷ شهریور منتشر شد، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در دیدارهای اخیر خود با مقامهای جمهوری اسلامی بارها از تهران خواسته است از نفوذش بر حوثیها برای متوقف کردن حملات به عربستان سعودی و زیرساختهای انرژی این کشور استفاده کند.
مقامهای پاکستانی به همتایان ایرانی خود گفتهاند ادامه حملات میتواند اسلامآباد را در موقعیتی قرار دهد که در صورت درخواست رسمی ریاض، به تعهدات دفاعی خود عمل کند.
عربستان سعودی هنوز رسما خواستار فعال شدن سازوکار دفاع جمعی این پیمان نشده است.
پیمان دفاعی مکه
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، تابستان امسال همکاریهای دفاعی خود را در قالب پیمان مکه گسترش دادند. این توافق بر اصلی مشابه دفاع جمعی در ناتو استوار است؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، تهدیدی علیه دیگر اعضا تلقی میشود.
مقامهای پاکستانی تاکید کردهاند درباره آمادگی اسلامآباد برای اجرای تعهداتش ابهامی وجود ندارد، اما دامنه و شکل واکنش نظامی احتمالی همچنان روشن نیست.
اجرای کامل توافق در ترکیه نیز به تصویب پارلمان این کشور نیاز دارد.
موضع تازه پاکستان از آن جهت اهمیت دارد که اسلامآباد در سالهای گذشته کوشیده است میان روابط نزدیک خود با عربستان سعودی و مناسباتش با جمهوری اسلامی، توازن برقرار کند.
پاکستان در سال ۲۰۱۵ نیز از پیوستن به عملیات ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن خودداری کرد.
افزایش فشار بر عربستان سعودی
هشدار پاکستان در شرایطی مطرح میشود که حملات موشکی و پهپادی حوثیها به شهرها، پایگاههای نظامی و تاسیسات نفتی عربستان سعودی افزایش یافته است.
همزمان، کاهش ذخایر موشکهای رهگیر، توان پدافندی ریاض را زیر فشار قرار داده و این کشور را به جستوجوی کمک نظامی از متحدان منطقهای و غربی واداشته است.
در روزهای اخیر، عربستان سعودی از جمهوری اسلامی خواسته بود حوثیها را مهار کند و پس از آن پکن نیز از تهران خواست برای جلوگیری از گسترش درگیری، وارد عمل شود.
جمهوری اسلامی میگوید که کنترل مستقیمی بر حوثیها ندارد، هرچند کشورهای منطقه تهران را حامی اصلی سیاسی و نظامی این گروه میدانند.
فایننشالتایمز نوشت تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش تاکنون به نتیجه نرسیده است.
حوثیها خواهان کنترل درآمدهای نفتی یمن و دسترسی گستردهتر به بنادر هستند و در شرایط کنونی، نه ریاض و نه این گروه، نشانهای از آمادگی برای ازسرگیری مذاکره احتمالی نشان ندادهاند.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۷ شهریور در گزارشی تحلیلی نوشت ترامپ سهشنبه ۳۱ شهریور در برابر رهبران جهانی قرار میگیرد که نسبت به عملکرد و اظهارات او تردید بیشتری دارند.
ترامپ مهر ۱۴۰۴ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت حملات آمریکا ظرفیت غنیسازی اورانیوم جمهوری اسلامی را «نابود» کرده است. او همچنین خود را برقرارکننده صلح معرفی کرد و پایان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل را از جمله دستاوردهای خود برشمرد.
یک سال بعد، شرایط منطقه با آن تصویر تفاوت دارد. جمهوری اسلامی با وجود آسیبهای سنگین نظامی و اقتصادی همچنان به مقابله ادامه میدهد و انتقال نفت از تنگه هرمز را مختل کرده است.
همزمان، پیشروی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن و افزایش کنترل آنها بر گذرگاه بابالمندب، فشار بر کشتیرانی و عرضه جهانی نفت را افزایش داده است.
در همین حال، دادههای شرکت کپلر نشان میدهد پنجشنبه تنها چهار کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند، در حالی که میانگین ۱۰ روزه حدود ۱۶ کشتی بود.
گسترش جنگ به یمن و عربستان سعودی و به خطر افتادن مسیر دریای سرخ نیز نگرانیهای تازهای درباره عرضه نفت ایجاد کرده است.
جنگی که قرار بود چند هفته طول بکشد
ترامپ احتمالا در سخنرانی امسال خود نیز کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی را یک پیروزی معرفی خواهد کرد. او وعده داده بود جنگ ظرف چند هفته پایان یابد، اما این درگیری به بنبستی ناپایدار رسیده است.
آرون دیوید میلر، مشاور پیشین سیاست خاورمیانه در دولتهای جمهوریخواه و دموکرات آمریکا، گفت تحولات کنونی نشان میدهد وقتی یک رییسجمهوری بدون پیشبینی پیامدهای ناخواسته، به انتخاب خود وارد جنگ میشود، چه اتفاقی میافتد.
بسیاری از متحدان اروپایی و آسیایی آمریکا درخواست ترامپ را برای کمک در جنگ نپذیرفتهاند. او بدون مشورت با آنها وارد جنگ شد و این درگیری پیامدهای اقتصادی زیانباری نیز برای این کشورها داشته است.
رویترز تاکید کرد که جنگ اهداف متغیر ترامپ را برآورده نکرده و ذخایر موشکی پنتاگون را کاهش داده است.
تردیدها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی
طبق ارزیابی کارشناسان، حملات آمریکا تنها برنامه هستهای تهران را بهشدت عقب انداخت.
ترامپ ۹ اسفند ۱۴۰۴ با استناد به آنچه تهدید قریبالوقوع هستهای علیه آمریکا خواند، به حملات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی پیوست.
کارشناسان ارزیابی او را مبنی بر اینکه تهران به ساخت سلاح هستهای نزدیک شده بود، زیر سوال بردهاند و جمهوری اسلامی نیز بهطور رسمی، همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده است.
در مقابل حملات هوایی و کشته شدن شماری از مقامهای ارشد حکومت ایران، تهران به کشورهای همسایه در خلیج فارس و پایگاههای آمریکا در آنها حمله کرده است.
همزمان، جمهوری اسلامی ذخیرهای از اورانیوم با غنای بالا و نزدیک به سطح مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای را حفظ کرده که گمان میرود در پی حملات آمریکا در خرداد ۱۴۰۴ مدفون شده باشد.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت ترامپ به همه اهداف خود دست یافته و تشدید تحریمها و محاصره دریایی آمریکا، اقتصاد جمهوری اسلامی را فلج کرده است.
بازگشت حوثیها و چالش دومین گذرگاه دریایی
پیشروی سریع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن، چالش تازهای برای ترامپ ایجاد کرده است. نیروهای حوثی با عقب راندن نیروهای دولتی یمن، مورد حمایت عربستان سعودی، در امتداد ساحل دریای سرخ پیشروی کرده و جزایری را در دهانه تنگه بابالمندب تصرف کردهاند.
این تحول به جمهوری اسلامی امکان داده است تهدید علیه عرضه جهانی نفت را از مسیر یکی دیگر از گذرگاههای مهم کشتیرانی افزایش دهد.
ترامپ تاکنون درخواستهای عربستان سعودی برای مداخله مستقیم نظامی آمریکا علیه حوثیها را نپذیرفته است. حوثیها اردیبهشت ۱۴۰۴ با آمریکا بر سر آتشبس توافق کرده بودند.
به گفته تحلیلگران، این رویکرد اعتماد کشورهای خلیج فارس به تضمینهای امنیتی آمریکا را نیز تضعیف کرده است.
مقامهای آمریکایی ۲۲ شهریور در عمان با حوثیها دیدار کردند. پنج منبع آگاه به رویترز گفتند حوثیها در این مذاکرات اعلام کردند اگرچه کشتیرانی عربستان سعودی را هدف قرار میدهند، قصد حمله به شناورهای آمریکایی را ندارند.
این وضعیت ترامپ را با چالشی تازه روبهرو کرده است: آمریکا نمیتواند بهراحتی اجازه دهد حوثیها دومین مسیر مهم کشتیرانی را ببندند، اما ترامپ نیز تمایلی به آغاز ماموریت نظامی تازه و خطرناکی ندارد، آن هم در شرایطی که ارتش آمریکا درگیر جنگ با جمهوری اسلامی است.
با ورود جنگ به هفتمین ماه، آمریکا درگیر نبردی فرسایشی شده و ترامپ همزمان در تلاش است فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد.
فشار جنگ بر ترامپ در داخل آمریکا
در داخل آمریکا نیز بالا بودن قیمت بنزین و پایین بودن میزان رضایت از عملکرد ترامپ بر فشارها افزوده است.
رویترز نوشت ترامپ ممکن است در انتخابات میاندورهای هزینه سیاسی این شرایط را بپردازد؛ انتخاباتی که کنترل جمهوریخواهان بر کنگره در آن در معرض خطر است.
ترامپ پنجشنبه ۲۶ شهریور به وبسایت اکسیوس گفت جنگ با جمهوری اسلامی به مرحلهای حساس نزدیک میشود و او باید درباره ازسرگیری حملات گسترده و نابودی حکومت ایران تصمیم بگیرد.
او ۲۵ شهریور گفت امیدوار است جنگ به پایان خود نزدیک شده باشد، اما تحلیلگران هشدار دادهاند این درگیری احتمالا تا مدتها پس از انتخابات میاندورهای ادامه خواهد یافت.
رییسجمهوری آمریکا ۳۱ شهریور به همان تریبونی بازمیگردد که یک سال پیش در آن از موفقیتهای خود در برابر جمهوری اسلامی سخن گفت؛ این بار در شرایطی که مسیر پایان جنگ همچنان روشن نیست.
رانیا المشاط، معاون دبیرکل سازمان ملل و دبیر اجرایی اسکوا، پنجشنبه ۲۶ شهریور این آمار را در یک نشست غیررسمی شورای امنیت ارائه کرد. این نشست با عنوان «دریاهای امن، امنیت مشترک؛ حفاظت از آزادی کشتیرانی در محیط امنیتی در حال تغییر» به میزبانی بحرین برگزار شد.
المشاط گفت تهدید مسیرهای دریایی خلیج فارس و دریای سرخ تنها یک مساله امنیتی نیست و دستاوردهای توسعهای، تامین کالاهای ضروری، ثبات اقتصادی و فعالیت کسبوکارهای منطقه را نیز به خطر میاندازد.
او افزود از خلیج فارس و تنگه هرمز تا دریای سرخ و بابالمندب، دریاها، تنگهها و بنادر شبکهای بههمپیوسته برای انتقال انرژی، مواد غذایی و کالاهای تجاری به سراسر جهان تشکیل میدهند و اختلال در هر بخش میتواند کل این زنجیره را متاثر کند.
به گفته المشاط، پیامدهای چنین اختلالی به کشتیرانی محدود نمیماند و به بنادر، انبارها، بازارها و خانوارها منتقل میشود؛ بر بودجه عمومی، قیمت انرژی و مواد غذایی، اشتغال و زنجیرههای تولید فرامرزی اثر میگذارد و توسعه اقتصادی و اجتماعی را با مشکل روبهرو میکند.
انتقال هزینهها به مصرفکنندگان
تا پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود ۲۵ درصد تجارت دریایی نفت جهان و ۱۹ درصد تجارت گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور میکرد.
کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز بین ۲۰ تا ۴۰ درصد صادرات جهانی برخی کالاها، از جمله آمونیاک، کود، گوگرد و آلومینیوم را در اختیار داشتهاند.
المشاط هشدار داد زیان اقتصادی پیش از بسته شدن رسمی یک مسیر دریایی آغاز میشود؛ هنگامی که شرکتهای کشتیرانی و بیمه، عبور از یک مسیر را بیش از اندازه پرخطر بدانند، رفتوآمد کشتیها کاهش مییابد و هزینههای اضافی از شرکت حملونقل به واردکننده و سرانجام به مصرفکننده منتقل میشود.
او گفت مسیرهای جایگزین نیز لزوما مشکل را حل نمیکنند و ممکن است فقط گلوگاه را از یک تنگه به بندر یا خط لوله منتقل کنند: «تعدد مسیرها به تنهایی تداوم تامین را تضمین نمیکند و آنچه اهمیت دارد، پیوند و هماهنگی میان این مسیرهاست.»
به گفته المشاط، بنگاههای کوچک و متوسط از آسیبپذیرترین بخشهای اقتصادی هستند. این بنگاهها بخش عمده کسبوکارهای جهان عرب را تشکیل میدهند، اما توان کمتری برای تغییر تامینکنندگان، یافتن بازارهای تازه یا دسترسی به منابع مالی دارند.
افزایش هزینه انرژی و حملونقل، حاشیه سود آنها را کاهش میدهد و به افت تولید و از میان رفتن فرصتهای شغلی میانجامد.
هشدار درباره کشورهای درگیر بحران
المشاط گفت پیش از آغاز جنگ نیز ۹ کشور از ۲۲ کشور عربی درگیر مناقشه بودند یا دوران پس از جنگ را میگذراندند: «زیرساختهای آسیبدیده، فضای مالی محدود، نهادهای ضعیف و وابستگی به واردات غذا و سوخت، توان این کشورها را برای مقابله با افزایش قیمت انرژی، کود و حملونقل محدودتر کرده است.»
همزمان، حملات به تاسیسات نفتی و مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ، فشار بر عربستان سعودی را افزایش داده و دو مسیر اصلی صادرات انرژی منطقه در تنگه هرمز و بابالمندب را با تهدید روبهرو کرده است.
المشاط از تشکیل کارگروه منطقهای اسکوا در زمینه حملونقل، لجستیک و زنجیرههای تامین خبر داد.
این کارگروه بر ایجاد سازوکارهای هشدار زودهنگام، اتاقهای عملیات بحران و هماهنگی منطقهای برای حفظ جریان کالاها و خدمات ضروری متمرکز است.
او خواستار حفاظت از کشتیهای تجاری بر اساس حقوق بینالملل، جلوگیری از گسترش جنگ و افزایش سرمایهگذاری در بنادر و ارتباطات زمینی، ریلی و دریایی شد و گفت: «آنچه در منطقه ما رخ میدهد، به منطقه محدود نمیماند و حفاظت از ثبات منطقه، حفاظت از اقتصاد جهانی است.»
به گزارش رویترز، این دومین دیدار رهبران آمریکا و چین در سال جاری، پس از سفر ماه اردیبهشت ترامپ به پکن، و نخستین حضور شی در کاخ سفید در یک دهه گذشته خواهد بود.
ترامپ در حالی میزبان رهبر چین میشود که درگیر جنگ با حکومت ایران است و با رضایت عمومی پایین و نارضایتی از افزایش قیمتها روبهروست. او پیش از انتخابات میاندورهای کنگره در نوامبر، به دنبال دستاوردهای تجاری قابل عرضه به رایدهندگان آمریکایی است. در مقابل، اقتصاد چین در مسیر ثبت مازاد تجاری یک تریلیون دلاری برای دومین سال پیاپی قرار دارد.
یکی از موضوعات اصلی نشست، سرنوشت آتشبس تعرفهای دو کشور است که ۱۹ آبان منقضی میشود. این توافق پس از دیدار مهر ماه سال گذشته در کره جنوبی، جنگ تجاریای را متوقف کرد که طی آن تعرفههای متقابل از ۱۰۰ درصد فراتر رفت و زنجیرههای تامین جهانی را تهدید کرد.
جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، گفته است دو طرف درباره کشاورزی و موانع غیرتعرفهای اعلامیههایی خواهند داشت. فعالان تجاری نیز در انتظار پیشرفت در اجرای توافق کاهش متقابل تعرفهها بر ۳۰ میلیارد دلار کالا هستند.
خرید هواپیماهای بوئینگ و محصولات کشاورزی آمریکا از دیگر محورهای مذاکرات است. به گفته منابع رویترز، شی با یک هیات تجاری بزرگ به واشینگتن میرود. چین پیشتر از خرید ۲۰۰ هواپیمای بوئینگ خبر داده بود، اما مذاکرات گستردهتر ممکن است شامل ۵۰۰ فروند ۷۳۷ مکس و دهها هواپیمای پهنپیکر شود.
در حوزه فناوری، پکن خواستار تعویق بیشتر مقررات محدودکننده دسترسی شرکتهای چینی به فناوری پیشرفته آمریکایی است. واشینگتن نیز میخواهد چین صادرات عناصر خاکی کمیاب و مواد معدنی حیاتی مورد نیاز صنایع پیشرفته و دفاعی را تسهیل کند.
احتمال امتیازدهی ترامپ برای دستیابی به توافقهای اقتصادی، نگرانی متحدان آسیایی آمریکا درباره تایوان را افزایش داده است. ترامپ پیشتر بسته تسلیحاتی در انتظار تصمیمگیری برای تایوان، به ارزش حداکثر ۱۴ میلیارد دلار، را «اهرم چانهزنی» خوانده بود.
منابع آگاه به رویترز گفتهاند چین همچنین میخواهد آمریکا بهجای موضع دیرینه «حمایت نکردن از استقلال تایوان»، صریحا «مخالفت با استقلال» این جزیره را اعلام کند. چنین تغییری میتواند با مخالفت کنگره روبهرو شود و درباره تعهد واشینگتن به دفاع از تایوان پرسشهایی ایجاد کند.
جنگ با حکومت ایران نیز در دستور کار دو رهبر قرار دارد. چین، بزرگترین خریدار نفت صادراتی ایران، روابط نزدیکی با تهران دارد و واشینگتن امیدوار است پکن از نفوذ خود برای فشار بر [حکومت] ایران استفاده کند؛ هرچند به نوشته رویترز، شی تاکنون تمایل چندانی به این کار نشان نداده است.
رویترز ماه گذشته از فروش میلیاردها دلار کالای چینی به ایران از طریق سازوکاری برای دور زدن تحریمها خبر داده بود؛ موضوعی که وزارت خارجه چین گفته از آن اطلاعی ندارد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است پیش از نشست رهبران با هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، دیدار کند و گفتوگوها درباره روابط مالی پکن و تهران در نشست ترامپ و شی ادامه یابد.
خطرات هوش مصنوعی و مهار انتقال مواد شیمیایی پیشساز فنتانیل از چین نیز از دیگر موضوعات مذاکرات خواهد بود. تحلیلگران میگویند نگرانیهای مشترک درباره سوءاستفاده از هوش مصنوعی میتواند زمینه همکاری ایجاد کند، اما رقابت شدید دو کشور احتمال دستیابی به توافقهایی فراتر از اقدامات نمادین را محدود میکند.
