جیدی ونس: آمریکا از موضع قدرت با جمهوری اسلامی مذاکره میکند
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در سخنرانی برای نیروهای آمریکایی در پایگاه هوایی نیروی دریایی اوشیانا در ویرجینیا بیچ، از نقش آنها در عملیات «خشم حماسی» قدردانی کرد و گفت این نیروها امکان اجرای اهداف نظامی دولت آمریکا را فراهم کردهاند.
او خطاب به نیروهای آمریکایی گفت: «عملیات خشم حماسی از جمله کارهای بزرگی است که به انجام رساندهایم. شما دلیل این هستید که توانستیم این کارها را انجام بدهیم. از شما تشکر میکنم و به خانه خوش آمدید.»
ونس درباره عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی گفت نیروی دریایی جمهوری اسلامی دیگر توان پیشین برای نمایش قدرت را ندارد و افزود دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از نیروهای آمریکایی خواسته بود برنامه هستهای جمهوری اسلامی را نابود کنند.
معاون رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، جمهوری اسلامی اکنون نسبت به ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته، از دستیابی به سلاح هستهای دورتر است.
او افزود نیروهای آمریکایی زیرساخت صنعتی دفاعی جمهوری اسلامی را نیز هدف قرار دادهاند تا بازسازی توان نظامی و برنامه هستهای جمهوری سلامی در آینده بسیار دشوارتر شود.
ونس با دفاع از سیاست مذاکره دولت آمریکا گفت: «ترامپ از موضع قدرت وارد گفتوگو میشود، نه از روی ضعف.»
او افزود توان نظامی متعارف و برنامه هستهای جمهوری اسلامی از بین رفته و همین موضوع به آمریکا اهرم لازم برای مذاکره را داده است.
معاون رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت اگر جمهوری اسلامی بار دیگر برای بازسازی برنامه هستهای، تهدید همسایگان یا حمایت از تروریسم اقدام کند، آمریکا گزینههای لازم را در اختیار دارد.
او در عین حال تاکید کرد دولت آمریکا حمله نظامی را صرفا برای بمباران انجام نخواهد داد و هرگونه اقدام نظامی باید هدفی مشخص و مرتبط با منافع آمریکا داشته باشد.
شاهزاده رضا پهلوی با انتشار پیامی پس از پایان حضور تیم جمهوری اسلامی در جام جهانی فوتبال، از ایرانیانی که در جامجهانی برای گرامیداشت یاد جانباختگان، نمایش پرچم ملی شیروخورشیدنشان ایران و رساندن صدای ملت ایران به جهان استفاده کردند، قدردانی کرد.
او گفت: «من از همه شما که با اتحاد، متانت و شکوه ملی، درون و بیرون ورزشگاهها، در خیابانها، رسانهها و فضای مجازی، نام ایران و یاد فرزندان جانباخته سرزمین ما را زنده نگه داشتید، سپاسگزارم.»
شاهزاده رضا پهلوی همچنین گفت مردم ایران بار دیگر نشان دادند که جمهوری اسلامی نماینده ایران نیست و افزود: «تیم حقیقی ایران، مردم ایراناند که برای آزادی و بازپسگیری کشورشان ایستادهاند و جانفشانی میکنند.»
او با ابراز امیدواری نسبت به آینده گفت که ورزشکارانی همراه با مردم ایران، روزی تیمهای ورزشی کشور را زیر پرچم ملی ایران در رقابتهای جهانی نمایندگی خواهند کرد و برای ایران افتخار خواهند آفرید.
شاهزاده رضا پهلوی همچنین از مردم خواست از ادامه مسابقات جام جهانی برای رساندن صدای ملت ایران به جهان استفاده کنند. او در ادامه گفت جمهوری اسلامی در حال آماده شدن برای «دروغپردازی و نمایش تبلیغاتی» پیرامون دفن علی خامنهای است و تلاش میکند حقیقت را پنهان نگه دارد.
جرد کوشنر و استیو ویتکاف، از هیات نمایندگی ایالات متحده، در جریان مذاکره با جمهوری اسلامی در تفریحگاه بورگناستوک، سوئیس، ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، رویترز
رویترز بهنقل از منابع آگاه نوشت آمریکا و جمهوری اسلامی، بهرغم تکذیبهای تهران، مذاکرات فنی غیرمستقیم را از شامگاه سهشنبه ۹ تیر در دوحه از سر گرفتند. در این گفتوگوها که چهارشنبه نیز ادامه یافت، طرف ایرانی با میانجیهای پاکستانی و طرف آمریکایی با میانجیهای قطری مذاکره میکند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۰ تیر بهنقل از یک منبع که بهطور مستقیم در جریان مذاکرات است و یک مقام جمهوری اسلامی گزارش داد تهران و واشینگتن گفتوگوهای فنی غیرمستقیمی را در دوحه برگزار کردند.
هدف این گفتوگو توافق بر سر جریان کشتیرانی از تنگه هرمز و تثبیت آتشبسی پایدار اعلام شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه ۱۰ تیر در واکنش به این مذاکرات گفت که روند خلع سلاح هستهای جمهوری اسلامی در حال پیشرفت است و نشستهای اخیر دو طرف در قطر نیز بهخوبی برگزار شده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «روند خلع سلاح هستهای ایران بهخوبی در حال پیشرفت است. آنها نشستهای بسیار خوبی داشتهاند و باید ببینیم چه میشود.»
او با اشاره به حملات اخیر علیه اهدافی در ایران افزود: «همانطور که میدانید، ما سه شب بهشدت آنها را هدف قرار دادیم، اما اکنون روابطمان بسیار خوب پیش میرود. روند خلع سلاح هستهای در جریان است و همهچیز بهخوبی پیش میرود.»
او با اشاره به اقتصاد آمریکا از جمله سرمایهگذاریها و بازار سهام گفت که جمهوری اسلامی نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، زیرا در غیر این صورت، همه این چیزهایی که درباره آنها صحبت میکنیم و همه اقداماتی که انجام میدهیم، تحت تاثیر قرار میگیرد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین با اشاره به بازارهای جهانی گفت قیمت نفت به ۶۸ دلار کاهش یافته است؛ رقمی که به گفته او، از زمان آغاز حمله به ایران با هدف جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای نیز پایینتر است.
به گفته مقام جمهوری اسلامی، این مذاکرات با میانجیگری قطر و پاکستان از سهشنبه شب آغاز شد و روز چهارشنبه ادامه داشت.
خبرگزاری فرانسه نیز در گفتوگو با یک دیپلمات، برگزاری این مذاکرات را تایید کرد و نوشت گفتوگوها بر یادداشت تفاهمنام و پیگیری پیشرفتهای حاصلشده در نشست سوئیس متمرکز خواهد بود.
منبع آگاه از مذاکرات به رویترز گفت این گفتوگوها در قالب نشستهایی میان مذاکرهکنندگان ارشد و متخصصان برگزار میشود.
او افزود جرد کوشنر، داماد رییسجمهوری آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او، با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، دیدار کردند تا زمینه را برای مذاکرات فنی فراهم کنند، اما خودشان در نشستهای چهارشنبه حضور نداشتند.
گزارشها درباره آغاز این مذاکرات در حالی منتشر شد که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۹ تیر گفته بود در روزهای آینده «هیچ نشست مذاکراتی در هیچ سطحی» با طرف آمریکایی برگزار نخواهد شد.
او تاکید کرده بود: «اینکه نمایندگان آمریکا به قطر سفر میکنند، ارتباطی با سفر هیات ایرانی ندارد.»
این گفتوگوها بر پایه یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای انجام میشود که ۲۷ خرداد امضا شد؛ توافقی که قرار بود جنگ آغازشده با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفند را متوقف کند، تنگه هرمز را دوباره بازگشایی کند و زمینه ۶۰ روز مذاکره برای دستیابی به توافق صلح دائمی را فراهم آورد.
با این حال، آمریکا و جمهوری اسلامی درباره این یادداشت تفاهم بهطور علنی اختلاف داشتهاند. این اختلاف به حملات نظامی تلافیجویانه در هفته گذشته منجر شد و تردیدهایی درباره پیشرفت در موضوعات پیچیدهتر، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، ایجاد کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها اعلام کرده خارج کردن اورانیوم بسیار غنیشده ایران یکی از اولویتهای اصلی اوست.
وضعیت ناروشن تنگه هرمز
رویترز چهارشنبه ۱۰ تیر در گزارش دیگری به نقل از دو منبع ارشد ایرانی نوشت جمهوری اسلامی مصمم است کنترل خود بر تنگه هرمز و تواناییاش برای دریافت عوارض از کشتیهایی را که وارد خلیج فارس میشوند یا از آن خارج میشوند، به رسمیت بینالمللی برساند و اگر ناچار شود این کار را با زور انجام خواهد داد.
تهران بهطور علنی اعلام کرده است که اولویتهایش شامل توافق بر سر مدیریت تنگه و آزادسازی شش میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده است. مقام ایرانی نیز گفت دور کنونی گفتوگوها بر همین دو موضوع متمرکز خواهد بود.
در مقابل، یک منبع آگاه از مذاکرات گفت اولویت اعلامشده آمریکا تضمین جریان آزاد رفتوآمد کشتیها از تنگه هرمز است.
روزنامه نیویورکپست نیز ۱۰ تیر در گزارشی به نقل از یک مقام دولت آمریکا نوشت که جمهوری اسلامی هنوز هیچ بخشی از شش میلیارد دلار دارایی مسدودشده خود را دریافت نکرده و تا وقتی به «شاخصهای تعیینشده» نرسد چیزی دریافت نخواهد کرد.
رفتوآمد کشتیها از این آبراهه تا حدی از سر گرفته شده است اما اقدامهای خصمانه سپاه علیه کشتیهای باری روند خروج کشتیها از تنگه هرمز را با اختلال مواجه کرده و سبب تردید شرکتهای کشتیرانی نسبت به تردد در این مسیر شده است.
خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی ظهر چهارشنبه گزارش داد یک فروند کشتی خارجی که به گفته این رسانه از مسیری غیر از مسیر تعیینشده جمهوری اسلامی در تنگه هرمز تردد میکرد، به گِل نشسته است.
این رسانه در گزارش اولیه خود جزئیات بیشتری درباره هویت کشتی، ملیت آن یا وضعیت سرنشینان و محموله آن ارائه نداد، اما حدود ۶ ساعت بعد، تصاویری از این کشتی منتشر کرد. در این تصاویر یک یدککش در کنار این کشتی دیده میشود که به نظر میرسد در حال تلاش برای کمک به آن است.
تانکرترکرز، نهاد مستقل ردیابی کشتیها، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر این کشتی فقط ۱۰ متر داخل آب واندانا هاری، بنیانگذار شرکت تحلیل بازار نفت «واندا اینسایتس»، نیز به رویترز گفت: «تنگه هرمز همچنان در حال بازگشایی است، اما این روند پراکنده، غیرقابل پیشبینی است و شفافیت کامل ندارد.»
عبدالرحمن رستمیان، رییس مجتمع بیمارستانی خمینی تهران، با انتقاد از گستردگی سهمیهها در پذیرش پزشکی، خواستار کاهش سهمیهها از ۶۰ درصد به ۲۰ درصد و بازنگری در سهمیه موسوم به «ایثارگران» شد؛ موضوعی که منتقدان آن را عامل رقابت نابرابر، کاهش شایستهسالاری و مهاجرت نخبگان میدانند.
رستمیان چهارشنبه ۱۰ تیر در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا گفت مسئولیت بازنگری در سهمیههای پذیرش رشتههای پزشکی بر عهده وزارت بهداشت، وزارت علوم، کمیسیونهای مرتبط مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
او با اشاره به سهمیه مناطق محروم گفت این سهمیه زمانی برای جبران کمبود پزشک در مناطق محروم ایجاد شد، اما با گذشت سالها و تامین بخشی از نیاز این مناطق، ادامه اجرای آن در شکل کنونی نیازمند بازنگری است.
بهگفته او، سهمیه مناطق محروم میتواند از ۳۰ درصد به پنج درصد کاهش یابد و تنها بر اساس نیاز واقعی هر منطقه اعمال شود.
علی جعفریان، جانشین و مشاور عالی وزیر بهداشت، هشتم تیرماه در گفتوگو با ایسنا گفت در برخی سالها بیش از ۶۰ درصد دانشجویان پزشکی از طریق سهمیه پذیرفته شدهاند. او روند فعلی سهمیهها را «منطقی» ندانست و خواستار بازنگری جدی در آن شد.
جعفریان گفت بخشی از سهمیهها بر اساس مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و بخشی دیگر بر پایه قوانین مجلس ایجاد شدهاند و برای حل این مساله، تصمیمگیری باید در سطحی بالاتر انجام شود. او همچنین گفت اصلاح سهمیهها به کنکور امسال نخواهد رسید.
اواسط خرداد نیز یک شهروند در پیامی به ایراناینترنشنال از تاثیر سهمیه موسوم به «ایثارگری» و کاهش ظرفیت پذیرش در آزمونهای تخصصی پزشکی انتقاد کرد و گفت این روند مانع ورود او و شماری دیگر از پزشکان عمومی به رشتههای تخصصی مورد علاقهشان شده است.
رییس مجتمع بیمارستانی خمینی در ادامه صحبتهای خود خواستار بازنگری در سهمیه موسوم به «ایثارگران» شد و گفت با گذشت دههها از پایان جنگ، این سهمیه باید بهتدریج کاهش یابد و به خانواده کشتهشدگان و زخمیشدگان با درصد بالای مجروحیت محدود شود.
رستمیان همچنین پیشنهاد کرد نهادهایی مانند نیروهای مسلح به جای استفاده از سهمیه در پذیرش دانشجو، افراد مورد نیاز خود را پس از قبولی در آزمونهای رقابتی و بر اساس شایستگی بورسیه کنند.
او افزود حتی برخی استادان دانشگاه که خود مشمول عنوان «ایثارگر» هستند، از سهمیه استفاده نکردهاند و با کاهش آن موافقاند.
انتقادها از سهمیههای پزشکی
اظهارات رستمیان در حالی مطرح میشود که سهمیههای پزشکی در سالهای اخیر بارها با انتقاد دانشجویان، استادان و حتی برخی مقامهای جمهوری اسلامی روبهرو شده است.
محمود کمرهای، معاون آموزشی دانشگاه تهران، آبان ۱۴۰۴ گفت حدود ۳۰ درصد دانشجویان این دانشگاه با سهمیه پذیرفته میشوند.
مهر همان سال، گزارش ایراناینترنشنال نشان داد شمار دانشجویان عراقی در ایران به دهها هزار نفر رسیده و بخشی از آنان با حمایت سپاه پاسداران و حشد الشعبی بورسیه شدهاند.
گزارش دیگری از ایراناینترنشنال در دی ۱۴۰۴ نیز نشان میداد حضور نیروهای وابسته به حشد الشعبی و دیگر گروههای مسلح عراقی در ایران برای کمک به سرکوب معترضان، نگرانیها درباره نفوذ این نهادها در دانشگاهها و سازوکارهای بورسیه را پررنگتر کرده است.
شهرام یزدانی، مشاور آموزشی مسعود پزشکیان، اسفند ۱۴۰۳ گفت ۳۰ درصد دانشجویان رشتههای برتر پزشکی با سهمیه پذیرفته میشوند و این رقم در رشتههای پرمتقاضی بیشتر است.
جلیل حسینی، معاون آموزشی وزارت بهداشت نیز دی ۱۴۰۳ گفته بود پذیرشهای سهمیهای موجب دلسردی دانشجویان شده است.
مصطفی معین، وزیر پیشین علوم، مهر ۱۴۰۳ گفته بود ۷۵ درصد دانشجویان پزشکی دانشگاه تهران سهمیهای هستند و محمد ظفرقندی، وزیر بهداشت، شهریور همان سال هشدار داده بود وقتی داوطلبان با رتبههای دو رقمی در پزشکی پذیرفته نمیشوند، به مهاجرت فکر میکنند.
انتقادها به سهمیهها تنها به پذیرش دانشجویان محدود نمانده است. مرداد ۱۴۰۲، پس از افشای نتایج آزمون دستیاری پزشکی، روزنامه اعتماد گزارش داد بیش از نیمی از پذیرفتهشدگان برخی رشتههای تخصصی با سهمیه پذیرش شدهاند.
منتقدان میگویند گسترش سهمیهها در پزشکی، رقابت نابرابر ایجاد کرده، شایستهسالاری را تضعیف کرده و به مهاجرت دانشجویان، پزشکان و استادان دامن زده است.
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «در هر صورت، ما مسیر را برای خلع سلاح هستهای ایران هموار کردهایم. موشکهای بالستیک آنها نابود شدهاند. تواناییهای نظامی آنها به طور کامل از بین رفته است. اکنون نیز این مذاکرات برای رسیدن به یک توافق نهایی ادامه دارد. بنابراین، در هر صورت، آمریکا امنتر شده و پیروز است.»
کلی گفت: «اما رییسجمهوری آمریکا بارها به روشنی گفته است که اگر آنها به سوی ما شلیک کنند، ما نیز پاسخ خواهیم داد. با این حال، او معتقد است که آمریکا و ایران فرصت مناسبی برای دستیابی به توافقی دارند که تواناییهای هستهای ایران را از بین ببرد.»
معاون سخنگوی کاخ سفید گفت: «در هر حالت آمریکا امنتر است و پیروز میشود. رییسجمهور نیز بهصراحت گفته است اگر به ما شلیک کنند، ما پاسخ خواهیم داد. او معتقد است واشینگتن و تهران فرصت خوبی برای دستیابی به توافقی دارند که تواناییهای هستهای ایران را از بین ببرد.»
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، چهارشنبه در گفتوگو با رسانه لبنانی الحره، گفت: «فکر میکنم زمان صلح فرا رسیده است. سالها آرزوی رسیدن به آن را داشتیم. به همه مقامهای لبنان میگویم: اکنون زمان صلح است. جنگ و درگیری کافی است و وقت آن رسیده که لبنان به دست مردم لبنان اداره شود.»
او افزود: «همه میدانیم چه کسانی با این توافق مخالفت میکنند. این صداها از لبنان نیست؛ از تهران و حزبالله میآید. آنها از این توافق میترسند و دلیل خوبی هم برای این ترس دارند. اگر این توافق اجرا شود، حزبالله دستکم از جنوب لبنان و شاید حتی از سراسر لبنان خارج خواهد شد.»
دانون گفت: «اگر حزبالله در لبنان باقی بماند، سلاح و بیثباتی بیشتری به این کشور خواهد آورد، به اسرائیل حمله خواهد کرد، اسرائیل نیز پاسخ خواهد داد و مردم لبنان و اسرائیل همچنان بهای سنگینی خواهند پرداخت.»
