سنتکام: از حرکت نفتکش امتی استریم به سمت یکی از بنادر ایران جلوگیری کردیم
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، با انتشار تصویری از ناوشکن یواساس رافائل پرالتا در ایکس نوشت این شناور نظامی مجهز به موشک هدایتشونده، یکشنبه پس از آنکه نفتکش امتی استریم تلاش کرد به سوی یکی از بنادر ایران حرکت کند، در راستای محاصره دریایی جمهوری اسلامی از حرکت این نفتکش جلوگیری کرد.
دبیرکل سازمان ملل، به شورای امنیت گفت با توقف مذاکرات باید از چارچوب اضطراری سازمان بینالمللی دریانوردی حمایت شود. او هشدار داد ادامه بحران میتواند به شدیدترین اختلال زنجیره تامین از زمان کرونا و جنگ اوکراین و حتی بحران جهانی غذا منجر شود و خواستار بازگشایی تنگه شد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به شورای امنیت گفت با توجه به توقف مذاکرات، این نهاد باید از چارچوب اضطراری پیشنهادی سازمان بینالمللی دریانوردی حمایت کند.
دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که تاخیر در رسیدگی به این وضعیت میتواند به «بدترین اختلال در زنجیره تامین از زمان همهگیری کرونا و جنگ اوکراین» منجر شود.
او به شورای ۱۵ عضوی گفت: «این فشارها در حال تبدیل شدن به مخازن سوخت خالی، قفسههای خالی و بشقابهای خالی هستند. هزینه انسانی در حال افزایش است.»
گوترش افزود: «از طرفها میخواهم: تنگه را باز کنید؛ اجازه دهید کشتیها عبور کنند؛ بدون عوارض و بدون تبعیض؛ بگذارید تجارت از سر گرفته شود؛ بگذارید اقتصاد جهانی نفس بکشد.»
او همچنین تأکید کرد که «اختلال طولانیمدت میتواند به یک بحران جهانی غذا منجر شود و میلیونها نفر، بهویژه در آفریقا و جنوب آسیا، را به سمت گرسنگی و فقر سوق دهد.»
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به شورای امنیت گفت با توجه به توقف مذاکرات، این نهاد باید از چارچوب اضطراری پیشنهادی سازمان بینالمللی دریانوردی حمایت کند.
دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که تاخیر در رسیدگی به این وضعیت میتواند به «بدترین اختلال در زنجیره تامین از زمان همهگیری کرونا و جنگ اوکراین» منجر شود.
او به شورای ۱۵ عضوی گفت: «این فشارها در حال تبدیل شدن به مخازن سوخت خالی، قفسههای خالی و بشقابهای خالی هستند. هزینه انسانی در حال افزایش است.»
گوترش افزود: «از طرفها میخواهم: تنگه را باز کنید؛ اجازه دهید کشتیها عبور کنند؛ بدون عوارض و بدون تبعیض؛ بگذارید تجارت از سر گرفته شود؛ بگذارید اقتصاد جهانی نفس بکشد.»
او همچنین تأکید کرد که «اختلال طولانیمدت میتواند به یک بحران جهانی غذا منجر شود و میلیونها نفر، بهویژه در آفریقا و جنوب آسیا، را به سمت گرسنگی و فقر سوق دهد.»
کاخ سفید اعلام کرد تیم امنیت ملی دونالد ترامپ در جلسهای پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی درباره بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره دریایی ایران و پایان جنگ را بررسی کرد، اما جزییاتی درباره محتوای گفتوگوها یا واکنش واشینگتن به این طرح ارائه نکرد.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، دوشنبه ۷ اردیبهشت پس از برگزاری این جلسه در گفتوگو با رسانه تاکید کرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خود درباره این پیشنهاد اظهار نظر خواهد کرد.
او در عین حال تاکید کرد که موضع ترامپ در قبال جمهوری اسلامی و از جمله برنامه هستهای آن هیچ تغییری نکرده است.
لویت گفت: «آنچه میخواهم دوباره تاکید کنم این است که خطوط قرمز ترامپ در رابطه با جمهوری اسلامی بسیار روشن و صریح اعلام شدهاند.»
وبسایت خبری اکسیوس یکشنبه ششم اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد که جمهوری اسلامی یک طرح پیشنهادی تازه ارائه داده است که بر اساس آن در صورتی که واشینگتن محاصره بندرهای جنوب ایران را لغو کند و به جنگ پایان دهد، تهران نیز به تسلط خود بر تنگه هرمز و جلوگیری از تردد کشتیها در این آبراه پایان میدهد. در این طرح، مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تعویق میافتد و در زمان دیگری انجام خواهد شد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز دوشنبه هفتم اردیبهشت این موضوع را تایید کرد و به نقل از دو مقام منطقهای نوشت این پیشنهاد از سوی پاکستان به آمریکا منتقل شده است. این دو مقام که از مذاکرات پشت درهای بسته میان مقامهای ایرانی و پاکستانی در آخر هفته اطلاع داشتند، به شرط ناشناس ماندن گفتند تهران پیشنهاد کرده در ازای لغو محاصره دریایی و پایان جنگ، کنترل و فشار خود بر تنگه هرمز را متوقف کند.
واشینگتن پست در تحلیلی درباره این تحولات نوشت: «نشانهها حاکی از آن است که پذیرش چنین پیشنهادی از سوی ترامپ بعید به نظر میرسد؛ چرا که این طرح، اختلافات اصلی میان واشینگتن و تهران، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی را حلنشده باقی میگذارد و رسیدگی به آن را به آینده موکول میکند.»
دیدار مقامهای روسیه و ایران در سنپترزبورگ
همزمان با بررسی پیشنهاد تهران در واشینگتن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به روسیه رفت و در سنپترزبورگ با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کرد.
او در جریان این سفر گفت آمریکا در جنگ «حتی به یک هدف از اهداف خود دست نیافت» و به همین دلیل، به گفته او، «درخواست مذاکره کردهاند و ما در حال بررسی هستیم.»
اظهارات عراقچی در شرایطی مطرح شد که ترامپ در آخرین لحظه سفر برنامهریزیشده استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان خود، به اسلامآباد برای گفتوگو درباره پایان دادن به درگیری را لغو کرد. ترامپ گفته است اگر جمهوری اسلامی خواهان مذاکره است، میتواند تماس تلفنی بگیرد.
رسانههای روسیه نیز پس از این دیدار به نقل از پوتین نوشتند که او در این دیدار پیامی از مجتی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی دریافت کرده و امیدوار است صلح برقرار شود.
براساس این گزارشها، او افزود روسیه «هر کاری که در راستای منافع ایران و سایر کشورهای منطقه باشد» انجام خواهد داد.
همکاری دفاعی
خبرگزاری دولتی تاس گزارش داد آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، در جریان سفر به قرقیزستان با رضا طلایینیک، معاون وزیر دفاع جمهوری اسلامی، دیدار و گفتوگو کرد.
بر اساس این گزارش، بلوسوف در این دیدار موضع پیشین مسکو را تکرار کرد و گفت جنگ علیه جمهوری اسلامی باید صرفا از راههای دیپلماتیک حلوفصل شود.
او همچنین ابراز اطمینان کرد که روسیه و جمهوری اسلامی به حمایت متقابل از یکدیگر ادامه دهند.
با وجود این، هنوز روشن نیست مسکو در عمل چه کمکی، در صورت وجود، به تهران ارائه خواهد کرد. رسانههای دولتی روسیه نیز گزارشی از نوع حمایت احتمالی پوتین پس از دیدار او و عباس عراقچی پشت درهای بسته منتشر نکردهاند.
جمهوری اسلامی و روسیه مدتهاست شرکای راهبردی نزدیکی هستند، اما مسکو تاکنون حمایت محدودی از تهران در جنگ با آمریکا و اسرائیل ارائه کرده است.
عراقچی پیش از ورود به سنپترزبورگ، به پاکستان و عمان رفته بود؛ دو کشوری که هر دو در مسیر تلاشهای دیپلماتیک مرتبط با جنگ نقش داشتهاند.
امیدها به دستیابی به توافق در آخر هفته، پس از لغو سفر ویتکاف و کوشنر به پاکستان از سوی ترامپ، کاهش یافت.
بر اساس گزارش منابع امنیتی و دولتی غربی، مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال ایران که سابقه فرماندهی در سپاه پاسداران را دارد، سهشنبه برای شرکت در یک رویداد فیفا وارد کانادا میشود؛ سفری که پرسشهایی درباره نحوه اجرای قوانین این کشور در قبال افراد مرتبط با سپاه ایجاد میکند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، تاج از حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ در ایالات متحده منع شده است و در شرایط فعلی با توجه به قرارداشتن سپاه در لیست گروههای تروریستی کانادا، سفر او به عنوان یک فرمانده باسابقه سپاه به کانادا میتواند پرسشهایی درباره نحوه اجرای این قانون ایجاد کند.
در همین حال، منابعی در دولت کانادا به ایراناینترنشنال گفتند برای تاج «مجوز اقامت موقت» یا TRP صادر شده است؛ مجوزی که عملا مانع ممنوعیت ورود او به این کشور را کنار میزند.
این مجوز به او اجازه میدهد تحت شرایط سختگیرانه، از جمله الزام به مراجعه به نهادهای مسئول و اعلام حضور در زمانهای تعیینشده، برای شرکت در کنگره فیفا وارد کانادا شود.
مجوز اقامت موقت به افرادی که در حالت عادی اجازه ورود به کانادا را ندارند، امکان میدهد برای مدتی محدود وارد این کشور شوند یا در آن بمانند، مشروط بر اینکه مقامها تشخیص دهند دلیل قانعکنندهای برای این کار وجود دارد. از چنین مجوزهایی میتوان برای رفع ممنوعیت ورود ناشی از دلایل کیفری، پزشکی یا امنیتی استفاده کرد.
سوابق حرفهای تاج نشاندهنده ارتباط عمیق او با ساختارهای سیاسی و نظامی ایران است و مرز میان نهادهای امنیتی و مدیریت ورزشی در این کشور را کمرنگ میکند.
او فعالیت امنیتی خود را پس از انقلاب ۱۳۵۷ آغاز کرد و در مقطعی بهعنوان فرمانده اطلاعات سپاه در اصفهان فعالیت داشت. این سابقه، زمینه را برای ورود او به سمتهای مدیریتی در حوزه صنعت و ورزش فراهم کرد و از جمله از طریق ارتباط با چهرههای بانفوذ سیاسی و صنعتی در شرکتهای بزرگ فولاد مانند فولاد مبارکه و ذوبآهن مسئولیت داشت.
تحلیلگران با اشاره به دادههای موجود میگویند نفوذ سپاه پاسداران در بخشهای مختلف فوتبال ایران گسترده است و بخشهایی از ساختار مالی و سازمانی این صنعت با نهادهای مرتبط با دستگاه امنیتی پیوند دارد؛ موضوعی که جایگاه تاج در این ساختار را برجستهتر میکند.
پرسشها درباره ورود به کانادا
کانادا ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی این کشور قرار داد. بر اساس قوانین کانادا، این اقدام امکان مسدودسازی داراییهای مرتبط با سپاه را فراهم میکند و میتواند بر پذیرش افراد دارای برخی ارتباطات با این نهاد در کانادا و یا سفر آنها به این کشور تاثیر بگذارد.
به گفته منابع ایراناینترنشنال، تاج قرار است سهشنبه وارد تورنتو شود و دو روز بعد در ۱۰ اردیبهشت برای شرکت در کنگره فیفا به ونکوور سفر کند.
ونکوور میزبان هفتادوششمین کنگره فیفا خواهد بود؛ رویدادی که نمایندگان ۲۱۱ فدراسیون عضو این نهاد جهانی فوتبال را پیش از جام جهانی به کانادا میآورد.
ایراناینترنشنال درباره اینکه چگونه تاج با این سوابق که بر اساس قوانین کانادا باید مانع ورود او شود، میتواند به این کشور سفر کند، با نهادهای امنیت عمومی کانادا، اداره مهاجرت و شهروندی و وزارت امور جهانی این کشور تماس گرفته است اما هنوز پاسخی از سوی این مراجع دریافت نکرده است.
ایراناینترنشنال همچنین از فیفا و فدراسیون فوتبال کانادا درباره حضور تاج در این رویداد پرسش کرد. فدراسیون فوتبال کانادا در بیانیهای اعلام کرد برگزاری کنگره فیفا در ونکوور و «تصمیمگیری درباره میهمانان آن» بر عهده فیفاست و تاکید کرد که این رویداد «متعلق به فوتبال کانادا نیست» و این نهاد صرفا بهعنوان عضو در آن مشارکت دارد. این فدراسیون در پاسخ خود افزوده که پرسشها را به فیفا ارجاع داده است.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که ابهامهای گستردهتری درباره حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ وجود دارد. از زمان آغاز جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند سال گذشته، پرسشهایی درباره حضور تیم ایران در این رقابتها مطرح شده است؛ در حالی که تمام بازیهای مرحله گروهی ایران قرار است در ایالات متحده برگزار شود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، میان بازیکنان ایران و همراهان آنها تفاوت قائل شده و گفته است تیم ملی ایران اجازه حضور خواهد داشت، اما به افرادی که با سپاه پاسداران ارتباط دارند، اجازه ورود داده نخواهد شد.
او تاکید کرد که ایالات متحده به ایران نگفته است که نمیتواند در مسابقات شرکت کند و نگرانی اصلی مربوط به افراد همراه تیم است، نه بازیکنان.
سفر تاج به کانادا عملا آزمونی اولیه برای نحوه اجرای سیاستهای متفاوت کشورهای میزبان جام جهانی در قبال آن دسته از مقامهای جمهوریاسلامی است که با ساختارهای امنیتی ایران ارتباط دارند.
سعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی در شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد: «ما عضو کنوانسیون حقوق دریاها نیستیم و به آن نیز پایبند نیستیم. جمهوری اسلامی تنها قواعدی را میپذیرد که بهعنوان حقوق بینالملل عرفی شناخته شده باشند.»
او افزود از تنگه هرمز برای حمایت از حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی استفاده میشود.
ایروانی گفت: «ایالات متحده و اسرائیل از ۲۸ فوریه تاکنون جنگی بیپایه علیه ایران به راه انداختهاند که نقض آشکار حقوق بینالملل است و تنگه هرمز به طور فزایندهای برای انتقال تجهیزات نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار میگیرد.»