کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفت که صبح دوشنبه با پادشاه گفتوگو کرده تا تصمیمش را برای استعفا به او اطلاع دهد. او گفت تا زمان تکمیل رقابت بر سر نخستوزیری، در سمت خود باقی خواهد ماند و هر کاری از دستش بربیاید انجام میدهد تا انتقال قدرت به شکلی منظم انجام شود.
استارمر دوشنبه اول تیر ماه گفت: «از کمیته اجرایی ملی حزب کارگر خواهم خواست جدول زمانیای تعیین کند؛ بهطوری که نامزدها از ۹ ژوییه (۱۸ تیر) ثبتنام را آغاز کنند و روند تا تعطیلات تابستانی تکمیل شود.»
به این ترتیب، به گفته او این روند تضمین میکند در صورت برگزاری رقابت، رهبر جدید پیش از شروع کار پارلمان در ماه سپتامبر، در جای خود باشد.
انتظار میرفت استارمر امروز جدول زمانی خروج خود از نخستوزیری را اعلام و زمینه را برای انتقال قدرت به اندی برنهام، رقیبش، فراهم کند.
این اقدام راه را برای بر سر کار آمدن هفتمین نخستوزیر در بریتانیا در طول یک دهه گذشته، هموار خواهد کرد.
استارمر کمتر از دو سال پس از آن که با پیروزی قاطع در انتخابات وعده پایان دادن به آشفتگی سیاسی در بریتانیا را داد، از قدرت خارج میشود.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع نوشت نخستوزیر آخر هفته (شنبه و یکشنبه ۳۰ و ۳۱ خرداد) را صرف بررسی این موضوع کرد که آیا باید کنار برود یا در رقابت رهبری حزب کارگر مبارزه کند.
تهدید علیه جایگاه استارمر که ماهها در حال شکلگیری بود، ۲۹ خرداد بهطور چشمگیری شدت گرفت؛ زمانی که اندی برنهام، شهردار منچستر، در انتخابات پارلمانی پیروزی قاطعی به دست آورد و برای بازگشت به وستمینستر موفق شد نامزد حزب اصلاح بریتانیا (ریفرم) به رهبری نایجل فاراژ را شکست دهد. حزبی که بیش از یک سال است در نظرسنجیهای سراسری پیشتاز بوده است.
این پیروزی به نمایندگان حزب کارگر امید داد که برنهام، سیاستمدار باسابقه که به مهارتهای ارتباطی خود مشهور است، بتواند وضعیت حزبی را که در دوران رهبری استارمر بخشی از حمایت عمومی خود را از دست داده، متحول کند.
اما تغییر رهبری که بسیاری آن را محتمل میدانند، بدون خطر نیست.
برنهام تاکنون فراتر از تاکید بر نیاز کشور به تغییرات بنیادین و کاهش هزینههای زندگی، دیدگاه خود را درباره سیاست خارجی، اقتصاد و دفاع بهطور روشن بیان نکرده است.
او نیز مانند استارمر ممکن است دریابد که فضای مانور چندانی ندارد. برنهام از یک سو با سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه روبهروست که با هرگونه استقراض بیشتر مخالفاند و از سوی دیگر با رایدهندگانی خشمگین مواجه است که معتقدند کشور بهدرستی اداره نمیشود.
بریتانیا هماکنون به دلیل بدهی بالا، هزینههای سنگین بهره، سالها رشد اقتصادی ضعیف، دشواری در کاهش هزینههای عمومی و نیاز به سرمایهگذاری در حوزههایی مانند دفاع، بالاترین هزینه استقراض را در میان کشورهای عضو گروه هفت دارد.
اقتصاددانهای سیتیبانک معتقدند: «از نظر ما، دولت برنهام با وضعیت مالی شکننده روبهرو خواهد شد و ابزارهای اندکی برای ایجاد تغییرات معنادار در اختیار خواهد داشت.»
استارمر ۲۹ خرداد گفته بود در هر رقابت رسمی برای رهبری حزب کارگر که با هدف جایگزینی او برگزار شود شرکت خواهد کرد، اما به نظر میرسد این موضع در طول آخر هفته (شنبه و یکشنبه) تغییر کرده باشد.
این میزان جابهجایی در نخستوزیری - که بالاترین سطح در بریتانیا طی نزدیک به دو قرن گذشته است - نشاندهنده دشواری حفظ حمایت رایدهندگانی است که از ناکامیهای پیاپی دولتها در بهبود سطح زندگی، ارتقای خدمات عمومی و مقابله با مهاجرت غیرقانونی، خشمگین هستند.
سرگئی آکسیونوف، فرماندار منصوب روسیه در شبهجزیره کریمه، یکشنبه ۳۱ خرداد اعلام کرد در پی حملات پهپادی اوکراین به این منطقه، دستکم ۴ نفر کشته و ۲۸ تن دیگر زخمی شدهاند.
همزمان، خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای منطقه کراسنودار روسیه گزارش داد حمله پهپادی اوکراین به تاسیسات انتقال نفت در این منطقه، علاوه بر آتشسوزی در پایانهای نفتی، به کشته شدن یک نفر در یک کشتی مسافربری انجامید.
وزارت دفاع روسیه نیز خبر داد سامانههای پدافندی این کشور طی شب گذشته ۲۳۹ پهپاد اوکراینی را سرنگون کردند.
در سوی دیگر، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، تایید کرد نیروهای این کشور در عملیاتی شبانه، یک انبار نفت در شهر کرچ در کریمه و همچنین یک تاسیسات انتقال نفت در کراسنودار را هدف قرار دادند.
اوکراین در هفتههای اخیر حملات خود را به زیرساختهای صنعتی و انرژی روسیه شدت بخشیده است؛ اقدامی که کییف آن را بخشی از تلاشها برای کاهش منابع مالی مسکو و تسریع روند پایان جنگ میداند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
بحران سوخت در کریمه
فرماندار منصوب روسیه در کریمه در ادامه اظهارات خود اعلام کرد از ساعت ۹ صبح یکشنبه به وقت محلی، پمپبنزینهای این شبهجزیره فروش سوخت به شهروندان و کسبوکارها را متوقف کردهاند.
به گفته او، این محدودیت شامل تمامی شیوههای پرداخت، از جمله نقدی، غیرنقدی و کوپنی میشود و عرضه سوخت تنها به نهادهای دولتی مسئول خدمات ضروری و امنیتی اختصاص خواهد داشت.
رویترز نوشت تشدید حملات پهپادی اوکراین به کریمه، محل استقرار ناوگان دریای سیاه روسیه، در هفتههای اخیر موجب اختلال در مسیرهای تدارکاتی این شبهجزیره شده است. این وضعیت همزمان با آغاز فصل گردشگری، بحران سوخت در منطقه را تشدید کرده است.
روسیه سال ۲۰۱۴ این شبهجزیره را به اشغال خود درآورد.
یک شرکت محلی در کریمه از وقوع قطعی برق در چندین منطقه خبر داد و علت آن را آسیب دیدن شبکههای انتقال برق عنوان کرد.
در همین حال، تردد کشتیهای مسافربری و باری در تنگه کرچ که کریمه را به منطقه کراسنودار روسیه متصل میکند، بهطور موقت متوقف شد.
مقامهای محلی همچنین عبور و مرور بر روی پل ارتباطی میان کریمه و کراسنودار را برای بیش از ۹ ساعت متوقف کردند؛ اقدامی که باعث تاخیر در حرکت ۱۱ قطار شد.
رویترز ۲۶ خرداد گزارش داد رهبران اروپایی در نشست اخیر گروه هفت در فرانسه کوشیدند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را متقاعد کنند که پیشنهادهای پیشین واشینگتن برای پایان دادن به جنگ اوکراین، «بیش از اندازه به نفع مسکو» بوده است.
بر اساس این گزارش، رهبران گروه هفت معتقدند با توجه به حملات پهپادی اخیر اوکراین به خاک روسیه، روند تحولات میدان نبرد اکنون به سود کییف است.
آبزرور شامگاه شنبه ۳۰ خرداد به نقل از منابع آگاه نوشت استارمر در اقامتگاه رسمی نخستوزیر بریتانیا در چکرز، درباره آینده سیاسی خود با همسرش گفتوگو کرده و پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، در حال ارزیابی شرایط و گزینههای پیش رو است.
بر اساس این گزارش، استارمر پس از رایزنی با اعضای کابینه، مشاوران، حامیان مالی و رهبران اتحادیههای کارگری به این جمعبندی رسیده که ادامه حضورش در مقام نخستوزیری دیگر امکانپذیر نیست.
آبزرور افزود چهرههای ارشد حزب کارگر انتظار دارند استارمر اول تیر «بیانیهای روشن» درباره آینده سیاسی خود منتشر کند.
در سوی دیگر، خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع در دولت بریتانیا نوشت استارمر همچنان بر انجام مسئولیتهایش متمرکز است.
نخستوزیر بریتانیا ۲۹ خرداد گفته بود در برابر هرگونه تلاش برای به چالش کشیدن رهبریاش مقاومت خواهد ایستاد.
او از اعضای حزب کارگر خواسته بود با درگیریهای داخلی، این حزب را دچار تفرقه نکنند.
فشارها بر استارمر برای کنارهگیری از قدرت در هفتههای اخیر شدت گرفته است. این روند ۲۹ خرداد با راهیابی اندی برنهام، رقیب و منتقد برجسته او، به پارلمان وارد مرحلهای جدید شد.
این رویداد به برنهام امکان میدهد بهطور رسمی رهبری استارمر در حزب کارگر را به چالش بکشد.
افت شدید محبوبیت استارمر
رویترز در ادامه گزارش داد استارمر که حزب کارگر را در انتخابات سال ۲۰۲۴ به یک پیروزی چشمگیر رساند، اکنون با افت شدید محبوبیت روبهرو شده است.
مجموعهای از جنجالها و تغییر مواضع سیاسی سبب شده بسیاری از رایدهندگان بریتانیایی نسبت به توانایی او برای تحقق وعدهها و بهبود سطح زندگی مردم تردید کنند.
در صورت استعفا یا برکناری استارمر، بریتانیا طی کمی بیش از ۱۰ سال صاحب هفتمین نخستوزیر خود خواهد شد؛ رخدادی بیسابقه در نزدیک به دو قرن گذشته که نشاندهنده نارضایتی گسترده از عملکرد دولتهای متوالی در حل مشکلاتی مانند ضعف خدمات عمومی و مهاجرت غیرقانونی است.
رویترز نوشت بیش از ۱۰۰ نماینده حزب کارگر، معادل حدود یکچهارم مجموع نمایندگان این حزب در مجلس عوام، بهصورت علنی خواستار کنارهگیری استارمر یا اعلام زمانبندی مشخص برای خروج او از قدرت شدهاند.
دهها نماینده حزب کارگر پیشتر او را مسئول شکست سنگین این حزب در انتخابات محلی اخیر دانسته بودند.
گزینههای جانشینی
برنهام، سیاستمدار ۵۶ ساله و شهردار منچستر بزرگ، از دید بسیاری از اعضای حزب کارگر جدیترین گزینه برای جانشینی استارمر به شمار میرود؛ چه از طریق توافق درونحزبی برای انتقال قدرت و چه در قالب یک رقابت رسمی بر سر رهبری حزب.
برنهام که طی سالهای اخیر نفوذ قابل توجهی در حزب کارگر کسب کرده، ۲۹ خرداد با شکست دادن حزب راستگرای نایجل فاراژ در انتخابات میاندورهای موفق شد یک کرسی پارلمان را به خود اختصاص دهد.
اگرچه او پس از پیروزی در انتخابات بهطور مستقیم استارمر را به چالش نکشید، اما در سخنرانی خود از ضرورت ترسیم «مسیری تازه» برای بریتانیا سخن گفت. در همین حال، برخی از نزدیکان برنهام از استارمر خواستهاند با کنارهگیری داوطلبانه، زمینه انتقال قدرت را فراهم کند.
از سوی دیگر، وس استریتینگ، وزیر پیشین بهداشت، نیز اعلام کرده آماده رقابت برای رهبری حزب کارگر است.
روزنامه تایمز ۳۰ خرداد گزارش داد برنهام در صورت رسیدن به مقام نخستوزیری، ریچل ریوز، وزیر کنونی دارایی، را از سمت خود برکنار خواهد کرد.
