احمدرضا پوردستان: «معجزه جانشینپروری» تدبیر علی خامنهای در جنگ ۱۲ روزه بود


احمدرضا پوردستان، رییس مرکز مطالعات و تحقیقات ارتش جمهوری اسلامی، به خبرگزاری ایسنا گفت تدبیر «جانشینپروری» از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در تمامی سطوح نیروهای مسلح نهادینه شده بود و به همین دلیل پس از کشته شدن هر فرمانده، فرد جایگزین به سرعت مسئولیت را بر عهده گرفت.
او گفت: «جایگزینی و انتصاب جانشین برای فرماندهان و در یک راهبرد کلی به نام جانشینپروری، یکی از تدابیر اصلی و مهم فرماندهی علی خامنهای بود.»
رییس مرکز مطالعات و تحقیقات ارتش جمهوری اسلامی افزود این تدابیر هم بهصورت مکتوب به نیروهای مسلح ابلاغ شده بود و هم در دیدارهای فرماندهان با خامنهای مورد تاکید قرار میگرفت.
پوردستان گفت: «این سیاست در همه سطوح فرماندهی و مدیریتی نیروهای مسلح اجرا شده بود و همین موضوع موجب شد پس از کشته شدن فرماندهان، روند فرماندهی و مدیریت در نیروهای مسلح بدون وقفه ادامه پیدا کند.»






بر اساس دادههای مارینترافیگ که شبکه سیانان روز دوشنبه بررسی کرده است، دستکم ۲۴ کشتی تجاری در ۲۴ ساعت گذشته از تنگه هرمز عبور کردهاند. این آمار نشان میدهد تردد دریایی در یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان نسبت به هفتههای گذشته افزایش یافته است.
کشتیهای عبوری شامل هشت نفتکش و دو کشتی باری بودند که از خلیج فارس خارج شدند. همچنین هشت نفتکش و شش کشتی باری نیز در همین بازه زمانی وارد خلیج فارس شدند.
این ارقام در مقایسه با سطح پایین تردد دریایی در بخش عمده دوره جنگ علیه جمهوری اسلامی، که از اسفندماه آغاز شد، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد. با این حال، حجم تردد همچنان فاصله زیادی با شرایط پیش از جنگ دارد.
پیش از آغاز درگیریها، بهطور متوسط روزانه حدود ۱۱۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند؛ آماری که نشان میدهد سطح کنونی تردد هنوز به شرایط عادی بازنگشته است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه و رییس هیات مذاکرات فنی جمهوری اسلامی، اعلام کرد گفتوگوهای فنی چهار کشور به پایان رسیده و طرفها بر سر ترتیبات و سازوکار مذاکرات آتی به توافق رسیدهاند.
غریبآبادی گفت پس از برگزاری نشست کمیته عالیرتبه پیگیری اجرای یادداشت تفاهم در یکشنبه، که تا بامداد دوشنبه ادامه داشت، مذاکرات فنی برای تعیین سازوکارهای اجرایی این یادداشت تفاهم و بیانیه پایانی نشست نیز برگزار شد و تفاهمات لازم میان طرفها حاصل شد.
به گفته او، بر اساس توافقهای بهدستآمده، مذاکرات آتی زیر نظر کمیته عالیرتبه و با حضور محمدباقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، معاون اول رییسجمهوری آمریکا و نخستوزیران پاکستان و قطر برگزار خواهد شد.
رییس هیات مذاکرات فنی جمهوری اسلامی افزود که طرفها همچنین با تشکیل چهار کارگروه در حوزههای خاتمه تحریمها، هستهای، بازسازی و توسعه اقتصادی، و نظارت و اجرا موافقت کردهاند.
غریبآبادی همچنین گفت بر اساس تفاهمات کمیته عالیرتبه و بیانیه پایانی مذاکرات، مقرر شده است «یک نقطه تماس» میان کشورهای عضو یادداشت تفاهم برای تسهیل عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز ایجاد شود. همچنین یک واحد جلوگیری از درگیری در لبنان با مشارکت کشورهای عضو، پاکستان و قطر تشکیل خواهد شد.
او اضافه کرد روسای هیاتهای فنی چهار کشور بر فعالیت کارگروهها و دو سازوکار یادشده نظارت خواهند داشت و گزارش روند اجرای توافقها را به کمیته عالیرتبه ارائه خواهند کرد.
بازتاب تحولات مربوط به ایران در رسانههای استرالیایی همچنان ادامه دارد. تمرکز بخش قابل توجهی از این گزارشها بر روند مذاکرات میان تهران و واشینگتن و تنشها در تنگه هرمز است.
گفتوگو با علیرضا محبی، خبرنگار ایراناینترنشنال
دوشنبه یکم تیرماه، ۱۱۵ روز پس از آغاز حمله مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، تهران و واشینگتن بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز آینده به توافق رسیدند. پاکستان و قطر، میانجیهای مذاکرات گفتند گفتوگوهای فنی تا پایان هفته ادامه خواهد داشت.
بخشی از هیاتهای مذاکرهکننده جمهوری اسلامی و آمریکا از سوئیس بازگشتند و تیمهای فنی دو طرف به گفتوگوهای خود ادامه دادند.
جیدی ونس، مذاکرهکننده ارشد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت این مذاکرات «پایهای بسیار مناسب برای دستیابی به یک توافق نهایی موفق» ایجاد کرده است.
دونالد ترامپ نیز اعلام کرد در صورتی که جمهوری اسلامی به خواستههای واشینگتن احترام بگذارد، نیازی به ازسرگیری درگیریها نخواهد بود. او در عین حال هشدار داد که اگر ایران به توافق پایبند نباشد، «هر کاری که لازم باشد» انجام خواهد داد.
در یکی از موضوعات مورد اختلاف، جیدی ونس گفت تهران با بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به کشور موافقت کرده است. با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی بعدا اعلام کردند هیچ تعهد جدیدی در این زمینه نپذیرفتهاند.
دونالد ترامپ نیز در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت تهران «با بازرسیهای گسترده تسلیحاتی» موافقت خواهد کرد تا از «شفافیت هستهای» اطمینان حاصل شود.
همزمان، لبنان روزی نسبتا آرام را پشت سر گذاشت و از زمان دستیابی به توافق آتشبس، گزارشهای کمتری از درگیریها منتشر شده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بار دیگر تاکید کرد ارتش اسرائیل به حضور خود در جنوب لبنان پایان نخواهد داد و برای مقابله با حزبالله «آزادی عمل کامل» دارد.
جزییات اخبار روز گذشته را اینجا بخوانید.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از استعفای کییراستارمر، گفت مردم بریتانیا از اینکه کییر استارمر حاضر نشد در جنگ ایران مشارکت کند «خوششان نیامد». ترامپ در ادامه انتقادهایش از استارمر بار دیگر گفت که «او وینستون چرچیل نیست».
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت استارمر بهدلیل مواضعش درباره مهاجرت و انرژی «به خودش آسیب بسیار بسیار جدی زده است»، هرچند او را «مردی بسیار خوب» و «تا حدی دوست من» توصیف کرد.
ترامپ این اظهارات را در کاخ سفید و پس از آن بیان کرد که استارمر از رهبری حزب کارگر کنارهگیری کرد؛ اقدامی که پس از اذعان او به از دست دادن حمایت نمایندگان حزبش و در حالی صورت گرفت که اندی برنهام، شهردار سابق منچستر بزرگ و نماینده تازهوارد پارلمان، در انتظار جانشینی او قرار دارد.
ترامپ پس از آنکه استارمر با استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی بریتانیا برای اجرای عملیات بمباران علیه جمهوری اسلامی مخالفت کرد، به شدت از او انتقاد کرده بود؛ هرچند بعدا مجوز محدودی برای حملات دفاعی صادر شد.
روابط دو کشور همچنین بر سر تنشهای بعدی در تنگه هرمز بیشتر آسیب دید؛ جایی که واشینگتن واکنش بریتانیا و دیگر متحدانش به بحران خلیج فارس را مورد انتقاد قرار داد و گفت کشورهای دیگر بیش از آمریکا به این آبراه راهبردی نیاز دارند.
انتقاد از ماموریت دریایی اروپا
کاخ سفید همچنین با بیاعتنایی به طرح مشترک بریتانیا و فرانسه برای ایجاد یک ماموریت دفاعی بهمنظور تضمین عبور امن کشتیها از این آبراه پس از پایان درگیریها نگاه کرده است.
این بحران تنها به تنشهای موجود بر سر ناتو دامن زد؛ بهطوری که ترامپ بارها گفته است آمریکا سالها بار دفاع از سایر کشورها را بر دوش کشیده است اما ناتو در مقابل در جنگ ایران، دست به هیچ اقدامی نزد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هفته گذشته در نشست ناتو از بازنگری در استقرار نیروهای آمریکایی در اروپا خبر داد و از اعضایی انتقاد کرد که «هنوز مسیر معتبری برای انجام تعهدات مالی خود ارائه نکردهاند.»
او به همتایان خود گفت برخی از بزرگترین اقتصادهای ناتو همچنان «فکر میکنند دوران سواری رایگان ادامه دارد.»
اختلاف بر سر هزینههای دفاعی بریتانیا نیز باعث شد جان هیلی اخیرا از سمت وزیر دفاع استعفا کند؛ موضوعی که فشار بر نخستوزیر را بیش از پیش افزایش داد.
«وقتی پیروز شدیم به ما کمک میکنید؟»
ترامپ در دفتر بیضیشکل کاخ سفید، پیش از دیدار این هفته با مارک روته، دبیرکل ناتو، گفت: «ما عضو بزرگی برای ناتو بودهایم. در بسیاری جهات عضو غالب ناتو بودهایم. طی سالها تریلیونها دلار، نه میلیاردها دلار، بلکه تریلیونها دلار برای حفاظت از اروپا پرداخت کردهایم.»
او در اشاره به جنگ ایران افزود: «ما اصلاً به هیچ کمکی نیاز نداشتیم. بیشتر از روی کنجکاوی بود. به پیت [هگست] گفتم ببینیم آیا واقعا حاضر میشوند بیایند یا نه. از آنها خواستیم بیایند، اما برای ما نیامدند.»
ترامپ ادامه داد: «ضمنا استارمر هم آنجا نبود، و میدانید چیست؟ مردم بریتانیا از این موضوع خوششان نیامد.»
او گفت: «استارمر گفت نه. حتی بدتر از نه گفت. او گفت وقتی شما پیروز شدید، ما خواهیم آمد. من گفتم ما وقتی پیروز شدیم دیگر به شما احتیاج نداریم.»
ترامپ افزود: «این وینستون چرچیلی نبود که با او طرف بودیم. بعد از اینکه پیروز شدیم میخواستند بیایند و به ما کمک کنند.»
او همچنین گفت آلمان و ایتالیا در جریان جنگ ایران «بسیار بد» عمل کردند و یادآور شد که با رهبران هر دو کشور نیز اختلافات علنی داشته است.
تهدید ضمنی به کاهش حمایت آمریکا
ترامپ گفت: «مبالغی که ما برای ناتو خرج میکنیم دیوانهکننده است و آنها برای ما حاضر نشدند کاری انجام دهند.»
او با اشاره به اینکه آمریکا «صدها میلیارد دلار» برای محافظت از اعضای ناتو، عمدتا در برابر روسیه هزینه میکند، تلویحا هشدار داد که ممکن است در آینده از متحدان خود حمایت نکند.
ترامپ گفت: «ما این همه پول خرج میکنیم و بعد وقتی شاید در یک موضوع کوچک به کمک نیاز داریم که موضوع بزرگی نیست، مساله اصلی نیست و موضوعی جزئی است، آنها میگویند نه، ترجیح میدهیم کمک نکنیم.»
او افزود: «حرف احمقانهای است، چون اگر بخواهیم ما هم میتوانیم همین را به آنها بگوییم، و شاید هم بگوییم.»
حمله دوباره به سیاستهای استارمر
ترامپ همچنین بار دیگر از سیاستهای مهاجرتی و انرژی نخستوزیر مستعفی بریتانیا انتقاد کرد.
او بارها از بریتانیا خواسته است به جای تکیه بر «آسیابهای بادی»، بهرهبرداری از نفت دریای شمال را افزایش دهد.
ترامپ گفت: «فکر میکنم او مردی دوستداشتنی است، اما به او گفتم داری در حوزه انرژی واقعا خرابکاری میکنی. همه جا پر از توربین بادی شده است. در همین حال نفت دریای شمال را دارید اما اجازه حفاری نمیدهید.»
او ادامه داد: «این یکی از بزرگترین میادین نفتی جهان است.»
ترامپ گفت: «میدانید بریتانیا بخش بزرگی از انرژی خود را از کجا میخرد؟ از نروژ. میدانید نفت نروژ از کجا میآید؟ از دریای شمال.»
او افزود: «بریتانیا بخش بسیار بهتری از دریای شمال را در اختیار دارد اما بهدلایل زیستمحیطی نمیخواهند از آن استفاده کنند.»
ترامپ سپس گفت: «او مرد بسیار خوبی است، تا حدی دوست من است. اما در موضوع ناتو با ما خوب رفتار نکرد، درست است پیت؟»
رییسجمهوری آمریکا در اشاره به مخالفت اولیه استارمر با استفاده آمریکا از پایگاههای بریتانیا گفت: «این تصمیم بدی بود که به او آسیب جدی زد.»
او در پایان افزود: «برایش آرزوی موفقیت میکنم، اما دو مشکل دارد؛ انرژی و مهاجرت، و البته جرم و جنایت.»