مقتدی صدر: گروه‌های مسلح نباید در دولت آینده عراق حضور داشته باشند

فیلم که از نظر زمانی به زندان‌ها و شکنجه‌های پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی» مربوط است، حالا پس از وقایع انقلاب اخیر ایران که به کشته شدن ده‌ها هزار نفر و زندانی شدن افراد بسیار بیشتری انجامید، رنگ و بوی خاصی به خود می‌گیرد و از قید و بند زمان می‌گریزد.

محمدی که خود بارها به‌وسیله نیروهای امنیتی دستگیر شده و ماه‌ها در زندان انفرادی در اوین بوده است، این فیلم را حاصل تجربه شخصی خودش می‌داند. جایی که یک زن در یک سلول سه متر در سه متر نگهداری می‌شود و با توهین و تحقیر و شکنجه از او می‌خواهند که علیه خودش اعتراف کند.

فیلمساز شخصیت اصلی داستان را به معلمی تغییر داده که متهم است از شاگردانش خواسته تا روسری‌های خود را بسوزانند.

فیلم اطلاعات بسیار اندکی درباره شخصیت اصلی‌اش به ما می‌دهد و سعی دارد در حالتی رویاگونه احوال یک زن زیرشکنجه را ترسیم کند. از این رو ۲۰ دقیقه اول فیلم - نقطه قوت آن - سکانس تکان‌دهنده‌ای است در داخل زندان که به تمامی از نقطه‌نظر این زن روایت می‌شود و دوربین جای چشم‌های او را می‌گیرد. زنی محبوس در سلول که چیز زیادی نمی‌بیند - چون چشم‌بند دارد - و تنها از طریق صداها تا حدی می‌فهمد که چه اتفاقاتی در اطراف او رخ می‌دهد و از این رو صدا به ابزاری بسیار مهم در طول فیلم بدل می‌شود که در مجموع بار بزرگی از فیلم را به دوش می‌کشد؛ حتی بیش از تصویر.

۲۰ دقیقه ابتدایی هر چند می‌تواند برای تماشاگر آزارنده باشد - چرا که تصویرها روشن و واضح نیستند و هنوز چیز زیادی درباره این شخصیت نمی‌دانیم - اما در نهایت به یک تجربه عینی از وضعیت یک زندانی تحت‌ شکنجه بدل می‌شود که در آن تماشاگر خواه‌ناخواه در رنج شخصیت اصلی شریک می‌شود.

حالا دیگر اهمیتی ندارد که این شخصیت را می‌شناسیم یا نه. فیلم از این نقطه می‌گریزد و از ما می‌خواهد که در یک تجربه تلخ شریک شویم. همان تجربه‌ای که خود فیلمساز از سر گذرانده و حالا می‌خواهد با ما به اشتراک بگذارد.

او می‌گوید که تجربه‌اش در زندان اطلاعات سپاه در داخل اوین، دقیقا به همین شکل بوده و او در واقع به دلیل داشتن چشم‌بند، چیز زیادی درباره این زندان نمی‌داند. درست به مانند شخصیت اصلی فیلم که تنها با صداهایی ترسناک روبه‌روست.

از اینجاست که فیلم از تماشاگرش می‌خواهد به تخیل پناه ببرد و ساختار و دیوارها و آدم‌های زندان را در ذهن خود بسازد. فیلمساز حتی از این طریق وضعیت شخصیت اصلی فیلمش را به همه افراد در بند در زندان‌های ایران پیوند می‌زند: ما نمی‌دانیم که او کیست، چه کرده و حتی ظاهر فیزیکی و چهره‌اش را نمی‌بینیم، گویی که هیچ‌کدام از این‌ها اهمیتی ندارد و تنها در حال همذات‌پنداری با بیشمار زندانیان مشابه در جمهوری اسلامی هستیم.

همین ترفند جسورانه در این ۲۰ دقیقه ابتدایی، می‌تواند فیلم را در ذهن تماشاگرش حک کند.

100%

ادامه فیلم به قوت این شروع تکان‌دهنده نیست. زمانی که پس از این سکانس پر تنش، سرانجام چهره زن را می‌بینیم که برای مرخصی سه روزه، از زندان بیرون می‌آید.

اما ادامه روایت هم به یک روایت رئالیستی معمول - از جمله فیلم پیشین این فیلمساز با عنوان «پسر-مادر» - ارتباطی ندارد و این فضای پر تردید و پر رویا تا انتها ادامه پیدا می‌کند. جایی که مکان‌ها و زمان‌های مختلف در هم تنیده می‌شوند و در تمام طول فیلم این زن - با بازی ملیسا سوزن، بازیگر اهل ترکیه که در فیلم برنده نخل طلای نوری بیلگه جیلان، «خواب زمستانی»، درخشیده بود - کلمه‌ای بر زبان نمی‌آورد تا عدم قطعیت در رفتار و گفتار اطرافیان او موکد شد، از فضای قبرستان و خواهر خودکشی کرده - که باز معلوم نیست به چه دلیل - تا گفت‌و‌گو با پدر مرده.

همه این فضاها و اتفاقات به شکلی به همان سکانس دیدنی ابتدایی باز می‌گردد: این که یک زن باید به هر قیمت و هر طریقی به‌وسیله بازجویانش خرد شود و بین سال‌ها زندانی شدن یا اعتراف تلویزیونی علیه خود، یکی را انتخاب کند.

فیلم به ما نمی‌گوید که شخصیت اصلی‌اش کدام را برمی‌گزیند.

بر اساس این گزارش‌، در سال ۲۰۲۵ دست‌کم «هزار و ۶۰۰» مورد اعدام ثبت شد که برخی از آن‌ها در جریان اعتراضات یا در چارچوب اتهامات امنیتی انجام شده‌اند. همزمان، خانواده‌ها نیز از فشارهای امنیتی و روانی شدید بر خود خبر می‌دهند.

این گزارش با استناد به اطلاعات «حقوق بشر ایران» که تعداد اعدام‌ها از اسفندماه تاکنون را دست‌کم ۲۴ تن اعلام کرده است، نوشت، برخی خانواده‌ها تنها پس از اجرای حکم، از اعدام وابستگان خود مطلع شده‌اند و در مواردی حتی پیکر جان‌باختگان نیز به خانواده‌هایشان، تحویل داده نمی‌شود.

همزمان با افزایش روند اعدام‌ها، قطع اینترنت در ایران نیز بیش از دو ماه است که هرگونه ارتباط جهان با داخل کشور را به‌شدت محدود کرده است.

طبق اعلام سنتکام، نیروهای جمهوری اسلامی در حالی این حمله‌ها را با چندین موشک، پهپاد و قایق‌های کوچک انجام دادند که ناوهای یواس‌اس تراکستون، یواس‌اس رافائل پرالتا و یواس‌اس میسون از این گذرگاه بین‌المللی دریایی عبور می‌کردند و هیچ‌یک از تجهیزات یا دارایی‌های آمریکا هدف قرار نگرفت.

سنتکام گفت نیروهای آمریکا ضمن دفع این تهدیدها، تاسیسات نظامی ایران را که مسئول حمله به نیروهای آمریکایی بودند، از جمله محل‌های پرتاب موشک و پهپاد، مراکز فرماندهی و کنترل و گره‌های اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی، هدف قرار دادند.

سنتکام تاکید کرد که به دنبال تشدید تنش نیست، اما همچنان در موقعیت مناسب قرار دارد و آماده حفاظت از نیروهای آمریکایی است.

آسوشیتدپرس پنج‌شنبه ۱۷ اردیبهشت به‌نقل از شرکت داده‌های کشتی‌رانی«لوییدز لیست اینتلیجنس»گزارش داد که جمهوری اسلامی یک نهاد دولتی جدید برای تایید عبور و دریافت عوارض از کشتی‌ها در تنگه ایجاد کرده است و این اقدام بر نگرانی‌ها درباره تضعیف آزادی کشتی‌رانی که تجارت جهانی به آن وابسته است، افزوده است.

بر اساس گزارش لوییدز لیست اینتلیجنس، این نهاد که «سازمان تنگه خلیج فارس» نام دارد، «خود را به‌عنوان تنها مرجع معتبر برای صدور مجوز عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز» معرفی می‌کند.

این گزارش می‌افزاید که این نهاد یک فرم درخواست برای کشتی‌هایی که قصد عبور دارند ایمیل می‌کند.

• 

  ترامپ از توقف موقت طرح کمک به کشتی‌های گرفتار در تنگه هرمز خبر داد

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، حکومت ایران عملا تنگه هرمز را که گذرگاهی حیاتی برای انتقال نفت، گاز، کود و دیگر محصولات نفتی است، بسته است.

پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد میان تهران و واشینگتن، آمریکا نیز بندرهای جنوبی ایران را محاصره کرده است. این اختلالات قیمت سوخت را به‌شدت افزایش داده و اقتصاد جهانی را متزلزل کرده است.

سازوکار و یک نقشه جدید

پیشتر پرس‌تی‌وی، وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی ۱۵ اردیبهشت گزارش داده بود که تهران یک سازوکار جدید برای مدیریت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز ایجاد کرده است.

بر اساس گزارش این رسانه حکومتی، جمهوری اسلامی به نیروی دریایی آمریکا هشدار داده که از تنگه هرمز دور بماند و همچنین کشتی‌های تجاری باید هرگونه عبور را با نیروهای نظامی جمهوری اسلامی هماهنگ کنند.

در همان روز، جمهوری اسلامی نقشه جدیدی ادعایی از این تنگه را منتشر کرد که در آن، منطقه کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز گسترش یافته است.

سی‌ان‌ان نیز پنج‌شنبه با تایید اینکه تهران مجموعه‌ای از قوانین جدید برای کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز وضع کرده، نوشت این اقدام نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در برابر هشدارهای آمریکا در حال پیشبرد تلاش برای رسمی‌سازی کنترل خود بر این آبراه است.

این رسانه به فرم درخواست مجوز از این سازمان تازه‌تاسیس دست یافته که «اظهارنامه اطلاعات کشتی» نام دارد.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، نهاد جدید جمهوری اسلامی، یک مسیر مبهم برای عبور کشتی‌ها در نظر گرفته که آنها را از آب‌های شمالی تنگه هرمز و نزدیک ساحل ایران عبور می‌دهد.

به نوشته این خبرگزاری، جمهوری اسلامی کنترل می‌کند کدام کشتی‌ها اجازه عبور دارند و برای برخی از آنها بر محموله‌ها مالیات اعمال می‌کند.

نقض حقوق بین‌‌الملل

کارشناسان حقوق دریایی معتدند این درخواست‌های جمهوری اسلامی برای بررسی یا مالیات‌گیری از کشتی‌ها ناقض حقوق بین‌الملل است و کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها، کشورها را موظف می‌کند عبور مسالمت‌آمیز از آب‌های سرزمینی خود را مجاز بدانند.

هم‌زمان با این اقدام جمهوری اسلامی، آمریکا و متحدانش در خلیج فارس در حال تلاش برای تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل هستند که اقدام تهران در تنگه هرمز را محکوم کرده و تهدید به تحریم می‌کند.

پیشتر پیش‌نویس یک قطعنامه برای بازگشایی تنگه هرمز توسط روسیه و چین وتو شده بود.

نماینده کویت در سازمان ملل در نشست شورای امنیت گفت حمایت گسترده از پیش‌نویس قطعنامه تنگه هرمز بیانگر تعهد مشترک کشورها به آزادی ناوبری، امنیت مسیرهای دریایی و احترام به حقوق بین‌الملل است. او تاکید کرد این اصول مسئولیت‌هایی جمعی هستند که مستقیما با حفظ صلح و امنیت بین‌المللی ارتباط دارند.

نماینده کویت افزود اهمیت این پیش‌نویس در تاکید دوباره بر اصل بنیادین نظم بین‌المللی است؛ اینکه آبراه‌های بین‌المللی باید باز و امن باقی بمانند و نباید تحت تهدید یا محدودیت‌های غیرقانونی قرار گیرند.

او گفت هرگونه تلاش برای جلوگیری از عبور قانونی از تنگه هرمز پیامدهایی فراتر از منطقه دارد و بر چارچوب قواعد حاکم بر ناوبری بین‌المللی تاثیر می‌گذارد. به گفته او، این پیش‌نویس با هدف تشدید تنش‌ها ارائه نشده، بلکه بر توازن میان حقوق کشورهای ساحلی و حقوق جامعه بین‌المللی برای ناوبری ایمن تاکید می‌کند و هر اقدام تهدیدکننده کشتیرانی را رد می‌کند.