بولتون: آتشبس میان جمهوری اسلامی، اسرائیل و آمریکا از ابتدا پایدار نبود
جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، در گفتوگو با شبکه خبری «اندیتیوی» هند گفت آتشبس میان جمهوری اسلامی، اسرائیل و آمریکا از ابتدا پایدار نبود، زیرا در تهران «هیچ مرکز قدرت واحدی» وجود ندارد که بتواند آن را اجرا کند.
به گفته او، حملات آمریکا و اسرائیل بخش بزرگی از رهبران ارشد جمهوری اسلامی را از میان برده و خلا قدرتی ایجاد کرده است و اکنون میان جناح غیرنظامی حکومت و سپاه پاسداران رقابت وجود دارد.
بولتون افزود ادامه حملات آمریکا، واکنش به نقض مکرر تفاهمنامه از سوی جمهوری اسلامی و اخلال در کشتیرانی در خلیج فارس بوده است.
او ادعای جمهوری اسلامی درباره کنترل تنگه هرمز را چالشی علیه آزادی کشتیرانی دانست.
بولتون با اشاره به اینکه در حکومت جمهوری اسلامی نشانههایی از فروپاشی داخلی مشاهده میشود، برگزاری مراسم تشییع رهبر پیشین جمهوری اسلامی را «نمایشی سازماندهیشده» توصیف کرد.
او افزود بحرانهایی مانند کمبود شدید آب، مشکلات اقتصادی و نارضایتی گسترده جوانان همچنان پابرجاست و این نمایشها تغییری در این واقعیات ایجاد نمیکند.
بولتون همچنین گفت تندروهای جمهوری اسلامی بر این باورند که زمان به سود آنهاست و تا انتخابات میاندورهای آمریکا میتوانند از شرایط به نفع خود استفاده کنند، و گفت آنها تصور میکنند دونالد ترامپ به دلیل نگرانی از افزایش قیمت بنزین و پیامدهای انتخاباتی، از ورود به یک درگیری نظامی تازه خودداری خواهد کرد.
خبرگزاری ایلنا نوشت کارگران پیمانکاری این معدن در جریان اعتصاب دو روزه خود، شنبه و یکشنبه ۲۰ و ۲۱ تیر، با ابراز نگرانی از تاخیر در پرداخت دستمزد خردادماه، خواستار ثبات در فرآیندهای مالی این واحد معدنی جهت پیشگیری از انباشت معوقات مزدی در ماههای آینده شدند.
اعتصاب کارگران پیمانکاری معدن طرزه در شرایطی یکشنبه ادامه یافت که کارفرما روز قبل از آن، بخشی از بدهیهای بیمهای خود را به سازمان تامین اجتماعی پرداخته بود.
به نوشته ایلنا، در پی این اقدام، مشکل خدمات درمانی دفترچههای بیمه کارگران به صورت موقت مرتفع شد اما کارگران خواستار حل ریشهای مشکلات بیمه تکمیلی خود هستند.
این خبرگزاری اشاره کرد که بخش دیگری از مشکل کارگران، مربوط به طلب سنوات پرداختنشده پیمانکار سابق است.
کارگران همچنین خواستار ورود مستقیم مسئولان شرکت ذغالسنگ البرز شرقی برای نظارت بر تامین تجهیزات ایمنی باکیفیت و حفظ سلامت جان معدنکاران هستند.
اعتصاب و تجمع جمعی از کارگران بخش کارخانه و ماشینآلات راهآهن در کرج
کانال تلگرامی «پژواک کار ایران»، متعلق به کنفدراسیون کار ایران-خارج از کشور، گزارش داد که جمعی از کارگران بخش کارخانه و ماشینآلات راهآهن در کرج روزهای شنبه و یکشنبه، در اعتراض به پرداخت نشدن دستمزدها، معوقات مزدی و حق بیمه، دست از کار کشیدند و تجمع کردند.
به گفته این کارگران، در جریان تجمع شنبه، «نیروهای انتظامی و مسئولان مربوطه» با حضور در محل، از کارگران خواستند برای پرداخت مطالبات خود تا یکشنبه فرصت بدهند اما با عملی نشدن این وعده، کارگران یکشنبه نیز بار دیگر برای ادامه اعتراضات خود تجمع کردند. در این روز نیز برخی مسئولان محلی و مدیران مربوطه از کارگران خواستند چند روز دیگر به مسئولان فرصت دهند.
بر اساس این گزارش، کارگران معترض اعلام کردهاند که از سال ۱۴۰۳ تاکنون، حق بیمه ۱۴ ماه آنان پرداخت نشده و علاوه بر آن، مطالباتی از جمله حقوق معوقه و مزایایی مانند عیدی نیز همچنان پرداخت نشده است.
آنها همچنین میگویند در پاسخ به پیگیریهایشان، به آنان اعلام شده که راهآهن تنها مطالبات پیمانکار را پرداخت میکند و مسئولیتی در قبال مطالبات مستقیم کارگران نمیپذیرد.
در سالیان اخیر، اعتراضها و اعتصابهای کارگری در مناطق مختلف ایران روندی رو بهرشد داشته است. پرداخت نشدن بهموقع دستمزدها و حق بیمه مهمترین دلیل این اعتراضها و اعتصابهای کارگری بوده است.
اخراج کارگران، سطح پایین دستمزدها، و خصوصیسازی واحدهای صنعتی از دیگر دلایل این اعتراضها و اعتصابها محسوب میشوند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، از آغاز موج تازهای از حملات علیه اهداف جمهوری اسلامی خبر داده است؛ حملاتی که بر اساس گزارش مقامهای ایرانی و رسانههای داخلی، چندین استان و شماری از مناطق ساحلی، نظامی و صنعتی ایران را دربر گرفته است.
سنتکام اعلام کرد این عملیات از ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه به وقت شرق آمریکا، برابر با نیمهشب دوشنبه به وقت ایران، به دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و فرمانده کل قوا، آغاز شده است. این فرماندهی هدف از حملات را «کاهش بیشتر توان جمهوری اسلامی برای حمله به دریانوردان غیرنظامی و کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز» و پاسخگو کردن نیروهای جمهوری اسلامی اعلام کرد.
یک مقام آمریکایی نیز به شبکه ایبیسی گفت دور تازه عملیات شامل حمله به سامانههای پدافند هوایی و شناورهای سپاه پاسداران در اطراف تنگه هرمز بوده است. به گفته او، هیچ نیروی آمریکایی در جریان این عملیات زخمی نشده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد سامانههای موشکی، پدافند هوایی و شناورهای نظامی سپاه پاسداران از اهداف حملات آمریکا بودهاند.
حملات گسترده در خوزستان
مقامهای استان خوزستان از حمله به دستکم هشت شهرستان خبر دادهاند. ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت نقاطی در اهواز، امیدیه، ماهشهر، بهبهان، دزفول، اندیمشک، آبادان و اطراف شادگان هدف پرتابههای آمریکایی قرار گرفتهاند.
او گفت در اطراف اهواز دو نقطه هدف قرار گرفته و گزارشها درباره اصابت به فرودگاه اهواز صحت ندارد. به گفته حیاتی، یک نقطه در اندیمشک، مناطقی در بهبهان و دزفول، چهار نقطه در امیدیه و ماهشهر و همچنین نقاطی در آبادان و اطراف شادگان مورد اصابت قرار گرفتهاند.
معاون استاندار خوزستان افزود دستگاههای مسئول همچنان در حال بررسی خسارات احتمالی و ارزیابی مناطق آسیبدیدهاند و گزارشهای تکمیلی پس از پایان بررسیهای اولیه منتشر خواهد شد.
خبرگزاری مهر پیشتر به نقل از همین مقام گزارش داده بود که چهار نقطه در شهرستانهای امیدیه و ماهشهر ساعت یک و ۴۵ دقیقه بامداد هدف قرار گرفتهاند. این خبرگزاری همچنین از اصابت پرتابهها به نقاطی در بهبهان و دزفول و حمله به یک نقطه در اندیمشک خبر داده بود.
خبرگزاری ایسنا نیز گزارش داد مناطقی در اطراف اهواز، بهبهان، دزفول، امیدیه و ماهشهر هدف حملات آمریکا قرار گرفتهاند.
روزنامه هممیهن هم به نقل از گزارشهای محلی از وقوع انفجارهای شدید در برخی مناطق اهواز خبر داد. رسانههای داخلی همچنین از شنیده شدن شش انفجار در بندر خرمشهر گزارش دادهاند.
کانال «اخبار سپاه پاسداران» مدعی شد پایانه مرزی چذابه نیز هدف حمله آمریکا قرار گرفته است؛ با این حال، تا زمان انتشار این گزارش، منبع مستقل یا رسمی دیگری این خبر را تایید یا تکذیب نکرده بود.
همین کانال همچنین نوشت «ظاهرا» پایگاه چهارم شکاری دزفول هدف حملات آمریکا بوده و حملات همچنان ادامه داشته است. این ادعا نیز بهطور مستقل تایید نشده است.
در همین حال، کانال «سپاه سایبری پاسداران» از قطع برق در برخی مناطق بهبهان خبر داد. پیش از آن، گزارشهایی درباره حمله به مناطقی در این شهرستان منتشر شده بود.
انفجارها در هرمزگان و سواحل جنوبی
رسانههای حکومتی از شنیده شدن چندین انفجار در استان هرمزگان خبر دادهاند. خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، گزارش داد صدای بیش از ۱۰ انفجار در سیریک و بندرعباس شنیده شده، هرچند محل دقیق انفجارها در آن زمان مشخص نبود.
کانال اخبار سپاه پاسداران نیز از شنیده شدن صدای شش انفجار در اطراف روستای طاهرویی در شهرستان سیریک خبر داد. خبرگزاری صداوسیما بعدتر با استناد به «گزارشهای اولیه» اعلام کرد یک دکل مخابراتی در اطراف این روستا هدف قرار گرفته است؛ دکلی که به گفته این رسانه، در حملات قبلی نیز آسیب دیده بود.
شبکه خبر صداوسیما از شنیده شدن چندین انفجار در جزیره قشم و پنج انفجار در جاسک خبر داد. این شبکه در گزارشی دیگر شمار انفجارهای شنیدهشده در جاسک را سه مورد اعلام کرده بود.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز نوشت برخی منابع از شنیده شدن چند انفجار در محدوده قشم خبر دادهاند.
یک مقام استانداری هرمزگان به تسنیم گفت تا آن زمان هیچ تلفات جانی یا آسیبی به مناطق مسکونی در جریان حملات گزارش نشده است.
اسکاننیوز حملات این دور را گستردهتر از حملات قبلی توصیف کرد و نام قشم، سیریک، بندرعباس و جاسک را در میان مناطق هدف قرارگرفته آورد.
حملات و انفجارها در بوشهر و جنوبشرق ایران
خبرگزاری مهر از شنیده شدن صدای چندین انفجار در مناطقی از استان بوشهر، از جمله شهر بوشهر و کنگان، خبر داد. این خبرگزاری تاکید کرد که در آن زمان هیچ مرجع رسمی جزئیاتی درباره منشأ انفجارها یا میزان خسارات احتمالی منتشر نکرده بود.
کانال «رویداد ۲۴» نیز از شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در کنگان و چابهار خبر داد. خبرگزاری مهر همچنین گزارش داد صداهای انفجار در جنوبشرق ایران، از جمله چابهار، شنیده شده است، اما مقامهای رسمی هنوز درباره منشأ آنها توضیحی ندادهاند.
اسکاننیوز در فهرست خود از مناطق هدف، بوشهر، قشم، جاسک، سیریک، بندرعباس و همچنین بندر ماهشهر، بهبهان، اندیمشک، دزفول، اهواز، آبادان و خرمشهر نام برد.
اصابت پرتابهها در خنداب
در استان مرکزی نیز گزارشهایی از وقوع دو انفجار در اطراف شهرستان خنداب منتشر شد. این انفجارها بنا بر گزارشهای محلی در حوالی کوههای این منطقه رخ دادهاند.
معاون استانداری مرکزی بعدتر به خبرگزاری فارس گفت صدای انفجار مربوط به اصابت پرتابههای «دشمن» به محدودهای خارج از شهر خنداب بوده است.
خنداب به دلیل استقرار راکتور آب سنگین اراک، که اکنون با نام راکتور خنداب شناخته میشود، از مناطق حساس ایران به شمار میرود. با این حال، در گزارشهای منتشرشده اشارهای به هدف قرار گرفتن این تاسیسات نشده است.
فعال شدن پدافند و شنیده شدن صدای جنگنده
کانال «رویداد ۲۴» با انتشار ویدیویی مدعی شد سامانه پدافند هوایی در کرمانشاه فعال شده است. همین رسانه همچنین از شنیده شدن صدای جنگنده در آسمان اصفهان خبر داد.
تا زمان انتشار این گزارش، مقامهای رسمی درباره هدف قرار گرفتن مناطقی در کرمانشاه یا اصفهان توضیحی نداده بودند.
ادامه تنش در تنگه هرمز
همزمان با حملات، باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، به نقل از سخنگوی سنتکام گزارش داد نیروهای سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز شلیک کردهاند.
این سخنگو گفت هواپیماهای آمریکایی یک موشک کروز و یک پهپاد تهاجمی انتحاری را رهگیری کردهاند.
اکسیوس همچنین به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد طی ۲۴ ساعت گذشته حدود ۲۰ کشتی تجاری با هماهنگی ارتش آمریکا از تنگه هرمز عبور کردهاند و چندین کشتی دیگر نیز بدون هماهنگی با نیروهای آمریکایی از این آبراه گذشتهاند.
در سوی مقابل، علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، گفت همه شناورهای «فرامنطقهای و بیگانه» در تنگه هرمز بهطور مستمر زیر نظر هستند و گشتهای دریایی و هوایی سپاه در صورت لزوم به آنها اخطار میدهند وارد آبهای سرزمینی ایران نشوند.
او تاکید کرد تاکنون هیچ شناور خارجی موفق به ورود به آبهای سرزمینی ایران نشده است.
محکومیت حملات از سوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی
وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای حملات ۲۴ ساعت گذشته آمریکا را «تجاوزکارانه» و ناقض منشور ملل متحد توصیف کرد.
در این بیانیه آمده است که حملات آمریکا «همه تلاشهای چند ماهه اخیر برای کاهش تنش و برقراری آرامش در غرب آسیا» را بینتیجه کرده است.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد در حالی که تنها ۲۵ روز از امضای تفاهم پایان جنگ گذشته، آمریکا تقریبا همه اجزای توافق را نقض کرده و با حمله به زیرساختهای حملونقل، قایقهای ماهیگیری، لنجهای باربری و ساختمانهای هواشناسی مرتکب «جنایت جنگی» شده است.
این بیانیه آمریکا را متهم کرد که با دخالت در روند اجرای ترتیبات مورد نظر ایران در تنگه هرمز، موجب بازگشت ناامنی و اخلال در کشتیرانی تجاری شده است. در این بیانیه به حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری اشارهای نشده بود.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین به کشورهای عربی هشدار داد هرگونه پایگاه یا مبدأیی که از آن برای حمله به ایران استفاده شود، «هدف مشروع ضربات دفاعی» تهران خواهد بود.
واکنشها و پیامدهای اقتصادی
همزمان با تشدید درگیریها، قیمت نفت برنت در آغاز معاملات بیش از سه درصد افزایش یافت و به حدود ۷۸ دلار و ۵۰ سنت در هر بشکه رسید.
این افزایش در شرایطی رخ داده است که حملات متقابل در اطراف تنگه هرمز و تهدید علیه کشتیرانی تجاری، نگرانیها درباره اختلال در صادرات نفت و گاز از خلیج فارس را افزایش داده است.
در واکنشی جداگانه، زینب سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در پیامی خطاب به ترامپ نوشت که «خواب راحت» از او گرفته خواهد شد و «مرگ راحت» را آرزو خواهد کرد.
چشمانداز «نه جنگ، نه صلح»
محمد قائدی، مدرس روابط بینالملل، در تحلیلی درباره دور تازه حملات به ایراناینترنشنال گفت تقابل تهران و واشینگتن را میتوان «جنگ ارادهها» توصیف کرد؛ وضعیتی که در آن هر دو طرف میخواهند نشان دهند در برابر فشار عقبنشینی نمیکنند، اما همزمان از ورود به جنگی تمامعیار پرهیز دارند.
به گفته او، محتملترین سناریو ادامه همزمان حملات و مذاکرات است و جمهوری اسلامی ممکن است خود را برای وضعیتی طولانی از «نه جنگ، نه صلح» آماده کند.
با ادامه ارزیابی خسارات در استانهای مختلف، هنوز آمار رسمی و جامعی درباره تلفات انسانی یا میزان آسیب به زیرساختها منتشر نشده است. بسیاری از گزارشهای اولیه نیز بر شنیده شدن صدای انفجار یا اصابت پرتابهها استوار است و هنوز بهطور مستقل قابل تایید نیست.
