سنتکام اعلام کرد ناوشکن «یواساس اسپراوس» پس از شش ساعت بیتوجهی خدمه کشتی «توسکا» به هشدارها، با شلیک توپ موتورخانه آن را از کار انداخت و تفنگداران دریایی وارد کشتی شدند. این شناور که بهسمت بندرعباس میرفت، به اتهام نقض محاصره در بازداشت آمریکاست.
بررسی این پیامها نشان میدهد نگرانیهای شهروندان بهصورت کلی در سه محور قابل دستهبندی است.
موج تعدیل نیرو و ناامنی شغلی
بخش قابل توجهی از پیامها به اخراج و کاهش امنیت شغلی در شرکتها و بخش خصوصی اشاره دارد.
یک مخاطب که خود را از کارکنان گروه اسنپ، خدمات تاکسی اینترنتی، معرفی کرد، گفت: «بیش از ۹۰ درصد پرسنل قراردادهای یک یا دوماهه بستهاند و این حجم نیرو قرار است بیکار شوند.»
در پیامی دیگر از کیش آمده است: «بهخاطر شرایط اقتصادی، تعدیل نیرو انجام دادند و بیکار شدم.»
روایتها همچنین از افزایش قراردادهای کوتاهمدت، تعویق پرداخت حقوق و حتی پرداخت نصف دستمزد در برخی واحدها حکایت دارد.
یک مخاطب نیز از اعمال نفوذ و دخالت حکومت در تعطیلی کسبوکارها خبر داد: «ما چند نفر دندانپزشک هستیم و بهصورت قراردادی در کلینیک دولتی بودیم. به علت حمایت از انقلاب ملی، هم تهدید شدیم و هم اخراج شدیم و حقوقمان را از دیماه ندادند.»
گرانی و کمبود کالاهای اساسی
بسیاری از مخاطبان از کمبود کالاهای اساسی و جهش کمسابقه قیمتها، در بعضی موارد بهصورت روزانه و حتی ساعتی، خبر دادند.
در یکی از پیامها آمده است: «مرغ کیلویی ۳۱۸ هزار تومان و تخممرغ دانهای ۲۰ هزار تومان شده است.»
برخی شهروندان هم از «۱۰ برابر شدن قیمت مواد غذایی» و نبود اقلامی مانند پوشک، پنیر و سس مایونز در فروشگاهها انتقاد کردند.
افزایش شدید هزینه دارو نیز در پیامها برجسته است؛ از جمله بیماری که گفت قیمت داروی ۴ میلیون تومانیاش به ۴۲ میلیون تومان رسیده است.
قطع اینترنت و اختلال در کسبوکار
قطع و محدودیت بیسابقه اینترنت که ۵۰ روز از آن میگذرد، از نظر شهروندان بهعنوان عاملی مهم در تشدید بحران اقتصادی مطرح شده است.
مخاطبان از اتصال دشوار به اینترنت و هزینههای سنگین فیلترشکن از جمله «هر گیگابایت یک میلیون تومان» خبر دادند.
شهروندی از مشهد نوشت برای دسترسی به اینترنت مجبور است هر روز به دانشگاه مراجعه کند.
به گفته کاربران، این محدودیتها نهتنها ارتباطات، بلکه فعالیتهای شغلی و بازار را نیز مختل کرده است.
مخاطبان همچنین قطع اینترنت را به گفتوگوهای تهران و واشینگتن، احتمال امتیازدهی مقامهای جمهوری اسلامی در مذاکرات و پنهانسازی در این زمینه مرتبط میدانند.
پیامهای دریافتی در روزهای اخیر نشان میدهد پس از آتشبس، نهتنها بهبود محسوسی در وضعیت اقتصادی ایجاد نشده، بلکه فشار بر معیشت، اشتغال و دسترسی به خدمات پایه همچنان رو به افزایش است.
این در حالی است که مقامهای حکومت از جمله مسعود پزشکیان، رییس دولت، در سخنانی متفاوت با پیامهای شهروندان اعلام کرد: «سیستم خوب کار میکند و افزایش قیمت اتفاق نیفتاده است.»
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، ۳۰ فروردین اعلام کرد قطع اینترنت در ایران از مرز ۱۲۰۰ ساعت فراتر رفته است.
نتبلاکس افزود: «در حالی که نشانهها از ناکامی مذاکرات صلح حکایت دارند، یکی از مهمترین عوامل برای مردم ایران، یعنی برقراری دوباره ارتباط با اینترنت جهانی، همچنان مورد غفلت قرار گرفته است.»
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، یکشنبه ۳۰ فروردین گفت: «هزینههای درمان بهشدت افزایش یافته، قیمت دارو هر روز بیشتر میشود و خدماتی مانند دندانپزشکی عملا به کالایی لوکس برای بازنشستگان تبدیل شده است.»
او افزود: «بازنشستگان با وجود پرداخت حق بیمه و کسر هزینه بیمه تکمیلی، همچنان در دریافت خدمات درمانی با مشکل مواجه هستند و بخش قابلتوجهی از هزینههای دارو و درمان به جیب خالی آنها تحمیل میشود.»
فتاحی افزایش تعرفههای پزشکی، هزینههای آزمایشگاهی و پاراکلینیکی، قیمت تجهیزات و خدمات بیمارستانی و همچنین رشد مداوم نرخ دارو را از چالشهای اصلی این حوزه دانست و تاکید کرد در این شرایط، بسیاری از بازنشستگان ناچار میشوند درمان خود را به تعویق بیندازند یا از دریافت خدمات ضروری چشمپوشی کنند.
در روزهای اخیر، شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از افزایش چشمگیر قیمتها، کمبود و گرانی دارو، بیکاری، رکود، کاهش قدرت خرید و حتی «قسطی شدن غذا» خبر دادهاند.
به گفته آنان، تعطیلی کسبوکارهای اینترنتی و بلاتکلیفی در حوزه آموزش نیز بر نگرانیها در شرایط کنونی افزوده است.
یکی از مخاطبان در همین رابطه نوشت: «در یک هفته گذشته، تمامی محصولات غذایی در ایران حداقل ۵۰ درصد گران شدهاند. مردم دیگر توان خرید ضروریات زندگی را ندارند و بیکاری و فقر بیداد میکند.»
انتقاد از ناکارآمدی بیمه تکمیلی
فتاحی در ادامه سخنان خود گفت بازنشستهای که ۳۰ سال حق بیمه پرداخت کرده، امروز با خدمات درمانی ناکافی مواجه است؛ درحالی که اگر همان مبالغ را صرف خرید سکه طلا میکرد، اکنون رفاه بیشتری داشت و به خدمات درمانی سازمان تامین اجتماعی یا «بیمههای تحمیلی تکمیلی» وابسته نبود.
مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران افزود در بسیاری از کشورهای اروپایی و آسیایی، خدمات درمانی و رفاهی برای بازنشستگان رایگان است، اما در ایران، «حتی با کسر مبالغی تحت عنوان بیمه تکمیلی، حداقل خدمات درمانی نیز بهدرستی ارائه نمیشود».
او هشدار داد: «حقوق بازنشستگان متناسب با نرخ تورم و هزینههای واقعی زندگی افزایش نیافته و همین موضوع موجب شده شکاف عمیقی میان درآمد و هزینههای درمانی ایجاد شود.»
۲۴ فروردین، منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند مقامهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی به دولت هشدار دادهاند در صورت تداوم شرایط کنونی، نرخ تورم به ۱۸۰ درصد خواهد رسید و دو میلیون نفر به شمار بیکاران کشور اضافه خواهد شد.
ایلنا، خبرگزاری کار ایران، ۳۰ فروردین گزارش داد بر پایه قانون الزام تامین اجتماعی، تمامی هزینههای درمان باید رایگان باشد، اما در عمل بیمهشدگان مبالغ قابلتوجهی میپردازند و گاه برای پوشش هزینه درمان ناچار به استفاده از پسانداز خود میشوند.
ایلنا با اشاره به ارائه خدمات درمانی به شهروندان در مراکز خصوصی افزود: «مبلغی که آنها برای درمان در این مراکز پرداخت میکنند، اگر بیمه تکمیلی داشته باشند، گاهی با تاخیر چندماهه به حساب آنها واریز میشود و البته بیمه تکمیلی همه این هزینهها را هم پوشش نمیدهد.»
