محمد مرندی، از همراهان تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گفت محمدباقر قالیباف با اجازه و حمایت رهبری و شورای عالی امنیت ملی پرونده مذاکرات را در دست دارد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال قالیباف، سرپرست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی با هیات آمریکایی در اسلامآباد، از عضویت در این هیات و ریاست آن کناره گرفته است.
نزدیک به هشت هفته پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، کاخ سفید از راهبرد بمبارانهای «شوک و هراس» و هدف قرار دادن راس رهبری حکومت ایران، به سمت فشار اقتصادی مستمر حرکت کرده و در عین حال منتظر پاسخ تهران به پیشنهادها برای توافق در مذاکرات است.
به نوشته گاردین، مقامهای آمریکایی معتقدند این تغییر رویکرد ناشی از آن است که حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به شکاف در رهبری ایران انجامیده و مانع از بازآرایی قدرت شده است.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره زمان انتظار برای واکنش ایران گفت: «عجله نکنید .... ما سالها در ویتنام و عراق بودیم. من شش هفته است درگیر این موضوع هستم.»
او همچنین اذعان کرد برخلاف وعده قبلی برای پایان سریع جنگ، تحقق آن زمانبندی ممکن نبوده است.
نگرانی متحدان از نبود برنامه مشخص
به نوشته گاردین، نوسان در دیپلماسی ترامپ و افزایش هزینههای جنگ، مقامهای پنتاگون و وزارت خارجه، قانونگذاران دو حزب در کنگره و متحدان خارجی را نگران کرده است.
این متحدان بهطور فزایندهای آمریکا را «عاملی بیثباتکننده» میبینند.
راهبرد جدید کاخ سفید در نشست اخیر تیم امنیت ملی، شامل ادامه فشار اقتصادی برای بازگشایی تنگه هرمز و انتظار برای پاسخ واحد ایران بوده است.
با این حال، نبود یک برنامه روشن برای پایان دادن به جنگ - بهویژه در قبال بحران تنگه هرمز - باعث شده است متحدان آمریکا به این جمعبندی برسند که واشینگتن در مدیریت بحران با کمبود ایده مواجه است.
یک دیپلمات ارشد اروپایی در واشینگتن به گاردین گفت: «ما راهبرد روشنی نمیبینیم و نگرانیم با پیامدهای آن تنها بمانیم.»
در همین حال، دولت ترامپ بهطور فزایندهای متحدان ناتو را بهدلیل حمایت نکردنشان از حملات به مواضع جمهوری اسلامی، تحت فشار قرار داده است؛ در حالی که این کشورها بیشترین آسیب اقتصادی را از بسته شدن تنگه هرمز، این مسیر حیاتی، متحمل میشوند.
وزیر جنگ آمریکا نیز گفته است اروپا باید «کمتر حرف بزند و بیشتر وارد عمل شود».
تنگه هرمز، اهرم فشار و بحران جهانی
گاردین نوشت که اگرچه قیمتهای آتی نفت نسبتا باثبات مانده، بحران انرژی از آسیا تا اروپا در حال گسترش است و شرکتهای هواپیمایی بهدلیل کمبود سوخت جت، هزاران پرواز را لغو کردهاند.
به گفته مذاکرهکنندگان پیشین، بسته شدن تنگه هرمز به یک اهرم چانهزنی قدرتمند برای ایران تبدیل شده که دستیابی به توافق را پیچیدهتر میکند.
همزمان، با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای آمریکا، فشار بر دولت برای بازگشایی تنگه و تثبیت بازارها پیش از شوک اقتصادی، افزایش یافته است.
تردید در گزینه نظامی و محدودیت توان
به نوشته گاردین، با وجود اعزام سومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه - بالاترین سطح حضور نظامی در دهههای اخیر - کاخ سفید همچنان تمایل چندانی به اقدام نظامی مستقیم برای بازگشایی تنگه هرمز نشان نداده است.
یکی از گزینهها، اسکورت کشتیها در تنگه هرمز است. عملیاتی مشابه ماموریت دهه ۱۹۸۰ برای حفاظت از نفتکشها در جریان «جنگ نفتکشها».
جنگ نفتکشها به مجموعه عملیات نظامی هوایی و دریایی بین سالهای ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۶ در خلیج فارس و در طول جنگ ایران و عراق گفته میشود که طرفین درگیر جنگ و نیروی دریایی آمریکا، علیه کشتیهای تجاری و نظامی یکدیگر به کار میبستند.
گاردین نوشت: «اما این تجربه پرهزینه بود. طی چهار سال حدود ۴۵۰ کشتی هدف قرار گرفتند و صدها غیرنظامی و دهها ملوان آمریکایی کشته شدند.»
کارشناسان بر این باورند که در شرایط کنونی، تمایل سیاسی برای پذیرش چنین ریسکی محدود است.
در عین حال، تهدید حملات پهپادی و کاهش ذخایر مهمات آمریکا نیز نگرانیهای تازهای ایجاد کرده است.
بر اساس یک ارزیابی، آمریکا بخش قابل توجهی از ذخایر موشکهای پاتریوت خود را مصرف کرده. موضوعی که میتواند توان این کشور را در مواجهه با درگیریهای بزرگتر، از جمله با چین، محدود کند.
گزارشها هشدار میدهند کاهش ذخایر مهمات، ریسک کوتاهمدت ایجاد کرده و ممکن است در صورت بروز یک جنگ جدید، توان عملیاتی آمریکا، تحت فشار قرار بگیرد.
