دونالد ترامپ، رییسجمهوری پیشین آمریکا، در شبکه تروثسوشیال نوشت «چین بسیار خوشحال است که من تنگه هرمز را برای همیشه باز میکنم. من این کار را برای آنها و همچنین برای جهان انجام میدهم.»
او در ادامه افزود «این وضعیت دیگر هرگز تکرار نخواهد شد» و گفت «آنها موافقت کردهاند که به ایران سلاح نفرستند.»
ترامپ همچنین با اشاره به رییسجمهوری چین گفت «شی جینپینگ وقتی چند هفته دیگر به آنجا برسم، مرا در آغوش خواهد گرفت» و افزود «ما هوشمندانه و خیلی خوب با هم کار میکنیم.»
او در پایان نوشت «آیا این بهتر از جنگیدن نیست؟ اما به یاد داشته باشید، ما در جنگیدن، اگر مجبور باشیم، بسیار خوب هستیم.»
با تغییر موضع تاریخی آلمان و همراهی این کشور، اروپا به دنبال جایگزینی توانمندیهای نظامی، اطلاعاتی و حتی چتر هستهای آمریکا است.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی نوشت کشورهای اروپایی در حال شتاب بخشیدن به یک «طرح پشتیبانی» برای سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) هستند تا در صورت خروج احتمالی آمریکا از این پیمان با فرمان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، آمادگی دفاع از خود را داشته باشند.
تغییر موضع تاریخی آلمان
به نوشته والاستریت ژورنال در گزارش شامگاه سهشنبه ۲۵ فروردین، طرحی که برخی مقامها آن را «ناتوی اروپایی» مینامند، پس از موافقت آلمان جدیتر شده است.
برلین که دههها مخالف استقلال نظامی اروپا از آمریکا بود، اکنون تحت رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم این کشور، «به دلیل غیرقابلاعتماد بودن واشینگتن در دوران ترامپ»، تغییر مسیر داده است.
مقامهای اروپایی اکنون به دنبال آن هستند که مسئولیتهای فرماندهی و کنترل در ناتو به نیروهای اروپایی واگذار شود و همچنین ادوات نظامی خود را جایگزین تجهیزات آمریکایی کنند.
این طرحها بهصورت غیررسمی در حاشیه نشستهای ناتو در حال پیگیری هستند.
جایگزینی چتر هستهای آمریکا و سرمایهگذاری در صنایع نظامی
حساسترین بخش این طرح، جایگزینی چتر هستهای ایالات متحده است.
والاستریت ژورنال گزارش داد که پس از تهدیدهای ترامپ، مذاکراتی میان صدراعظم آلمان و امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، آغاز شده تا امکان گسترش توان بازدارندگی هستهای فرانسه به سایر متحدان، از جمله آلمان، بررسی شود.
اروپاییها همچنین در حال افزایش تولید تجهیزات حیاتی در حوزههایی هستند که در آن بهشدت به آمریکا وابستهاند؛ از جمله در زمینه توانمندیهای فضایی و سوختگیری هوایی.
پروژه مشترک آلمان و بریتانیا برای توسعه موشکهای کروز و سلاحهای فراصوت نمونه دیگری از این تلاشهاست.
در نهایت، والاستریت ژورنال نوشت که اگرچه طرح ناتوی اروپایی یک تغییر بنیادین در تفکر رهبران این قاره است، اما تحقق آن بسیار دشوار خواهد بود.
با این حال، انتقال قدرت آغاز شده و اروپاییها در حال اشغال پستهای کلیدی بیشتری در فرماندهی ناتو هستند تا برای روزی که شاید آمریکا دیگر در کنار آنها نباشد، آماده باشند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، گفت «از همان روز یکشنبه که هیات جمهوری اسلامی به تهران برگشت تا امروز پیامهای متعددی از طریق واسطه پاکستانی تبادل شده است.»
او همچنین اعلام کرد «امروز و در ادامه مذاکرات اسلامآباد، میزبان هیاتی از پاکستان هستیم.»
بقائی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت «حقوق مسلم جمهوری اسلامی که بر اساس حقوق بینالملل صحه گذاشته شده قابل گذشت نیست. حق جمهوری اسلامی برای استفاده از انرژی هستهای بخشی از حقوقی است که به موجب عضویت در انپیتی از آن برخوردار شدیم.»
سخنگوی وزارت خارجه افزود «درباره مباحث مرتبط با سطح و نوع غنیسازی ما همیشه گفتهایم که این بحث ما قابل گفتوگو است» و تاکید کرد جمهوری اسلامی «بر اساس نیاز باید بتواند غنیسازی را ادامه دهد.»
بقائی گفت که کشتن خامنهای، «لکه ننگی ابدی» بر کارنامه آمریکا است.
او همچنین گفت که بازگشت مهدیه اسفندیاری به ایران در پی توافق با دولت فرانسه بوده است: «توافق ما با طرف فرانسوی این بود که شکایتی که در دیوان بینالمللی دادگستری علیه جمهوری اسلامی به بهانه بازداشت دو شهروند متهم به اقدامات امنیتی مطرح شده بود، پس گرفته شود که این اتفاق افتاد.»
سخنگوی وزارتخارجه جمهوری اسلامی در ادامه تاکید کرد: «ما در گذشته و در چارچوب برجام شیوههایی را آزمودهایم، اما اکنون هنوز به مرحله تصمیمگیری نهایی نرسیدهایم.»
او گفت: «محاصره دریایی میتواند نقض آتش بس تلقی شود و نیروهای مسلح ما هر جا که نیاز باشند برخورد میکنند.»
بقائی تاکید کرد: «اطلاق پلیس خوب و بد به آمریکا و اسرائیل درست نیست چون آنها پلیس نیستند؛ هر دو مجرم هستند.»
با وجود وعده دولت و بانک مرکزی جمهوری اسلامی مبنی بر تعویق اقساط بانکی و حذف جریمه دیرکرد در شرایط جنگی، گزارشها حاکی از آن است که بانکها همچنان جریمهها را از شهروندان مطالبه میکنند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، چهارشنبه ۲۶ فروردین در گزارشی به عملی نشدن وعدههای حکومت درباره حمایت از مشاغل و شهروندان زیر سایه بحران شدید اقتصادی اذعان کرد.
این رسانه حکومتی نوشت در شرایط کنونی، درآمد بسیاری از بازاریان و فعالان اقتصادی کاهش یافته و آنان چشمانتظار تحقق وعدههای حمایتی حکومت برای کاهش فشارهای موجود هستند.
تسنیم افزود با این حال، «تماسهای مکرر شعب بانکی برای یادآوری سررسید اقساط و دریافت دیرکرد، خلاف وعدههای رسمی را ثابت میکند».
در حالی که بانکها همچنان بر وصول اقساط و دریافت جریمه دیرکرد اصرار دارند، بحران اقتصادی پس از جنگ بهدنبال ناکامی مذاکرات اسلامآباد و آغاز محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، هر روز ابعاد وخیمتری به خود میگیرد.
در روزهای اخیر، مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی از تورم افسارگسیخته، رکود عمیق اقتصادی، تعدیل نیرو و کمبود دارو در کشور خبر دادند و تاکید کردند تداوم قطع اینترنت، به افزایش بیکاری و تشدید مشکلات معیشتی انجامیده است.
یکی از مخاطبان ۲۶ فروردین نوشت: «از وقتی آتشبس شده، جمهوری اسلامی پایش را روی خرخره مردم گذاشته است. داروها کمیاب شدند، قیمت مواد غذایی فضایی شده و وامها به صورت خودکار از حساب افراد برداشته میشوند. حتی اگر موجودی کافی نداشته باشی، هر چقدر پول در حساب باشد برمیدارند.»
در پیامی دیگر آمده است: «قسط بیمه عقبافتاده دارم. دارم خودم را با روزی یک وعده غذا خوردن وفق میدهم. انگیزهای برای ادامه بقا ندارم. نه میتوانم جلو بروم و نه عقب. در این موقعیت گیر کردم.»
بیتوجهی بانکها به «بخشنامههای حمایتی»
مصطفی مطورزاده، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، تاکید بانکها بر وصول جریمه دیرکرد را «غیرقابل قبول» خواند و خواستار پیگیری جدی دولت در این خصوص شد.
او گفت: «بانکها نهتنها اقساط را به تعویق نینداختهاند، بلکه جریمه دیرکرد را هم طبق روال سابق مطالبه میکنند. وزارت اقتصاد صراحتا دستور داده بود اقساط دوره اضطرار جابهجا شود و دیرکردها لحاظ نشود، اما بانکها همچنان روی دریافت جرایم پافشاری میکنند.»
بانک مرکزی جمهوری اسلامی پیشتر در ابلاغیهای اعلام کرده بود تاخیر در بازپرداخت تسهیلات تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان در بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۹ خرداد سال جاری، موجب کاهش امتیاز اعتباری افراد نخواهد شد.
تسنیم در ادامه نوشت این ابلاغیه تنها به «حذف اثر منفی در اعتبارسنجی» میپردازد و بانکها همچنان جریمه دیرکرد اقساط را برای تسهیلات زیر ۷۰۰ میلیون تومان دریافت میکنند.
این رسانه حکومتی ضمن اذعان به «فاصله محسوس میان سیاستهای مکتوب و واقعیت عملکرد شعب» افزود اقدامات بانکها «با روح حمایتی بخشنامهها سنخیتی ندارد».
اخذ جریمه دیرکرد از شهروندان واکنش کاربران در رسانههای اجتماعی را به دنبال داشته است.
کاربری به نام محمد به اختلال در سامانههای بانکی در هفتههای اخیر اشاره کرد و در شبکه اجتماعی نوشت: «بهعنوان بانک باید زیرساخت رو میداشتن تا مشکلی پیش نیاد. وظیفشونه .... خود بانک مشکل داشته نتونسته قسطها رو برداشت کنه، چرا جریمه تاخیر زده؟»
کاربر دیگری نوشت: «بانکداری در ایران در اوج کرونا از حرامخواری و قساوت تمام نسبت به مردم، لحظهای از طمع خودش دست نکشید و هم اقساط و هم جرایم دیرکرد تسهیلات را به جیب میزد. حالا در جنگ بخواد به مردم رحم کنه؟»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت «اگر ایرانیها عاقلانه عمل کنند، همه چیز به سرعت پایان خواهد یافت.»
او در ادامه با اشاره به توان نظامی آمریکا گفت «ما میتوانیم همه نیروگاههای ایران را ظرف یک ساعت نابود کنیم.»
ترامپ همچنین به بازار انرژی پرداخت و گفت «قیمت نفت به سطح پیشین بازمیگردد و حتی ممکن است پایینتر بیاید.»
او درباره چشمانداز جنگ و بازسازی ایران گفت «اگر همین حالا کنار بکشیم، ۲۰ سال طول میکشد ایران را بازسازی کنند. ما هنوز تمام نکردهایم. خواهیم دید چه میشود. فکر میکنم آنها خیلی خواهان توافق هستند.»
رییسجمهوری پیشین آمریکا همچنین افزود که «نه عربستان سعودی و نه چین درباره بستن تنگه هرمز با او تماس نگرفتهاند.»