کامالا هریس، معاون بایدن در دوران ریاست جمهوری، گفت که مردم آمریکا جنگ ایران را نمیخواهند و این جنگ مجوز کنگره را نداشته است.
او تاکید کرد این جنگ حتی اگر مجوز کنگره را هم داشت، نباید آغاز میشد.
هریس در آخرین انتخابات ریاست جمهوری، رقیب دونالد ترامپ بود که از او شکست خورد.
گاردین در گزارشی که براساس مستندات نهادهای حقوق بشری و منابع نزدیک به خانوادهها تهیه شده است، نوشت جمهوری اسلامی اعدام زندانیان را بهصورت تقریبا روزانه و در برخی موارد، پنهانی ادامه میدهد.
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ دستکم «هزار و ۶۰۰» مورد اعدام ثبت شد که برخی از آنها در جریان اعتراضات یا در چارچوب اتهامات امنیتی انجام شدهاند. همزمان، خانوادهها نیز از فشارهای امنیتی و روانی شدید بر خود خبر میدهند.
این گزارش با استناد به اطلاعات «حقوق بشر ایران» که تعداد اعدامها از اسفندماه تاکنون را دستکم ۲۴ تن اعلام کرده است، نوشت، برخی خانوادهها تنها پس از اجرای حکم، از اعدام وابستگان خود مطلع شدهاند و در مواردی حتی پیکر جانباختگان نیز به خانوادههایشان، تحویل داده نمیشود.
همزمان با افزایش روند اعدامها، قطع اینترنت در ایران نیز بیش از دو ماه است که هرگونه ارتباط جهان با داخل کشور را بهشدت محدود کرده است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای آمریکایی ۱۷ اردیبهشت همزمان با عبور ناوشکنهای مجهز به موشک هدایتشونده آمریکا از تنگه هرمز به سوی دریای عمان، حملات موشکی، پهپادی و قایقهای کوچک جمهوری اسلامی را رهگیری و به منابع این حملهها در ایران حمله کردند.
طبق اعلام سنتکام، نیروهای جمهوری اسلامی در حالی این حملهها را با چندین موشک، پهپاد و قایقهای کوچک انجام دادند که ناوهای یواساس تراکستون، یواساس رافائل پرالتا و یواساس میسون از این گذرگاه بینالمللی دریایی عبور میکردند و هیچیک از تجهیزات یا داراییهای آمریکا هدف قرار نگرفت.
سنتکام گفت نیروهای آمریکا ضمن دفع این تهدیدها، تاسیسات نظامی ایران را که مسئول حمله به نیروهای آمریکایی بودند، از جمله محلهای پرتاب موشک و پهپاد، مراکز فرماندهی و کنترل و گرههای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی، هدف قرار دادند.
سنتکام تاکید کرد که به دنبال تشدید تنش نیست، اما همچنان در موقعیت مناسب قرار دارد و آماده حفاظت از نیروهای آمریکایی است.
رسانههای بینالمللی به نقل از دادههای کشتیرانی گزارش دادند که جمهوری اسلامی نهاد جدیدی را برای کنترل کشتیرانی در تنگه هرمز ایجاد کرده است؛ هر چند که مقامات تهران میگویند که در حال بررسی توافق صلح با آمریکا هستند.
آسوشیتدپرس پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت بهنقل از شرکت دادههای کشتیرانی«لوییدز لیست اینتلیجنس»گزارش داد که جمهوری اسلامی یک نهاد دولتی جدید برای تایید عبور و دریافت عوارض از کشتیها در تنگه ایجاد کرده است و این اقدام بر نگرانیها درباره تضعیف آزادی کشتیرانی که تجارت جهانی به آن وابسته است، افزوده است.
بر اساس گزارش لوییدز لیست اینتلیجنس، این نهاد که «سازمان تنگه خلیج فارس» نام دارد، «خود را بهعنوان تنها مرجع معتبر برای صدور مجوز عبور کشتیها در تنگه هرمز» معرفی میکند.
این گزارش میافزاید که این نهاد یک فرم درخواست برای کشتیهایی که قصد عبور دارند ایمیل میکند.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، حکومت ایران عملا تنگه هرمز را که گذرگاهی حیاتی برای انتقال نفت، گاز، کود و دیگر محصولات نفتی است، بسته است.
پس از شکست مذاکرات اسلامآباد میان تهران و واشینگتن، آمریکا نیز بندرهای جنوبی ایران را محاصره کرده است. این اختلالات قیمت سوخت را بهشدت افزایش داده و اقتصاد جهانی را متزلزل کرده است.
سازوکار و یک نقشه جدید
پیشتر پرستیوی، وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی ۱۵ اردیبهشت گزارش داده بود که تهران یک سازوکار جدید برای مدیریت عبور کشتیها از تنگه هرمز ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش این رسانه حکومتی، جمهوری اسلامی به نیروی دریایی آمریکا هشدار داده که از تنگه هرمز دور بماند و همچنین کشتیهای تجاری باید هرگونه عبور را با نیروهای نظامی جمهوری اسلامی هماهنگ کنند.
در همان روز، جمهوری اسلامی نقشه جدیدی ادعایی از این تنگه را منتشر کرد که در آن، منطقه کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز گسترش یافته است.
سیانان نیز پنجشنبه با تایید اینکه تهران مجموعهای از قوانین جدید برای کشتیهای عبوری از تنگه هرمز وضع کرده، نوشت این اقدام نشان میدهد جمهوری اسلامی در برابر هشدارهای آمریکا در حال پیشبرد تلاش برای رسمیسازی کنترل خود بر این آبراه است.
این رسانه به فرم درخواست مجوز از این سازمان تازهتاسیس دست یافته که «اظهارنامه اطلاعات کشتی» نام دارد.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، نهاد جدید جمهوری اسلامی، یک مسیر مبهم برای عبور کشتیها در نظر گرفته که آنها را از آبهای شمالی تنگه هرمز و نزدیک ساحل ایران عبور میدهد.
به نوشته این خبرگزاری، جمهوری اسلامی کنترل میکند کدام کشتیها اجازه عبور دارند و برای برخی از آنها بر محمولهها مالیات اعمال میکند.
نقض حقوق بینالملل
کارشناسان حقوق دریایی معتدند این درخواستهای جمهوری اسلامی برای بررسی یا مالیاتگیری از کشتیها ناقض حقوق بینالملل است و کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها، کشورها را موظف میکند عبور مسالمتآمیز از آبهای سرزمینی خود را مجاز بدانند.
همزمان با این اقدام جمهوری اسلامی، آمریکا و متحدانش در خلیج فارس در حال تلاش برای تصویب قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل هستند که اقدام تهران در تنگه هرمز را محکوم کرده و تهدید به تحریم میکند.
پیشتر پیشنویس یک قطعنامه برای بازگشایی تنگه هرمز توسط روسیه و چین وتو شده بود.
نماینده کویت در شورای امنیت گفت پیشنویس قطعنامه تنگه هرمز بر آزادی ناوبری، امنیت مسیرهای دریایی و احترام به حقوق بینالملل تاکید دارد. او افزود جلوگیری از عبور قانونی پیامدهای جهانی دارد و این متن برای حفظ توازن میان حقوق کشورهای ساحلی و جامعه بینالمللی ارائه شده است.
نماینده کویت در سازمان ملل در نشست شورای امنیت گفت حمایت گسترده از پیشنویس قطعنامه تنگه هرمز بیانگر تعهد مشترک کشورها به آزادی ناوبری، امنیت مسیرهای دریایی و احترام به حقوق بینالملل است. او تاکید کرد این اصول مسئولیتهایی جمعی هستند که مستقیما با حفظ صلح و امنیت بینالمللی ارتباط دارند.
نماینده کویت افزود اهمیت این پیشنویس در تاکید دوباره بر اصل بنیادین نظم بینالمللی است؛ اینکه آبراههای بینالمللی باید باز و امن باقی بمانند و نباید تحت تهدید یا محدودیتهای غیرقانونی قرار گیرند.
او گفت هرگونه تلاش برای جلوگیری از عبور قانونی از تنگه هرمز پیامدهایی فراتر از منطقه دارد و بر چارچوب قواعد حاکم بر ناوبری بینالمللی تاثیر میگذارد. به گفته او، این پیشنویس با هدف تشدید تنشها ارائه نشده، بلکه بر توازن میان حقوق کشورهای ساحلی و حقوق جامعه بینالمللی برای ناوبری ایمن تاکید میکند و هر اقدام تهدیدکننده کشتیرانی را رد میکند.
همزمان با تلاش آمریکا و بحرین برای تصویب قطعنامه بازگشایی تنگه هرمز، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، آن را یکسویه خواند. او در نامهای اعلام کرد محدودیتها ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل است و تردد تنها با توقف دائمی جنگ و رفع تحریمها عادی میشود.
همزمان با تلاشهای ایالات متحده و بحرین برای پیشبرد قطعنامهای در شورای امنیت درباره بازگشایی تنگه هرمز و آزادی کشتیرانی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، این قطعنامه را «یکسویه و تحریکآمیز» و روایتهای مندرج در آن را «گزینشی و جانبدارانه» خواند.
عراقچی در نامهای به دبیرکل سازمان ملل و رهبران کشورهای عضو، محدودیتهای کنونی در تنگه هرمز را ناشی از «جنگ تجاوزکارانه، غیرموجه و غیرقانونی» آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی خواند و به جامعه جهانی هشدار داد که نباید اجازه دهند شورای امنیت به گفته او مورد «سوءاستفاده متجاوزان» قرار گیرد.
او در این نامه تاکید میکند که تردد در تنگه هرمز تنها در صورت «توقف دائمی جنگ و رفع محاصره و تحریمهای غیرقانونی» علیه جمهوری اسلامی به حالت «عادی» بازخواهد گشت.