بیبیسی جهانی نوشت دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که همزمان با افزایش تنشها با جمهوری اسلامی، ناوشکن موشکانداز دلبرت دی بلک نیروی دریایی آمریکا وارد خاورمیانه شده است. این ناوشکن چهارشنبه از کانال سوئز عبور کرد و در حال حرکت به سمت خلیج فارس است.
بیبیسی جهانی افزود برآورد میشود که اکنون دستکم ۱۰ ناو جنگی آمریکا در خاورمیانه حضور دارند که از جمله آنها ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن است.
بر اساس دادههای وبسایت کاندوئیت، تا پیش از ۳۰ دی، تعداد اتصالهای روزانه از ایران کمتر از هشت هزار بود.
از این تاریخ، همزمان با تشدید محدودیتهای اینترنتی، نمودار اتصالها بهطور ناگهانی صعودی شد و در دوم بهمن از مرز یک میلیون و ۵۰۰ هزار اتصال عبور کرد.
تنها دو روز بعد، این رقم به بیش از چهار میلیون رسید و در نهایت، به حدود ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار اتصال روزانه افزایش یافت.
بر پایه همین دادهها، اگرچه کاربرانی از کشورهایی مانند روسیه، ترکمنستان، میانمار و اوکراین نیز از این سرویس استفاده کردهاند، اما بیش از ۹۹ درصد کل اتصالهای ثبتشده به کاربران داخل ایران اختصاص دارد.
دادههای کاندوئیت همچنین نشان میدهد تعداد «ایستگاههای فعال روزانه» که از سوی کاربران برای عبور ترافیک اینترنت راهاندازی میشود، در همین بازه زمانی رشد چشمگیری داشته است.
شمار این ایستگاهها از حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار در دیماه، به بیش از ۴۵۰ هزار ایستگاه در بهمنماه رسیده و ایران با ۳۰۰ هزار ایستگاه، در صدر کشورهای استفادهکننده از این زیرساخت قرار گرفته است.
کارزار موفق کاربران ایرانی در خارج کشور
تحلیل آمارهای کاندوئیت حاکی از آن است که کاربران ایرانی صرفا به استفاده از فیلترشکنهای تجاری بسنده نکردهاند، بلکه با مشارکت کاربران داخل و خارج از کشور، شبکهای توزیعشده و غیرمتمرکز برای حفظ ارتباط شکل گرفته است.
این شبکه برخلاف ابزارهای تجاری، نقطه شکست واحد ندارد و قطع آن برای حکومت دشوارتر است.
این دادهها در مجموع نشان میدهد سیاست «محاصره دیجیتال» جمهوری اسلامی نه تنها به انسداد کامل جریان اطلاعات نینجامیده، بلکه باعث شکلگیری شبکهای مقاومتر و گستردهتر برای ارتباط ایرانیان با جهان خارج شده است.
به گفته ناظران، این شبکه خود به شاخصی عینی از شدت بحران سیاسی و اجتماعی کنونی در ایران تبدیل شده است.
ارسال کدهای واتساپ و تلگرام
رسانههای ایران ۹ بهمن، از فعال شدن امکان ارسال کدهای ورود و ثبتنام تلگرام و واتساپ از طریق پیامک پس از حدود سه هفته اختلال خبر دادند.
این محدودیت، دسترسی به حسابها بهخصوص در صورت تغییر دستگاه یا ساخت حساب جدید را با مشکل جدی مواجه کرده بود و دریافت کد تایید ورود به پلتفرمهایی مثل تلگرام، واتساپ و ایکس عملا امکانپذیر نبود.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه ۹ بهمن منتشر شد، هدف از سفر مقامهای اسرائیلی به واشینگتن، تبادل اطلاعاتی درباره اهداف احتمالی کارزار نظامی در ایران بوده است.
در سوی دیگر، عربستان سعودی بهشدت نگران احتمال وقوع یک جنگ منطقهای است و میکوشد با ایفای نقش میانجی، در مسیر رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک گام بردارد.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره حمله احتمالی ایالات متحده به جمهوری اسلامی و گستره و اهداف آن بالا گرفته است.
خبرگزاری رویترز ۹ بهمن گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با هدف تقویت روحیه معترضان در ایران، در حال بررسی مجموعهای از گزینهها علیه جمهوری اسلامی است که از آن جمله میتوان به انجام حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و رهبران حکومت اشاره کرد.
افزایش تنشها نگرانی برخی کشورهای منطقه را به دنبال داشته است.
وزارت دفاع ترکیه ۹ بهمن اعلام کرد نیروهای مسلح این کشور برای مقابله با پیامدهای حمله احتمالی ایالات متحده به ایران آماده هستند.
جزییات سفر مقامهای اسرائیل و عربستان سعودی
اکسیوس در ادامه به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت شلومی بیندر، رییس اداره اطلاعات نظامی اسرائیل، هفتم و هشتم بهمن با مقامهای ارشد پنتاگون، سازمان سیا و کاخ سفید دیدار کرد.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ خواستار ارائه «اطلاعات مشخصی» درباره ایران شده بود و بیندر به همین منظور به واشینگتن سفر کرد.
همچنین خالد بن سلمان، وزیر دفاع و برادر کوچکتر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، ۹ و ۱۰ بهمن در آمریکا حضور خواهد داشت و قرار است با مقامهای این کشور دیدار کند.
اکسیوس در گزارش خود خالد بن سلمان را «نزدیکترین فرد مورد اعتماد» ولیعهد عربستان سعودی خواند.
ریاض در روزهای اخیر در تلاش برای کاهش تنشها، پیامهایی را میان واشینگتن و تهران رد و بدل کرده است.
محمد بن سلمان هفتم بهمن در تماس با مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد عربستان سعودی اجازه نخواهد داد آمریکا از حریم هوایی این کشور برای حمله به ایران استفاده کند.
یک مقام آمریکایی در مصاحبه با اکسیوس، با اشاره به تقویت حضور نظامی این کشور در خاورمیانه گفت: «دستور فعلی این است که آمادهسازی انجام شود، اما به نظر میرسد رییسجمهور [ترامپ] در روزهای آینده بار دیگر به نقطه تصمیمگیری درباره ایران خواهد رسید.»
هشتم بهمن، ترامپ هشدار داد اگر جمهوری اسلامی حاضر به مذاکره و دستیابی به توافق نباشد، حمله بعدی به ایران «بسیار بدتر» از عملیات «چکش نیمهشب» در جنگ ۱۲ روزه خواهد بود.
مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم ۹ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت مقامهای ارشد امنیتی اسرائیل معتقدند ترامپ در مقطع کنونی فرصتی کمسابقه برای تغییر حکومت ایران در اختیار دارد.
مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم پنجشنبه ۹ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت به باور این مقامها، اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه این امکان را داشت که رهبری جمهوری اسلامی، از جمله علی خامنهای، دیکتاتور تهران، و پسرش مجتبی خامنهای، را هدف قرار دهد؛ اما این فرصت از دست رفت.
به گفته منابع امنیتی اسرائیل، اگر در بحران کنونی نیز تغییری در راس قدرت جمهوری اسلامی رخ ندهد، تهدید راهبردی تهران علیه اسرائیل، بهویژه در حوزه هستهای و موشکی، همچنان پابرجا خواهد ماند.
بر اساس این تحلیل، در صورت باقی ماندن ساختار فعلی قدرت در ایران، اسرائیل ناچار خواهد شد هر چند ماه یکبار وارد دور تازهای از تقابل نظامی شود تا روند بازسازی برنامه هستهای و افزایش تولید موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی را به تعویق بیندازد.
سیانان پیشتر گزارش داد پس از بینتیجه ماندن گفتوگوهای مقدماتی واشینگتن و تهران درباره محدودسازی برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، ترامپ در حال بررسی گزینه حملهای گسترده به حکومت ایران است.
تفاهم نانوشته آمریکا و اسرائیل
یک منبع سیاسی ارشد در اورشلیم گفت اسرائیل از دست رفتن فرصت را غیرقابل پذیرش میداند و در صورت اقدام نکردن واشینگتن، ممکن است خود برای حذف رهبر جمهوری اسلامی دست به عمل بزند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل و آمریکا به تفاهمی نانوشته رسیدهاند تا در صورت تشدید تنشها، زیرساختهای نفت و گاز ایران را هدف قرار ندهند، زیرا هرچند بخش انرژی منبع اصلی تامین مالی جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران به شمار میرود، اما آسیب جدی به آن میتواند هر دولت انتقالی احتمالی در آینده را با بحران اقتصادی عمیق مواجه کند.
در بخش دیگری از این گزارش به موضوع «گزینه جایگزین» برای رهبری آینده ایران پرداخته شده است.
به نوشته مرکز اورشلیم، نام شاهزاده رضا پهلوی در محافل واشینگتن بهعنوان چهرهای نمادین برای دوران گذار مطرح است.
شاهزاده رضا پهلوی پیشتر در مصاحبه با یک شبکه آلمانی گفت قصد دارد برای کمک به تغییر در ایران به کشور بازگردد، اما بهدنبال تصدی هیچ مقام رسمیای نیست و هدفش «خدمت به مردم ایران» است.
بر اساس تحلیل مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم، ارزیابی نهادهای اطلاعاتی غربی این است که ترامپ شاهزاده رضا پهلوی را نه بهعنوان حاکم آینده، بلکه بهعنوان یک چهره نمادین برای جلب حمایت بینالمللی و کمک به شکلگیری چارچوب انتقال قدرت در نظر دارد.
سناریوهای رهبری انتقالی
طبق تحلیل مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم، دولت آمریکا در حال بررسی سناریوهایی برای ایجاد یک رهبری انتقالی گستردهتر متشکل از چهرههای اپوزیسیون خارج از کشور، تکنوکراتهای پیشین و برخی عناصر جداشده از ساختار فعلی حکومت ایران است.
با این حال، برخی منابع امنیتی اسرائیل هشدار میدهند فروپاشی حکومت بدون وجود رهبری منسجم میتواند به بیثباتی امنیتی، گسترش سلاحها، مشکلات در کنترل تاسیسات هستهای، و افزایش شکافهای قومی و منطقهای منجر شود.
دو منبع آمریکایی پنجشنبه ۹ بهمن به رویترز گفتند در پی سرکوب اعتراضات سراسری که به کشته شدن هزاران تن در ایران انجامید، ترامپ بهدنبال فراهم آوردن زمینههای «تغییر رژیم» بوده است.
بر اساس این گزارش، بررسی گزینه هدف قرار دادن فرماندهان و نهادهای دخیل در سرکوب به این دلیل در دستور کار قرار گرفته است که میتواند اعتمادبهنفس معترضان ایرانی را افزایش دهد و آنان را به تصرف ساختمانهای دولتی و امنیتی ترغیب کند.
ترامپ پیشتر بارها از احتمال مداخله در ایران سخن گفته و به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داده بود از سرکوب معترضان خودداری کنند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
احتمال حمله به برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی
رویترز در ادامه به نقل از یک منبع آمریکایی نوشت از جمله گزینههای در دست بررسی کاخ سفید تدارک «حملهای بسیار گستردهتر» علیه جمهوری اسلامی با هدف ایجاد «اثری ماندگار» است و احتمالا موشکهای بالستیک و برنامه غنیسازی اورانیوم حکومت را شامل میشود.
این خبرگزاری افزود ورود ناو هواپیمابر آمریکایی و ناوهای جنگی پشتیبان آن به منطقه ظرفیتهای واشینگتن را برای اقدام نظامی احتمالی علیه تهران افزایش داده است.
با این حال، یک منبع آمریکایی دیگر گفت ترامپ هنوز درباره شیوه برخورد با جمهوری اسلامی تصمیم نهایی را اتخاذ نکرده و مشخص نیست آیا گزینه نظامی را در پیش خواهد گرفت یا نه.
هشتم بهمن، ترامپ با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال هشدار داد اگر جمهوری اسلامی حاضر به مذاکره و دستیابی به توافق نباشد، حمله بعدی به ایران «بسیار بدتر» خواهد بود.
او بر لزوم جلوگیری از رسیدن جمهوری اسلامی به سلاح هستهای تاکید کرد و افزود: «قبلا یک بار به ایران گفتم: توافق کنید! آنها این کار را نکردند و نتیجه آن عملیات چکش نیمهشب بود؛ تخریب گسترده ایران. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود! نگذارید دوباره چنین اتفاقی بیفتد.»
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی ۹ بهمن در مصاحبه با رویترز اعلام کرد حکومت ایران در حال آمادهسازی خود برای یک رویارویی نظامی است و همزمان از کانالهای دیپلماتیک نیز استفاده میکند.
او در عین حال واشینگتن را متهم کرد که تمایلی به مذاکره نشان نمیدهد.
آیا کارزار نظامی به تضعیف جنبش اعتراضی میانجامد؟
چهار مقام عرب، سه دیپلمات غربی و یک منبع ارشد غربی به رویترز گفتند این نگرانی وجود دارد که حمله احتمالی آمریکا به ایران به تضعیف جنبش اعتراضی منجر شود.
یک مقام ارشد اسرائیلی هم تاکید کرد از نظر این کشور حملات هوایی به تنهایی نمیتواند به سقوط جمهوری اسلامی بینجامد و برای تحقق این هدف «باید نیروی زمینی وارد عمل شود».
او اضافه کرد حتی اگر ایالات متحده خامنهای را از میان بردارد، ایران «رهبر جدیدی خواهد داشت که جای او را میگیرد».
به گفته او، تغییر مسیر سیاسی ایران در صورتی امکانپذیر است که فشار خارجی با یک «اپوزیسیون داخلی سازمانیافته» همراه شود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، هشتم بهمن در جلسه استماع سنا با انتقاد شدید از عملکرد جمهوری اسلامی در مواجهه با اعتراضات مردمی گفت حکومت ایران اکنون «ضعیفتر از هر زمان دیگری» است.
